Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Plan wykładu:

Podstawowe pojęcia.

Miejsce łaocucha dostaw w systemach logistycznych.

Łaocuch, czy sied dostaw?

Relacje pomiędzy łaocuchem dostaw, a siecią logistyczną.

Istota zarządzania łaocuchem dostaw.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Rozróżnienie pojęd:



Łaocuch logistyczny.



Łaocuch dostaw.



Sied dostaw.



Sied logistyczna.



Kanał dystrybucji.



Zarządzanie łaocuchem dostaw.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch dostaw

Łaocuch serwisu

Łaocuch usuwania

Użytkownik

Konsument

Recykling

Utylizacja

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: A. Korzeniowski, M. Skrzypek, G. Szyszka - „Opakowania w systemach logistycznych”
Biblioteka Logistyka Poznań 1996

Wycofanie

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Opona samochodowa

Kauczuk

Środki

wulkanizujące

Przyspieszacze

wulkanizacji

Wypełniacze

Zmiękczacze

Dodatki przeciw-

starzeniowe

Kord

Kewlar

Dostawcy

Producent

opon

Producenci

samochodów

Dystrybutorzy

Dealerzy

Sklepy z akcesoriami

motoryzacyjnymi

Warsztaty

wulkanizacyjne

Handel

wielkopowierzchniowy

Punkty serwisowe Dealerów

Łaocuch dostaw

Łaocuch

dostaw

Łaocuch

serwisu

Popyt

zależny

Popyt

niezależny

Popyt

niezależny

Źródło: Opracowanie własne

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Opona samochodowa

Kauczuk

Środki

wulkanizujące

Przyspieszacze

wulkanizacji

Wypełniacze

Zmiękczacze

Dodatki przeciw-

starzeniowe

Kord

Kewlar

Dostawcy

Producent

opon

Producenci

samochodów

Dystrybutorzy

Dealerzy

Sklepy z akcesoriami

motoryzacyjnymi

Warsztaty

wulkanizacyjne

Handel

wielkopowierzchniowy

Punkty serwisowe Dealerów

Łaocuch dostaw

Łaocuch

dostaw

Łaocuch

serwisu

Popyt

zależny

Popyt

niezależny

Popyt

niezależny

Konsument

Punkty

gromadzenia

odpadów

Recykling

termiczny

Recykling

materiałowy

Renowacja

/bieżnikowanie/

Opona samochodowa

Źródło: Opracowanie własne

Konsument

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch dostaw

jest to sied organizacji zaangażowanych, poprzez

powiązania z dostawcami i odbiorcami, w różne procesy

i działania, które tworzą wartośd w postaci produktów i usług

dostarczanych ostatecznym konsumentom.

Żródło: M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Definicja łaocucha dostaw:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch serwisu

jest to sied organizacji zaangażowanych, poprzez

powiązania z dostawcami i odbiorcami, w różne procesy

i działania, które tworzą wartośd w postaci zapewnienia

dostarczonym produktom użyteczności w określonym czasie.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Definicja łaocucha serwisu:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch usuwania

jest to sied organizacji zaangażowanych

w różne procesy i działania, które tworzą wartośd w związku

z usuwaniem produktów oraz odpadów powstających

w procesie ich dostarczania i użytkowania.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Definicja łaocucha usuwania:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Detalista

Dystrybutor

Producent

Dostawca

Rynek

Łańcuch dostaw

Łańcuch informacji

Łańcuch usuwania

Łańcuch serwisu

Łańcuch obsługi

logistycznej

Łańcuch obsługi

finansowej

PRODUKT

INFORMACJA

Źródło: Opracowanie własne

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Odbiorca

Dostawca

Końcowy

odbiorca

Końcowy

odbiorca

Końcowy

odbiorca

Pierwotny

dostawca

Pierwotny

dostawca

Pierwotny

dostawca

Łaocuch dostaw – kwestia długości

Żródło: Opracowanie własne

Producent

Dostawca

Odbiorca

Pierwotny

dostawca

Końcowy

odbiorca

…

Przepływ dóbr
Przepływ informacji

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: P.R.H. van der Meulen,

Zastosowanie wskaźników efektywności w logistyce

, Materiały Międzynarodowej Konferencji Logistics'98,

ILiM, Poznań 1998, tom I, s. 130.

PRODUCENT

DOSTAWCA

DYSTRYBUTOR

DETALISTA

Transport

KLIENT

Transport

Zakupy

Kontrola

zapasów

Sprzedaż

Łaocuch dostaw – zewnętrzny i wewnętrzny

Projektowanie

Kontrola

zapasów

Wytwarzanie

Magazyno-

wanie

Sprzedaż

Magazyno-

wanie

Sprzedaż

Zakupy

Kontrola

zapasów

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Klient

Zlecenie

produkcji

Składanie

zamówień

Planowanie

produkcji

Produkcja

Spedycja

Klient

Magazyno-

wanie

Zakupy

Przyjęcie

komponen-

tów

Kwalifikowanie

dostawców

Nadzór

nad

wyposażeniem

Łaocuch dostaw nie musi byd liniowy.

/Przykład wewnętrznego łaocucha dostaw w przedsiębiorstwie produkującym sprzęt elektroniczny/

Źródło: Powiązania pomiędzy procesami w firmie Partnertech Sp. z o.o.Oddział Sieradz. Małgorzata Kaczmarek Praca dyplomowa PSL11

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch dostaw

stanowi sied powiązao i współzależnych

organizacji, które działając na zasadzie wzajemnej współpracy

wspólnie kontrolują, kierują i usprawniają przepływy rzeczowe

i informacji od dostawców do ostatecznych użytkowników.

Źródło: M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Definicje łaocucha dostaw:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Łaocuch dostaw jest prosty ... prawda?

Producent 2

Producent 1

Dystrybucja 1

Dystrybucja 2

Detal 1

Detal 2

Detal 3

Klient A

Klient

Klient B

Klient C

Dostawca 1

Dostawca 2

Źródło: L. Kodratowicz Warsztaty POLLOCO 13-14.11.2003 Poznań

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Chociaż.......

Linia

pak.1

Linia

Pak. 2

Linia

pak. 3

Linia

pak. 4

Linia

pak. 5

Produkt

Produkt A

Produkt C

Produkt

Produkt A

Produkt C

Produkt A

Produkt C

Linia

prod.1

Linia

prod. 3

Produkt B

Klient A

Producent 2

Producent 1

Dystrybucja 1

Dystrybucja 2

Hurtownik 1

Hurtownik 2

Hurtownik 3

Klient A

Klient B

Klient C

Klient B

Klient C

Dostawca 1

Dostawca 2

Linia

prod.2

Źródło: L. Kodratowicz Warsztaty POLLOCO 13-14.11.2003 Poznań

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

.....może jednak nie jest to takie proste .....

Dostawca 1

Dostawca 2

Producent 2

Producent 1

Dystrybucja 1

Dystrybucja 2

Detal 1

Detal 2

Detal 3

Klient A

Klient C

Linia

pakow

Prod

linia 2

Linia

pakow

Linia

pakow

Linia
Pako

w. 4

Linia
Pako

w. 5

Product

Produkt

Prod

linia 1

Prod

linia 3

Produkt

Magazyn 1 wymaga

zapasu

bezpieczeństwa

na dwa tygodnie

Wymagany zapas

Klient B wymaga

97% poziomu usług

Poziom usług

Materiały

Dostawca 1 może

dostarczyć tylko

połowę wymaganych

towarów

Linia pakowania

nr 5 jest w pełni

wykorzystana

Wydajność

Niedobór

wykwalifikowanego

personelu na linii 1

Zasoby ludzkie

Klient B

Źródło: L. Kodratowicz Warsztaty POLLOCO 13-14.11.2003 Poznań

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Dlaczego łaocuch dostaw przestaje byd prosty?

• Różnicowanie produktu zgodnie z indywidualnymi wymaganiami klienta.

• Wytwarzanie i dostarczanie towarów i usług wyłącznie w ilościach

odpowiadających rzeczywistemu zapotrzebowaniu.

• Eliminacja kosztów w cenie produktu, nie związanych z tworzeniem

wartości dla klienta.

• Jednoznacznie określone, rozumiane i egzekwowane standardy dotyczące

informacji o dostawcy i odbiorcy, produkcie, opakowaniu i usłudze
logistycznej.

• Udokumentowane pochodzenie produktu i jego drogi do konsumenta.

• Możliwość szybkiej identyfikacji produktu stanowiącego zagrożenie

dla konsumenta, lub użytkownika i równie szybkie i skuteczne wycofanie
go z rynku.

Bo zmieniają się oczekiwania wobec logistyki:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Większość przedsiębiorstw ma wielu dostawców i odbiorców pracujących wokół jednego celu – obsługi
ostatecznego konsumenta. W rzeczywistości więc mamy do czynienia z całą siecią dostaw, w której
możemy wyróżnić szereg pojedynczych łańcuchów. Z punktu widzenia realizacji założonego celu
zarządzanie odbywa się w ramach całej sieci, ponieważ przepływ wszystkich materiałów, komponentów,
zespołów i gotowych wyrobów musi być skoordynowany z popytem.

Łaocuch, czy sied dostaw?

Źródło: M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: Opracowanie własne

Sied gospodarcza, a łaocuch dostaw

/przepływ materiałów/

Dostawcy

materiałów

Dostawcy

części

i zespołów

Producent

samochodów

Dystrybutor

Sprzedawcy

Klienci

Sied gospodarcza

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: Opracowanie własne

Sied gospodarcza, a łaocuch dostaw

Dostawcy

materiałów

Dostawcy

części

i zespołów

Usługodawca

logistyczny

/JiT, JiS/

Producent

samochodów

Centrum

dystrybucji

Sprzedawcy

Klienci

Centrum

dystrybucji

Centrum

dystrybucji

Sprzedawcy

Klienci

Centrum

dystrybucji

Centrum

dystrybucji

Usługodawcy,

sklepy

Usługodawcy,

sklepy

Klienci

Części zamienne, materiały eksploatacyjne

Sied logistyczna

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: Opracowanie własne

Dostawcy

części

i zespołów

Usługodawca

logistyczny

/JiT, JiS/

Producent

samochodów

Dostawcy

części

i zespołów

Dostawcy

części

i zespołów

Dostawcy

części

i zespołów

Przewoźnik

kolejowy

Spedytor

Przewoźnik

drogowy

Przewoźnik

drogowy

Przewoźnik

kolejowy

Przewoźnik

drogowy

Spedytor

Transport intermodalny

Przewoźnik

morski

Przewoźnik

kolejowy

Przewoźnik

drogowy

Transport intermodalny

Sied logistyczna

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Definicja sieci dostaw:

Sied

dostaw

jest

zbiór

przedsiębiorstw

współpracujących z odbiorcą w celu zaspokojenia jego
potrzeb

związanych

produkcją,

dystrybucją

lub sprzedażą.

Źródło: Opracowanie własne.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Definicja sieci dostaw:

Sied dostaw

jest rodzajem konfiguracji łaocucha dostaw,

którym

niektóre

ogniwa

są

zwielokrotnione

w celu dostarczenia określonych produktów do punktów

produkcji, dystrybucji lub sprzedaży.

Źródło: opracowanie własne.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Infrastruktura liniowa:

drogi lądowe i wodne,

linie kolejowe, lotnicze,

korytarze transportowe,

Infrastruktura punktowa:

magazyny, fabryki,

terminale przeładunkowe,

platformy cross dockingu,

punkty dystrybucji,

sprzedaży i serwisu.

Organizacja:

informacja,

komunikacja,

zarządzanie.

Przedsiębiorstwa

Sied infrastruktury logistycznej:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Kanały dystrybucji - przykład Philips Lighting Polska S.A.:



Retail

dostawy do sklepów.



Professional

dla instalatorów oświetlenia.



OEM

dla producentów opraw i sprzętu z wbudowanymi źródłami

światła.

Źródło: J. MIerzyńska „Rozwiązania w sferze przepływu materiałów w Pholips Lighting Polska S.A. - nakierowane na obniżanie kosztów”. LOGISTYKA 1/2003

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Zarządzanie łaocuchem dostaw

jest koncepcją zarządzania

stosunkami z dostawcami i odbiorcami oraz klientami w celu

dostarczenia najwyższej wartości dla klienta po najniższych

kosztach całego łaocucha.

Źródło: M. Christopher: „Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw” PCDL 2000

Definicja zarządzania łaocuchem dostaw:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

A co jest wartością?

Wartośd dodana

EVA = NOPAT – WAAC × KAPITAŁ

WAAC

KAPITAŁ

- (ang. Net Operation Profit after Tax) Zysk operacyjny po opodatkowaniu /zł/,

- (ang. Weight Avarage Cost of Capital) Koszt kapitału obliczany jako średnia
ważona kosztu długu odsetkowego oraz kosztu kapitału własnego przedsiębiorstwa /%/,

- Kapitał całkowity /zł/

Wartośd

• oprócz ceny w inny sposób wyróżnia produkt,

• wyróżnia dostawcę i odbiorcę jako wartościowych partnerów
w łaocuchu dostaw,

• zapewnia firmom i produktom przewagę konkurencyjną na rynku.

dodatkowa korzyśd, która:

Przyrost wartości określonego dobra w wyniku realizacji na nim
określonych procesów. Ekonomiczna miara wyników działalności
gospodarczej.

NOPAT

W rozumieniu ekonomii:

W rozumieniu logistyki:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: D.M. Lambert, R. Burduroglu „Measuring and Selling the Value of Logistics”. Intermodal Journal of Logistics Management 2000, vol. 11 Nr 1.

za J. Witkowski „Zarządzanie łańcuchem dostaw”. PWE Warszawa 2003

Łaocuch dostaw w tworzeniu ekonomicznej wartości dodanej

Przychody

Koszty operacyjne

Kapitał trwały

Kapitał obrotowy

Zysk operacyjny

po opodatkowaniu

Koszt kapitału

Ekonomiczna

wartośd dodana

(EVA)

EVA -Economic Value Added

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Źródło: Roland Berger za „Mastering the challenges of the supply chain. Trends and vision for European logistics”. Eurinpro 2003

Dźwignie dochodów i kosztów łaocucha dostaw:

Tworzenie

wartości

Dodanej

dla

uczestników

łaocucha

dostaw

Kapitał

Zysk

Wzrost

Wkłady kapitałowe

Kapitał obrotowy

Koszt kapitału

Przychody

Koszty

Podatki

Sprzedaż

Produkty

Klienci

Poprawa wykorzysta-

nia kapitału.

Redukcja zapasów

i ich częstsza rotacja

Redukcja kosztów

łaocucha dostaw.

Szybszy zwrot

z inwestycji w zapasy.

Eliminacja zbędnych

działao.

Wzrost satysfakcji

klienta.

Zwiększenie dostęp-

ności produktów.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Dystrybutor

Producent

Detalista

Klient

Dostawca

WARTOŚD

/?/

Może szybko

zwiększyd

dostawy surowca

Dostarcza

w żądanych

oknach czasowych

Nie wymaga

kupna

pełnej palety

Przyjmuje zapłatę

kartą kredytową

RYNEK

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Dystrybutor

Producent

Detalista

Klient

Dostawca

WARTOŚD

/?/

Informuje

o planie produkcji

Rzadko

koryguje

zamówienia

Udostępnia

raporty

o sprzedaży

Jest lojalny

i często robi

zakupy

RYNEK

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

/zł/

1,2

Wartośd sprzedaży

Koszty obsługi

Różnica zysku

Źródło: Opracowanie własne

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

Cecha

Realizacja

Zarządzanie przedsiębiorstwem

Zarządzanie łaocuchem dostaw

Redukcja kosztów

Minimalizacja w skali firmy

Minimalizacja w skali łaocucha

Zarządzanie zapasami

Optymalizacja w skali firmy

Optymalizacja w skali łaocucha

Przepływ zapasów

Przerywany, monitorowany
wewnątrz firmy

Ciągły, monitorowany wzdłuż całego
łaocucha

Informacje

Kontrolowane przez firmę

Dostępne w całym łaocuchu

Planowanie

Indywidualne

Wspólne

Decyzje i działania

Inicjowane i kontrolowane przez
kierownictwo firmy

Inicjowane i kontrolowane przez
centralnego koordynatora łaocucha

Ryzyko i korzyści

Indywidualne

Wspólne

Kontakty między
partnerami

Między sferą zaopatrzenia
i zakupu

Między różnymi sferami
funkcjonalnymi firm, na różnych
poziomach zarządzania

Źródło: za J. Witkowski „Zarządzanie łańcuchem dostaw”. PWE Warszawa 2003

Cechy zarządzania przedsiębiorstwem i łaocuchem dostaw:

Zarządzanie łańcuchem dostaw

WYŻSZA SZKOŁA
L O G I S T Y K I

Ireneusz Fechner

Łańcuch dostaw – podstawowe pojęcia i zależności

1. Fechner I. „Zarządzanie łaocuchem dostaw”. WSL Poznao 2007.

2. Słownik Terminologii logistycznej. ILiM seria Biblioteka Logistyka Poznao 2006.

3. Korzeniowski A., Skrzypek M., Szyszka G. - „Opakowania w systemach logistycznych”

ILiM seria Biblioteka Logistyka Poznao 1996

4. Christopher M.: „Logistyka i zarządzanie łaocuchem dostaw” PCDL 2000

5. Logistyka w Polsce. Raport 2009. ILiM seria Biblioteka Logistyka Poznao 2010.

6. Szałek B.Z. „Logistyka wstęp do problematyki”. Uniwersytet Szczecioski. Szczecin 1994.

7. Witkowski J. „Zarządzanie łaocuchem dostaw”. PWE Warszawa 2003.

8. Coyle J.J., Bardi E.J., Langley Jr. C.J. „Zarządzanie logistyczne”. PWE 2002.

Literatura: