GWARANCJE NIEZAWISŁOŚCI SĘDZIÓW 

 

Niezawisłość sędziowska- niedopuszczalność  jakiejkolwiek ingerencji z zewnątrz lub wywierania nacisku 

na sędziego w kierunku takiego czy innego rozstrzygnięcia sprawy. 

 

Gwarancje o charakterze organizacyjnym: 

1 ) oddzielenie organizacyjne sądów od organów innych władz, 

2) ustawowe określenie zakresu jurysdykcji poszczególnych sądów, 

3) dostarczenie przez państwo środków umożliwiającym sądom prawidłowe wypełnianie ich funkcji. 

 

Gwarancje o charakterze funkcjonalnym: 

1 ) zakaz ingerencji organów innych władz w orzecznictwo sądów (wyjątek stanowi tu przyznane 

prezydentowi prawo łaski), 

2) zakaz wydawania ustaw z mocą wsteczną, 

3) pozostawienie wyłącznie sądowi decydowania o tym, czy przedłożona mu sprawa należy do jego 

kompetencji. 

  

Gwarancje o charakterze procesowym:  

1 ) jawność postępowania sądowego, 

2) tajność narady sędziowskiej,  

3) kolegialność orzekania, 

4) swobodna ocena dowodów, 

5) instytucja wyłączenia sędziego od udziału w konkretnej sprawie. 

 

 Gwarancje dotyczące pozycji sędziego: 

1) ustawowe określenie wymogów, jakie powinni spełniać kandydaci na sędziów poszczególnych sądów i 

trybunałów zapewniające z jednej strony odpowiednie kwalifikacje zawodowe i moralne sędziego, a z drugiej 

strony swobodę ubiegania się każdego, kto spełnia określone prawem warunki o uzyskanie urzędu; 

2) powoływanie wszystkich sędziów przez Prezydenta RP, na wniosek KRS; oznacza to, że sądy nie tylko 

działają w imieniu państwa wydając wyroki, ale też państwo, a konkretnie jeden z jego naczelnych organów, 

powołuje sędziów;  

3) powoływanie sędziów na czas nieoznaczony zapewniające im stabilizację zawodową;  

4) nieusuwalność sędziów z urzędu oznaczająca, że złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, 

przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy 

orzeczenia sądu i tylko w wypadkach wyraźnie przewidzianych w ustawie oraz w trybie tą ustawą 

określonym;   

5) immunitet sędziowski oznaczający, że sędzia nie może być, bez uprzedniej zgody sądu określonego w 

ustawie, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności; nie może on też być zatrzymany 

bądź aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie jest 

niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania; o zatrzymaniu sędziego powiadamia się 

niezwłocznie prezesa właściwego sądu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego; 

6) niepołączalność stanowiska sędziego z należeniem do partii politycznej, związku zawodowego oraz z 

prowadzeniem działalności publicznej nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i nie-

zawisłości sędziowskiej;  

7) materialna niezależność sędziów'; sędziowie powinni mieć zapewnione wynagrodzenie odpowiadające 

godności ich urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.