background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

1/11 

1. ALPRAZOLAMUM (Alprazolam) 

Xanax, Tafil 

Anksjolityk, pochodny 1,4-benzodiazepiny 

 

N

N

N

N

Cl

C

H

3

 

 

 

8-Chloro-1-metylo-6-fenylo-4H-

[1,2,4]triazolo[4,3-a][1,4]benzodiazepina 

 
Działanie: 

-

  wyraźna aktywność przeciwlękowa 

-

  uspokajające 

-

  nasenne 

-

  zmniejszające napięcie mięśni 

-

  przeciwdrgawkowe 

 

Zastosowanie: 

-

  leczenie zespołów lękowych przebiegających ze 

wzmożonym napięciem, pobudzeniem, 
nadwrażliwością układu wegetatywnego; 

-

  zespoły lęku napadowego 

 
Oznaczanie: 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym techniką potencjometryczną wg Ph.Eur.V. Środowisko – mieszanina 

bezwodnego kwasu octowego i bezwodnika octowego; titrant – roztwór kwasu nadchlorowego w bezwodnym kwasie 
octowym. 

 

N

N

N

N

Cl

CH

3

N

N

+

N

+

N

Cl

CH

3

H

H

 

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

2 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

+

2ClO

4

-

    2CH

3

COOH

+

 

 

2. CHLORDIAZEPOXIDUM (Chlorodiazepoksyd) 

Elenium, Librium 

Anksjolityk, pochodny 1,4-benzodiazepiny 

 
 

N

N

Cl

N

H

CH

3

O

 

4-Tlenek 7-chloro-2-metyloamino-

5-fenylo-3H-1,4-benzodiazepiny 

 

Działanie: 

-

  silnie uspokajająco, przeciwlękowo (działa na system GABA-

ergiczny, blokuje aktywność układu limbicznego i siatkowatego) 

-

  nasennie 

-

  umiarkowanie przeciwdrgawkowo 

-

  rozluźniające napięcie mięśniowe 

Zastosowanie: 

-

  stany lękowe, niepokoju, nadmiernego napięcia nerwowego 

-

  nerwice 

-

  depresja reaktywna 

-

  bezsenność 

-

  leczenie odwykowe alkoholizmu 

-

  leczenie objawów abstynencyjnych w toksykomaniach 

-

  stany napięcia przedmiesiączkowego 

Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie w kwasie solnym (tabletki) 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym techniką klasyczną 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

2/11 

 

N

N

Cl

N

H

CH

3

O

N

N

Cl

N

+

CH

3

H

H

O

 

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

ClO

4

-

  CH

3

COOH

+

+

 

wobec fioletu krystalicznego: 

N

N

N

+

C

H

3

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

CH

3

 

N

+

N

N

+

C

H

3

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

CH

3

H

 

Cl

-

(CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

Cl

-

ClO

4

-

+  CH

3

COOH

 

 

3. CHLORDIAZEPOXIDUM HCl (Chlordiazepoksydu HCl) 

Anksjolityk, pochodny 1,4-benzodiazepiny 

N

N

Cl

N

+

CH

3

H

H

Cl

-

O

 

 

Chlorowodorek 4-tlenku 7-chloro-2-

metyloamino-5-fenylo-3H-1,4-benzodiazepiny 

 
Działanie i zastosowanie 

-

  patrz: Chlordiazepoxidum – strona 1 

 
Oznaczanie: 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym po 

reakcji z octanem rtęci: 

 

N

N

Cl

N

+

CH

3

H H

O

 

N

N

Cl

N

+

CH

3

H H

O

 

N

N

Cl

N

+

CH

3

H H

O

 

N

N

Cl

N

+

CH

3

H H

O

 

 (CH

3

COO)

2

Hg

+

Cl

-

2

+

HgCl

2

2

CH

3

COO

-

CH

3

COO

-

+  (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

ClO

4

-

+ 2 CH

3

COOH

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 

Reakcja przebiega wobec wskaźnika – fioletu krystalicznego; reakcja barwna wskaźnika z titrantem – 
patrz powyżej (oznaczanie chlordiazepoksydu). 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

3/11 

4. DIAZEPAMUM (Diazepam) 

Relanium 

Anksjolityk, pochodny 1,4-benzodiazepiny 

 

N

N

Cl

C

H

3

O

 

7-Chloro-1-metylo-5-fenylo-2,3-dihydro-1H-1,4-

benzdiazepin-2-on 

 
Działanie: 
nasila hamujące działanie neuronów GABA-
ergicznych w CNS; działa hamująco na układ 
limbiczny, wzgórze i podwzgórze: 

-

  silne przeciwlękowe 

-

  przeciwpadaczkowe (przeciwdrgawkowe) 

-

  uspokajające 

-

  silne nasenne 

-

  rozluźniające napięcie mięśniowe 

 

Zastosowanie: 

-

  nerwice narządowe, stany lękowe i napięcia 

połączone z pobudzeniem ruchowym; 

-

  agresywność i drażliwość w psychozach 

-

  depresje reaktywne 

-

  bezsenność, somnabulizm 

-

  zapobieganie zespołowi odstawienia u alkoholików 

-

  wspomagająco w leczeniu tężca 

-

  w dystoni torsyjnej, drżeniu samoistnym, akatyzji 

-

  premedykacja (zabiegi oftalmologiczne, laryngologiczne) 

Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie w metanolowym roztworze kwasu siarkowego (tabletki) 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym techniką potencjometryczną; środowisko – BEZWODNIK 

OCTOWY; elektrody – szklana i kalomelowa 

C

H

3

O

O

C

H

3

O

+ H

2

O

2 CH

3

COOH

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 

N

N

Cl

C

H

3

O

N

N

+

Cl

C

H

3

O

H

 

+

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

ClO

4

-

+ CH

3

COOH

 

5. CHLORPROMAZINI HCl (Chloropromazyny HCl) 

Fenactil, Largactil 

Neuroleptyk, pochodny fenotiazyny 

 

N

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

Cl

-

 

Chlorowodorek 2-chloro-10-(3-

dimetyloaminopropylo)-fenotiazyny 

Działanie 

(kursywą – niepożądane)

-

  blokuje receptory dopaminergiczne D2 w 

układzie limbicznym oraz nigro-striatalnym i 
podwzgórzu (efekt: parkinsonizm polekowy) 

-

  tłumi przewodnictwo w synapsach 

noradrenergicznych 

-

  obwodowe cholinolityczne 

-

  umiarkowanie przeciwpsychotycznie 

-

  uspokajająco 

-

  przeciwautystycznie 

-

  przeciwwymiotnie 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

4/11 

Zastosowanie: 

-

  stany maniakalne 

-

  schizofrenia 

-

  psychozy i inne nadmierne pobudzenia psychoruchowe 

-

  paranoje 

-

  objawowo przeciwwymiotnie 

 
Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie w kwasie solnym (inj); 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym (sub) – w BEZWODNIKU OCTOWYM wobec zieleni 

malachitowej; titrant – kwas nadchlorowy 

C

H

3

O

O

C

H

3

O

+ H

2

O

2 CH

3

COOH

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 

N

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

 

N

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

 

ClO

4

-

+

Cl

-

+ HCl

(

CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

+

CH

3

COOH

 

zieleń malachitowa: 

N

N

+

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

 

C

+

N

N

+

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

H

 

H

+

niebieskozielone

zielone

 

 

-

  kolorymetrycznie wg normy zakładowej: 

N

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

N

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

O

Cl

-

+ 2 Fe

3+ 

+ H

2

O

+ 2 Fe

2+ 

+ 2H

+

czerwone

Cl

-

 

 

2Fe

III+

 + 2e -> 2Fe

II+

S

o

-- 2e -> S

II+

 

6. CHLORPROTHIXENI HCl (Chlorprotyksenu HCl) 

Taractan, Chlorprothixen 

Neuroleptyk, pochodny tioksantenu 

 

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

Cl

-

 

 

Chlorowodorek 2-chloro-9-(3-

dimetyloaminopropylideno)-tioksantenu 

 
Działanie: 

-

  antagonista D1, D2, receptorów 

serotoninergicznych, histaminowych, 
muskarynowych 

-

  słabo przeciwpsychotycznie 

-

  silnie uspokajająco 

-

  przeciwlękowe 

-

  w małych dawkach – przeciwdepresyjne 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

5/11 

Zastosowanie: 

-

  schizofrenia i inne psychozy psychozy z 

objawami psychomotorycznymi 

-

  stany lęku i pobudzenia, mania 

-

  zapobieganie wymiotom pooperacyjnym 

Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie (tabletki) 

-

  alkalimetrycznie w mieszaninie HCl/EtOH techniką potencjometryczną 

 

do pierwszego skoku potencjału: 

NaOH + HCl 

 NaCl + H

2

 

do drugiego skoku potencjału: 

S

Cl

N

+

CH

3

CH

3

H

S

Cl

N

CH

3

CH

3

Cl

-

+ NaOH

NaCl + H

2

O +

 

 

7. FLUPHENAZINI HYDROCHLORIDUM (Flufenazyny 2HCl) 

Mirenil 

Neuroleptyk, pochodny fenotiazyny 

 

N

+

N

+

N

S

CF

3

OH

H

H

2Cl

-

 

Dichlorowodorek 2-trifluorometylo-10-[3-(4-(2-

hydroksyetylo)-1-piperazynylo)-propylo] 

fenotiazyny 

 
Działanie: 

-

  blokuje receptory dopaminergiczne D2 w 

układzie limbicznym oraz nigro-striatalnym; 
działa na twór siatkowaty, podwzgórze, korę 
mózgową 

-

  bardzo silnie przeciwpsychotycznie (50x silniej 

od chloropromazyny) 

-

  aktywizująco w psychozach przebiegających z 

wyłączeniem, izolacją, autyzmem 

 
Zastosowanie: 

-

  psychozy paranoidalne 

-

  w stanach zubożonej aktywności i rosnącej izolacji od otoczenia 

-

  schizofrenia 

 
Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie w kwasie solnym (tabl., inj.) 

-

 

acydymetrycznie w środowisku bezwodnym – techniką klasyczną – w BEZWODNIKU OCTOWYM, wobec 
ZIELENI MALACHITOWEJ, kwasem nadchlorowym. Reakcja w stosunku lek:HClO

4

 (1:2) – bo są dwa zasadowe 

atomy azotu ulegające protonowaniu (atomy N w piperazynie). 

 

C

H

3

O

O

C

H

3

O

+ H

2

O

2 CH

3

COOH

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 

N

+

N

+

N

S

CF

3

OH

H

H

 

N

+

N

+

N

S

CF

3

OH

H

H

 

2ClO

4

-

+

2 Cl

-

+ 2 HCl

2(

CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

+

2 CH

3

COOH

 

Reakcja z zielenią malachitową – patrz strona 4

 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

6/11 

8. AMITRIPTYLINI HCl (Amitryptyliny HCl) 

Triptizol, Saroten, Elavil 

TLPD – trójpierścieniowy tymoleptyk 

 

N

+

C

H

3

H

CH

3

Cl

-

 

 

Chlorowodorek 3-(10,11-dihydro-5H-

dibenzo[a,d]cyklohepten-5-ylideno)-N,N-

dimetylopropyloaminy 

 

Działanie: 

-

  silnie przeciwdepresyjnie 

-

  hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i 

noradrenaliny w presynaptycznych 
zakończeniach nerwowych 

-

  silne cholinolityczne 

-

  słabe przeciwhistaminowe 

-

  silnie pobudza nastrój 

-

  uspokajająco – przeciwlękowe 

-

  kardiotoksyczne, atropinowe (suchość w ustach, 

drogach pok., zaburzenia akomodacji, 
pogłębienie jaskry, trudności w oddawaniu 
moczu, zaparcia) 

Zastosowanie: 

-

  wszelkie stany depresyjne 

 
Oznaczanie: 

-

  spektrofotometrycznie w kwasie solnym (tabl., inj.) 

-

  alkalimetrycznie w mieszaninie EtOH/H

2

O techniką potencjometryczną 

N

+

C

H

3

H

CH

3

N

CH

3

CH

3

+ NaOH

NaCl  +  H

2

O  +

Cl

-

 

 

9. FLUOXETINI HYDROCHLORIDUM (Fluoksetyny HCl) 

Prozac, Fluctin, Bioxetin 

Analog TLPD, tymoleptyk 

 

CF

3

O

H

N

+

CH

3

H

H

Cl

-

 

 

Chlorowodorek N-metylo-3-fenylo-3-[4-

(trifluorometylo)fenoksy]propylo-1-amina; 

racemat 

 

Działanie: 

-

  selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu 

serotoniny w CNS 

-

  w odróżnieniu od innych p/depresyjnych – nie 

wpływa bezpośrednio na neurony 
dopaminergiczne i noradrenergiczne 

-

  p/depresyjne 

Zastosowanie: 

-

  stany depresyjne o różnej etiologii 

-

  nerwica natręctw 

-

  bulimia 

Oznaczanie: 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym (bezw kwas octowy, po reakcji z octanem rtęci, wobec fioletu 

krystalicznego, miareczkując kwasem nadchlorowym) 

CF

3

O

H

N

+

CH

3

H

H

 

CF

3

O

H

N

+

CH

3

H

H

 

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

Cl

-

 (CH

3

COO)

2

Hg

+

+

HgCl

2

2

2

CH

3

COO

-

 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

7/11 

 

CF

3

O

H

N

+

CH

3

H

H

 

CF

3

O

H

N

+

CH

3

H

H

 

CH

3

COO

-

+  (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

ClO

4

-

+ 2 CH

3

COOH

 

wobec fioletu krystalicznego: 

N

N

N

+

C

H

3

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

CH

3

 

N

+

N

N

+

C

H

3

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

CH

3

H

 

Cl

-

(CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

Cl

-

ClO

4

-

+  CH

3

COOH

 

 

10. IMIPRAMINI HYDROCHLORIDUM (Imipraminy HCl) 

Imipramin, Deprinol, Tofranil 

TLPD – trójpierścieniowy tymoleptyk 

 

N

N

+

C

H

3

H

CH

3

Cl

-

 

Chlorowodorek 10,11-dihydro-5-(3-

dimetyloaminopropylo)-5H-dibenzo[b,f]azepiny 

 
Działanie: 

-

  hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny 

-

  umiarkowane działanie cholinolityczne oraz 

przeciwhistaminowe 

-

  silnie p/depresyjnie 

-

  wyraźnie zwiększa aktywność psychoruchową 

 
Zastosowanie: 

-

  depresje 

-

  lęk napadowy 

-

  mimowolne 

moczenie nocne 
u dzieci 

Oznaczanie: 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym – środowisko reakcji: 

CHLOROFORM + ACETON; po reakcji z octanem rtęci – miareczkować kwasem 
nadchlorowym wobec fioletu krystalicznego; 

-

  spektrofotometrycznie w kwasie solnym (tabletki) 

-

  miareczkowanie laurylosiarczanem sodu (inj) wobec wskaźnika – ŻÓŁCIENI 

DIMETYLOWEJ 

 

1.  po rozpuszczeniu w mieszaninie chloroformu i wody oraz dodaniu nadmiaru kwasu siarkowego: 

R

N

+

C

H

3

H

CH

3

 

R

N

+

C

H

3

H

CH

3

 

Cl

-

+

H

2

SO

4

HSO

4

-

+

HCl

 

2. 

podczas miareczkowania laurylosiarczanem sodu powstaje laurylosiarczan ipraminy, który przechodzi do warstwy 

chloroformowej (wytrząsanie): 

R

N

+

C

H

3

H

CH

3

 

R

N

+

C

H

3

H

CH

3

 

HSO

4

-

+

C

12

H

25

O-SO

2

-ONa

C

12

H

25

O-SO

2

-O

-

+

NaHSO

4

 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

8/11 

3. 

W punkcie końcowym miareczkowania (gdy przereaguje cały wodorosiarczan ipraminy), 

laurylosiarczan sodu reaguje z kwasem siarkowym, w wyniku czego powstaje wolny kwas laurylosiarkowy, który przechodząc 
do warstwy chloroformowej zabarwia wskaźnik na czerwono: 

C

12

H

25

O-SO

2

-ONa

+

H

2

SO

4

C

12

H

25

O-SO

2

-OH

+

NaHSO

4

 

 

wobec żółcieni dimetylowej: 

N

C

H

3

C

H

3

N

N

N

+

C

H

3

C

H

3

N

N

H

H

+

zolta

czerwona

 

 

11. MIANSERINI HYDROCHLORIDUM (Mianseryny HCl) 

Lerivon, Tolvon 

Analog TLPD, tymoleptyk 

 

N

N

+

C

H

3

H

Cl

-

 

Chlorowodorek 2-metylo-1,2,3,4,10,14b-

heksahydrodibenzo(c,f)pirazyno[1,2-a]azepiny 

 

 
Działanie: 

-

  blokuje presynaptyczne receptory α2-

noradrenergiczne oraz zwiększa przemianę i 
uwalnianie mózgowej noradrenaliny 

-

  antagonista niektórych receptorów 

serotoninergicznych 

-

  antagonista H1 

-

  nie hamuje wychwytu zwrotnego amin 

katecholowych i nie ma działania 
cholinolitycznego 

Zastosowanie: 

-

  depresja 

 

Oznaczanie: 

-

  alkalimetrycznie w mieszaninie EtOH/HCl techniką potencjometryczną 

do pierwszego skoku potencjału: 

NaOH + HCl 

 NaCl + H

2

 

do drugiego skoku potencjału: 

N

N

+

C

H

3

H

 

N

N

C

H

3

Cl

-

+ NaOH

NaCl + H

2

O +

 

-

  chromatografia gazowa 

12. CARBAMAZEPINUM (Karbamazepina) 

Amizepin, Tegretol 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny iminostilbenu 

 

N

NH

2

O

 

 
amid kwasu 5H-dibenzo[b,f]azepino-5-
karboksylowego 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

9/11 

Działanie: 

-

  przeciwdrgawkowe 

-

  blokuje zależne od potencjału kanały sodowe 

-

  stabilizuje błony komórkowe, zapobiega 

rozprzestrzenianiu się wyładowań na poziomie 
synaps 

-

  wpływa na przemianę katecholamin i kwasu 

glutaminowego 

-

  hamuje przewodnictwo czuciowe 

-

  ma działanie psychotropowe (m.in. 

przeciwmaniakalne) 

 
Zastosowanie: 

-

  napady padaczkowe 

-

  neuralgie – zwłaszcza nerwu trójdzielnego 

-

  migrenowe bóle głowy 

 
Oznaczanie: 

-

  HPLC 

-

  spektrofotometrycznie (tabletki) 

 

13. CLONAZEPAMUM (Klonazepam) 

Rivotril 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny 1,4-benzodiazepiny 

N

N

H

O

Cl

O

2

N

 

5-(2-Chlorofenylo)-7-nitro-1,3-dihydro-2H-1,4-

benzodiazepin-2-on 

 
Działanie: 

-

  przeciwlękowe i uspokajające 

-

  przeciwdrgawkowe 

-

  umiarkowanie nasennie 

-

  rozluźnia napięcie mięśniowe 

-

  ułatwia przekaźnictwo GABA-ergiczne w 

układzie limbicznym i podwzgórzu 

 

Zastosowanie: 

-

  napady padaczkowe 

-

  coraz częściej stosowany w leczeniu psychoz 

 
Oznaczanie: 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym techniką klasyczną wg FP V – w środowisku BEZWODNIKA 

OCTOWEGO, wobec wskaźnika – BŁĘKITU NILOWEGO 

 

N

N

H

O

Cl

O

2

N

N

N

+

H

O

Cl

O

2

N

H

 

  CH

3

COOH + HClO

4

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

 (CH

3

COOH

2

)

+

ClO

4

-

ClO

4

-

  CH

3

COOH

+

+

 

do zmiany zabarwienia błękitu nilowego: 

O

N

N

H

2

N

+

C

2

H

5

C

2

H

5

 

O

N

+

N

H

2

N

+

C

2

H

5

C

2

H

5

H

 

Cl

-

+

H

+

Cl

-

niebieski

zielony

 

błękit nilowy = Chlorek 5-amino-9-dietyloaminobenzo[a]fenoksazynyliowy 

 

-

  acydymetrycznie w środowisku bezwodnym techniką potencjometryczną wg FP VI – w środowisku 

BEZWODNIKA OCTOWEGO 

 

-

  spektrofotometrycznie (inj, tabl) 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

10/11 

14. PHENOBARBITALUM (Fenobarbital) 

Luminalum – Luminal 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny kwasu barbiturowego 

 

N

N

H

H

O

O

O

C

2

H

5

 

5-Etylo-5-fenyloheksahydropirymidyno-2,4,6-

trion 

kwas 5-etylo-5-fenylobarbiturowy 

 

Działanie: 

-

  uspokajająco 

-

  nasennie 

-

  przeciwdrgawkowo (działa hamująco na 

podwzgórze, układ siatkowaty i korę mózgową) 

-

  działa depresyjnie na ośrodek oddechowy 

-

  obniża napięcie mięśni gładkich 

-

  obniża przemianę materii 

 
Zastosowanie: 

-

  bezsenność 

-

  nadmierna pobudliwość 

-

  napady padaczkowe duże (grand mal) i częściowe 

Oznaczanie: 

-

  alkalimetrycznie – etanolowym roztworem NaOH miareczkuje się roztwór fenobarbitalu w mieszaninie metanolu i 

benzenu, wobec TYMOLOFTALEINY do barwy niebieskiej 

N

N

H

H

O

O

O

C

2

H

5

N

N

H

O

O

O

C

2

H

5

 

+

NaOH

Na

+

 + H

2

O

 

O

O

O

H

OH

CH

3

CH

3

CH

3

C

H

3

C

H

3

C

H

3

O

O

O

H

O

CH

3

CH

3

CH

3

C

H

3

C

H

3

C

H

3

+

OH

-

+

H

2

O

NIEBIESKIE

 

-

  spektrofotometrycznie w buforze boranowym 

 

15. PHENOBARBITALUM NATRICUM (Fenobarbital sodowy) 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny kwasu barbiturowego 

 

N

N

H

NaO

O

O

C

2

H

5

 

 

5-etylo-5-fenylobarbituran sodowy 

 

 
Działanie i zastosowanie 

-

  jak fenobarbital 

 
Oznaczanie: 

-

  wagowo – fenobarbital sodowy łatwo rozpuszcza 

się w wodzie, ale po zakwaszeniu przechodzi w 
fenobarbital, który w wodzie jest trudno 
rozpuszczalny, a więc łatwy do wyekstrahowania 
eterem. Po odparowaniu wyciągów eterowych – 
pozostałość się suszy i oznacza do stałej masy. 

-

  spektrofotometrycznie (inj) – w buforze 

boranowym 

 
 

background image

Leki psychotropowe oraz przeciwpadaczkowe 

http://www.farmacja.e-lama.pl 

11/11 

16. PHENYTOINUM (Fenytoina) 

Phenytoinum, Dilantin, Epanutin 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny hydantoiny 

 

NH

N

H

O

O

 

5,5-Difenyloimidazolidyno-2,4-dion 

 

Działanie: 

-

  przeciwdrgawkowe 

-

  przeciwarytmiczne 

-

  stabilizuje błony neuronalne, wzmagając aktywny transport 

Na

+

 na zewnątrz komórki i hamując bierny transport tych 

jonów do wnętrza 

-

  zmniejsza wyładowania neuronalne 

-

  wpływa na transport jonów K i Ca oraz uwalnianie 

neuroprzekaźników aminokwasowych 

-

  może powodować powikłania hematologiczne oraz 

uszkodzenia wątroby 

Zastosowanie: 

-

  napady częściowe padaczkowe 

-

  napady toniczno – kloniczne 

 

Oznaczanie: 

-

  alkalimetryczne w środowisku bezwodnym wg FP VI; środowisko 

– DMF (dimetyloformamid); wskaźnik – metanolowy roztwór błękitu 
tymolowego; titrant – metanolan sodu 

NH

N

H

O

O

N

N

H

O

ONa

+

CH

3

ONa

+

CH

3

OH

 

wobec błękitu tymolowego do barwy niebieskiej: 

SO

3

O

CH

3

CH

3

ONa

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

SO

3

O

CH

3

CH

3

OH

C

H

3

C

H

3

CH

3

CH

3

-

CH

3

ONa

niebieski

-

zólty

+ CH

3

OH

 

17. PHENYTOINUM NATRICUM (Fenytoina sodowa) 

Lek przeciwpadaczkowy, pochodny hydantoiny 

 

N

N

H

O

ONa

 

5,5-Difenylohydantoina sodowa 

 
Działanie: 

-

  przeciwdrgawkowe 

-

  przeciwarytmiczne 

-

  szczegóły – patrz fenytoina 

Zastosowanie: 

-

  padaczka 

 
Oznaczanie: 

-

 

wagowo – wyizolowaną fenytoinę – zhydrolizować w środowisku kwaśnym (powstanie nierozpuszczalna w wodzie 
fenytoina) – produkt ekstrahować mieszaniną chloroformu i eteru dietylowego. Następnie odparować rozpuszczalniki, 
a fenytoinę wysuszyć i zważyć.

 

 

 

© Copyright 2005 – Bartosz Chyży