background image

Rachunek- system 
logiczny analizujący 
grupę spójników

Niezawodność/
poprawność 
logiczna

prawdziwe 
przesłanki 
warunkują 
prawdziwe wyniki; 
niezawodność 
oznacza 
prawdziwość

Materialna 
poprawność

wszystkie założenia 
rozumowania są 
prawdziwe

Formalna 
poprawność
- czy 
operacje logiczne 
są niezawodne 
i prowadzą od 
prawdy do prawdy 
czy też nie

Zdania 
niejednoznaczne
- oceny, 
powinności, normy, 
polecenia.
- forma potencjalna 
czy aktualna (jeśli 
niewiadomo)
- amfibolie 
(wieloznaczne, źle 
zbudowane)
- zaimki 
okazjonalne- ja ty 
on oni wszyscy 
wczoraj

Zdania w sensie 
logiki
- zdania 
oznajmujące, 
jednoznaczne, mają 
przypisaną wartość 

logiczną
Zdania 
analitycznie 
prawdziwe
- sens 
prawdziwy, 

prawda 
analityczna-
 na 
mocy znaczenia 
słów, nie trzeba 
odnosić się do 
rzeczywistości
Zdania logicznie 
prawdziwe
- zdanie 
lub nieprawda, że 
zdanie. Schemat, 
prawda ustalana na 
mocy spójników. 

p->q , p jest 
warunkiem 
wystarczającym by 
q, q jest warunkiem 
koniecznym by p. 
(war konieczny po -
>)

Wyrażenie 
KRZ- 
to dowolny 
skończony ciąg 
symboli języka 
KRZ

Formuła=wyrażeni
e sensowne=wyraż. 
poprawnie 
zbudowane

Definicja 
indukcyjna 
formuły:
1- każda zmienna 
zdaniowa jest 
formułą
2- jeżeli α i β są 
formułami to (-α), (-
β), (α v β), …. też 
są formułami KRZ
3- formułami KRZ 

nazywamy te i tylko 
te wyrażenia KRZ, 
które powstają 
zgodnie z 1 i 2 pkt.

Tautologia
formuła, która 
jest prawdziwa 
przy wszystkich 
wartościowaniach 
zmiennych 
zdaniowych w niej 
występujących”Z 
jest zdaniem log 
wtw gdy sch(Z) jest 
tautologią

Z1, Z2, Zn – zdania 
języka naturalnego

Równoważność na 
poziomie języka

zdania Z

1

 oraz Z

2

 są 

równoważna wtw 
gdy z prawdziwości 
zdania Z1 wynika 
prawdziwość zdania 
Z2 i na odwrót

Równoważność 
logiczna- 
zdania 
Z1 oraz Z2 są 
równoważne 
logicznie wtw, gdy 
dla dowolnego 
wartościowania 
v(v(sch(Z1))
=(v(sch(Z2)))

Sprzeczne 
logicznie
- zdania 
Z1 oraz Z2 
są sprzeczne 
logicznie wtw, gdy 
dla dowolnego 
wartościowania v 
(jeżeli (v(sch(Z1)
)=1, to (v(sch(Z2)
)=0 i na odwrót) 
bądź v(v(sch(Z1))

background image

v(sch(Z2)))

Wynikanie 
logiczne
- Z1 oraz 
Z2 są sprzeczne 
wtw, gdy Z1 jest 
negacją Z2, a 
Z2 jest negacją 
Z1 (wynika z 
pierwszego), wtw, 
gdy z prawdziwości 
zdania Z1 wynika 
fałszywość zdania 
Z2 i na odwrót.

WYNIKANIE

Z- założenia W
wniosek

Ze zdania Z 
wynika zdanie W 
wtw, gdy z faktu, 
że Z jest prawdziwe 
wnioskujemy, że W 
też jest (musi być) 
prawdziwe

Ze zdania Z 
wynika logicznie 
zdanie W 
wtw, 
gdy dla dowolnego 
wartościowania 
v zachodzi 
następująca 
implikacja: jeżeli 
v (sch(Z))=1, to 
v(sch(W))=1

{Z

1

, Z

2

, …Z

n

}- 

zbiór przesłanek

Ze zbioru 
przesłanek 
założeń 
{Z

1

, …Z

n

wynika 

logicznie wniosek 
W wtw, gdy 
dla dowolnego 
wartościowania 
v zachodzi 
następująca 

implikacja: jeżeli 
v (sch(Z1))=1 i 
v(sch(Z2))=1, …i 
v(sch(Zn)))=1, to 
v(sch(W))=1

Ze zbioru 
przesłanek 
{Z

1

, …Z

n

nie 

wynika logicznie 
wniosek 
W wtw, 
gdy istnieje takie 
wartościowanie 
v, że (sch(Z1))=1 
i v(sch(Zn))=1 i 
v(sch(W))=O

Zdania Z1 oraz Z2 
są sprzeczne wtw, 
Gd zdanie Z1 jest 
negacją zdania Z2 i 
na odwrót.

Zbiór zdań 
{Z

1

, …Z

n

jest 

wewnętrznie 
sprzeczny 
wtw, gdy 
formuła v(sch(Z1)
).. i v(sch(Zn)) jest 
kontr tautologią, 
tzn jest fałszywa 
przy wszystkich 
wartościowaniach 
zmiennych 
zdaniowych w niej 
występujących

  - uogólniony 

schemat 
wnioskowania

Wynikanie 
analityczne- 
ze 
zdania Z (założenie) 
wynika zdanie W 
(wniosek) wtw 
gdy dla faktu, że 
z jest prawdziwe, 
wnioskujemy ze w 
tez jest prawdziwe.

   

nazywamy 
niezawodną regułą 
wnioskowania wtw, 
gdy dla dowolnego 
wartościowania 
v, jeżeli v(α1)=1, 
v(αn)=1, to v(β)=1

DEDUKCJA

to wyciąganie 
wniosków 
w oparciu o 
reguły  XΓα

Redukcja ad 
absurdum
- forma 
dowodu logicznego, 
w którym z zał. O 
nieprawdziwości 
tezy wyprowadza 
się sprzeczność 
ze zdaniem 
prawdziwym, co 
pozwala przyjąć, 
że zaprzeczenie 
tezy jest fałszywe, 
a sama teza 
prawdziwa

Definicja 
wynikania 
dedukcyjnego
- Ze 
zbioru przesłanek 
wynika 
dedukcyjnie 
formuła α (XΓα) 
wtw, gdy istnieje 
skończony ciąg 
formuł ∆1…∆n taki, 
że ∆n=α oraz każda 
z delt ∆.. jest albo 
przesłanką (czyli 
należy do X), albo 
założeniem dowodu 
warunkowego, 
albo założeniem 
dowodu nie wprost, 
albo powstała z 
poprzedzających 

background image

ją delt, na mocy 
którejś z reguł 
dedukcji.