Polityka konkurencji UE a konsument

KOMISJA EUROPEJSKA

Przedmowa

Z przyjemnością przedstawiam niniejszy 
przewodnik konsumencki po europejskiej polityce 
konkurencji. Otwarta konkurencja w Europie 
jest rzeczą ważną. Pomaga bowiem obniżyć ceny 
i zwiększa wybór towarów i usług dla 
konsumentów europejskich. 

Przewodnik ten opisuje, w jaki sposób Komisja 
Europejska wraz z krajowymi organami ds. 
konkurencji zapewnia istnienie wolnej i uczciwej 
konkurencji w Unii Europejskiej. Wyjaśnia, w jaki 
sposób instytucje te:

•  podejmują działania skierowane przeciwko 

ograniczającym konkurencję praktykom 
gospodarczym; 

•  badają przypadki połączeń w celu stwierdzenia, 

czy zmniejszają one konkurencję;

•  otwierają konkurencję w obszarach do tej pory 

kontrolowanych przez monopole państwowe;

• weryfi kują wsparcie fi nansowe udzielane 

fi rmom przez rządy krajowe państw UE; 

•  współpracują z innymi organami ds. 

konkurencji na całym świecie.

Mam nadzieję, że to wprowadzenie do 
najważniejszych koncepcji europejskiej polityki 
konkurencji pomoże osobom będącym 
konsumentami, a w szerszej perspektywie 
obywatelami Europy, jak najlepiej skorzystać 
z naszej działalności. Każda z części przewodnika 
kończy się ramką, w której podaje się w skrócie 
odpowiednie akty prawne. Na odwrocie tylnej 
okładki znajduje się słownik najważniejszych 
terminów wykorzystanych w broszurze. 

Bardziej szczegółowe informacje uzyskać można 
na stronie internetowej podanej poniżej lub 
w każdym z innych źródeł wymienionych w części 
„Gdzie uzyskać więcej informacji?”. 

http://europa.eu.int/comm/competition/index_
en.html

Broszura jest dostępna także w wersji 
elektronicznej pod adresem podanym powyżej.

Philip LOWE 

Dyrektor generalny ds. konkurencji

© 

W

spólnot

y E

u

ropejsk

ie

, 2004

Zapewnienie ucz

ciwej gry rynk

owej

strony 2–7

Badanie połącz

eń

 strony 8–11

Otwieranie r

ynków na k

onkurencję

 strony 12-14

Monitorow

anie pomoc

y państwa

strony 15-19

Współpraca międz

ynarodowa

strony 20-21

12345

Polityka konkurencji UE a konsument

W ujęciu praktycznym…

Gdzie uzyskać więcej informacji?

Użyteczne adresy i słownik

strony 22–27

Niniejsza broszura została przygotowana przez Dyrekcję Generalną ds. Konkurencji 
Komisji Europejskiej i ma służyć jako przewodnik dla osób niebędących 
specjalistami. Nie posiada ona wartości prawnej i nie jest w żaden sposób wiążąca 
dla Komisji Europejskiej.

© Phot

oDisc

ANT

YTRUST

Strona 2

Zapewnienie uczciwej gry rynkowej

Działalność gospodarcza 
na wolnym rynku to gra 
oparta na konkurencji. 
Czasami może się zdarzyć,
że przedsiębiorstwa 
zmierzają do uniknięcia 
konkurowania między 
sobą i próbują wyznaczyć 
własne reguły gry. Czasami 
znaczący gracz może 
próbować wyprzeć swoich 
konkurentów z rynku. 
Komisja Europejska działa 
w charakterze sędziego, 
który ma zapewnić, by 
wszystkie przedsiębiorstwa 
grały według tych samych 
zasad.

Dlaczego kartele są złe 
i jak je rozpoznać?

Kartel to grupa podobnych, 
niezależnych od siebie przedsiębiorstw, 
które łączą się w celu kontrolowania 
cen lub podzielenia rynku, a tym 
samym ograniczenia konkurencji. 
Członkowie kartelu mogą opierać się na 
uzgodnionych udziałach w rynku, co nie 
wymaga od nich wprowadzania nowych 
produktów lub wysokiej jakości usług 
po konkurencyjnych cenach. Dlatego 
konsumenci płacą w efekcie więcej za 
gorszą jakość.

To dlatego prawo o konkurencji UE 
uznaje kartele za nielegalne, a Komisja 
Europejska nakłada wysokie kary na 
przedsiębiorstwa uczestniczące w kartelu. 
Ponieważ kartele są nielegalne, są one na 
ogół starannie ukrywane i nie jest łatwo 
zdobyć dowody na ich istnienie.

Dlatego „Polityka łagodzenia 
kar” zachęca przedsiębiorstwa do 
przekazywania Komisji Europejskiej 
wewnętrznych dowodów istnienia 
karteli. Pierwsze przedsiębiorstwo 
kartelu, które tak uczyni, nie musi 
płacić grzywny. To powoduje, że kartel 
ulega destabilizacji. Warto dodać, że ta 

polityka przynosi znaczące sukcesy od 
czasu jej wprowadzenia w UE.

W minionych latach większość 
karteli została wykryta przez Komisję 
Europejską po tym, jak jeden 
z członków kartelu przyznał się i poprosił 
o łagodne potraktowanie, choć Komisja 
Europejska również z powodzeniem 
prowadzi własne dochodzenia celem 
wykrywania karteli. W sprawach 
karteli nakładano kary fi nansowe 
wynoszące od 0,5 mld euro do 1 mld 
euro. Kary te napływają do budżetu 
wspólnotowego, pomagają fi nansować 
UE i w ostateczności przyczyniają się 
do oszczędności pieniędzy podatników. 
Jednak ważniejsze jest to, że ryzyko 
wysokich kar fi nansowych odstrasza 
przedsiębiorstwa od zakładania 
i pozostawania w kartelach.

KARTELE WITAMINOWE

W 2001 r. Komisja Europejska nałożyła 
grzywnę na osiem przedsiębiorstw 
(wśród nich Hoff man-La Roche) za 
udział w kartelach mających na 
celu wyeliminowanie konkurencji 
w sektorze witaminowym. 
Witaminy są wykorzystywane 
w wielu produktach, takich jak płatki 
zbożowe, herbatniki, napoje, pasze 
dla zwierząt, środki farmaceutyczne 
czy kosmetyki. Grzywna wynosiła 
ponad 800 milionów euro. Przez 
blisko 10 lat przedsiębiorstwa te 
żądały wyższych cen, niż miałoby 
to miejsce, gdyby między nimi 
istniała rzeczywista konkurencja, a to 
szkodziło konsumentom i pozwalało 
tym przedsiębiorstwom na osiąganie 
nielegalnych zysków.

ANT

YTRUST

Strona 3

Przedsiębiorstwa zawierają 
umowy codziennie – 
czy wszystkie są nielegalne?

Istnieją pewne typy umów, które 
szczególnie szkodzą konkurencji 
i dlatego są prawie zawsze zabronione. 
Chodzi o ukryte kartele i inne 
porozumienia, w ramach których 
konkurenci umawiają się co do stałego 
poziomu cen, ograniczenia produkcji 
lub podziału rynków czy klientów. 
Zabronione mogą być również umowy 
między producentem a dystrybutorami, 
szczególnie jeżeli strony takich umów 
ustalają ceny odsprzedaży.

Nie wszystkie umowy ograniczające 
konkurencje muszą być nielegalne. 
Dopuszcza się umowy, które mają 
więcej pozytywnych niż negatywnych 
skutków. Ogólnie ujmując, większe 
szanse na uzyskanie przyzwolenia mają 
umowy, które nie zostały zawarte między 
konkurentami lub gdy strony umowy 
posiadają jedynie niewielką część rynku.

Umowy pomiędzy rywalizującymi 
przedsiębiorstwami mogą ograniczać 
konkurencję, ale mogą również 
być konieczne do poprawy jakości 
produktów lub usług, do rozwoju 

nowych produktów lub znalezienia 
nowych, lepszych sposobów 
udostępniania produktów klientom. 
Dla przykładu: jedynym sposobem 
udostępnienia klientom nowych 
produktów wymagających kosztownych 
badań jest zmobilizowanie wysiłków 
kilku przedsiębiorstw, które mogą 
takie produkty stworzyć. Dlatego 
umowy o badaniach i rozwoju oraz 
umowy o transferze technologii są 
często zgodne z prawem o konkurencji. 
To samo może się odnosić do umów 
o współpracy (dotyczących wspólnej 
produkcji, zakupów, komercjalizacji 
lub normalizacji), ale to zależeć będzie 
zazwyczaj od szczegółowej analizy 
okoliczności i ekonomicznych korzyści 
wynikających z takich umów.

Inne typy umów, które mogą 
ograniczać konkurencję, to umowy 
między dostawcami i sprzedawcami. 
Na przykład umowy o dystrybucji 
luksusowych perfum nakładają na 
sprzedawców pewne ograniczenia 
dotyczące wystroju sklepów lub 
szkolenia pracowników. Z drugiej 
strony, umowy takie gwarantują, 
że klienci mogą dokonać zakupu 
w otoczeniu właściwym danemu 

produktowi oraz skorzystać z udzielonej 
przez pracownika porady. Pozwalają one 
również wyeliminować sytuacje, w której 
jeden dystrybutor korzysta za darmo 
z wysiłków promocyjnych podjętych 
przez innych. To, czy zgodne z prawem 
są inne ustalenia dotyczące dystrybucji, 
takie jak dystrybucja wyłączna lub 
selektywna, zależy od pozycji rynkowej 
zaangażowanych przedsiębiorstw 
i wymaga indywidualnej oceny na 
podstawie określonych progów udziału 
w rynku. 

GRY VIDEO

Pomiędzy 1991 i 1998 r. japoński 
producent gier video Nintendo 
oraz siedmiu spośród jego 
ofi cjalnych dystrybutorów w Europie 
współpracowało w celu utrzymania 
sztucznie zawyżonego zróżnicowania 
cenowego w różnych krajach UE. 
Każdy z dystrybutorów zobowiązany 
był do przeciwdziałania wywozowi 
produktów ze swojego terytorium 
na inne poprzez nieofi cjalne kanały 
dystrybucji (tak zwany handel 
równoległy).
Pod przewodnictwem Nintendo 
przedsiębiorstwa intensywnie 
współpracowały w wyszukiwaniu 
źródeł takiego wywozu. Handlowcy, 
którzy przyzwalali na taki wywóz, 
byli karani przez zmniejszanie 
przydzielanych im partii towaru lub 
poprzez całkowity bojkot.
W rezultacie ceny konsoli i gier 
znacznie różniły się w poszczególnych 
krajach Unii Europejskiej, przy 
czym w Zjednoczonym Królestwie 
były one aż o 65% niższe niż 
w Niemczech i Niderlandach. Komisja 
Europejska nałożyła na Nintendo
i ich dystrybutorów karę łączną 
w wysokości 168 milionów euro.

Strona 4

• wymuszaniem na kontrahentach 

nieuzasadnionych warunków 
handlowych, na przykład w przypadku, 
gdy dominujące przedsiębiorstwo 
uzależnia sprzedaż jednego produktu 
od sprzedaży innego.

ANT

YTRUST

SPRZEDAŻ SAMOCHODÓW 
W RÓŻNYCH PAŃSTWACH 
CZŁONKOWSKICH UE

W 1998 r. Komisja Europejska, 
w wyniku wielu zażaleń zgłoszonych 
przez klientów, wymierzyła fi rmie 
Volkswagen AG karę w wysokości 
90 milionów euro za nałożenie 
na swoich włoskich dealerów 
zakazu przyjmowania zamówień 
od niemieckich i austriackich 
klientów, zachęconych niższymi 
cenami we Włoszech. Zniechęcanie 
swoich dealerów do sprzedawania 
samochodów klientom mieszkającym 
w innych państwach członkowskich 
UE jest praktyką nielegalną. Co sześć 
miesięcy Komisja Europejska publikuje 
przegląd cen samochodów (bez 
podatku) oferowanych we wszystkich 
państwach członkowskich UE, co ma 
pomóc klientom w ustaleniu, w którym 
kraju mogą oni nabyć wybrane przez 
siebie samochody po najniższych 
cenach.

Przypadki takiego nadużywania mogą 
być związane z:

• żądaniem wygórowanych cen, a tym 

samym wykorzystywaniem klientów; 

• stosowaniem nierealistycznie 

niskich cen, co może służyć 
wyparciu konkurentów z rynku lub 
utrudnieniu im wejścia na taki rynek;

• dyskryminowaniem partnerów 

handlowych, na przykład poprzez 
odmowę obsługi pewnych klientów 
lub poprzez oferowanie rabatów tylko 
tym klientom, którzy otrzymują 
całość lub większość dostaw od 
dominującego przedsiębiorstwa;

Co się dzieje, gdy duże 
przedsiębiorstwo próbuje 
wyprzeć konkurentów z rynku?

Jeżeli przedsiębiorstwo (lub grupa 
przedsiębiorstw) ma duży odsetek 
całkowitych obrotów na danym 
rynku, prawdopodobnie zajmuje ono 
pozycję dominującą na tym rynku. 
Przedsiębiorstwa dominujące posiadają 
potencjał gospodarczy, który pozwala 
im na działanie bez uwzględnienia 
konkurentów czy klientów. Dlatego też 
nielegalnym jest w przypadku takich 
przedsiębiorstw nadużywanie pozycji 
dominującej.

ANT

YTRUST

Strona 5

MICROSOFT

W 2004 r. Komisja Europejska nałożyła 
na Microsoft grzywnę w wysokości 497 
milionów euro za nadużywanie pozycji 
dominującej na rynku systemów 
operacyjnych do komputerów 
osobistych (PC). Praktyka ta miała 
miejsce między 1998 a 2004 r. System 
operacyjny Windows, oferowany przez 
Microsoft, posiada 95-procentowy 
udział w rynku. Ustalono, że Microsoft:
(i) odmawiał informacji potrzebnych, 
aby oprogramowanie serwerowe 
konkurentów mogło właściwie 
współpracować z komputerami 
wykorzystującymi Windows 
– oznaczało to, że rywale rynkowi 
nie mogli konkurować na uczciwych 
zasadach – oraz
(ii) warunkował zakup systemu 
Windows jednoczesnym nabyciem 
innego swojego produktu służącego 
do odtwarzania plików medialnych 
(Windows media player). To 
skutkowało rozprzestrzenianiem się 
odtwarzacza Windows na niemal 
wszystkie komputery osobiste 
i tym samym zakłócenie konkurencji 
poprzez zmuszanie dostawców 
przekazywanych treści i wykonawców 
aplikacji do korzystania z platformy 
multimedialnej Windows.
Microsoft odwołał się od tej decyzji do 
Europejskiego Sądu Pierwszej Instancji.

kary na przedsiębiorstwa, które złamały 
unijne prawo o konkurencji.

Częścią ścisłej współpracy w ramach 
Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN 
– European Competition Network) 
jest wymiana informacji pomiędzy 
Komisją Europejską i krajowymi 
organami ds. konkurencji na temat 
nowych pojawiających się spraw, 
co ma służyć unikaniu powtarzania 
dochodzeń. Organy te informują się 
również nawzajem przed podjęciem 
decyzji w prowadzonych przez siebie 
sprawach w celu upewnienia się co do 
konsekwentnego stosowania prawa, 
niezależnie od tego, kto je wykonuje. 
Więcej informacji o ECN można znaleźć 
poniżej.

Czy można składać wnioski do 
sądów krajowych o stosowanie 
unijnych reguł konkurencji?

Tak. Podobnie jak organy ds. 
konkurencji, sądy krajowe są 
uprawnione do orzekania, czy dana 
umowa jest zgodna z wymogami 
unijnego prawa o konkurencji, czy nie. 
Przedsiębiorstwa i konsumenci mogą 
wnosić roszczenia o odszkodowania, 
jeżeli padły ofi arą nielegalnych praktyk 
ograniczających konkurencję.

OPONY

W 2001 r. Komisja Europejska nałożyła 
na francuskiego producenta opon 
Michelin grzywnę w wysokości 20 
milionów euro za nadużywanie 
pozycji dominującej przez większą 
część lat dziewięćdziesiątych na 
francuskim rynku opon zamiennych 
do ciężarówek. Michelin produkował 
ponad 50% nowych opon zamiennych 
do ciężarówek i jeszcze więcej opon 
bieżnikowanych. Żaden z konkurentów 
przedsiębiorstwa nie mógł się z nim 
równać pod względem wielkości, 
więc trudno było dealerom uniknąć 
współpracy z Michelinem. Michelin 
stosował system rabatów i premii, aby 
uzależnić dealerów od swoich opon 
i uniemożliwiał im swobodny wybór 
dostawców.

Kto egzekwuje unijne prawo 
o konkurencji w odniesieniu do 
praktyk gospodarczych, które 
ograniczają konkurencję?

Komisja Europejska stosuje 
i egzekwuje prawo UE. Może zażądać 
od przedsiębiorstw przedstawienia 
informacji, a w razie potrzeby może 
przeprowadzać niezapowiedziane 
kontrole w biurach przedsiębiorstw 
oraz, po uzyskaniu nakazu sądowego, 
w domach pracowników przedsiębiorstw.

Jeżeli Komisja Europejska zdobędzie 
dowody na nielegalne praktyki 
gospodarcze, które ograniczają 
konkurencję, może podjąć działania 
w celu ich zakazania. Może również 
nakładać na przedsiębiorstwa grzywny 
wynoszące do 10% ich rocznych 
obrotów, jeżeli na przykład dane 
przedsiębiorstwa uczestniczyły w kartelu, 
który ustalił ceny lub uzgodnił podział 
rynku.

Czy tylko Komisja egzekwuje 
unijne prawo o konkurencji?

Nie. We wszystkich państwach 
członkowskich UE istnieją krajowe 
organy ds. konkurencji, które są 
uprawnione do egzekwowania unijnego 
prawa o konkurencji. Mogą one nakazać 
wstrzymanie umów i praktyk, które 
ograniczają konkurencję, oraz nakładać 

Strona 6

Prawodawstwo: art. 81 Traktatu 
WE (umowy ograniczające)

Umowy pomiędzy spółkami lub 
przedsiębiorstwami, które prowadzą 
do odczuwalnego ograniczenia 
konkurencji, są zakazane. 
W rzeczywistości automatycznie 
tracą one ważność, tak więc nie 
obowiązuje zwykła zasada, że 
„umowy należy respektować”. 
Komisja Europejska bądź krajowy 
organ ds. konkurencji może nakazać 
przedsiębiorstwom zakończenie 
takich nielegalnych umów oraz 
nałożyć kary na przedsiębiorstwa 
za ich zawarcie. Dotyczy to również 
niepisanych umów, jak również 
praktyk uzgodnionych.

Przykłady obejmują umowy, które:

■

  ustalają ceny zakupu lub sprzedaży 

bądź też inne warunki handlowe;

■

  ograniczają produkcję, rynki, 

rozwój techniczny lub inwestycje;

■

  dzielą rynki lub źródła dostaw 

pomiędzy konkurentami; lub

■

  stosują warunki dyskryminacyjne 

względem przedsiębiorstw, które 
nie są stronami umowy, stawiając 
je w pozycji konkurencyjnie 
nieuprzywilejowanej.

Jednak dopuszcza się niektóre 
umowy ograniczające konkurencję 
pomiędzy przedsiębiorstwami, gdyż 

Europejska Sieć 
Konkurencji

Komisja Europejska oraz krajowe 
urzędy ds. konkurencji we wszystkich 
państwach członkowskich UE 
współpracują ze sobą w ramach 
Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN) 
poprzez

•  wymianę informacji o nowych 

sprawach i decyzjach;

• koordynację dochodzeń (w razie 

potrzeby);

• wspomaganie się w prowadzeniu 

dochodzeń; oraz

• wymianę dowodów.

To stwarza skuteczny mechanizm 
walki z przedsiębiorstwami, które 
angażują się w transgraniczne praktyki 
ograniczające konkurencję.

Głównym celem ECN jest zadbanie, 
aby unijne prawo o konkurencji 
było stosowane konsekwentnie 
w całej UE. W ramach ECN organy ds. 
konkurencji informują się nawzajem 
o proponowanych decyzjach 
oraz poddają pod dyskusję uwagi 
innych urzędów ds. konkurencji. 
Wobec konieczności zapewnienia 
konsekwentnego i skutecznego 
stosowania prawa Komisja Europejska 
może podjąć decyzję o zajęciu się daną 
sprawą.

W ramach ECN grupy ekspertów 
specjalizujących się w pewnych 
sektorach (na przykład ubezpieczenia 
i koleje) dyskutują o problemach 
związanych z konkurencją 

ANT

YTRUST

i opracowują wspólne podejście. W ten 
sposób ECN umożliwia organom ds. 
konkurencji wspólne gromadzenie 
doświadczenia i ustalanie dobrych 
praktyk.

© Dig

ital 

V

ision Lt

d

ANT

YTRUST

Strona 7

mogą one wspierać konkurencję, 
na przykład poprzez promowanie 
postępu technicznego lub ulepszanie 
dystrybucji. Dopuszcza się umowę 
spełniającą wszystkie z następujących 
warunków:

■

  ulepsza ona produkcję lub 

dystrybucję towarów bądź 
promuje postęp techniczny lub 
gospodarczy;

■

  daje konsumentom sprawiedliwy 

udział w powstałych korzyściach;

■

  ograniczenie konkurencji musi 

być niezbędne celem osiągnięcia 
powyższych dwóch punktów;

■

  nie może eliminować konkurencji 

odnoszącej się do znaczącej części 
produktów lub usług.

Na tej podstawie Komisja Europejska 
przyjęła tak zwane rozporządzenia 
o wyłączeniach grupowych, które 
wyszczególniają warunki, które 
mają spełniać pewne kategorie 
umów. Dopuszcza się umowy 
ograniczające konkurencję, które 
spełniają warunki rozporządzeń 
o wyłączeniach grupowych na mocy 
art. 81. Obecne rozporządzenia 
o wyłączeniach grupowych obejmują 
szczególnie umowy o badaniach 
i rozwoju, umowy o specjalizacji oraz 
umowy o transferze technologii, 
jak również umowy o dystrybucji 
– zarówno w sektorach ogólnych, jak 

Komisja Europejska lub krajowy 
organ ds. konkurencji może zakazać 
nadużyć oraz nałożyć karę na 
przedsiębiorstwo naruszające prawo.

i, bardziej szczegółowo, w sektorze 
samochodowym. Co więcej, gotowe 
do wdrożenia są rozporządzenia 
o wyłączeniach grupowych odnoszące 
się do szczególnych sektorów 
(ubezpieczenia, transport).

Komisja Europejska wydała 
również wytyczne co do tego, jak 
będzie stosować wspomniane 
powyżej warunki, aby pomóc 
przedsiębiorstwom rozróżnić 
umowy, które są zgodne z prawem 
o konkurencji, od tych, które nie 
są, na przykład: wytyczne Komisji 
odnośnie do oceny porozumień 
horyzontalnych (głównie pomiędzy 
konkurentami) oraz porozumień 
wertykalnych (takich jak umowy 
o dystrybucji). W wytycznych tych 
omawia się, w jaki sposób najbardziej 
powszechne rodzaje umów 
wpływają na konkurencję, i podaje 
się przykłady dla zilustrowania, jak 
Komisja oceniałaby takie umowy. 

Przepisy i wytyczne publikowane 
są w Dzienniku Urzędowym Unii 
Europejskiej. Szczegóły oraz 
dodatkowe informacje – jak broszura 
wstępna poświęcona w szczególności 
porozumieniom wertykalnym 
– dostępne są w Internecie (patrz: 
http://europa.eu.int/comm/
competition/antitrust/legislation/
entente3_en.html#iii_1).   

Prawodawstwo: art. 82 Traktatu 
WE (Nadużywanie pozycji 
dominującej)

Niniejszy artykuł zakazuje 
nadużywania pozycji dominującej 
i ma zastosowanie pod następującymi 
warunkami:

■

 przedsiębiorstwo posiada

pozycję dominującą przy 
uwzględnieniu jego udziału 
w rynku i innych czynników, takich 
jak to, czy istnieją wiarygodni 
konkurenci, czy przedsiębiorstwo 
posiada własną sieć dystrybucji 
oraz czy przedsiębiorstwo 
ma uprzywilejowany dostęp 
do surowców; są to wszystko 
czynniki, które umożliwiają 
przedsiębiorstwu unikanie 
zwyczajnej konkurencji;

■

  przedsiębiorstwo dominuje na 

rynku europejskim lub na jego 
„znaczącej części”;

■

  przedsiębiorstwo nadużywa swej 

pozycji poprzez, na przykład, 
zawyżanie cen dla klientów, 
pobieranie nadmiernie niskich 
cen w celu wyparcia konkurentów 
lub zablokowania wejścia na 
rynek nowych podmiotów lub też 
udzielanie niektórym klientom 
dyskryminacyjnych przywilejów.

Strona 8

POŁ

Ą

CZENIA

Dlaczego połączenia bada się 
na poziomie europejskim?

Łączenie działalności różnych 
przedsiębiorstw umożliwia tymże 
przedsiębiorstwom na przykład bardziej 
efektywne opracowywanie nowych 
produktów czy też redukcję kosztów 
produkcji lub dystrybucji. Dzięki ich 
zwiększonej efektywności rynek staje się 
bardziej konkurencyjny, a konsumenci 
korzystają z produktów o wyższej 
jakości po bardziej sprawiedliwych 
cenach.

Jednak niektóre połączenia mogą 
zmniejszać konkurencję na rynku, 
zwykle poprzez wykreowanie lub 
wzmocnienie gracza dominującego. 
Sytuacja taka może szkodzić 
konsumentom z tytułu zwiększonych 
cen, mniejszego wyboru czy też 
mniejszej innowacyjności.

Zwiększona konkurencja w ramach 
pojedynczego rynku europejskiego 
oraz globalizacja należą do czynników, 
które powodują, że łączenie sił przez 
przedsiębiorstwa jest dla nich zabiegiem 
atrakcyjnym. Tego rodzaju reorganizacje 
są przyjmowane z zadowoleniem, pod 
warunkiem, że nie hamują rozwoju 

Zasady te dotyczą wszystkich połączeń 
niezależnie od tego, gdzie na świecie 
łączące się przedsiębiorstwa mają swoje 
siedziby, centrale, ośrodki działalności 
czy też zakłady produkcyjne. Dzieje 
się tak dlatego, iż nawet połączenia 
pomiędzy przedsiębiorstwami z siedzibą 
główną mieszczącą się poza terenem 
Unii Europejskiej mogą mieć wpływ na 
rynki w UE, jeżeli przedsiębiorstwa te 
prowadzą interesy w UE.

Komisja Europejska może również badać 
przypadki połączeń skierowane do niej 
przez krajowe organy ds. konkurencji 
państw członkowskich UE. Może 
tak się stać na podstawie wniosku 
łączących się przedsiębiorstw lub na 
podstawie wniosku krajowego organu 
ds. konkurencji państwa członkowskiego 
UE. W pewnych okolicznościach 
Komisja Europejska może również 
skierować sprawę do krajowego organu 
ds. konkurencji państwa członkows-
kiego UE.

Kiedy zakazuje się połączenia, 
a kiedy wyraża na nie zgodę?

Wszystkie proponowane połączenia 
zgłaszane Komisji są badane, aby 
stwierdzić, czy mogą one w znaczący 

Chociaż łączenie sił przez 
przedsiębiorstwa (zwane 
dalej połączeniami) może 
prowadzić do poszerzania 
rynków i przynosić korzyści 
konsumentowi, niektóre 
połączenia mogą zmniejszać 
konkurencję i szkodzić 
konsumentom. 

konkurencji, a tym samym są w stanie 
zwiększać konkurencyjność przemysłu 
europejskiego, poprawiając warunki 
wzrostu oraz podnosząc standard życia 
w UE. 

Celem zbadania proponowanych 
połączeń jest zapobieżenie 
szkodliwym skutkom dla konkurencji. 
Połączenia wykraczające poza granice 
jakiegokolwiek państwa członkowskiego 
bada się na poziomie europejskim. 
Umożliwia to przedsiębiorstwom 
handlującym w różnych państwach 
członkowskich UE uzyskanie 
pozwolenia na połączenie za jednym 
razem. 

Które połączenia są badane 
przez Komisję Europejską?

Jeżeli roczne obroty połączonych fi rm 
przekraczają określone progi pod 
względem wartości sprzedaży całkowitej 
oraz na terenie Europy, proponowane 
połączenie należy zgłosić Komisji 
Europejskiej, której zadaniem jest 
jego zbadanie. W przypadku obrotów 
mieszczących się poniżej tych progów 
przeglądu połączenia mogą dokonać 
krajowe organy ds. konkurencji 
w państwach członkowskich UE.

Badanie połączeń

Strona 9

POŁ

Ą

CZENIA

Kiedy Komisja Europejska wyraża 
warunkową zgodę na połączenie?

Jednak nie wszystkie połączenia, 
które w znaczący sposób hamują 
rozwój konkurencji, są zakazane. 
Nawet jeżeli Komisja Europejska 
uzna, iż proponowane połączenie 
mogłoby zakłócić konkurencję, strony 
mogą zobowiązać się do podjęcia 
działań celem skorygowania tego 
prawdopodobnego skutku. Mogą się 
na przykład zobowiązać do sprzedaży 
części połączonej fi rmy lub wydania 
licencji na technologię innym graczom 
na rynku. Jeżeli Komisja Europejska 
uzna, iż w rezultacie tych zobowiązań 
zostanie zachowana lub przywrócona 
konkurencja na rynku, a tym samym 
chronione będą interesy konsumenta, 
udziela warunkowego pozwolenia na 
przeprowadzenie połączenia. W takim 
przypadku łączące się przedsiębiorstwa 
podlegają monitorowaniu przez 
Komisję pod kątem ich wywiązywania 
się z podjętych zobowiązań. Jeżeli 
przedsiębiorstwa te nie podejmują 
działań zgodnie z tym, do czego się 
zobowiązały, Komisja może dokonać 
interwencji.

POŁĄCZENIA W SEKTORZE 
TOWARÓW KONSUMENCKICH/
ŻYWNOŚCI

Według wstępnej analizy Komisji 
Europejskiej stwierdzono, 
że połączenie pomiędzy 
przedsiębiorstwami żywnościowymi 
Unilever i Bestfoods zredukuje 
konkurencję na rynkach zup w proszku, 
sosów do makaronów, dżemów 
i innych produktów żywnościowych 
prawie we wszystkich państwach 
członkowskich. Proponowane 
połączenie dotknęłoby w znaczący 
sposób konsumentów, co mogłoby 
skutkować zmniejszonym wyborem 
produktów po wyższych cenach. 
W konsekwencji strony zaproponowały 
sprzedaż części swej fi rmy 
o szacunkowej wartości 1 miliarda euro 
konkurentom, co pozwoliło Komisji 
Europejskiej udzielić warunkowego 
pozwolenia na połączenie.
Badając przejęcie fi rmy Wella przez 
Procter & Gamble, Komisja Europejska 
stwierdziła, że mogłoby dojść do 
zmniejszenia konkurencji na rynkach 
produktów do pielęgnacji włosów 
(takich jak szampony, odżywki, 
preparaty i farby) w Irlandii, Szwecji 
i Norwegii. Aby to  skorygować, strony 
zaproponowały wydanie licencji na 
kilka marek produktów do pielęgnacji 

sposób przyczynić się do zahamowania 
rozwoju skutecznej konkurencji na 
terenie UE. Jeżeli nie, wyraża się na 
nie zgodę bezwarunkowo. Jeżeli tak, 
a łączące się przedsiębiorstwa nie 
proponują żadnych zobowiązań, których 
celem jest usunięcie przeszkody 
w rozwoju konkurencji, należy zakazać 
połączenia celem ochrony fi rm oraz 
konsumentów przed wyższymi cenami 
i bardziej ograniczonym wyborem 
produktów lub usług. Proponowanych 
połączeń można zakazać, na przykład, 
jeżeli łączące się strony są głównymi 
konkurentami lub jeżeli połączenie 
osłabiłoby w znaczący sposób skuteczną 
konkurencję na rynku, w szczególności 
poprzez wykreowanie lub wzmocnienie 
gracza dominującego.

POŁĄCZENIA W SEKTORZE 
FARMACEUTYCZNYM

Komisji Europejskiej zgłoszono 
dwa duże połączenia w sektorze 
farmaceutycznym: Sanofi /Synthélabo 
oraz Pfi zer/Pharmacia. Komisja 
Europejska stwierdziła, że oba 
połączenia mogą mieć szkodliwy 
wpływ na konkurencję, ograniczając 
wybór niektórych leków dostępnych 
dla pacjentów. 
W obu przypadkach strony 
zaproponowały przekazanie praw 
do niektórych swych produktów 
konkurentom, co – jak uznała 
Komisja Europejska – przywróciłoby 
konkurencję na rynkach i tym samym 
chroniłoby interesy pacjentów. 
W przypadku połączenia Sanofi /
Synthélabo wśród produktów, do 
których prawa przekazano lub 
sprzedano, znalazła się na przykład 
witamina B12 sprzedawana pod nazwą 
„Delagrange”, niektóre antybiotyki, 
leki nasenne i środki uspokajające. 
W przypadku przedsiębiorstw Pfi zer/
Pharmacia strony zaproponowały 
między innymi przekazanie 
konkurencji praw do niektórych 
produktów dopiero opracowywanych, 
które konkurowałyby z Viagrą fi rmy 
Pfi zer, umożliwiając tym samym 
przyjęcie umowy. 

Strona 10

POŁ

Ą

CZENIA

konkurencji 70 stacji paliwowych 
położonych przy autostradach 
we Francji. Pozwoliło to Komisji 
Europejskiej udzielić warunkowego 
pozwolenia na połączenie przy 
jednoczesnym zadbaniu, aby 
francuskie rynki paliwowe pozostały 
konkurencyjne i aby konsumenci nadal 
płacili sprawiedliwe ceny.

włosów, takich jak Herbal Essences, 
Silvikrin i Czaty, konkurentom 
w tychże krajach. Pozwoliło to Komisji 
Europejskiej udzielić warunkowego 
pozwolenia na przejęcie.

POŁĄCZENIE FRANCUSKICH 
PRZEDSIĘBIORSTW 
PALIWOWYCH

Przedsiębiorstwa TotalFina i Elf 
Aquitaine były głównymi graczami 
we francuskim sektorze produktów 
paliwowych, a ich połączenie 
pozwoliłoby im podnieść ceny dla 
indywidualnych dystrybutorów paliw. 
W szczególności połączenie takie 
miałoby wpływ na supermarkety, które 
przyczyniły się do obniżenia cen paliw 
we Francji.
Połączone przedsiębiorstwo 
obsługiwałoby około 60% stacji 
paliwowych na francuskich 
autostradach. Stałoby się również 
wiodącym dostawcą płynnego 
gazu paliwowego (LPG). Komisja 
Europejska uznała, że taki poziom 
wpływów na rynku spowodowałby 
wzrost cen.
Aby zaradzić tym problemom 
związanym z konkurencją, 
przedsiębiorstwo TotalFina/Elf 
zaproponowało sprzedaż dużej części 
tej działalności konkurentom. Na 
przykład zaproponowano sprzedaż 

© Dig

ital 

V

ision Lt

d

Strona 11

POŁ

Ą

CZENIA

Prawo wspólnotowe w sprawie kontroli połączeń

(takich jak na przykład 
obwieszczenie dotyczące pojęcia 
koncentracji). Obwieszczenia 
takie można znaleźć na stronie 
internetowej „Europa  konkurencja”.

„Warunki” załączone do wydanej 
zgody pociągają za sobą sprzedaż 
konkurentom aktywów, udziałów, 
patentów itp. 

■

  Powyżej 90% zgłaszanych 

przypadków jest zatwierdzanych 
po wstępnym okresie szczegółowej 
kontroli wynoszącym 25 dni 
roboczych. Większość przypadków 
przechodzących drobiazgową 
procedurę dochodzeniową 
wynoszącą kolejne 90 dni 
roboczych kończy się udzieleniem 
zgody warunkowej. Od roku 
1990 było tylko 19 przypadków 
całkowitego zakazu. Szczegółowe 
dane statystyczne są dostępne 
na stronie internetowej „Europa 
konkurencja”. 

■

  Komisja przyjęła kilka obwieszczeń 

wyjaśniających na temat różnych 
aspektów kontroli połączeń, które 
stanowią szczegółowe wyjaśnienie 
analitycznych ram stosowanych 
przez Komisję przy dokonywaniu 
oceny prawdopodobnego wpływu 
połączonych przedsiębiorstw 
na konkurencję oraz pewnych 
podstawowych terminów 
używanych w prawie dotyczącym 
kontroli łączenia przedsiębiorstw 

Rozporządzenie (WE) 
nr 139/2004 — rozporządzenie 
w sprawie połączeń:

■

  Komisja Europejska ma wyłączne 

prawo kontroli połączeń 
o wymiarze wspólnotowym. Tak więc 
łączenia przedsiębiorstw podlegają 
kontroli w systemie „pojedynczej 
instytucji” (one-stop shop), co 
upraszcza i zmniejsza procedury 
administracyjne. Głównymi 
wskaźnikami do określenia, które 
połączenia posiadają wymiar 
wspólnotowy, są światowe obroty 
łączących się przedsiębiorstw 
wynoszące powyżej 5000 mln 
euro oraz obroty przypadające na 
Wspólnotę wynoszące powyżej 
250 mln euro.

■

  Połączenia o wymiarze 

wspólnotowym należy zgłaszać 
Komisji celem uzyskania zgody 
przed ich realizacją. Komisja 
otrzymuje obecnie od 200 do 300 
zgłoszeń rocznie. Szczegółowe 
dane statystyczne dostępne są 
na stronie internetowej „Europa 
konkurencja” [Europa competition]. 
Szczegóły dotyczące wymagań 

odnośnie do zgłoszeń, jak również 
formularza zgłoszeniowego 
(formularz CO) reguluje 
rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 802/2004.

■

  Po wstępnym okresie szczegółowej 

kontroli wynoszącym 25 dni 
roboczych, Komisja decyduje 
albo o wydaniu zgody na 
przeprowadzenie transakcji, 
albo też, jeżeli uważa, że 
koncentracja może w znaczący 
sposób zahamować rozwój 
skutecznej konkurencji, może 
wszcząć drobiazgową procedurę 
dochodzeniową, która zwykle 
trwa kolejne 90 dni roboczych 
(w pewnych okolicznościach okres 
ten można przedłużyć do 105 lub 
125 dni roboczych).

■

  Pod koniec powyższej procedury 

Komisja może udzielić zgody 
na połączenie warunkowo 
lub bezwarunkowo, lub też 
może go zakazać, szczególnie 
w przypadkach, kiedy 
przedsiębiorstwa nie były 
w stanie zaproponować stosownych 
rozwiązań wobec problemów 
podniesionych przez Komisję. 

Strona 12

POŁ

Ą

CZENIA

LIBER

ALIZ

A

C

JA

Usługi takie jak transport, 
energia, poczta oraz 
telekomunikacja nie 
zawsze były otwarte na 
konkurencję, tak jak ma to 
miejsce obecnie. Komisja 
Europejska odgrywa 
zasadniczą rolę w otwieraniu 
tych rynków na konkurencję 
(proces znany również jako 
liberalizacja).

Otwieranie rynków na konkurencję

a).

a kon

Jakie są zalety liberalizacji?

W państwach członkowskich UE usługi 
tego typu były wcześniej świadczone 
przez organizacje krajowe, które 
posiadały wyłączne prawo świadczenia 
danej usługi. Dzięki otwarciu rynków 
na międzynarodową konkurencję 
konsumenci mogą obecnie wybierać 
spośród wielu różnych usługodawców 
i produktów.

Otwarcie tych rynków na konkurencję 
umożliwiło również konsumentom 
korzystanie z niższych cen i nowych 
usług, które są zazwyczaj bardziej 
efektywne oraz przyjazne konsumentom, 
niż miało to miejsce dotąd. Przyczynia 
się to do zwiększenia konkurencyjności 
naszej gospodarki.

Jak wprowadzono 
wolność wyboru?

Stanowisko Komisji Europejskiej 
ewoluowało przez lata. W roku 1993, 
domagając się od Danii zniesienia 
wyłącznych praw państwowego 
przedsiębiorstwa kolejowego DSB 
do infrastruktury portowej w mieście 
Rodby, Komisja Europejska pozostawiła 
rządowi duńskiemu wybór umożliwienia 
konkurencji korzystania z tej samej 
infrastruktury lub też wybudowania 
nowej infrastruktury w pobliżu 
istniejącego portu. Jednak szybko stało 
się jasne, że stworzenie konkurencyjnej 
infrastruktury, szczególnie w przypadku 
sieci ogólnokrajowych, wymaga 
dużych nakładów inwestycyjnych 
i jest zazwyczaj nieefektywne. W tej 
sytuacji Komisja Europejska opracowała 
koncepcję prawnego oddzielenia kwestii 
zapewnienia infrastruktury sieciowej od 
usług komercyjnych świadczonych za jej 
pośrednictwem.

W przemyśle kolejowym, energetycznym 
i gazowym wymaga się, aby operatorzy 
udzielali konkurencji sprawiedliwego 
dostępu do infrastruktury sieciowej. 
W tych gałęziach przemysłu 

TANIE LINIE LOTNICZE

Tanie linie lotnicze mogły rozpocząć 
działalność i rozwijać się w Europie 
dzięki otwarciu przez Komisję 
Europejską branży lotniczej na 
konkurencję. Wielu konsumentów 
europejskich cieszy się szerszym 
i bardziej przystępnym cenowo 
wachlarzem dostępnych obecnie 
usług.

GAZ

W 2004 roku Komisja Europejska 
interweniowała, kiedy francuskie 
i niemieckie przedsiębiorstwa 
gazownicze Gaz de France oraz 
Ruhrgas rzekomo odmówiły 
norweskiemu producentowi 
gazu, fi rmie Marathon, dostępu 
do swych sieci gazowniczych. 
Zarówno francuskie, jak i niemieckie 
przedsiębiorstwo zaproponowało 
następnie poprawienie warunków 
dostępu do swych sieci, tym samym 
umożliwiając konsumentom we Francji 
i Niemczech skorzystanie w przyszłości 
w sposób bardziej efektywny 
z otwarcia rynków gazowniczych na 
konkurencję.

Strona 13

POŁ

Ą

CZENIA

LIBER

ALIZ

A

C

JA

KOSZT ROZMÓW Z TELEFONÓW 
STACJONARNYCH

Komisja Europejska całkowicie 
otworzyła sektor usług 
telekomunikacyjnych na konkurencję 
z dniem 1 stycznia 1998 roku. Pozwoliło 
to użytkownikom prywatnym i fi rmom 
w Europie zaoszczędzić odpowiednio 
13% oraz 23% na rachunkach 
telefonicznych za rozmowy krajowe 
z telefonów stacjonarnych w okresie 
pomiędzy sierpniem 1998 roku 
a sierpniem 2003 roku. 
Oszczędności te były jeszcze większe 
dla rozmów międzynarodowych, gdzie 
średni koszt połączeń do wszystkich 
krajów OECD spadł o 41% dla 
użytkowników prywatnych oraz o 45% 
dla fi rm.

monitorowanie przez wszystkich 
dostawców sprawiedliwego dostępu 
do sieci jest istotne dla umożliwienia 
konsumentowi dokonania wyboru 
dostawcy proponującego najlepsze 
warunki.

Czy ma to bezpośredni wpływ 
na konsumentów?

Na dwóch rynkach, które jako pierwsze 
otwarto na konkurencję (transport 
lotniczy i usługi telekomunikacyjne), 
średnie ceny znacząco spadły. Sytuacja 
taka nie ma miejsca w przypadku 
rynków, które otwarto na konkurencję 
później lub nie otwarto ich wcale 
(takich jak rynki energii elektrycznej, 
gazu, transportu kolejowego i usług 
pocztowych), gdzie ceny pozostały na 
niezmienionym poziomie lub nawet 
wzrosły. Chociaż może to mieć związek 
z czynnikami charakterystycznymi tylko 
dla danego sektora – na przykład ceny 
gazu są ściśle związane z cenami ropy 
– wydaje się, że konsumenci mogli 
łatwiej skorzystać z niższych cen 
w sektorach, które są bardziej otwarte na 
konkurencję.

1998

1999

2000

2001

2002

2003

Przeciętny koszt dziesięciominutowych rozmów miedzynarodowych (EUR)

1,68

1,22

1,43

1,03

1,31

0,93

1,08

0,73

1,03

0,70

0,98

0,67

Źródło: Dziewiąty raport dotyczący wprowadzenia pakietu regulacyjnego usług telekomunikacyjnych, COM(2003) 715 wersja
ostateczna.

Gospodarstwa domowe, w tym VAT

Przedsiębiorcy, bez VAT

2,0
1,8
1,6
1,4
1,2
1,0
0,8
0,6
0,4
0,2
0,0

1998

1999

2000

2001

2002

2003

Przeciętny miesięczny rachunek telefoniczny za rozmowy krajowe (EUR)

78,5

34,0

70,3

31,5

64,0

29,8

62,7

30,0

61,0

29,5

60,7

29,4

Źródło: Dziewiąty raport dotyczący wprowadzenia pakietu regulacyjnego usług telekomunikacyjnych, COM(2003) 715
wersja ostateczna.

Gospodarstwa domowe, w tym VAT

Przedsiębiorcy, bez VAT

90
80
70
60
50
40
30
20
10

0

Strona 14

POŁ

Ą

CZENIA

LIBER

ALIZ

A

C

JA

USŁUGI POCZTOWE

Finansowane przez państwo 
niemiecka poczta, Deutsche Post, 
jest zobowiązana utrzymywać drogą 
krajową sieć urzędów pocztowych 
i z tego względu ma wyższe koszty niż 
jej konkurenci. W marcu 2001 roku, 
kiedy Komisja Europejska zwróciła 
się z prośbą do Deutsche Post 
o świadczenie swych usług przesyłania 
paczek po godziwej cenie, uznała, że 
część kosztów Deutsche Post wynika 
z tego obowiązku. W konsekwencji 
Komisja zwróciła się do Deutsche 
Post o ustanowienie swych cen tak, 
aby pokrywały one dodatkowy koszt 
przesyłu paczek poniesiony ponad 
kosztami utrzymania sieci (tzn. koszt 
krańcowy).

Jeżeli państwa członkowskie UE nie 
zastosują się do dyrektyw, Komisja 
Europejska wszczyna postępowanie 
w sprawie naruszenia przepisów na 
mocy art. 226 Traktatu WE.

Decyzje podjęte przez Komisję 
Europejską na mocy art. 86 również 
znacząco przyczyniły się do otwarcia 
rynków na konkurencję. Do 2004 
roku przyjęto decyzje w większości 
obszarów, w których państwa 
członkowskie udzieliły szczególnych 
i wyłącznych praw (więcej szczegółów 
można znaleźć pod adresem http://
europa.eu.int/comm/competition/
liberalization/decisions/):

■

  usługi pocztowe (5),

■

  usługi telekomunikacyjne telefonii 

komórkowej (2),

■

  porty lotnicze (3),

■

  porty i transport morski (4),

■

  ubezpieczenia (1) oraz

■

  transmisja drogą radiową (1).

Komisja Europejska badała również 
skargi dotyczące innych sektorów, 
takich jak sektor energetyczny, ale 
znaleziono rozwiązania korzystne 

dla konsumentów bez potrzeby 

podejmowania ofi cjalnych decyzji. 

Dodatkowo Komisja Europejska 

zaproponowała Parlamentowi 

Europejskiemu oraz Radzie 

Europejskiej środki mające na 

celu otwarcie niektórych z tych 

rynków na konkurencję.

Czy usługi publiczne mogą 
być świadczone właściwie 
na konkurencyjnym rynku?

Otwarcie nowych rynków wymaga 
dodatkowych regulacji tak, aby 
zapewnić ciągłość świadczenia usług 
publicznych oraz uniknąć sytuacji, 
w której ucierpiałby konsument. Stosując 
prawo konkurencji, Komisja Europejska 
zawsze bierze pod uwagę szczególne 
obowiązki nałożone na organizację 
korzystającą z pozycji monopolistycznej 
usankcjonowanej przez prawo krajowe. 
Takie podejście zapewnia uczciwą 
konkurencję bez stawiania w gorszej 
sytuacji dostawcy fi nansowanego przez 
państwo, który ma obowiązek świadczyć 
usługi w interesie publicznym, nawet 
gdy działalność taka nie jest zyskowna.

Prawodawstwo: 
art. 86 Traktatu WE

Traktat WE stanowi, że „w skład 
działalności Wspólnoty wchodzi 
system zapewniający, aby konkurencja 
na rynku wewnętrznym nie była 
zakłócana”. Komisja Europejska otwiera 
rynki na konkurencję, korzystając 
z różnych instrumentów prawnych, 
w tym art. 81 i 82 Traktatu WE. Artykuł 
86 Traktatu WE nakłada na Komisję 
Europejską szczególny obowiązek 
monitorowania przedsiębiorstw 
publicznych oraz przedsiębiorstw, 
którym państwa członkowskie 
udzielają szczególnych lub wyłącznych 
praw. Uprawnia on Komisję Europejską 
do kierowania stosownych dyrektyw 
lub decyzji do państw członkowskich, 
które ustanawiają lub utrzymują środki 
sprzeczne z przepisami zawartymi 
w Traktacie.

Komisja Europejska przyjęła dyrektywy 
na mocy art. 86 w celu:

■

 zapewnienia przejrzystych 

relacji fi nansowych 
pomiędzy państwami 
członkowskimi 
i należącymi do nich 
przedsiębiorstwami 
publicznymi; oraz

■

 otwarcia rynków 

komunikacji elektronicznej 
na konkurencję.

© 

W

spólnot

y E

u

ropejsk

ie

, 2004

Strona 15

POŁ

Ą

CZENIA

POMOC P

AŃST

W

A

Czym jest pomoc państwa?

Przedsiębiorstwo, które otrzymuje 
wsparcie od rządu, uzyskuje 
niesprawiedliwą przewagę nad swoimi 
konkurentami. Dlatego też Traktat 
WE ogólnie rzecz biorąc zakazuje 
udzielania pomocy przez państwo, chyba 
że jest ona uzasadniona z powodów 
ogólnego rozwoju gospodarczego. 
Aby zapewnić, by zakaz ten był 
szanowany, a odstępstwa od niego 
stosowane równomiernie na terenie 
Unii Europejskiej, Komisja Europejska 
kieruje procesem nadzorowania 
zgodności pomocy państwa 
z przepisami UE.

Jako pierwszy krok musi ona ustalić, czy 
dane przedsiębiorstwo otrzymało pomoc 
państwa, co ma miejsce, jeżeli wsparcie 
spełnia następujące kryteria: 

1. miała miejsce interwencja ze 

strony państwa lub poprzez 
środki państwowe, które 
mogą przybierać różne postaci 
(na przykład dotacje, ulgi 
w oprocentowaniu i opodatkowaniu, 
gwarancje, udziały państwa w całym 
przedssiębiorstwie lub jego części czy 
też dostarczanie towarów lub usług 
na preferencyjnych warunkach itp.),

POMOC PAŃSTWA NA RZECZ 
NIEMIECKICH, AUSTRIACKICH 
I FRANCUSKICH BANKÓW 
PUBLICZNYCH

Niemieckie i austriackie Landesbanken 
otrzymały gwarancje państwa od 
swoich rządów, co uchroniło te 
banki od bankructwa. Gwarancje te 
umożliwiły tym publicznym bankom 
udzielanie pożyczek na bardziej 
korzystnych warunkach, niż mogli to 
uczynić ich komercyjni konkurenci. 

Po zbadaniu gwarancji Komisja 
Europejska stwierdziła, iż stanowiły 
one niezgodną ze wspólnym rynkiem 
pomoc państwa i wynegocjowała 
z rządami Niemiec i Austrii ich 
stopniowe wygaszenie.

Podobną decyzję podjęto względem 
gwarancji rządu francuskiego dla 
publicznej instytucji fi nansowej 
Caisse des Dépôts et Consignations 
(„CDC”) celem wsparcia działalności 
w zakresie bankowości komercyjnej CDC. 
Komisja również zażądała stopniowego 
wycofania gwarancji, umożliwiając CDC 
dostosowanie swojego środowiska 
operacyjnego i prawnego do działania 
w tych samych warunkach, co jej 
konkurenci.

Decyzje te, podjęte przez Komisję, 
przyczyniły się do przywrócenia 
sprawiedliwej konkurencji w sektorze 
bankowym.

Kwestią o znaczeniu 
fundamentalnym jest to, 
aby konkurenci działali 
na równych zasadach. 
W obliczu wolnego handlu 
pomiędzy państwami 
członkowskimi UE i otwarcia 
usług publicznych na 
konkurencję władze krajowe 
czasami chcą korzystać ze 
środków publicznych, aby 
wesprzeć niektóre rodzaje 
działalności gospodarczej 
lub chronić krajowe gałęzie 
przemysłu. Przyznawanie 
takich środków znane jest 
jako pomoc państwa.

Pomoc państwa 
może zakłócać 
sprawiedliwą i skuteczną 
konkurencję pomiędzy 
przedsiębiorstwami 
w państwach członkowskich 
oraz szkodzić gospodarce. 
Z tego też względu Komisja 
Europejska monitoruje taką 
pomoc. 

2.  istnieje prawdopodobieństwo, iż 

interwencja będzie miała wpływ 
na handel pomiędzy państwami 
członkowskimi,

3. interwencja daje benefi cjentowi 

przewagę o charakterze 
selektywnym, na przykład 
konkretnym przedsiębiorstwom 
lub sektorom przemysłu, lub 
przedsiębiorstwom zlokalizowanym 
w konkretnych regionach,

4.  konkurencja została lub może zostać 

zakłócona.

Z kolei środki ogólne nie są uznawane 
za pomoc państwa, gdyż nie są 
selektywne i stosuje się je do wszystkich 
przedsiębiorstw bez względu na ich 
wielkość, lokalizację 
czy sektor. Przykładami 
są środki ogólnego 
opodatkowania lub 
prawodawstwo dotyczące 
zatrudnienia.

Monitorowanie pomocy państwa

Strona 16

POŁ

Ą

CZENIA

POMOC P

AŃST

W

A

utrzymać działalność, często 
kosztem konkurentów oraz ich 
pracowników. Nawet miejsca pracy 
utrzymane w przedsiębiorstwie, które 
otrzymuje pomoc państwa, są często 
niepewne. Komisja przyjęła wytyczne 
odzwierciedlające zwiększoną uwagę, 
jaką przywiązuje się do dużych 
przedsiębiorstw prowadzących interesy 
na terenie całej UE. Przedsiębiorstwa 
te mają zwykle duże udziały 
w rynku, a pomoc państwa na ich 
rzecz wpływa bardziej znacząco na 
konkurencję i handel. Nowe wytyczne 
wprowadzają bardziej rygorystyczne 
przepisy dotyczące wysiłków, jakie 
„duzi” benefi cjenci muszą podjąć, aby 
sfi nansować swoje własne przetrwanie. 
Na przykład, duże przedsiębiorstwa 
powinny w przyszłości same ponosić 
około 50% kosztów restrukturyzacji.

Nie można dopuszczać pomocy, która 
nie przyczynia się do osiągnięcia ogólnie 
przyjętych celów Unii Europejskiej. 
Przykłady takiej pomocy niezgodnej 
ze wspólnym rynkiem to pomoc na 
rzecz inwestycji ogólnych dla dużych 
przedsiębiorstw znajdujących się 
poza ściśle określonymi regionami 
nieuprzywilejowanych, pomoc na rzecz 
eksportu oraz pomoc na cele operacyjne 
(którą jest pomoc na pokrycie kosztów 
bieżących przedsiębiorstw). 

badania przemysłowego. Jednym 
z pozytywnych elementów projektu 
był znaczny przyrost personelu 
badawczego, jak również wzrost 
wydatków na cele badawczo-
-rozwojowe, co przyczyniło się do 
osiągnięcia celów wyznaczonych 
przez Radę Europejską. Zakładały 
one zwiększenie nakładów 
przemysłu i państw członkowskich 
na badania i rozwój w celu poprawy 
konkurencyjności przemysłu 
europejskiego. 

POMOC PAŃSTWA DLA 
GRUPY ALSTOM

Komisja Europejska zatwierdziła 
pomoc rządu francuskiego na rzecz 
restrukturyzacji dla przedsiębiorstwa 
Alstom, grupy o szerokim wachlarzu 
działalności produkcyjnej, głównie 
w sektorach transportowym 
i energetycznym. Pomoc została 
zatwierdzona pod warunkiem, że 
przedsiębiorstwo przyjmie tak zwane 
środki kompensacyjne, tzn. takie jak 
sprzedaż fi rm z różnych sektorów 
działalności grupy.

Te środki kompensacyjne były 
niezbędne dla zadbania, aby 
pomoc na rzecz restrukturyzacji nie 
zaszkodziła znacząco konkurentom 
działającym bez pomocy państwa 
oraz aby przywrócona została 
sprawiedliwa konkurencja w sektorze 
transportowym i energetycznym.

Kiedy dopuszczalna jest 
pomoc państwa?

Traktat WE zawiera listę możliwych 
okoliczności, w których można przyznać 
pomoc państwa. Przez lata Komisja 
Europejska opracowała jasne ramy 
dla środków pomocowych państwa, 
które leżą we wspólnym interesie Unii 
Europejskiej i są tym samym dozwolone. 
Środki te obejmują rozwijanie regionów 
nieuprzywilejowanych, promowanie 
małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), 
badania i rozwój (R & D), ochronę 
środowiska, szkolenia, zatrudnienie 
i kulturę.

Najbardziej kontrowersyjne rodzaje 
pomocy państwa, które podlegają 
drobiazgowemu dochodzeniu ze strony 
Komisji Europejskiej, to pomoc na 
rzecz ratowania i restrukturyzacji 
przedsiębiorstw, transakcje fi nansowe 
pomiędzy państwem i jego 
przedsiębiorstwami publicznymi 
skutkujące pomocą oraz pomoc 
przedsiębiorstwom w niektórych 
wrażliwych sektorach, takich jak 
sektor stali, budownictwa okrętowego 
oraz pojazdów silnikowych. 
W szczególności pomoc na rzecz 
ratowania i restrukturyzacji 
przedsiębiorstw przeżywających trudności 
może pozwolić przedsiębiorstwu 
znajdującemu się na skraju upadłości 

POMOC NA RZECZ SZKOLEŃ 
DLA FIATA

Komisja Europejska zatwierdziła 
pomoc na rzecz szkoleń równą kwocie 
38 milionów euro dla włoskiego 
producenta samochodowego Fiat 
celem poprawienia stanu wiedzy 
pracowników, których miejsca pracy 
były zagrożone ze względu na środki 
racjonalizacyjne i którzy potrzebowali 
przeszkolenia, aby przystosować się 
do zmian w procesach produkcyjnych 
i nowych wymagań. Komisja Europejska 
jest zasadniczo przychylna środkom 
pomocowym na rzecz szkoleń, a na 
kilku posiedzeniach Rady Europejskiej 
zadeklarowano, iż szkolenia są ważnym 
czynnikiem uczynienia gospodarki 
europejskiej bardziej konkurencyjną na 
światowych rynkach.

POMOC NA RZECZ BADAŃ 
I ROZWOJU DLA MOTOROLI, 
PHILLIPSA ORAZ FIRMY 
ST MICROELECTRONICS

W 2003 roku Komisja zatwierdziła 
pomoc w wysokości 293 milionów 
euro na rzecz wspólnego 
projektu badawczego tych trzech 
przedsiębiorstw, mającego na celu 
opracowanie nowej technologii 
do pierwszych prototypów 
układów scalonych o wymiarach 
nanometrycznych. Pomoc została 
zatwierdzona dla badań na wszystkich 
etapach, tzn. badania podstawowego, 
przedkonkurencyjnego oraz

Strona 17

POŁ

Ą

CZENIA

POMOC P

AŃST

W

A

Komisja zatwierdza w przybliżeniu 85% 
wszystkich zgłaszanych środków pomocy 
państwa po dokonaniu wstępnej oceny. 
Przeprowadza formalne dochodzenie 
jedynie w sprawach spornych i publikuje 
swą decyzję o przeprowadzeniu takiego 
dochodzenia w Dzienniku Urzędowym 
oraz na swojej stronie dotyczącej 
problematyki konkurencji 
(http://europa.eu.int/comm/
competition/state_aid/decisions/
additional_docs.html). Procedura ta 
daje szansę stronom zainteresowanym 
zgłoszenia uwag na temat pomocy 
oraz umożliwia Komisji rozważenie 
wszystkich aspektów przed podjęciem 
ostatecznej decyzji.

Komisja Europejska bada również 
pomoc przyznaną przez państwa 
członkowskie UE, która nie została 
uprzednio zgłoszona (znaną jako pomoc 
bezprawna). Komisja może dowiedzieć 
się o bezprawnej pomocy ze skarg od 
przedsiębiorstw lub osób fi zycznych 
bądź też z raportów w mediach. Poza 
zawiadomieniem Komisji osoby trzecie, 
zwykle konkurenci, mogą zaskarżyć 
środki pomocy państwa bezpośrednio 
przed sądami krajowymi.

Jeżeli Komisja Europejska uzna 
pomoc bezprawną za niezgodną 
z zasadą sprawiedliwej konkurencji na 
rynku wewnętrznym oraz naruszającą 

Jak Komisja Europejska 
monitoruje pomoc państwa?

Ogólnie państwa członkowskie UE 
są zobowiązane informować Komisję 
Europejską o planach w zakresie pomocy 
państwa przed jej udzieleniem w drodze 
zgłoszenia. Jedynie po zatwierdzeniu 
pomocy państwo członkowskie może 
wcielać ją w życie.

Jednak w niektórych przypadkach 
zgłoszenie nie jest wymagane, wystarczy 
jedynie przesłać do Komisji arkusz 
informacyjny krótko po przyznaniu 
pomocy. Uproszczenie to dotyczy 
obszarów, na których Komisja ma 
znaczne doświadczenie z różnymi 
rodzajami pomocy państwa i które 
przyczyniają się do ogólnego rozwoju 
gospodarki europejskiej. Do nich 
zalicza się pomoc na rzecz promocji 
szkoleń, zatrudnienia, małych i średnich 
przedsiębiorstw, działalności badawczo-
rozwojowej, szczególnie, kiedy prowadzą 
ją małe i średnie przedsiębiorstwa. 

Pomoc w wysokości do 100 000 euro 
przyznana przedsiębiorstwom w okresie 
trzyletnim nie jest uznawana za pomoc 
państwa, gdyż nie jest wystarczająco 
duża, aby wywierać wpływ na handel 
pomiędzy państwami członkowskimi. 
Uproszczenie to pozwala Komisji skupić 
się na ważniejszych przypadkach.

prawo UE, domaga się od państwa 
członkowskiego zniesienia środka 
pomocowego oraz odzyskania pomocy 
od benefi cjenta celem przywrócenia 
sytuacji, która istniała przed 
przyznaniem pomocy.

Wykaz pomocy państwa

Komisja Europejska jest również 
odpowiedzialna za kontrolę całkowitej 
kwoty i charakteru pomocy państwa 
przyznawanej przez każde państwo 
członkowskie UE. Jej analiza pokazuje, 
że państwa członkowskie znacząco 
zmniejszyły wielkość pomocy państwa 
ostatnimi laty oraz przekierowały 
większość pomocy państwa na 
stymulowanie działalności we 
wspólnym interesie Unii Europejskiej. 
Ten pozytywny kierunek rozwoju 
sprzyja zwiększeniu konkurencyjności 
gospodarki europejskiej oraz pozycji 
Europy na rynku globalnym. Szczegóły 
tej analizy opublikowane są na stronie:
http://europa.eu.int/comm/
competition/state_aid/scoreboard/.

SYSTEMY SCI

W późnych latach 90. władze 
holenderskie przyznały Systemom SCI 
hojny pakiet pomocowy na budowę 
fabryki do montażu komputerów 
osobistych fi rmy Hewlett-Packard 
we Fryzji. W lutym 2001 roku Komisja 
Europejska odkryła, że pomoc ta 
narusza przepisy dotyczące pomocy 
na rzecz inwestycji regionalnych. 
Przepisy te uniemożliwiają władzom 
uczestniczenie w drogich „wyścigach 
subsydiów” w celu przyciągnięcia 
projektów ruchomych inwestycji 
oraz tworzenia miejsc pracy, które 
mogłyby w ten sposób powstać 
w ich regionach. „Wyścigi’’ takie 
byłyby kosztowne dla podatników 
i podważałyby cele spójności, gdyż 
bogatsze władze byłyby zawsze 
w stanie przelicytowywać te biedniejsze. 
W sierpniu 2002 roku przedsiębiorstwo 
zwróciło władzom holenderskim 3,8 
miliona NGL (1,7 miliona euro).

Strona 18

POŁ

Ą

CZENIA

POMOC P

AŃST

W

A

potrzebuje oraz że wyjaśniają państwom 
członkowskim wymagane treści.

Co więcej, egzekwowanie decyzji 
Komisji nakazujących odzyskanie 
bezprawnej pomocy ulepszono poprzez 
stworzenie wyspecjalizowanej komórki, 
która zajmuje się zapewnieniem ścisłego 
monitorowania. Skuteczna windykacja 
jest niezbędnym uzupełnieniem 
uprawnień Komisji do kontrolowania 
pomocy państwa, a państwa 
członkowskie mają teraz lepszy bodziec 
do wykonywania decyzji o zwrocie 
pomocy.

Dlaczego szczególną uwagę 
zwraca się na usługi publiczne, 
które zostały otwarte 
na konkurencję?

Usługi publiczne (znane również 
jako usługi świadczone w ogólnym 
interesie gospodarczym) są istotne 
dla prawidłowego funkcjonowania 
gospodarki, jak również naszego 
społeczeństwa. Z tego też względu należy 
zagwarantować, aby usługi publiczne 
były wystarczająco i stale dostępne. Jak 
wspomniano we wcześniejszej części 
poświęconej „otwieraniu rynków na 
konkurencję”, wiele z nich, jak usługi 
pocztowe i transportowe, energetyka 
i usługi telekomunikacyjne przeszło 
radykalną transformację dzięki 

POMOC PAŃSTWA DLA 
TV2 DENMARK

W maju 2004 roku Komisja Europejska 
nakazała duńskiemu nadawcy 
publicznemu, TV2, zwrot nadpłaconej 
rekompensaty z tytułu zadań 
w ramach usług publicznych. Wszczęła 
ona dochodzenie w tej sprawie 
w następstwie skargi złożonej przez 
nadawcę komercyjnego działającego 
na rynku duńskim, który twierdził, iż 
TV2 otrzymała pomoc państwa na 
fi nansowanie swych zadań w ramach 
usług publicznych.

Dochodzenie wykazało, iż całkowita 
kwota pomocy państwa, którą 
otrzymała TV2, przekraczała koszty 
wypełnienia zadania w ramach usług 
publicznych o 84,4 miliona euro. 
TV2 mogła wykorzystać nadpłaconą 
rekompensatę na fi nansowanie 
swej działalności komercyjnej, co 
dawało jej nienależną przewagę 
nad konkurentami, którzy nie 
otrzymali funduszy państwowych. 
Aby przywrócić warunki normalnej 
konkurencji w jej działalności 
komercyjnej, Komisja nakazała TV2 
zwrot nadpłaconej rekompensaty wraz 
z odsetkami.

Jakie środki zastosowała 
Komisja Europejska, 
aby poprawić swój system 
kontroli pomocy państwa?

Przy kilku okazjach Rada Europejska 
podkreślała potrzebę przyznawania 
mniejszej, lecz lepiej ukierunkowanej 
pomocy państwa w celu pobudzenia 
gospodarki europejskiej. Reakcją 
Komisji na to żądanie było przyjęcie 
kilku nowych instrumentów w celu 
przyspieszenia i ułatwienia procesu 
przyznawania pomocy państwa 
w przypadkach, kiedy byłaby ona zgodna 
z celami UE.

Na przykład zmniejszono formalności 
w przypadkach, kiedy istnieje duże 
prawdopodobieństwo zgodności pomocy 
z prawem europejskim i pomoc ta 
zasadniczo nie jest problematyczna 
(zobacz powyżej tytuł „Jak Komisja 
Europejska monitoruje pomoc 
państwa”). W tych przypadkach państwa 
członkowskie muszą poinformować 
Komisję o środkach pomocowych po 
ich przyznaniu w ramach procedury 
przejrzystości.

Kolejnym ulepszeniem jest to, iż 
obecnie Komisja zapewnia formularze 
zgłoszeniowe i informacyjne. Oczywistą 
zaletą tych formularzy jest to, że 
dostarczają Komisji informacji, których 

liberalizacji i stoi w obliczu trudnych 
sytuacji na konkurencyjnym rynku.

Dlatego, aby zapewnić nieprzerwane 
świadczenie usług publicznych, 
przedsiębiorstwom w tych sektorach 
należy rekompensować koszty 
ponoszone z tytułu przyjęcia tej 
odpowiedzialności. Jednak należy 
bacznie obserwować, opierając się na 
przepisach o pomocy państwa, czy 
przedsiębiorstwa te nie wykorzystują 
możliwości przeznaczania rekompensaty 
na działalność, która powinna być 
prowadzona w warunkach normalnej 
konkurencji.

Strona 19

POŁ

Ą

CZENIA

POMOC P

AŃST

W

A

odpowiedniego powiadomienia zaraz 
po zastosowaniu pomocy. 

Artykuł 88 wymienia podstawowe 
przepisy proceduralne odnośnie do 
egzekwowania art. 87, w szczególności 
obowiązku państw członkowskich 
zgłaszania Komisji wszelkich planów 
przyznania pomocy oraz stosowania 
pomocy jedynie po uprzednim 
zatwierdzeniu przez Komisję. 
Przepisy Traktatu zostały uzupełnione 
rozporządzeniem proceduralnym 
(rozporządzenie Rady (WE) 
nr 659/1999) oraz rozporządzeniem 
wykonawczym (rozporządzenie Komisji 
(WE) nr 794/2004).

Artykuł 89 stanowi podstawę prawną 
rozporządzeń Rady w zakresie pomocy 
państwa, takich jak rozporządzenie 
proceduralne oraz rozporządzenie 
upoważniające (rozporządzenie 
Rady (WE) nr 994/98), które 
stanowi podstawę rozporządzeń 
o wyłączeniach grupowych.

Jakie wyzwania stoją 
przed nowymi państwami 
członkowskimi?

10 nowych państw członkowskich, 
które wstąpiły do Unii Europejskiej 
1 maja 2004 roku, miało wcześniej różne 
tradycje w dziedzinie pomocy państwa. 
Jednak, począwszy od daty wstąpienia, 
muszą one w pełni przestrzegać 
europejskich przepisów o pomocy 
państwa. Stało się to w rezultacie 
przesłanką do wprowadzania mniejszej, 
acz lepiej ukierunkowanej pomocy, 
która również sprzyja lepszej integracji 
rynków nowych państw członkowskich 
z rynkiem wewnętrznym. Jeżeli chodzi 
o środki pomocowe w nowych państwach 
członkowskich, które istniały już przed 
ich przystąpieniem do Unii Europejskiej, 
to środki te są nadal stosowane bez 
ryzyka, że będą podlegały zwrotowi, 
aż do momentu, kiedy, jeśli jest to 
konieczne, zostaną dostosowane do 
przepisów UE o pomocy państwa.

Prawodawstwo: art. 87, 
88 i 89 Traktatu WE, przepisy oraz 
wyłączenia grupowe 

Artykuł 87 zawiera merytoryczne
przepisy regulujące kwestie pomocy
państwa, mianowicie ogólną 
zasadę, że pomoc państwa jest 
niezgodna ze wspólnym rynkiem, 
jak również wykaz możliwych 
klauzul wyłączeniowych. Komisja 
przyjęła kilka wyjaśnień ramowych 
i wytycznych objaśniających, jak 
stosuje się klauzule wyłączeniowe, 
tym samym zapewniając spójne 
stosowanie przepisów o pomocy 
państwa we wszystkich państwach 
członkowskich i sektorach przemysłu. 
Przykłady to ramy wspólnotowe dla 
pomocy państwa na rzecz badań 
i rozwoju oraz wytyczne wspólnotowe 
dotyczące pomocy państwa na rzecz 
ochrony środowiska. W obszarach, 
gdzie Komisja uzyskała wystarczające 
doświadczenie, przyjęła ona kilka 
instrumentów prawnych, znanych 
jako rozporządzenia o wyłączeniach 
grupowych, wymieniających warunki, 
na których państwa członkowskie 
mogą stosować pomoc bez zgłaszania 
jej Komisji. Przykłady to pomoc na 
rzecz szkoleń, zatrudnienia oraz 
małych i średnich przedsiębiorstw. 
Niemniej jednak, w celu zapewnienia 
przejrzystości, państwa członkowskie 
są zobowiązane do przesłania Komisji 

Strona 20

Współpraca międzynarodowa

W

SPÓŁPR

A

C

A 

MIĘDZ

Y

NARODO

W

A

W warunkach postępującej 
globalizacji coraz więcej 
przedsiębiorstw, połączeń 
oraz karteli ma charakter 
międzynarodowy. 
W konsekwencji działalność 
przedsiębiorstw mających 
główną siedzibę poza 
obszarem UE może wpływać 
na konkurencję w ramach 
UE. Fakt ten zwiększył 
znaczenie międzynarodowej 
współpracy w zakresie 
polityki konkurencji.

Czy Komisja Europejska 
bada połączenia bądź kartele 
uwzględniające przedsiębiorstwa 
z państw trzecich?

Każde przedsiębiorstwo, którego 
działalność wpływa na rynek UE, 
podlega wspólnotowemu prawu 
konkurencji. Nie ma znaczenia, czy 
fi rma ma swoją siedzibę, centralę lub 
udziałowców wewnątrz UE czy poza jej 
obszarem.

To dlatego wspólnotowe organy ds. 
konkurencji mogą podjąć działania, 
jeżeli kartel wpływa na rynek UE, nawet 
jeżeli zainteresowane przedsiębiorstwa 
mają swą siedzibę główną poza obszarem 
UE. Ten sam kartel może być również 
badany przez organy ds. konkurencji 
poza obszarem UE.

Podobnie Komisja Europejska może 
interweniować w przypadku, gdy 
połączenie wpływa na konkurencję 
w UE, niezależnie od tego, czy 
łączące się przedsiębiorstwa mają 
swą siedzibę główną na obszarze UE. 
Wszystkie połączenia uwzględniające 
przedsiębiorstwa działające na 
terenie UE o łącznych obrotach 

przekraczających pewien poziom muszą 
być zgłaszane do zatwierdzenia Komisji 
Europejskiej.

Co daje Komisji Europejskiej 
podstawę do decydowania, czy 
postępowanie przedsiębiorstwa 
z państw trzecich ogranicza 
konkurencję, czy nie?

Wiele przedsiębiorstw pozaunijnych 
sprzedaje swoje produkty na skalę 
globalną, również na terenie Unii 
Europejskiej, która bywa jednym 
z ich głównych rynków. Muszą one 
zatem stosować się do przepisów 
UE o konkurencji tak samo, jak 
przedsiębiorstwa wspólnotowe muszą 
szanować prawa innych państw, 
prowadząc działalność poza 
obszarem UE.

Jak radzą sobie poza obszarem 
UE z praktykami ograniczającymi 
konkurencję?

Ponad 100 państw i regionów, w tym 
najważniejsi partnerzy handlowi UE, 
posiada własną politykę konkurencji. 
Organy ds. konkurencji w tych 
państwach lub regionach są coraz 

częściej wzywane do zbadania tych 
samych międzynarodowych połączeń 
lub podejmowania działań przeciwko 
międzynarodowym kartelom. Prawie 
wszystkie są członkami różnych 
platform, takich jak Międzynarodowa 
Sieć Konkurencji (ICN – International 
Competition Network), która jest 
nieformalną siecią organów ds. 
konkurencji o zasięgu światowym.

International Competition Network: 
patrz
www.internationalcompetitionnetwork.org

Komisja Europejska uważa, że organy 
ds. konkurencji na całym świecie 
mogą skorzystać na połączeniu ich 
doświadczenia i to z tego względu 
odgrywa ona wiodącą rolę w ICN od 
momentu jej utworzenia. Chociaż ICN 
stworzono dosyć niedawno, już zdołała 
wydać imponującą liczbę zaleceń we 
względnie krótkim czasie. Z czasem 
zalecenia te powinny prowadzić do 
bardziej spójnego stanowiska wobec 
polityki dotyczącej konkurencji na 
całym świecie.

Strona 21

Jak Komisja Europejska 
współpracuje z innymi władzami 
ds. konkurencji?

Komisja Europejska utrzymuje 
częste kontakty z władzami ds. 
konkurencji spoza obszaru UE. 
Na przykład w Europie Komisja 
Europejska współpracuje 
z Urzędem Nadzoru EFTA. Komisja 
Europejska skoordynowała również 
wraz z kanadyjskimi, japońskimi 
oraz amerykańskimi organami ds. 
konkurencji dokonanie jednoczesnych 
inspekcji w sześciu państwach 
członkowskich UE oraz Kanadzie, 
Japonii i Stanach Zjednoczonych 
w związku z istnieniem rzekomego 
kartelu międzynarodowego. 

Komisja Europejska omawia również 
techniczne metody podejścia do 
szczegółowych przypadków z innymi 
organami ds. konkurencji, które 
również mogą badać ten sam przypadek. 
Komisja Europejska uważa, że ten rodzaj 
bezpośredniej współpracy jest nie tylko 
skuteczny, ale również z zadowoleniem 
przyjmowany przez zainteresowane 
przedsiębiorstwa, które w przeciwnym 
razie stanęłyby w obliczu sprzecznych 

środków zaradczych nałożonych przez 
różne właściwe organy ds. konkurencji.

UE posiada umowy dotyczące 
współpracy w zakresie konkurencji 
z kilkoma państwami i regionami. 
Wszystkie one są opublikowane na 
stronie internetowej Dyrekcji Generalnej 
ds. Konkurencji Komisji Europejskiej.

Współpraca pomiędzy UE i innymi 
państwami oraz regionami: patrz
http://europa.eu.int/comm/
competition/international/bilateral/
bilateral.html

Jakie zalety dla konsumentów 
i przedsiębiorstw UE niesie 
ze sobą współpraca pomiędzy 
unijnymi i innymi władzami 
ds. konkurencji?

Im bardziej zwarta międzynarodowa 
wspólnota organów ds. konkurencji, 
tym bardziej prawdopodobne, że 
konsumenci i przedsiębiorstwa 
skorzystają z najlepszych cen i najwyższej 
jakości. Można to osiągnąć podejmując 
jednolite i zdecydowane działania 
przeciwko przedsiębiorstwom, które 
tworzą kartele i nadużywają swej pozycji 

na rynku, co oddziałuje na różne 
państwa i regiony. Jednocześnie, poprzez 
współpracę z władzami ds. konkurencji 
spoza UE, Komisja Europejska zmierza 
do stworzenia równych warunków 
gry, niezbędnych do tego, aby 
przedsiębiorstwa niezależnie od państwa 
pochodzenia mogły konkurować swoimi 
zaletami nawet poza obszarem UE.

Współpraca międzynarodowa UE 
w sprawach konkurencji: patrz
http://europa.eu.int/comm/
competition/international/overview/

W

SPÓŁPR

A

C

A 

MIĘDZ

Y

NARODO

W

A

© Dig

ital 

V

ision Lt

d

Strona 22

W ujęciu praktycznym…

■

  Co mogę zrobić, jeżeli 

podejrzewam, że jakieś 
praktyki gospodarcze 
ograniczają konkurencję?

W codziennym życiu można natknąć 
się na sytuacje, w których widać oznaki 
praktyk gospodarczych, które mogą 
ograniczać konkurencję, takich jak 
te opisane w niniejszej broszurze. Na 
przykład zdarzało się, że przedsiębiorstwa 
odmawiały przyjęcia zamówień od 
konsumentów z innych państw 
członkowskich. Odmowa taka może 
świadczyć o nielegalnych praktykach 
ograniczających konkurencję, a ty 
możesz chcieć powiadomić o tym organ 
ds. konkurencji.

KROK 1: ZDECYDUJ, KTÓRY 
ORGAN DS. KONKURENCJI 
POWIADOMIĆ

Jeżeli sytuacja, z którą się zetknąłeś, 
jest specyfi czna i ogranicza się do kraju 
lub obszaru, który zamieszkujesz, 
bądź też dotyczy nie więcej niż trzech 
państw członkowskich, możesz chcieć 
w pierwszej kolejności skontaktować się 
z krajowym organem ds. konkurencji. 
Organy ds. konkurencji wszystkich 
państw członkowskich UE stosują 
obecnie te same przepisy o konkurencji 
co Komisja Europejska i bardzo często są 
one doskonale przygotowane do zajęcia 
się twoim problemem. Jeżeli uważasz, że 
sprawa dotyczy większej liczby państw 
członkowskich, możesz w pierwszej 
kolejności zdecydować się na kontakt 
z Komisją Europejską. Nawet jeżeli 
nie jesteś pewien rozmiaru problemu, 
nie wahaj się nawiązać kontaktu bądź 
z Komisją Europejską, bądź też 
z krajowym organem ds. konkurencji. 
Władze te współpracują ze sobą 
i mogą przekazać sobie odpowiednio 
sprawę, która może wyniknąć z twojego 
zgłoszenia.

KROK 2A: JEŻELI CHCESZ 
POWIADOMIĆ KOMISJĘ 
EUROPEJSKĄ

Zgłoszenie problemów Komisji 
Europejskiej

Możesz zgłaszać swoje problemy Komisji 
Europejskiej pocztą elektroniczną na 
adres comp-market-information@cec.
eu.int, albo napisać pismo do Komisji 
Europejskiej na adres: DG Konkurencja, 
Rejestr Antytrustowy, B-1049 Bruksela. 
Prosimy podać swoje nazwisko 
i adres, określić fi rmy i produkty, 
których sprawa dotyczy oraz opisać 
w sposób klarowny praktyki, które 
zaobserwowałeś. Pomoże to Komisji 
Europejskiej wykryć problemy na rynku 
i może stanowić punkt wyjściowy do 
wszczęcia dochodzenia.

Złożenie formalnej skargi do 
Komisji Europejskiej

Jeżeli praktyki, które – jak podejrzewasz 
– ograniczają konkurencję, dotyczą 
ciebie bezpośrednio i jesteś w stanie 
dostarczyć Komisji Europejskiej 
szczegółowych informacji, możesz 
złożyć również formalną skargę. 
W takim przypadku będziesz musiał 
spełnić pewne wymogi prawne, 

które są szczegółowo objaśnione 
w obwieszczeniu Komisji dotyczącym 
rozpatrywania skarg (w celu uzyskania 
dalszych informacji sprawdź stronę 
http://europa.eu.int/dgcomp/). Możesz 
również wysłać e-mail na adres 
comp-market-information@cec.eu.int 
w celu uzyskania dalszych informacji na 
temat składania formalnej skargi.

Powiadomienie stowarzyszenia 
konsumentów 

Jako indywidualny konsument 
możesz również powiadomić 
o swoich obserwacjach stowarzyszenie 
konsumentów. Następnie stowarzyszenie 
konsumentów może zdecydować 
o zebraniu informacji uzyskanych od 
różnych konsumentów i złożeniu 
formalnej skargi do Komisji 
Europejskiej.

Strona 23

KROK 2B: JEŻELI CHCESZ 
POWIADOMIĆ KRAJOWY ORGAN 
DS. KONKURENCJI

Na końcu niniejszej broszury znajdziesz 
listę z kontaktami do krajowych 
urzędów ds. konkurencji we wszystkich 
państwach członkowskich UE. Krajowe 
organy ds. konkurencji w państwach 
członkowskich UE mogą zbierać 
informacje od zainteresowanych 
przedsiębiorstw i podejmować działania 
celem zaradzenia problemowi, jeżeli 
uznają, iż zostało złamane prawo UE 
o konkurencji.

Proszę zwrócić uwagę, iż procedury 
stosowane przez organy krajowe 
wchodzą w zakres prawa krajowego 
i mogą się różnić w zależności od danego 
państwa członkowskiego UE. Tak 
więc, przed nawiązaniem kontaktu 
z krajowym organem ds. konkurencji 
możesz chcieć sprawdzić jego stronę 
internetową i uzyskać informacje, jak 
najlepiej zgłaszać swoje problemy.

■

 

Co mogę zrobić, jeżeli uważam, 
iż moje przedsiębiorstwo 
może uczestniczyć w kartelu 
lub w jakiś sposób ograniczać 
konkurencję?

Jeżeli twoje przedsiębiorstwo zdecyduje 
się skorzystać z polityki Komisji 
Europejskiej wychodzącej naprzeciw 
przedsiębiorstwom uczestniczącym 
w kartelu, które zechcą przekazać 
wewnętrzne informacje na temat jego 
istnienia, może zgłosić się do Komisji 
Europejskiej bezpośrednio lub też przez 
pośrednika, takiego jak radca prawny. 
Wniosek o przyznanie immunitetu 
lub złagodzenie kar złożony w ramach 
tej polityki powinien być przesłany 
pod przeznaczony do tego celu numer 
faksu: (32-2) 299 45 85. Zapewnia 
to rejestrację dokładnego czasu i daty 
oraz to, iż informacje takie zostaną 
potraktowane jako ściśle poufne. W razie 
konieczności wstępny kontakt można 
również nawiązać za pośrednictwem 
następujących przeznaczonych do 
tego celu numerów telefonów: 
(32-2) 298 41 90 lub (32-2) 298 41 91. 
W ramach niniejszej procedury 
pierwsze przedsiębiorstwo, które 
przedstawi dowody na nieznane Komisji 

Europejskiej lub też nieudowodnione 
przez nią istnienie kartelu, może 
otrzymać całkowite zwolnienie 
z kar. Przedsiębiorstwa przedkładające 
późniejsze wnioski mogą skorzystać ze 
zmniejszonych kar.

Jeżeli jesteś pracownikiem lub byłym 
pracownikiem przedsiębiorstwa, 
które twoim zdaniem w jakiś sposób 
ogranicza konkurencję, możesz zgłosić 
się do Komisji Europejskiej, korzystając 
z następujących przeznaczonych do tego 
celu numerów telefonów: 
(32-2) 298 41 90 lub (32-2) 298 41 91, 
w celu przekazania jakichkolwiek 
informacji i dowodów, które możesz 
posiadać w tej sprawie. Twoja tożsamość 
nie zostanie ujawniona bez twojej 
zgody. W oparciu o uzyskane od ciebie 
informacje i dowody Komisja może 
zdecydować o wszczęciu dochodzenia.

■

  Jak mogę złożyć skargę lub 

sugestię dotyczącą połączenia 
do Komisji Europejskiej?

W przypadku, gdy chcesz złożyć skargę 
lub sugestię związaną z połączeniem, 
możesz skontaktować się z Komisją 
Europejską poprzez pocztę elektroniczną 
pod adresem comp-mergers@cec.eu.int 
lub pisząc na adres:

Komisja Europejska
Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji
Rejestr dokumentów ds. połączeń
B-1049 Bruksela.

Strona 24

listy można również znaleźć na stronie 
internetowej Dyrekcji Generalnej ds. 
Konkurencji: http://europa.eu.int/
comm/competition/state_aid/oj/.

■ 

Czy jest punkt kontaktowy dla 
konsumentów w kwestiach 
dotyczących konkurencji?

Europejski Komisarz ds. Konkurencji 
wyznaczył referenta łącznikowego ds. 
konsumentów w ramach Dyrekcji 
Generalnej ds. Konkurencji Komisji 
Europejskiej w celu zapewnienia stałego 
dialogu z europejskimi konsumentami. 
Aby się z nim skontaktować, możesz 
również skorzystać z tego adresu 
internetowego: http://europa.eu.int/
comm/competition/forms/
consumer_complaint_form.html.

■ 

Co mogę zrobić, jeżeli 
konkurencja jest zakłócona 
w wyniku środka pomocy 
państwa?

Złóż ofi cjalne zażalenie

Możesz złożyć zażalenie do Komisji 
Europejskiej, jeżeli uważasz, że 
konkurencja jest zakłócona w wyniku 
środka pomocy państwa. Specjalny 
formularz oraz dalsze wskazówki 
znajdują się w Internecie pod 
następującym adresem:
http://europa.eu.int/comm/secretariat_
general/sgb/droit_com/index_
en.htm#aides

Powiadom Komisję Europejską 
w trakcie ofi cjalnego dochodzenia

Możesz również wypowiedzieć się, 
kiedy Komisja rozpocznie ofi cjalne 
postępowanie dochodzeniowe. 
Komisja musi zawsze podjąć ten krok 
proceduralny, kiedy ma wątpliwości, 
czy pomoc państwa jest do przyjęcia. 
W Dzienniku Urzędowym Unii 
Europejskiej zostanie opublikowany 
list wyjaśniający trudności, jakie ma 
Komisja z zatwierdzaniem pomocy, 
i zaproszenie zainteresowanych stron 
do zgłaszania uwag. Opublikowane 

Gdzie uzyskać więcej informacji?

Od Komisji Europejskiej

W Internecie

Więcej szczegółów na temat informacji 
zawartych w niniejszej broszurze, jak 
również informacji na temat połączeń 
zgłoszonych Komisji, pełny tekst 
decyzji w sprawach konkurencji 
w obszarach antymonopolowym, połączeń
i pomocy państwa oraz odpowiednie 
prawodawstwo można znaleźć na stronie 
internetowej: http://europa.eu.int/
comm/competition/index_en.html.

Wydane drukiem

Następujące publikacje są dostępne 
w sprzedaży w formie drukowanej, ale 
mogą być ściągnięte bezpłatnie (chyba że 
stwierdzono inaczej) z powyższej strony 
internetowej:

• roczne 

Sprawozdanie w sprawie 

polityki konkurencji (Report on 
competition policy);

•  informacje na temat połączeń 

zgłoszonych Komisji, ofi cjalnych 
decyzji Komisji Europejskiej 
w obszarach antymonopolowym, 
połączeń i pomocy państwa, 
jak również szczegółowego 
prawodawstwa, na którym oparto 
te decyzje, są opublikowane 
w Dzienniku Urzędowym Unii 
Europejskiej;

•  przepisy o konkurencji dotyczące 

umów o dostawie i dystrybucji (Th

 e 

competition rules for supply and 
distribution agreements) oraz Biuletyn 
polityki konkurencji (Competition 
policy newsletter) są dostępne 
bezpłatnie w przedstawicielstwach 
Komisji Europejskiej w państwach 
członkowskich UE oraz w Europe 
Direct Information Network;

•  przegląd prac Komisji Europejskiej 

w zakresie spraw związanych 
z konkurencją jest zawarty w rocznym 
Ogólnym sprawozdaniu z działalności 
Unii Europejskiej (General report on the 
activities of the European Union), do 
którego można sięgnąć w Internecie na 
stronie: http://europa.eu.int/abc/doc/
off /rg/en/welcome.htm.

Pocztą elektroniczną lub listownie

Jeżeli masz jakiekolwiek pytania dotyczące 
treści niniejszej broszury, możesz wysłać 
e-mail na adres infocomp@cec.eu.int lub 
napisać na następujący adres:

Komisja Europejska
Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji
B-1049 Bruksela
Tel. (32-2) 299 11 11

 

 

DANIA

Konkurrencestyrelsen — Danish 
Competition Authority 

Nyropsgade 30
DK-1780 København V
Tel. (45) 72 26 80 00
http://www.ks.dk/

NIEMCY

BundECNartellamt

Kaiser-Friedrich-Straße 16
D-53113 Bonn 
Tel. (49-228) 949 90
http://www.bundeskartellamt.de/

BELGIA

Conseil de la concurrence/
Raad voor Mededinging

North Plaza A  
Blvd du Roi Albert II 9, 8th fl oor
B-1210 Bruxelles 
Tel. (32-2) 206 42 67
http://mineco.fgov.be/redir_
new.asp?loc=/organization_
market/competition/
competition_fr_004.htm

SPF économie, PME, 
classes moyennes et énergie/
FOD Economie, KMO, 
Middenstand en Energie
Service de concurrence
Corps des rapporteurs

North Gate III  
Blvd du Roi Albert II 16
B-1000 Bruxelles 
Tel. (32-2) 506 51 11
http://mineco.fgov.be/

IRLANDIA

Irish Competition Authority

Parnell House  
14 Parnell Square
Dublin 1 
Ireland
Tel. (353-1) 804 54 00
http://www.tca.ie/

W państwach członkowskich UE

HISZPANIA

Ministerio de Economía y 
Hacienda — Dirección General 
de Defensa de la Competencia 
— Servicio de Defensa de la 
Competencia

Paseo de la Castellana, 162
E-28071 Madrid
Tel. (34) 915 83 00 56
http://www.serviciosweb.meh.
es/apps/dgdc

Tribunal de la Defensa de 
Competencia

Velázquez,147
E-28002 Madrid
Tel. (34) 915 68 05 10
http://www.tdcompetencia.es

WŁOCHY

Autorità garante della Concorrenza 
e del Mercato

Piazza Verdi, 6/A
I-00198 Roma
Tel. (39) 685 82 14 31
http://www.agcm.it/

Banca d’ Italia
Servizio Concorrenza Normativa e 
Aff ari generali

Via XX Settembre 97/E
I-00187 Roma SEDE

CYPR

Commission for the Protection of 
Competition

46, Themistokle Dervi Street  
Medcon Tower, 4th fl oor
CY-1066 Nicosia 
Tel. (357-22) 87 59 12
http://www.competition.gov.cy/

Strona 25

ESTONIA 

Competition Board 
(Konkurentsiamet)

Lõkke tn 4, 

EE-15184 Tallinn

Tel. (372) 680 39 42
http://www.konkurentsiamet.ee/

REPUBLIKA CZESKA

Offi

    ce for the Protection of 

Competition

Joštova 8
CZ-601 56 Brno 
Tel. (420-54) 216 11 11
http://www.compet.cz/index.htm

GRECJA

Hellenic Competition Commission

Kotsika 1A and Patission Ave. 70
GR-10434 Athina
http://www.epant.gr/

FRANCJA

Conseil de la Concurrence

11, rue de l’Échelle
F-75001 Paris 
Tel. (33) 155 04 00 00
http://www.conseil-concurrence.
fr/user/index.php

Ministère de l’économie, des 
fi nances et de l’industrie — 
direction générale de la 
concurrence, de la consommation 
et de la répression des fraudes 
(France)

59, boulevard Vincent-Auriol
F-75703 Paris Cedex 13
Tel. (33) 144 97 27 01
http://www.fi nances.gouv.fr/
DGCCRF/

Strona 26

WĘGRY

Offi

    ce of Economic Competition 

(Gazdasági Versenyhivatal)
Competition Council

Alkotmány u. 5
HU-1054 Budapest
Tel. (36-1) 472 89 00 
http://www.gvh.hu/

LITWA

Competition Council

A. Vienuolio str. 8
LT-01104 Vilnius
Tel. (370-5) 212 64 92
http://www.konkuren.lt

LUKSEMBURG

Conseil de la concurrence

6, blvd Royal
L-2449 Luxembourg
Tel. (352) 478 43 56

Ministère de l’économie et du 
commerce extérieur
Inspection de la concurrence

6, blvd Royal
L-2449 Luxembourg
Tel. (352) 478 41 47
http://www.eco.public.lu/

MALTA

Offi

  ce for Fair Competition

Cannon Road
MT — CMR 02 Sta Venera 
Tel. (356) 21 23 35 65
http://www.mfi n.gov.mt/

NIDERLANDY

Nederlandse 
Mededingingsautoriteit (NMa)

Postbus 16326
2500 BH Den Haag
Nederland
http://www.nmanet.nl/
kontorets informationslinje: 
info@nmanet.nl eller Tel.: 
(31-70) 330 13 06

AUSTRIA

Bundeswettbewerbsbehörde

Praterstrasse 31 
A-1020 Wien 
Tel. (43-1) 24 50 80
http://www.bwb.gv.at/BWB/
default.htm

POLSKA

Offi

  ce for Competition and 

Consumer Protection

Plac Powstańców Warszawy 1  
Skrytka Poczt. P-36
PL-00-950 Warszawa
Tel. (48-22) 556 08 00
http://www.uokik.gov.pl/

PORTUGALIA

Autoridade da Concorrência

Rua Laura Alves, nø 4 — 7ø andar
P-1050-138 Lisboa 
Tel. (351) 217 90 20 00
http://www.
autoridadedaconcorrencia.pt/

SŁOWENIA

Competition Protection Offi

    ce

Kotnikova 28/VII
SI- Ljubljana 
Tel. (386-1) 478 35 97
http://www.sigov.si/uvk/

SŁOWACJA

Antimonopoly Offi

    ce

Drienova 24
SK-826 03 Bratislava 
Tel. (421-2) 48 29 71 11 
http://www.antimon.gov.sk/

FINLANDIA

Finnish Competition Authority 
(Kilpailuvirasto)

PO Box 332
FIN-00531 Helsingfors 
Tel. (358-9) 731 41
http://www.kilpailuvirasto.fi /
cgi-bin/suomi.cgi

SZWECJA

Konkurrensverket

Sveavägen 167
SE-103 85 Stockholm
Tel. (46-8) 700 16 00
http:// www.kkv.se/

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

Offi

  ce of Fair Trading

Fleetbank House 
2–6 Salisbury Square
London EC4Y 8JX
United Kingdom
Tel. (44-20) 72 11 80 00
http://www.oft.gov.uk/default.
htm

ŁOTWA

Competition Council

5a Blaumana Street
LV-1011 Riga
Tel. (371) 728 28 65
http://www.competition.lv/

Antytrust – reguły konkurencji, 
które dotyczą umów i praktyk 
gospodarczych ograniczających 
konkurencję i zabraniają 
nadużywania pozycji dominującej

Dominujący podmiot – 
przedsiębiorstwo jest dominującym 
podmiotem na danym rynku, jeżeli 
może ono zmienić na przykład 
cenę lub jakość swoich produktów 
na tym rynku, niezależnie od 
konkurentów, konsumentów czy 
dostawców, bez znaczącego wpływu 
na wielkość sprzedaży danego 
przedsiębiorstwa

Europejska Sieć Konkurencji 
(ECN) – sieć, w ramach której 
współpracują Komisja Europejska 
oraz krajowe organy ds. konkurencji 
w państwach członkowskich UE

Handel równoległy – występuje, 
gdy podmioty gospodarcze kupują 
produkty w krajach, gdzie są one 
sprzedawane po niższej cenie, a 
następnie sprzedają je w krajach z 
wysokimi cenami

Kartel – grupa konkurentów, 
którzy łączą się w celu ograniczenia 
konkurencji, np. poprzez kontrolę 
cen lub podział rynków

Konkurencja – niezależne 
przedsiębiorstwa sprzedające 
podobne produkty lub usługi 
konkurują ze sobą w celu 
przyciągnięcia klientów, na przykład 
ceną, jakością i obsługą 

Łagodzenie kar – przedsiębiorstwa 
uczestniczące w kartelu zachęca 
się do współpracy z organami ds. 
konkurencji poprzez stworzenie 
takim przedsiębiorstwom 
możliwości całkowitej lub częściowej 
redukcji kar nałożonych za udział 
w kartelu.

Liberalizacja – otwieranie na 
konkurencję takich rynków 
jak transport, usługi pocztowe, 
energetyka i telekomunikacja

Międzynarodowa Sieć 
Konkurencji (MSK) – nieformalna, 
ogólnoświatowa sieć organów ds. 
konkurencji

Nadużywanie pozycji dominującej 
– występuje, gdy dominujący 
podmiot gospodarczy na danym 
rynku utrzymuje lub umacnia swoją 
pozycję na rynku, wykorzystując 
praktyki gospodarcze, które 
ograniczają konkurencję

Połączenie – prawne łączenie dwóch 
lub większej ilości przedsiębiorstw

Pomoc państwa – interwencja 
ze strony władz krajowych (na 
poziomie krajowym, regionalnym 
lub lokalnym) mająca na celu 
wspieranie konkretnej działalności 
gospodarczej z wykorzystaniem 
środków publicznych

Rynek – działalność gospodarcza 
lub handel danym produktem lub 
usługą

Udział w rynku – sprzedaż osiągana 
przez przedsiębiorstwo na danym 
rynku jako odsetek sprzedaży 
całkowitej generowanej na tym 
rynku

Słowniczek

Komisja Europejska

Polityka konkurencji UE 
a konsument

Luksemburg: Urząd Ofi cjalnych 
Publikacji Wspólnot Europejskich

2005 — 27 str. — 25 x 17,6 cm

ISBN 92-894-6587-5

Europe Direct to serwis, który pomoże Państwu 
znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące Unii 
Europejskiej. 
Oto numer bezpłatny:
00 800 6 7 8 9 10 11

Bardzo wiele informacji na temat Unii Europejskiej 
znajduje się w Internecie.

Dostęp można uzyskać przez serwer Europa 
(http://europa.eu.int).

Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej 
publikacji.

Luksemburg: Urząd Ofi cjalnych Publikacji 
Wspólnot Europejskich, 2005.

ISBN 92-894-6587-5

© Wspólnoty Europejskie, 2005
Powielanie materiałów jest dozwolone, pod 
warunkiem, że zostanie podane ich źródło.

Printed in Belgium

D

RUK

 

NA

 

PAPIERZE

 

BIAŁYM

 

BEZCHLOROWYM

.

Strona 27

SPRZEDAŻ I PRENUMERATA
Odpłatne publikacje, wydane przez Urząd Ofi cjalnych 
Publikacji, dostępne są w naszych biurach sprzedaży 
w różnych częściach świata. 

Jaka jest procedura nabycia dowolnej publikacji? 
Po otrzymaniu listy biur sprzedaży należy wybrać 
odpowiednie biuro i skontaktować się
 z nim w celu złożenia zamówienia. 

Jak dotrzeć do listy biur sprzedaży?
•  Można ją przejrzeć na stronie internetowej Urzędu  

http://publications.eu.int/

•  bądź wysłać faksem zamówienie pod numer 

(352) 292 94 27 58, aby otrzymać jej wersję 
papierową.

6S[ŕE
1VCMJLBDKJ

KD
-56-03-433-PL

-C

ISBN 92-894-6587-5

,!7IJ2I9-egfihi!

›