background image

 

 

 

 

 

 

 

 

Gazownictwo 

 

3. Mieszanie gazów 

 

 podział paliw gazowych wartość opałowa, liczba 

Wobbego, ciepło spalania, kryterium zamienności gazów  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Ciepło spalania 
 
Ciepło spalania gazu Qg jest to ilość ciepła jaką można uzyskać w czasie spalania 
jednostki ilości gazu (np. Nm3). Proces spalania powinien odbywać się w warunkach 
normalnych, a spalanie powinno być całkowite i zupełne. Woda powstająca w 
procesie spalania występuje w spalinach w postaci ciekłej, natomiast temperatura 
spalin jest  równa temperaturze gazu przed spalaniem 
 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Wartość opałowa 
 
Wartość opałowa (Wu) gazu jest to ilość ciepła uzyskana ze spalenia jednostki ilości 
gazu (np. Nm3), przy zupełnym i całkowitym spaleniu w warunkach normalnych. 
Woda podczas spalania występuje w spalinach w postaci pary wodnej  
 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Można zatem powiedzieć, że wartość opałowa jest pomniejszona w stosunku do 
ciepła spalania o tę ilość ciepła, która została zużyta do odparowania wody powstałej 
w procesie spalania.   
 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Wartość  opałowa  –  jest  ilość  ciepła,  jaką  można  uzyskać  przy  całkowitym  i 
zupełnym spalaniu danego paliwa w warunkach normalnych (standardowych), przy 
czym woda, która powstała w czasie spalania jest odprowadzona w składzie spalin w 
postaci pary wodnej. 
 
Ciepło spalania -  jest ilość ciepła, jaka wydziela się przy całkowitym i zupełnym 
spalaniu  (1m

3

  lub  1kg)  danego  paliwa  w  warunkach  normalnych  (standardowych), 

przy  czym  produkty  spalania  zostają  ochłodzone  do  temperatury  początkowej 
(substratów). 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

 
 

  

Tradycyjny kocioł gazowy przy spaleniu 9,8 m

3

, wysoko-metanowego gazu o wartości  

opałowej Wu = 31 MJ/ m

 podgrzał 880 kg wody o Cp  = 4189 J/(kgK) z temperatury  

T1 = 285K do T2 = 360K 
 
Oblicz sprawność kotła   

 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

 
 

  

Źródło: 

www.termodom.pl

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

 
 

  

Kondensacyjny kocioł gazowy przy spaleniu 11,3 m

3

, wysoko-metanowego gazu o wartości  

opałowej Wu = 31 MJ/ m

 podgrzał 1198 kg wody o Cp  = 4189 J/(kgK) z temperatury  

T1 = 285K do T2 = 360K 
 
Oblicz sprawność kotła   

 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 

  

Sprawność 107% (ale w odniesieniu do wartości opałowej) 
To nie jest sprawność > 1 w sensie termodynamicznym! 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 

  

Źródło: 

www.termodom.pl

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 

  

Wniosek: kotły kondensatowe wykorzystują ciepło spalin 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 

  

Oblicz i porównaj sprawność powyższych kotłów, ale w odniesieniu do ciepła spalania  
Ws = 34 MJ/m3 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

tradycyjny 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

kondensatowy 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Gęstość  względna  gazu  (d,  dawniej  oznaczana  jako  S

)  iloraz  gęstości  gazu  i 

gęstości  powietrza  znormalizowanego  w  takiej  samej  temperaturze  i  przy  tym 
samym ciśnieniu. Gęstość powietrza znormalizowanego wynosi 1,293kg/m

 

     przykładowy skład gazu wysokometanowego: (źródło: 

www.pgnig.pl

 ) 

          -  metan (CH4) -  około 97,8 %  
          -  etan, propan, butan - około 1%  
          -  azot (N2) - około 1%  
          -  dwutlenek węgla (CO2) - 0,2 %  
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Liczba Wobbego (MJ/m³) (Ws) – jest to stosunek wartości kalorycznej odniesionej 
do jednostki objętości gazu V, do pierwiastka kwadratowego jego gęstości względnej 
d (dawniej Sg), w tych samych warunkach odniesienia. 
 
•dolna Liczbę Wobbego – gdy za wartość kaloryczną przyjmuje się jego wartość 
opałowa; 
 
•górna Liczbę Wobbego – gdy za wartość kaloryczną przyjmuje się jego ciepło 
spalania

 
 
 
 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

 
dolna Liczbę Wobbego – gdy za wartość kaloryczną przyjmuje się jego wartość 
opałowa; 
 
 
 
 
 
górna Liczbę Wobbege – gdy za wartość kaloryczną przyjmuje się jego ciepło 
spalania

 
 
 
 
 
 
 

  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

Podział paliw gazowych Wymagania techniczne dotyczące paliw gazowych podaje Polska Norma PN-
C-04750:2002 „ Paliwa gazowe. Klasyfikacja, oznaczenia i wymagania.” W zależności od sposobu 
pozyskiwania, paliwa gazowe dzieli się na następujące grupy: 
  
• grupa I (S) – gazy sztuczne z przetworzenia paliw stałych i ciekłych oraz ich mieszaniny z gazami 
ziemnymi i płynnymi; grupa obejmuje trzy podgrupy: 25, 30 i 35,  

 

• grupa II (E, L) – gazy ziemne pochodzenia naturalnego, których głównym 
składnikiem palnym jest metan; grupa obejmuje pięć podgrup: Lm, Ln, Ls, Lw 
(gaz ziemny zaazotowany) i E (gaz ziemny wysokometanowy),  

 

• grupa III (P, B) – propan i butan techniczny oraz ich mieszaniny (gazy węglowodorowe płynne C3-
C4).  
 
• grupa IV (GP) – mieszaniny gazów węglowodorowych z powietrzem. 

 
 
 
 
 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  

Podział na podgrupy jest ściśle związany z tzw. liczbą Wobbego (2002 r.)  
 
 
 
 
 
 
 

  

Podgrupa:  

Lm (GZ 25)  

Ln (GZ 30)  

Ls (GZ 35)  

Lw (GZ 41,5)  

E (GZ 50)  

Liczba Wobbego 
(MJ/m3) górna ok.. 

23,0 – 27,0  

27,0 – 32,5  

32,5 – 37,5  

37,5 – 45,0  

45,0 – 54,0  

Ciepło spalania 
(MJ/m3)   

18,0  

22,0  

26,0  

30,0  

34,0  

Wartość opałowa 
(MJ/m3) ok  

16,0  

20,0  

24,0  

27,0  

31,0  

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

Źródło: Wojtowicz, R., Nafta Gaz, czerwiec 2012 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

Dlaczego w nowej ustawie podwyższono górną granicę liczby Wobbego ? 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

Źródło: mg.gov.pl 

Źródło: mmszczecin.pl 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

Podstawowym kryterium zamienności gazów jest stałość liczby Wobbego (górnej) +/- 5% 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

DGW dla mieszaniny metanu i powietrza wynosi ok. 4% 
GGW dla mieszaniny metanu i powietrza wynosi ok. 15% 
 
 

background image

 

 Gazownictwo 

 
 
 
 
   
 

  
 
 
 
 
 
 
 

  

Zadanie. 
W dyszy palnika wydostaje się metan z wydajnością 0.016 m3 na minutę. Pomieszczenie  
z kuchenką gazową ma wymiary 3,5m x 4,0m x 3,0m i  wypełnione jest powietrzem 
 
Oblicz po jakim czasie stężenie w pomieszczeniu osiągnie DGW oraz GGW  
 
 

background image

 

 Gazownictwo