1 

Zaburzenia równowagi 

postępowanie diagnostyczne i 

lecznicze 

Marcin Wrzosek 

dr n. wet. dipl. ECVN 

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 

Przegląd tematu 

 
1. Anatomia & neurofizjologia 
2. Zespoły chorobowe 
3. Rozpoznanie 
4. Leczenie 
5. Rokowanie 
6. Podsumowanie 

Układ równowagi 

Ośrodkowy ukł. 

przedsionkowy 

Obwodowy ukł. 

przedsionkowy 

Móżdżek 

Pień 

mózgu 

ARAS  

świadomość 

Nerwy ucha środkowego 

Zespół przedsionkowy

 

Idiopatyczny 

Geriatryczny 

Uszkodzenie 

ucha środkowego 

i wewnętrznego

 

Ośrodkowy

 

Tylko NC 8 

NC 8 

NC 7 & zespół Hornera 

Każda inna 

zmiana 

neurologiczna 

 
• Świadomość 
• Propriocepcja 
• Oczopląs 

zmienny 

• NC V 

Obwodowy

 

Zapalenie ucha środkowego 

 

JESZCZE NIE PRZEDSIONKOWY 

Trzepanie głową 
Bolesność, osowienie 
 

Porażenie twarzowe 

Zespół Horner’a 



Zwężenie źrenicy 



Opadniecie powieki 



Zapadnięcie gałki ocznej 



Wypadnięcie trzeciej powieki 

2 

Zapalenie ucha wewnętrznego 

 
Zespół objawów: 
Zapalenie ucha 
środkowego 
& 
Objawy przedsionkowe 

Zespół przedsionkowy obwodowy 

Ostry przebieg 

 

Objawy: 

Skrzywienie głowy 
Dezorientacja 
Chodzenie w kółko, 

rolowanie 
Wymioty 

Zaburzenia równowagi 

Przewracanie się w stronę  

uszkodzenia 

Zez pozycyjny 

Oczopląs 
Rotacyjny/ poziomy 
Wolna faza w stronę 
uszkodzenia 

Obustronny zespół przedsionkowy 

Bez oczopląsu, skrzywienia głowy, rolowania 
 
Dezorientacja 
Szeroka postawa 
Chód „gadzi” 

Jądra 

przedsionkowe 

pnia mózgu 

Zespół przedsionkowy obwodowy 

 

Diagnostyka różnicowa

: 

V 

- 

I 

Zapalenie ucha wewnętrznego 



Otitis externa, media 



Trąbka Eustachiusza 



Krwionośnie 

Drobnoustroje (bakterie, grzyby) 

  polipy zapalne – z jamy nosowo-gardłowej 

T 

Uraz 

A 

Wada wrodzona 

M 

Polineuropatia (niedoczynność tarczycy) 

 

Toksyczne– aminoglikozydy, chinolony, PB 

I 

idiopatyczne (Fe), geriatryczne (pies) 

N 

 Nowotwór 



Kanał ucha, Kostniakomięsak, 

nerwiakowłókniak, FeLV 

D 

- 

Nerwy czaszkowe i szlaki 

 

Respiratory

CNs V, VI, 
VII, VIII, IX, 
X, XI, XII

UMN

CP

CN V, VI, 

VIII, IX, X, 

XI, XII 

3 

Ośrodkowy zespół przedsionkowy 

Jądra przedsionkowe 
Pień mózgu 
Dodatkowe deficyty 
 
 

Móżdżek 

Szlaki wstępujące/zstępujące 

ARAS 
 

Oczopląs 



PIONOWY, poziomy lub 
rotacyjny  

 

Może zmieniać kierunek po 

zmianie pozycji głowy 

Vestibular
nuclei

4th vent.

Cerebellum

Peduncle

UMN

UMN

CP

Paradoksalny zespół przedsionkowy 

Uszkodzenie 
Ośrodków przedsionkowych lub 
móżdżku lub konaru móżdżku 
Objawy przedsionkowe 
Po drugiej stronie 
 
 
Oczopląs 
Inne objawy móżdżkowe 

V 

Zawał – martwica niedokrwienna 

I 

Zapalenie mózgu  

GME, SRMA 

  

zakaźne 

nosówka, Toxoplasma, Neospora,  

 

 

 

FIP, FeLV 

T 

Uraz 

A 

Wodogłowie, Torbiel itd. 

M 

Niedobór tiaminy, zw. fosforo-organiczne, Pb 

I 

- 

N 

Nowotwór 



Oponiak, naczyniak splotu naczyniówkowatego, 

glejak 



Przerzutowe 

D 

- 

Zespół przedsionkowy ośrodkowy 

 

Diagnostyka różnicowa

: 

Podejście diagnostyczne 

Badanie kliniczne 
Badanie neurologiczne 

Badanie okulistyczne 
Badanie krwi – morfologia, biochemia 
Posiew bakteriologiczny z ucha 

 

Sedacja 

Badanie otoskopowe 
Wizualizacja błony bębenkowej 

Zdjęcie RTG puszki bębenkowej 
 

TK, MRI, płyn m-rdz, audiometria 
Biopsja chirurgiczna 
Osteotomia puszki bębenkowej 

Linia referencyjna 

Diagnostyka 

 

Radiologia 

Puszka bębenkowa 



Otwarta żuchwa 



Skośne 



Górno-dolne 

 

TK 

Diagnostyka 

 

Badanie tomografią rezonansu magnetycznego 

4 

Diagnostyka 

 

Myringotomia 

Wskazania 



Nienaruszona błona 
bębenkowa 



Płyn w badaniu 
radiologicznym 



Uwypuklenie błony 
bębenkowej 
 

Cytologia & antybiogram 
Drenaż 

Pars flaccida

Pars tensa

Malleus

Caudal

Ventral

Diagnostyka 

 

Audiometria 

Diagnostyka 

 

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego 

Pleocytoza =   

 

Zapalenie opon mózgowych 

/ Zapalenie mózgu 

 

 

 

 

ew. nowotwór 

Terapia 

Leczyć przyczynę 

Antybiotyki ogólnie 6-8 tygodni 
•  Cefalosporyny – III gen. 
•  Trimetoprin-Sulfa 
•  Chinolony 
 
Miejscowo – uwaga na leki ototoksyczne 

Zaciemniony pokój, spokój 
Zminimalizować manipulacje i stres 
 
Sedacja: benzodiazepiny 

Obwodowy zespół przedsionkowy 

 

Rokowanie 

Dobre – jeśli szybkie i agresywne leczenie 
 
Ostrożne jeśli jest zapalenie kości 
 
Pozostały skręt głowy 
Głuchota 
Porażenie twarzy  
Pozostały zespół Horner’a 
 
Idiopatyczny – najczęściej pełne wyzdrowienie 

Podsumowanie 

Zespół przedsionkowy

 

Idiopatyczny

 

Choroba ucha 

wewnętrznego

 

Ośrodkowy zespół 

przedsionkowy

 

Tylko NC 8 

NC 8 

NC 7 & 

Zespół Horner’a 

Inne zaburzenia 

Granica referencyjna