1 

DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA – FORMY TRADYCYJNE 

 

I.

 

Polis 

– 

zgromadzenie 

ludowe 

obywateli; 

demokracja 

elitarystyczna 

II.

 

Walne  zgromadzenia  ludowe  obywateli,  kantowy  Appenzell, 

Unterwalden 

 

III. Referendum – forma zgromadzenia ludowego na dużym terytorium: 

a/ obligatoryjne i fakultatywne 

b/kreatywne i uchylające (abrogacyjne) 

c/ ogólnokrajowe i lokalne 

d/ ratyfikacyjne i opiniodawcze; 

e/ kontrolowane i niekontrolowane 

f/ prawnie uregulowane i nieuregulowane (opiniodawcze) 

g/ konstytucyjne, ustawodawcze, problemowe 

h/  referendum  w  wyniku  zgłoszenia  inicjatywy  ludowej  (Szwajcaria  –  18 

miesięcy – 100 000 wyborców 

 

IV.

 

Veto ludowe (referendum abrogacyjne) 

- fakultatywne referendum ustawodawcze, Szwajcaria, USA: 24 stany, w 

18  fakultatywne  referendum  konstytucyjne,  fakultatywne  referendum 

ustawodawcze, inicjatywa ustawodawcza 

V.

 

Powszechna  inicjatywa  ludowa  (inicjatywa  konstytucyjna  USA  i 

kantony szwajcarskie; inicjatywa ustawodawcza) 

VI.

 

Townmeetings 

VII.

 

Recal  –  odwołanie  urzędnika  publicznego  z  urzędu,  zwykle  25  % 

sumy oddanych głosów w ostatnich wyborach w okręgu; Georgia – 

15  %  urzędnicy  stanowi,  30  %  -  ustawodawcy;  Kansas  40  %; 

Oregon 15 %. 

 

2 

VIII.

 

USA – prawybory (primary elections) 

 

 

 

DEMOKRACJA ELEKTRONICZNA – udoskonalenie demokracji przedstawicielskiej 

Lewis  A.  Friedland:  „koncepcja  demokracji  elektronicznej  oznacza  radykalnie  nową 

formę praktyki demokratycznej zmodyfikowaną przez nowe technologie informacyjne” 

Martin  Hagen:  „elektroniczna  demokracja  to  każdy  demokratyczny  system  polityczny, 

w  którym  używa  się  komputerów  i  sieci  komputerowych  do  realizacji  podstawowych 

funkcji procesu demokratycznego, takich jak informowanie i komunikacja, artykulacja 

i  agregacja  interesów  oraz  proces  decyzyjny  (zarówno  w  sensie  dyskusji,  jak  i  w 

głosowaniu”. 

Demokracja cyfrowa; e-demokracja – zob. P. Wimmer, Elektroniczna demokracja,  

http:/www.ucze.pl/InternetDemocracy.htm 

 

Narzędzia komunikacji: 

1/ jednokierunkowe – strony internetowe; 

2/ czat i e-mail; 

3/ blog 

4/ e-voting głosowanie elektroniczne (telewizyjne platformy cyfrowe, telefonia, Internet) 

5/ i-voting (głosowanie internetowe: 

A/ Internet Voting at the Polling Place 

B/ Remote Internet Voting 

Pierwsze  zastosowanie  głosowania  elektronicznego  11  marzec  2000  r.  stan  Arizona 

wyłanianie kandydata na Prezydenta USA z Partii Demokratycznej 

2002 Wielka Brytania dwa obwody wyborcze Liverpool i trzy w Sheffield – Internet, SMSy, 

wykorzystanie  kiosków  informacyjnych  (infomatów)  i  kart  mikroprocesorowych  do 

identyfikacji wyborców. 

2000 – 2005 Genewa web-based e-voting od stycznia 2003 r.; 8 luty 2009 r. większością 70, 2 

%  zatwierdzono  wprowadzenie  do  konstytucji  kantonu  regulacji  dotyczących  internetowego 

głosowania; karta kodów 

Neuchatel – system głosowania elektronicznego (Guichet Unique) – e-voting 

 

3 

Zurich  E-voting  System,  umożliwia  także  wykorzystanie  telefonów  komórkowych  – 

odpowiednio zakodowany SMS 

Pierwsza próba gmina Bülach październik 2005 r.: 3823 uprawnionych – 41,5 % 

1461 głosów elektronicznie: 1006 internet; 455 telefon komórkowy 

 

 

przykład 18 kwiecień 2004 r kanton Genewa gmina Carouge referendum lokalne wykup kina  

ponad 9 tysięcy uprawnionych frekwencja 44 % 3978 osób. 

-głosowanie w lokalu wyborczym – 4,8 % 

- Internet – 25, 9 % 

- głosowanie korespondencyjne – 69, 3 % 

ESTONIA  –  26  –  28  luty  2007  r  parlamentarne  prawybory  elektroniczne  aktywna  karta 

identyfikacyjna (ID-cart) – 3,5 % uprawnionych; 4 marzec 2007 r. wybory parlamentarne dwa 

rozwiązania, internet – 30275 osób na 940 tys. wyborców.