Moduł 9: 

PODATEK 

OD TOWARÓW I USŁUG

I.

Istota podatku od towarów i 

usług

II.

Pojęcia podstawowe

III.

Elementy techniki podatkowej

I.

Istota podatku 

od towarów i usług

PODATEK OD TOWARÓW I USŁUG

Podstawa prawna

:

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług
(Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.)

I.

Istota podatku 

od towarów i usług

CECHY PODATKU PTU:



podatek pośredni, 



podatek obrotowy, 



podatek liczony od wartości dodanej,



przerzucalność, 



powszechność , 



niekumulatywność , 



wielofazowość,



wydajność, 



cenotwórczość, 



nie uwzględnia zdolności podatkowej podatnika.

II. 

Pojęcia podstawowe

WATROŚĆ DODANA
przyrost wartości towaru po jego przejściu przez kolejną 

fazę obrotu gospodarczego

PODATEK NALEŻNY 
w danej fazie to podatek wynikający z zastosowania stawki 

podatkowej do obrotu zrealizowanego w tej fazie

PODATEK NALICZONY 
w danej fazie to podatek zapłacony w poprzedniej fazie przy 

zakupach towarów i usług; jego kwota jest określona w 

fakturach wystawionych podatnikowi przez dostawców;

II. 

Pojęcia podstawowe

WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWE NABYCIE TOWARÓW 

(Art.9,10,11,12)

nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, 

które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub 

transportowane na terytorium państwa członkowskiego 

inne niż terytorium państwa członkowskiego 

rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego 

dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz;

WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWA DOSTAWA TOWARÓW (Art.13)
wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium innego 

państwa członkowskiego 

II. 

Pojęcia podstawowe

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 
obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców 

lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących 

zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób 

wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy 

czynność została wykonana jednorazowo w 

okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania 

czynności w sposób częstotliwy; działalność 

gospodarcza obejmuje również czynności polegające na 

wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych 

i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych;

III. 

Elementy techniki podatkowej



PRZEDMIOT PODATKU (art. 5):

1.

odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług 

na terytorium kraju,

2.

eksport towarów,

3.

import towarów na terenie kraju,

4.

wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów,

5.

wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów;



WYŁĄCZENIA (art. 6):

1.

transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej 

części przedsiębiorstwa,

2.

czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie 

skutecznej umowy;

III. 

Elementy techniki podatkowej



PODATNICY (art. 15, 16, 17):

osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające 

osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące 

samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel 

lub rezultat takiej działalności;



OBOWIĄZEK PODATKOWY (art. 19)

powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi; 
(szczególne sytuacje: art. 19,ust. 2-21, art. 14 ust. 6, 
art. 20 i art. 21 ust. 1)

III. 

Elementy techniki podatkowej



PODSTAWA OPODATKOWANIA (art. 29):

obrót, rozumiany jako kwota należna z tytułu sprzedaży, 

pomniejszona o kwotę należnego podatku; kwota należna 

obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub 

osoby trzeciej; obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, 

subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające 

bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów 

dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, 

pomniejszone o kwotę należnego podatku;

III. 

Elementy techniki podatkowej



STAWKA PODATKU (Art. 41, 146a, 146d, 146f, b83)



23%, 



8% - zał. nr 3 do ustawy;



5% - zał. nr 10 do ustawy;



0%:



a. w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów ;



b. w eksporcie towarów,

c. w eksporcie towarów, dokonywanym przez rolników 

ryczałtowych (pod warunkiem prowadzenia przez 

podatnika ewidencji określonej w art. 109 ust. 3)

d. art. 83
e. zał. nr 8 do ustawy;

III. 

Elementy techniki podatkowej

STAWKA PODATKU 

c.d.:



(art. 41, ust.16) minister właściwy do spraw finansów 

publicznych, w drodze rozporządzenia, może obniżać 

stawki podatku do wysokości 0%, 3% lub 7% dla 

dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych 

usług albo dla części tych dostaw lub części świadczenia 

usług oraz określać warunki stosowania obniżonych 

stawek, uwzględniając:

1) specyfikę obrotu niektórymi towarami i świadczenia 

niektórych usług; 

2) przebieg realizacji budżetu państwa; 
3) przepisy Wspólnoty Europejskiej;

III. 

Elementy techniki podatkowej



ZWOLNIENIA (art. 43 do 82)

przykłady:



usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, 

zachowaniu, ratowaniu przywracaniu i poprawie zdrowia 

świadczone w ramach zawodów lekarza i lekarza dentysty, 

pielęgniarki, położnej i psychologa;



usługi w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń 

społecznych.

III. 

Elementy techniki podatkowej



SZCZEGÓLNE PRZYPADKI OKREŚLANIA PODATKU 

NALEŻNEGO  (Art. 84, 85)



podatnicy świadczący usługi w zakresie handlu, którzy 

dokonują sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej od 

podatku lub opodatkowanej według różnych stawek, a 

nie są obowiązani prowadzić ewidencji, mogą w celu 

obliczenia kwoty podatku należnego dokonać podziału 

sprzedaży towarów w danym okresie rozliczeniowym w 

proporcjach wynikających z udokumentowanych 

zakupów z tego okresu, w którym dokonano zakupu; 



do obliczenia tych proporcji przyjmuje się wyłącznie 

towary przeznaczone do dalszej sprzedaży według cen 

uwzględniających podatek;

III. 

Elementy techniki podatkowej

SZCZEGÓLNE PRZYPADKI OKREŚLANIA PODATKU 

NALEŻNEGO 

c.d.:



w przypadku świadczenia przez podatnika usług, w tym 

w zakresie handlu i gastronomii, kwota podatku 

należnego może być obliczana jako iloczyn wartości 

dostawy i stawki: 

18,67% - dla towarów i usług objętych stawką podatku 

23%; 

7,41% - dla towarów i usług objętych stawką podatku 8%; 
4,76% - dla towarów i usług objętych stawką podatku 5%.