background image

Politechnika Wrocławska 

Rok akademicki 2015/16 

Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii 

Semestr zimowy 

Kierunek: Geodezja i kartografia, III rok 
 

 

 

 

 

 

Hydrogeologia 

Temat: Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

(Poprawa) 

 

 

 

 

 

Sprawdziła: 

Wykonał: 

Dr Barbara Kiełczawa 

Stachyra Adam 

 

 

 

 

 

 

Data realizacji dwiczenia:  

29.10.2015 

Data dostarczenia sprawozdania:  

14.01.2016 

 

background image

Wykonał: 
Adam Stachyra 
 

 

Laboratorium z przedmiotu  

Hydrogeologia  

III rok, st. stacjonarne, inżynierskie 

dwiczenie sekcyjne 

Politechnika Wrocławska 

Wydział G., G. i G  

ul. Na Grobli 15 

50-421 Wrocław  

Temat: Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

 

Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

 

Celem dwiczenia było wykonanie analizy sitowej gruntu oraz określenie: 
- średnicy miarodajnej ziarna, 
- powierzchni właściwej, 
- średnicy miarodajnej kanalika, 
- współczynnika filtracji trzema metodami, 
- wysokośd wzrostu kapilarnego. 
 
Miarodajna  średnica  ziarna  jest  to  średnica  ziarna  jednorodnej  skały,  która  ma 
identyczną powierzchnię właściwą i taki sam kształt ziaren jak skała rzeczywista, przy 
czym wszystkie jej ziarna mają jednakową średnicę.  
Powierzchnia właściwa to stosunek łącznej powierzchni wszystkich cząstek i ziaren w 
określonej objętości skały do tej objętości. 
W  dwiczeniu  skorzystano  z  współczynnika  porowatości  określonego  przy  badaniu 
współczynnika filtracji w aparacie Wiłuna. 
Średnica  miarodajna  kanalika  oznacza  średnicę  kanalików  w  takiej  skale,  która  ma 
identyczną powierzchnię właściwą i współczynnik porowatości jak skała rzeczywista, 
natomiast wszystkie kanaliki utworzone przez pory mają jednakową średnicę. 
Na  podstawie  krzywej  uziarnienia  określono  wartośd  współczynnika  filtracji  trzema 
formułami: wg wzoru Carmana-Kozeny, Hazena oraz Seelheima. 
 
Badanie zostało przeprowadzone na próbce gruntu o masie = 500,00 g. 
Do wyznaczenia mas próbek gruntu posłużono się wagą laboratoryjną o dokładności 
odczytu  ±  0,01g.  Wyniki  analizy  sitowej  przedstawiono  w  tabeli  i  na  krzywej 
uziarnienia. 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

background image

Wykonał: 
Adam Stachyra 
 

 

Laboratorium z przedmiotu  

Hydrogeologia  

III rok, st. stacjonarne, inżynierskie 

dwiczenie sekcyjne 

Politechnika Wrocławska 

Wydział G., G. i G  

ul. Na Grobli 15 

50-421 Wrocław  

Temat: Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

 

Wyniki analizy sitowej: 

 

Masa gruntu użyta do analizy   𝑚 =  500,00g  

Różnica mas   ∆𝑚 =  0,26g  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Średnice 

poszczególnych 

frakcji 

Wielkość 

oczek sita 

Masa frakcji 

pozostałej na 

sicie m

i

Masa frakcji 

pozostałej na 

sicie po 

poprawce m

i

 

Procentowa 

zawartość wagowa 

poszczególnych 

frakcji ×100% 

Zawartość 

cząstek 

o średnicy 

większej 

Zawartość 

cząstek 

o średnicy 

mniejszej 

[mm] 

[mm] 

[g] 

[g] 

[%] 

[%] 

[%] 

 

 

 

 

0,00 

0,00 

100,00 

> 2.0 

0,17 

0,170 

0,03 

0,03 

99,97 

2,0 - 1,0 

6,55 

6,547 

1,31 

1,34 

98,66 

1,0 - 0,5 

0,5 

401,67 

401,461 

80,29 

81,63 

18,37 

0,5 - 0,25 

0,25 

75,26 

75,220 

15,04 

96,67 

3,33 

0,25 - 0,12 

0,12 

14,04 

14,033 

2,81 

99,48 

0,52 

0,12 - 0,06 

0,06 

2,53 

2,529 

0,51 

99,99 

0,01 

0,06 > 

0,04 

0,040 

0,01 

100,00 

0,00 

 

 

 

 

 

 

 

Suma [g] 

 

500,26 

500 

100 

 

 

background image

Wykonał: 
Adam Stachyra 
 

 

Laboratorium z przedmiotu  

Hydrogeologia  

III rok, st. stacjonarne, inżynierskie 

dwiczenie sekcyjne 

Politechnika Wrocławska 

Wydział G., G. i G  

ul. Na Grobli 15 

50-421 Wrocław  

Temat: Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

 

Z wykresu odczytano: 
𝑑

10

= 0,30𝑚𝑚; 

𝑑

50

= 0,58𝑚𝑚; 

𝑑

60

= 0,65𝑚𝑚. 

 
Obliczony wskaźnik niejednorodności uziarnienia wynosi: 

𝑈 =

𝑑

60

𝑑

10

= 2,17 

 
 
Na podstawie wyników analizy sitowej oznaczono średnicę miarodajną ziarna 𝑑

𝑚

 
Pomocnicza tabela do oznaczenia średnicy miarodajnej ziarna: 

Średnice 

poszczególnych 

frakcji 

Wielkość 

oczek 

sita 

Średnica 

miarodajna 

i-tej frakcji d

i

 

Udział masowy 

i-tej frakcji g

i

 

g

i

/d

i

 

[mm] 

[mm] 

[mm] 

mm

-1

 

> 2.0 

0,0003 

0,0001 

2,0 - 1,0 

1,386294361 

0,0131 

0,0094 

1,0 - 0,5 

0,5 

0,693147181 

0,8029 

1,1583 

0,5 - 0,25 

0,25 

0,34657359 

0,1504 

0,4340 

0,25 - 0,12 

0,12 

0,169377502 

0,0281 

0,1659 

0,12 - 0,06 

0,06 

0,083177662 

0,0051 

0,0613 

0,06 > 

0,01 

0,033529957 

0,0001 

0,0030 

Suma 

 

 

1,0000 

1,8321 

 

𝑑

𝑚

=

1

 

𝑔

𝑖

𝑑

𝑖

= 0,5458 𝑚𝑚

 

Wyznaczony współczynnik porowatości podczas badania aparatem Wiłuna: 
𝑛 = 0,43 
 
Wyznaczenie powierzchni właściwej: 

𝑠 = 6 ∗  1 − 𝑛  ∗

1

𝑑

𝑚

= 6,27𝑚𝑚

−1

 

 
 
 
 

background image

Wykonał: 
Adam Stachyra 
 

 

Laboratorium z przedmiotu  

Hydrogeologia  

III rok, st. stacjonarne, inżynierskie 

dwiczenie sekcyjne 

Politechnika Wrocławska 

Wydział G., G. i G  

ul. Na Grobli 15 

50-421 Wrocław  

Temat: Właściwości hydrogeologiczne skał na podstawie analizy uziarnienia. 

 

Wyznaczenie średnicy miarodajnej kanalika: 

𝜑

𝑚

=

2𝑛

3(1 − 𝑛)

𝑑

𝑚

= 0,2745 𝑚𝑚 

 

 

 

Wyznaczenie współczynnika filtracji: 
 
1.Według wzoru Hazena: 
𝑘

10

= 1,16 ∗ 𝑑

10

2

= 0,1044 𝑐𝑚/𝑠 

 
Ponieważ średnica 𝑑

10

znajduje się na granicy dopuszczalnego przedziału  

(0,1mm – 0,3mm),  wartośd współczynnika filtracji określona metodą Hazena jest 
orientacyjna. 
 
2.Według wzoru Seelheima: 
𝑘

10

= 0,357 ∗ 𝑑

50

2

= 0,1201 𝑐𝑚/𝑠 

 
3.Według wzoru Carmana-Kozeny: 

𝑘 =

𝜌 ∗ 𝑔 ∗ 𝑛

3

5 ∗ 𝜇 ∗ 𝑠

2

= 30,5656 𝑐𝑚/𝑠 

 
Wyznaczenie wzniosu kapilarnego: 
 

𝑘

=

𝜎 ∗ 𝑠

𝑛 ∗ 𝜌 ∗ 𝑔

= 1,102 𝑐𝑚 

 
 

Wnioski: 

 
Na podstawie analizy sitowej gruntu określono następujące właściwości 
hydrogeologiczne skały: 

1.  Średnica miarodajna ziarna: 0,5458 𝑚𝑚 
2.  Powierzchnia właściwa: 6,27𝑚𝑚

−1

 

3.  Średnica miarodajna kanalika: 0,2745 𝑚𝑚 
4. Współczynnik filtracji 

- wg wzoru Hazena: 0,1044 𝑐𝑚/𝑠 
- wg wzoru Seelheima: 0,1201 𝑐𝑚/𝑠 
- wg wzoru Carmana-Kozeny: 30,5656 𝑐𝑚/𝑠 

5. Wysokośd wzniosu kapilarnego: 1,102 𝑐𝑚