Jêzyk i komunikacja

zyk

Ukszta

towany spo

ecznie system przekazywania

informacji, u

ywany w procesie komunikowania

Na j

zyk sk

adaj

otwarty zbi

r znak

w oraz

regu

łą

czenia i tworzenia znak

Psycholingwistyka

–

teoria rozwoju

zykowego

Noam

Chomsky

Struktura powierzchniowa

–

spos

b w jaki tworzy si

owa i frazy

Struktura g

łę

boka

–

biologicznie uwarunkowana

wrodzona zdolno

ść

przyswajania j

zyka

Mechanizm przyswajania j

zyka (

Language

Acquisition

Device

LAD)

–

biologicznie ukszta

towane struktury

umys

owe wspomagaj

ce rozumienie i wytwarzanie mowy

Na poziomie fonologicznym analizuje si

podstawowe jednostki d

kowe, kt

tworz

mow

Fonologia

–

badania nad

łą

czeniem d

w w

owa

Fonem

–

najmniejsza jednostka j

zyka, kt

umo

liwia rozr

nienie dw

ch wyra

. /p

Fonetyka

–

badania i klasyfikacja d

mowy

Poziom gramatyczny

strukturalny

Gramatyka

–

dziedzina opisuj

ca spos

organizacji i u

ywania j

zyka

Morfem

–

najmniejsza jednostka gramatyczna,

rej nie mo

na podzieli

bez utraty znaczenia.

e to by

owo, lub te

nie /dwa morfemy:

tygrysy

–

tygrys i

„

”

adnia

–

spos

b, w jaki s

owa s

łą

czone w

gi tworz

ce zdania. Np. podmiot /ja/ +

orzeczenie /lubi

/ + dope

nienie /Ciebie/

Semantyka

–

badania nad znaczeniami s

oraz ich zmian

w czasie.

Znacznie leksykalne to znaczenie s

ownikowe

wyrazu.

Znaczenie jest cz

sto okre

lane przez kontekst

w jaki s

owo wyst

puje w zdaniu lub przez

modulacj

osu.

ęś

ci m

zgu odpowiadaj

ce za

mow

rodek

Wernickiego

–

kieruje i inicjuje procesy

rozpoznawania g

osek, wyraz

w i zda

rodek Brocka

–

odpowiada za

łą

czenie g

osek

w wyrazy i zdania oraz formu

owanie p

ynnych

wypowiedzi

ŁĘ

DY POZNAWCZE W

KOMUNIKACJI

Nadmierne generalizacje i b

łę

dne wnioski

(

kto)

Np. wszyscy s

tacy , Nikt mnie nie lubi,

(co)

nic mi si

nie udaje,

gdzie

wsz

dzie to si

zdarza, (

kiedy)

zawsze si

tak mi przydarza

zak

adanie,

e inni podzielaj

nasze uczucia, my

li,

spostrze

enia

jak mo

e podoba

ci si

Big

Brother

, dlaczego nie robisz tego tak

jak trzeba, to jasne,

e on tego chce

zak

adanie

e w

. spostrze

enia, obserwacje s

tak, ju

wcze

niej o tym wiedzia

zak

adanie,

e to co si

postrzega lub ocenia nie zmieni

zawsze taki by

, takie jest

ycie

ŁĘ

DY POZNAWCZE W

KOMUNIKACJI c.d.

zak

adanie,

e przy ocenie spostrze

, s

w s

tylko 2

liwo

albo mnie kocha albo nie, to go wzmocni, albo zrujnuje

zak

adanie,

e cechy, kt

re przypisuje si

rzeczom lub ludziom

ich cz

ęś

ta sukienka jest brzydka, on jest egoistyczny, ona nieprzyjazna

zak

adanie,

e mo

e si

zajrze

do g

owy drugiego

. jakby si

mia

o kryszta

kul

, czytanie w my

lach

wiem co my

lisz, ona naprawd

czu

a to, czy tamto, naprawd

to chodzi jej o

;

zak

adanie,

e inni mog

zajrze

do jego g

owy

ona dobrze wie, co

, wiesz co naprawd

chcia

em przez to powiedzie

Dlaczego ludzie nie s

uchaj

Poziom zainteresowania

Czynnik rozpraszaj

ce uwag

Dialog wewn

trzny

Spos

b przekazywania wiadomo

Mowa cia

kontakt wzrokowy

Oczekiwanie na zabranie g

osu

Zwyczaj nies

uchania

Obronna

Typy z

ego s

uchania

uchanie agresywne: musimy s

ucha

wbrew

woli

efekt, usztywnienie

bariera dla inf.

Bierne

uchanie;my

gdzie indziej, ma

kontakt wzrokowy

Przerywane s

uchanie

uchanie logiczne

reagowanie tylko na s

owa

Aroganckie

Nerwowe

w niedogodnej sytuacji,

zaabsorbowanie emocjami

Komunikat Ja

ada si

z 4 element

Opisu tego,

co czuj

opisu sytuacji

w trakcie kt

rej do

wiadczam

tych uczu

opisu

skutku

jaki niesie ta sytuacja

opisu

oczekiwa

odno

nie zmiany zachowa

naszego rozm

wcy

Kolejno

ść

nie musi by

le taka sama.

Przyk

ad:

Czuj

Gdy Poniewa

Oczekuj

Jestem zdezorientowany

Z powodu zmiany

stwa stanowiska

y ustalone inne

warunki i nie rozumiem nowych zasad

zmiany b

dziemy dokonywa

na zasadzie

wsp

lnych ustale

AKTYWNE S

UCHANIE

Motywacja

Kontakt wzrokowy

Unikanie czynno

ci rozpraszaj

cych

Zadawanie pyta

Parafrazowanie

Klaryfikacja

wykorzystywanie nadmiaru mo

liwo

ci s

uchania

nie post

powanie pochopnie

AKTYWNE S

UCHANIE

kontakt wzrokowy

okazywanie

zainteresowania nadawcy, czyli pokazywanie w

spos

b werbalny i niewerbalny,

e si

ledzi

uwa

nie jego wypowiedzi. Unikanie tego

kontaktu jest znakiem lekcewa

enia, znudzenia i

braku zainteresowania. Z kolei przesada w

patrzeniu m

cemu w oczy skutkuje tym,

e z

tre

ci zainteresowanie s

uchacza przenosi si

osob

nadawcy. Kontakt wzrokowy powinno si

utrzymywa

ok. 30

–

60% czasu rozmowy.

Komunikacja niewerbalna

zyk ludzkiego cia

a to najstarszy, najbardziej

wiarygodny i uniwersalny j

zyk na

wiecie

zyk cia

a prawie zawsze ods

ania autentyczne intencje

Komunikacja niewerbalna dotyczy wszelkich poza

ownych komunikat

w wyra

anych przez ludzi.

Umiej

tno

ci zwi

zane komunikacj

niewerbaln

dotycz

zar

wno u

wiadomienia sobie tego, co my

komunikujemy innym bez s

w, jak r

wnie

wra

liwo

ść

na sygna

y niewerbalna pochodz

ce od innych os

Komunikacja niewerbalna c.d.

Komunikaty niewerbalne przekazuj

przede wszystkim

informacje dotycz

ce emocji, jakie prze

ywamy i

postaw, jakie mamy wobec innych ludzi i rzeczy.

Komunikaty niewerbalne wspomagaj

wnie

to, co

przekazujemy s

owami.

Komunikacja niewerbalna jest wieloznaczna i ma

odmienna posta

w r

nych kulturach grupach

spo

ecznych.

Niezgodno

ść

komunikacji werbalnej i niewerbalnej

wywo

uje u rozm

wcy niepok

j (m

wienie komu

mu ufa i jednoczesne nie patrzenie w oczy)

Komunikacja niewerbalna c.d.

Gestykulacja

–

ruchy r

k, d

oni, st

p, g

owy,

korpusu cia

Dotyk

–

podanie r

ki, poklepywanie, poca

unek

Mimika

–

marszczenie brwi, grymas, u

miech,

wyd

cie warg, itp.

Kontakt wzrokowy

–

patrzenie prosto w oczy

lub unikanie wzroku;

Dystans fizyczny mi

dzy rozm

wcami

Zachowania przestrzenne

Komunikacja niewerbalna c.d.

Pozycja cia

–

spos

b, w jaki siedzimy, stoimy lub

chodzimy; napi

cie lub rozlu

nienie. dr

enie ko

czyn;

ki paralingwistyczne

–

chrz

kni

cia, p

acz,

miech, posapywanie, pogwizdywanie, mlaskanie,

westchnienia, itp.

Spos

b m

wienia

–

intonacja g

osu

Wygl

d zewn

trzny

–

twarz, w

osy, cia

o, odzie

i jej

kolor, m

sko

ść

, kobieco

ść

Otoczenie

–

dom, rodzaj, pracy, samoch

d, rodzina,

przyjaciele

Czynniki wp

ywaj

ce na zdolno

ść

komunikowania si

Wykszta

cenie

nice kulturowe

Utrudnienia percepcyjne

Stereotypy