13
Jak nale˝y si´
zachowaç?
– wskazówki dla dzieci
●
Rozglàdaç si´ (odwracaç g∏ow´
w prawo i w lewo), by móc dostrzec
potencjalne zagro˝enia.
●
Poszukaç kontaktu wzrokowego
z kierowcà nadje˝d˝ajàcego samo-
chodu, by upewniç si´, ˝e zosta∏o
si´ zauwa˝onym.
●
Patrzeç, zanim wejdzie si´ na
jezdni´: samochody nadje˝d˝ajà
najpierw z lewej strony. Na ulicy
dwukierunkowej nale˝y spojrzeç
w lewo, potem w prawo i potem
znowu w lewo, a na Êrodku jezdni
jeszcze raz w prawo, aby oceniç od-
leg∏oÊç, którà przeby∏ nadje˝d˝ajàcy
samochód (zob. karta tematyczna
Dziecko jako pieszy). Zrobiç kilka
kroków do przodu, aby zostaç za-
uwa˝onym.
●
Rozpoznaç dêwi´k i jego pocho-
dzenie, zw∏aszcza jeÊli mo˝e sygna-
lizowaç niebezpieczeƒstwo.
●
Oceniç oddalenie i pr´dkoÊç po-
jazdu, który s∏yszymy.
padków nie mo˝e powiedzieç, czy
dêwi´k dochodzi z prawej, czy z le-
wej strony.
●
Oko dziecka, podobnie jak doro-
s∏ego, ma tendencj´ do zwracania
si´ w kierunku dêwi´ku – nawet, je-
Êli jest on nieprawid∏owo okreÊlony.
Ponadto, liczba otaczajàcych nas
dêwi´ków zaburza zdolnoÊç wyod-
r´bniania poszczególnych odg∏osów
i ich êród∏a.
●
Dziecku trudno jest wyró˝niç
spoÊród ró˝nych dêwi´ków ten od-
g∏os, który mo˝e stanowiç zagro˝e-
nie (np. dêwi´k nadje˝d˝ajàcego sa-
mochodu).
●
JeÊli chodzi o ruch drogowy, to
dzieci nie majà takiego doÊwiad-
czenia jak doroÊli, którzy potrafià
oceniç sytuacj´ na podstawie szyb-
kiego rzutu okiem czy us∏yszanego
dêwi´ku. Dzieci sà potràcane przez
samochody cz´sto nie dlatego, ˝e
nie patrzà, ale dlatego, ˝e nie po-
trafià patrzeç lepiej (Brigitte Cam-
bon-de-Lavalette).
Czy
wiesz
,
˝e
?
Wzrok i s∏uch
u dziecka
●
Pole widzenia dziecka jest zbli˝o-
ne do pola widzenia doros∏ej osoby,
ale zasi´g widzenia dziecka jest
ograniczony jego niskim wzrostem.
●
Dziecko bierze pod uwag´ tylko
to, co ma ochot´ zobaczyç i co znaj-
duje si´ przed nim, tj. w Êrodkowym
polu widzenia – nie u˝ywa widze-
nia bocznego. Dlatego te˝ musi od-
wracaç g∏ow´, ˝eby u˝yç widzenia
Êrodkowego i ogarnàç wzrokiem ca-
∏à stref´, do której wkracza. Dziec-
ko potrzebuje oko∏o 4 sekund, by
rozró˝niç samochód jadàcy od stojà-
cego; doros∏y potrzebuje na to 1/4
sekundy. Równie˝ postrzeganie
pr´dkoÊci/wielkoÊci/oddalenia po-
jazdu jest u dziecka zaburzone. Przy
tej samej odleg∏oÊci pojazdów
dziecku wydaje si´, i˝ samochód
osobowy jest dalej ni˝ ci´˝arówka,
dlatego ˝e ci´˝arówka jest wi´ksza.
Nie majàc prawid∏owego wyczucia
czasu i odleg∏oÊci, dziecko nie mo˝e
prawid∏owo okreÊliç pr´dkoÊci po-
ruszajàcych si´ pojazdów.
●
Zagro˝enia zwiàzane z postrze-
ganiem zwi´kszajà si´ po zmroku
i w nocy, ze wzgl´du na gorszà wi-
docznoÊç (zob. karta tematyczna
W nocy). Gdy dziecko widzi,
sàdzi, ˝e jest równie˝ widziane
przez innych.
●
S∏uch u dziecka jest ostry. S∏yszy
s∏abe dêwi´ki dwu- lub trzykrotnie
lepiej ni˝ doros∏y. Tym niemniej,
dziecko nie potrafi stwierdziç, skàd
dochodzi dêwi´k. W 40% przypad-
ków nie wie, czy dêwi´k dochodzi
z ty∏u, czy z przodu, a w 80% przy-
●
W 1997 roku we Francji
5278 dzieci-pieszych
uleg∏o
wypadkom (97 zabitych, 1011 ci´˝ko rannych). W 2003 roku
zabitych by∏o 48 dzieci (8% wszystkich ofiar pieszych).
W Polsce w 2003 roku wypadkom uleg∏o
3807 dzieci-pieszych
(201 zabitych, 267 ci´˝ko rannych).
●
Prawie do wszystkich wypadków dosz∏o wówczas,
gdy dzieci przechodzi∏y przez ulic´.
●
58%
spoÊród nich mia∏o miejsce w sytuacjach ograniczonej
widocznoÊci z powodu parkujàcych samochodów.
Cel zaj´ç
Rozwijanie mo˝liwoÊci s∏uchowych
i wzrokowych dziecka.
Doskonalenie umiej´tnoÊci rozpoznania
dêwi´ku i okreÊlania, skàd dobiega.
Wdra˝anie do wykorzystywania bocznego
pola widzenia.
ZA
CHOW
ANIE, CIA¸O
1
wiedzieç powinno
Co dziecko
wiedzieç powinno
●
U˝ywa swego zmys∏u wzroku i s∏uchu gorzej ni˝ doros∏y.
●
Dziecko musi nauczyç si´ lepiej wykorzystywaç te zmys∏y.
To, co widz´
i s∏ysz´
