plik

15.

SPRZĘGŁO

Do  modeli  samochodu  Skoda  Octavia  z  mechaniczną
skrzynką  przekładniową  (typ  02K  i  02J)  jest  montowane
jednotarczowe  sprzęgło  suche  z  centralną  sprężyną
talerzową  (membranową).Tarcza  sprzęgła  ma  okładziny
cierne wykonane z materiału niezawierającego azbestu. Na

tarczy znajduje się tłumik drgań skrętnych (cztery sprężyny
walcowe w metalowej części tarczy) i wstępny tłumik
drgań, który eliminuje drgania powstające na skutek luzów
w układzie napędu (luzy międzyzębowe w przekładni
podczas pracy silnika na biegu jałowym).

Rys. 15.1. Sprzęgło wyłączane drążkiem
1 - śruba mocowania koła zamachowego
2 - koło zamachowe
3 - tarcza sprzęgła
4 - drążek sterowania sprzęgłem
5 - pierścień sprężysty
6 - tarcza naciskowa
7 - śruba mocowania zespołu oprawy sprzęgła do wału
korbowego
8 - nakładka z blachy
9 - zespół oprawy sprzęgła

184

BUDOWA SPRZĘGŁA I UKŁAD STEROWANIA

W  zależności  od  zamontowanego  silnika  tarcze  sprzęgieł
mają różne  średnice  okładzin  ciernych,  a  w  zależności  od
typu  skrzynki  przekładniowej  -  różne  mechanizmy
sterowania sprzęgłem.
W  silniku  ze  skrzynką  przekładniową  typ  02K  (DRY)
sterowanie  sprzęgła  odbywa  się  drążkiem  wyłączania
umieszczonym  wewnątrz  wałka  sprzęgłowego.  Od  strony
sprzęgła  drążek  ten  opiera  się  o  tarczę  dociskową,  a  po
przeciwnej stronie o łożysko wyciskowe, które jest osiowo
przesuwane  przez  dźwignię  sprzęgła.  Skok  wyłączania
sprzęgła wynosi 5,5...6,5 mm.
Tarcza  dociskowa  jest  przykręcona  do  kołnierza  wału
korbowego.  Do  sprężyny  talerzowej  (jej  krótszych
elementów  dociskowych)  przylega  pierścień  dociskowy
mocowany  sprężystym  drutem  wygiętym  w  kształcie
pierścienia.
Tarcza  sprzęgła  jest  umieszczona  między  powierzchnią
cierną  pierścienia  dociskowego  a  powierzchnią  cierną  na
kole  zamachowym.  Koło  zamachowe  jest  przykręcone  na
zewnętrznym  obwodzie  do  kołnierza  tarczy  dociskowej.
Otwór  wielorowkowy  w  piaście  tarczy  sprzęgła  jest
osadzony  na  wielowypuście  na  wałku  sprzęgłowym,
wewnątrz którego przechodzi drążek wyłączania sprzęgła.
Elementy  składowe  sprzęgła  są  przedstawione na rysunku
15.1. Na rysunku 15.2 jest przedstawiony przekrój skrzynki
przekładniowej typu 02K z zamontowanym sprzęgłem.
W samochodach ze skrzynkami przekładniowymi typu 02J,
002  i  02C  sterowanie  sprzęgłem  odbywa  się  klasyczną
metodą, tj. dźwignią wyłączającą opartą w dolnej części o
sworzeń,  a  u  góry  naciskaną  przez  popychacz  tłoczka
wyprzęgnika  uruchamianego  hydraulicznie  (rys.  15.3).
Wyprzęgnik jest zamontowany na obudowie sprzęgła.
Dźwignia  wyłączająca  przesuwana  przez  popychacz
wyprzęgnika  przesuwa  osiowo  łożysko  wyciskowe,  które
naciska  na  końce  sprężyny  talerzowej,  powodując
odsunięcie tarczy dociskowej od tarczy sprzęgła.
Łożysko  wyciskowe  jest  umieszczone  w  obudowie
wykonanej  z  tworzywa  sztucznego  i  jest  fabrycznie
wypełnione  smarem  wystarczającym  na  cały  okres
eksploatacji.
Na  rysunku  15.4  przedstawiono  przekrój  mechanizmu
wyłączania sprzęgła w skrzynkach przekładniowych 002  -
DTQ i 002 - FHW. Mechanizm wyłączania sprzęgła został
opracowany przez Skodę.
Obydwie  skrzynki  przekładniowe  były  montowane  z
silnikiem 1,4 - 44 kW (AMD).
Średnica  okładziny  tarczy  sprzęgła  dla  tych  skrzynek
wynosi 190 mm.
W  skrzynce  przekładniowej  typu  02M  montowanej  w
samochodzie  Skoda  Octavia  Combi  4  x  4  popychacz
tłoczka i osiowe łożysko tworzą jedną nierozbieralną całość
(rys. 15.5).
Koło  zamachowe  jest  przykręcone  do  kołnierza  wału
korbowego,  a  zespół  oprawy  sprzęgła  (zawierający
pierścień dociskowy i sprężynę centralną) jest przykręcony
do  obudowy  koła  zamachowego.  Między  pierścieniem
dociskowym  a  kołem  zamachowym  jest  umieszczona
tarcza  sprzęgła.  W  miarę  zużywania  się  okładzin  tarczy
sprzęgła  kasowanie  luzu  odbywa  się  automatycznie.  Skok
wyłączania sprzęgła wynosi 8...9 mm.
Średnice okładzin ciernych tarcz sprzęgła montowanych do
poszczególnych silników są podane w rozdziale 16

w tablicy 16-2, w której są zestawione parametry skrzynek
przekładniowych.  Sterowanie  sprzęgłem  w  obu  typach
skrzynek  przekładniowych  odbywa  się  za  pomocą  mecha-
nizmu hydraulicznego, ale w jego wykonaniu są różnice.
W obu typach skrzynek przekładniowych przenoszenie siły
nacisku  wywieranej  na  pedał  sprzęgła  odbywa  się  przez
dwa  wyprzęgniki  hydrauliczne.  Jeden  z  nich  jest
zamontowany  na  wsporniku  z  pedałami,  a  drugi  na
skrzynce przekładniowej.

Rys. 15.2. Przekrój skrzynki przekładniowej 02K (silnik AEE 1,6 - 55 kW)
1 - dźwignia naciskowa
2 - łożysko wyciskowe
3 - drążek wyłączania sprzęgła
4 - koło zamachowe
5 - zespół oprawy sprzęgła
6 - wał korbowy
7 - obudowa skrzynki przekładniowej

Rys. 15.3. Przekrój mechanizmu wyłączania sprzęgła w skrzynce
przekładniowej 02J
1 - wyprzęgnik hydrauliczny
2 - dźwignia wyłączająca
3 - sprzęgło
4 - łożysko wyciskowe

185

SPRZĘGŁO

Rys. 15.4. Przekrój mechanizmu wyłączania sprzęgła (silnik 1,4 - 44 kW)
1 - wyprzęgnik hydrauliczny, 2 - popychacz, 3 - dźwignia wyłączająca,
4 - osiowe łożysko wyciskowe, 5 - tuleja prowadząca, 6 - wałek sprzęgłowy, 7 -
sworzeń, 8 - obudowa sprzęgła

Obydwa wyprzęgniki są połączone za pomocą przewodów
wysokociśnieniowych,  Układ  jest  wypełniony  płynem
hydraulicznym  zgromadzonym  w  zbiorniku  wspólnym
również dla układu hamulcowego. W przypadku wymiany
płynu  hydraulicznego  trzeba  odpowietrzyć  zarówno  układ
hamulcowy, jak i układ sterowania sprzęgłem.
Mechanizm  sprzęgła  samoczynnie  reguluje  skok  jałowy
pedału  i  podczas  eksploatacji  nie  jest  wymagana  żadna
regulacja  (przyp.  tłumacza).  Na  rysunku  15.7  są
przedstawione elementy hydraulicznego układu sterowania
sprzęgłem  w  skrzynce  przekładniowej  02J,  a  na  rysunku
15.6  elementy  układu  sterowania  sprzęgłem  w  skrzynce
przekładniowej 02K.

Rys. 15.5. Wyprzęgnik hydrauliczny (a) i osiowe łożysko wyciskowe w skrzynce przekładniowej 02M (b)

Rys. 15.6. Elementy hydraulicznego układu sterowania sprzęgłem (sprzęgło wyłączane klasycznie dźwignią i łożyskiem wyciskowym)
1 - uchwyt przewodu, 2 - śruba, 3 - wyprzęgnik hydrauliczny, 4 - przewód ciśnieniowy, 5 - rurka, 6 - uchwyt, 7 - podłużnica

186