background image

Centralna Komisja Egzaminacyjna 

 

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. 

 

 

 

WPISUJE ZDAJĄCY  

KOD PESEL 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Miejsce 

na naklejkę 

z kodem 

 

 

 

 

  dysleksja 

Uk

ład gr

af

iczny © CKE

 2010 

 

 

 

 

EGZAMIN MATURALNY 

Z JĘZYKA POLSKIEGO 

 

POZIOM ROZSZERZONY 

 
 
 
 
Instrukcja dla zdającego 

 

1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12  stron. 

Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu 
nadzorującego egzamin. 

2.  Arkusz zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich i napisz 

wypracowanie nie krótsze niż dwie strony (około 250 
słów). 

3.  Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym 

tuszem/atramentem. 

4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl. 
5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie będą oceniane. 
6. Możesz korzystać ze słownika poprawnej polszczyzny 

i słownika ortograficznego. 

7.  Na karcie odpowiedzi wpisz swój numer PESEL i przyklej 

naklejkę z kodem.  

8. Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej 

dla egzaminatora. 

 

 

 
 
 
 
 

MAJ 2011 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Czas pracy: 

180 minut 

 
 

Liczba punktów  

do uzyskania: 40 

 

 

MPO-R1_1P-112 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

2

Temat 1. Zinterpretuj fragment dramatu Sławomira Mrożka  Śmierć porucznika. 

Określając sytuację dramatyczną i sposób jej budowania, odpowiedz 
na pytanie,  jaką rolę odgrywają w tekście nawiązania do twórczości Adama 
Mickiewicza i tradycji literackiej romantyzmu. Wykorzystaj odpowiednie 
konteksty interpretacyjne. 

 
 
ŚMIERĆ PORUCZNIKA (akt II) 
STARZEC  (przechodzi na środek komnaty)  –  Zamknijcie drzwi od kaplicy! Żadnej lampy, 
żadnej  świcy! (młodzi podnoszą się i otaczają Starca. Pauza) Zamykajcie drzwi na kłódki, 
stawcie w środku kocioł wódki! 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Drzwi już zamknięte, ale nie ma wódki. 
STARZEC – Niech księżyca światłość blada szczelinami tu nie wpada.  
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Nie wpada. [...] 
STARZEC – Hej, ty, co z ciężkim duchem jesteś do tego padołu przykuty łańcuchem z ciałem 
i duszą pospołu, choć cię anioł  śmierci woła, z filologicznych katuszy żywot się wydrzeć 
nie zdoła. Gdy cierpisz karę tak srogą, ludzie też robią, co mogą, choć już dość zamętu mamy, 
wzywamy cię, zaklinamy… [...] 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Powiedz, czy ci czego braknie? Czy on pragnie 
czego, łaknie? 
GŁOS ZA SCENĄ – Hej! Księgi moje, diablice, o, wy przeklęte żarłoki, opuście mnie choć 
na chwilę, odstąpcie choć na dwa kroki! [...] 
STARZEC – Wszelki duch! Jakaż potwora! Widzicie tego upiora? 
POETA (ukazuje się jako swój własny duch, wyciąga ręce do młodzieży) – Dzieci! Nie znacie 
mnie, dzieci? 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Ktoś nam znany! [...] 
POETA  (do młodzieży)  – Jam wasz klasyk, moje dzieci, przypomnijcie tylko sobie. Jak 
i dawniej, w waszej dobie, ledwo czytać gdy zaczniecie, już wam każą umieć w szkole moje 
księgi, myśl z nich łuskać. 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Przebóg! Co nas spotyka! Widzicie tego klasyka? 
POETA – Ach, zbyt ciężka ręka boska! Za to, że każde pacholę musi się dzisiaj wypluskać 
w idei moich odmęcie, okropne cierpię męczarnie, bo taki jest nieba rozkaz. 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Nie znałeś litości, panie! 
JEDEN Z MŁODZIEŃCÓW – Nie lubisz literatury! A pomnisz, jak raz w jesieni miałem 
wypracowanie o tym, jakich odcieni użyłeś w opisach przyrody? 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Nie znałeś litości, panie! 
JEDNA Z DZIEWCZĄT – Nie lubisz literatury! A pomnisz, gdym, prawie dzieckiem, 
musiała umieć na pamięć twe pieśni filareckie? 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Nie znałeś litości, panie! 
STARZEC – Nie lubisz literatury! A pomnisz, gdym wrócił żywy z mej wysadzonej reduty, 
tyś mówił, żem nieprawdziwy, bo wiersz na mym zgonie osnuty? 
POETA (zwracając się w stronę starca) – Orson! [...] Po coś mnie wzywał, poruczniku? 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

3

ORSON – Żebyś zaświadczył. Kiedyś o mojej śmierci świadczyłeś kłamliwie. Dziś twojego 
ducha ja biorę za świadka, żem jeszcze jest żywy. 
POETA –  Masz więc swoją zemstę. 
STARZEC – Nie idzie o zemstę, mam ja inne cele. [...] 
POETA – Więc mam przy dzieciach zaprzeczać sam sobie, głośno poświadczając, żeś wtedy 
nie zginął? Kłam zadać wierszom, które zna na pamięć zebrana tu młodzież? Gdzie twoje 
sumienie, gdzie wzgląd wychowawczy? Mógłbyś to załatwić choć nie przy młodzieży. 
STARZEC – Jedna jest prawda. [...] 
POETA – Przyznaj się, tylko szczerze, choć mi tak wygrażasz i bluźnisz, czy oddałbyś swą 
sławę, by żyć nie dla ludzi, lecz z ludźmi? 
STARZEC – Nie, nie! Nie pozwolę! To jest podstęp, słowne sztuczki. 
POETA – A więc powiem dla nauczki. Posłuchajcie! Czy widzicie, jak targuje się o życie 
ze mną, co mu je zabrałem, by je oddać stokroć  dłuższe, oprawione w glorię czynu? Choć 
przekona moją duszę, zna on dobrze smak wawrzynu. Lecz to mało, on mnie wielbi! [...] On 
mnie wielbi, bom… poeta! [...] 
STARZEC – Ja mam z tobą pański krzyż, a kysz, a kysz. A kysz! 
POETA – Ha, więc wielbi! 

(Muzyka jazzowa, na jej tle deklamacja CHÓRU WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY) 

CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY – Uczniowie, hej uczennice! I my nie znajmy litości! 
Szarpajmy klasyka na sztuki, niechaj nagie sterczą kości! (puszczają się w tany i szarpią Poetę) 
STARZEC – Gdyś w takim jest nastroju, zostawże nas w spokoju, a kysz! A kysz! 
CHÓR WYKOLEJONEJ MŁODZIEŻY –    (tańcząc i szarpiąc)  Dalej, panowie i panie! 
Za mękę naszej nauki i my nie znajmy litości! Szarpajmy klasyka na sztuki, a kiedy klasyka 
nie stanie, szarpajmy jego sztuki, poema i wierszowanie, niechaj nagie świecą kości!  
POETA (woła odchodząc hieratycznie) –  On mnie wielbi! On mnie wielbi! (głos jego niknie 
przeciągle za sceną) 
[...]. 
1963 

Sławomir Mrożek, Dramaty, Kraków 1990 

 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

4

Temat 2. Porównaj sposoby kreowania obrazów tańca i jego funkcje we fragmencie 

poematu  Kwiaty polskie Juliana Tuwima i w wierszu Niech  żyje bal Agnieszki 
Osieckiej. 

 

KWIATY POLSKIE

1

  [część VI

Patrz – właśnie na promieniach słońca 
Wjeżdża confetti barw sypiąca 
W centrum bukietu banda pijana 
„Lwich pyszczków”.

2

 

Przyjrzyj się tym pyszczkom. 
Rozdziawiły się wszystkie i piszczą 
Rozgardiaszem weneckiej zabawy 
W lesie, 
Gdzie skaczące letniaczki się mizdrzą, 
Gdzie się 
Sypią pstre confettiowe kurzawy.  
Galopada mieszczańska śród sosen, 
Miotająca farbiarskim bigosem 
Strojów, 
W bachanalii się wije i niesie 
W znoju 
Pod dyndaniem lampionów po lesie – –  
Lampionów, festonów, kretonów, pomponów, 
Krawatów rozwianych, kolorowych balonów, 
W girlandowym unosi się roju. 
Już z lwich pyszczków – lwie pyski w orkiestrze: 
To puzony mosiężne dmą w przestrzeń, 
Wydymają balony, syfony, 
Mnożą pstre kotyliony w miliony! 
Dmą – i z trąb wyfruwają tancerze 
(Z trąb, co lśnią jak kuchenne moździerze): 
Płuc wydechem ich trębacz wyrzuca, 
Potem wdechem znów wchłania ich w płuca, 
Więc latają jak ptaki na wichrze 
Straszne pyszczki letników wciąż dziksze… [...] 
W wirującym kolisku mętnieją  
Pary 
Ze studentów, dentystek i apte- 
karzy, 
Z pań rozgrzanych, podlotków i „komi- 
niarzy” 
Kołujący się zrobił karuzel 

Szary. 

                                                 

1

Swój utwór Tuwim zaczął pisać w listopadzie 1940 r. w Brazylii, kontynuował pracę w Stanach Zjednoczonych 

(1941-1944) oraz po powrocie do kraju (1946). Fragmenty utworu ukazywały się w londyńskich 
„Wiadomościach Polskich, Politycznych i Literackich” od 16 lutego 1941 r., a później w londyńskiej „Nowej 
Polsce” od marca 1942 roku. Tom I utworu, po licznych zmianach w związku z cenzurą, ukazał się w drugiej 
połowie stycznia 1949 r.

 

2

 lwie pyszczki – zdrobnienie nazwy kwiatów lwie paszcze 

 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

5

Ja – wódkę za wódką w bufecie… 
Oczami po sali drewnianej –  
I serce mi wali. [...] 
podchodzę  
na palcach 
i zaraz 
nad głową 
grzmotnęło do walca 

i porywam – na życie na śmierć – do tańca 
G r a n d e 

V a l s e 

B r i l l a n t e 

Czy pamiętasz, jak z tobą tańczyłem walca, 
Panno, madonno, legendo tych lat? 
Czy pamiętasz, jak ruszył świat do tańca, 
Świat, co w ramiona mi wpadł? 
Wylękniony bluźnierca, 
Dotulałem do serca 
W utajeniu kwitnące te dwie, 
Unoszone gorąco, 
Unisono dyszące, 

Jak ty cała w domysłach i w mgle [...] 

Gdy przez sufit przetaczam –  
 

Nosem gwiazdy zahaczam, 

Gdy po ziemi młynkuję, 
 To 

udaję siłacza. 

Wątłe mięśnie naprężam, 
 Pierś cherlawą wytężam, 
Będziesz miała atletę 

 

I huzara za męża. [...] 

A tu noga ugrzęzła, 
 

Drzazga w bucie uwięzła, 

Bo ma dziurę w podeszwie 
 

Twój pretendent na męża. 

Ale szarpnę się, wyrwę –  
 I 

już wolny, odeszło, 

I walcuję, szurając 
 Odwiniętą podeszwą. [...] 
I powolutku 
  w 

ten 

las 

    na 

palcach 

 

 

 

 

 

 

walca… 

Julian Tuwim, Kwiaty polskie, Warszawa 1975 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

6

NIECH ŻYJE BAL 

Życie, kochanie, trwa tyle co taniec: 
fandango, bolero, be-bop, 
manna, hosanna, różaniec i szaniec 
i jazda, i basta, i stop. 
Bal to najdłuższy, na jaki nas proszą, 
nie grają na bis, chociaż żal, 
zanim więc serca upadłość ogłoszą – 

na bal, marsz na bal! 

Szalejcie aorty, gdy idę na korty, 
roboto, ty w rękach się pal! 
Miasta nieczułe mijajcie jak porty, 
bo życie, bo życie – to bal. 
Bufet, jak bufet, jest zaopatrzony, 
zależy, czy tu, czy gdzieś tam. 
Tańcz, póki żyjesz, i śmiej się do żony 

i pij zdrowie dam… 

Niech żyje bal, 
bo to życie to bal jest nad bale, 
niech żyje bal, 
drugi raz nie zaproszą nas wcale. 
Orkiestra gra, 
jeszcze tańczą i drzwi są otwarte, 
dzień wart jest dnia 
i to życie zachodu jest warte! 

Chłoporobotnik i boa, grzechotnik 
z niebytu wynurza się fal, 
widzi swą mamę i tatę, i żonkę, 
i rusza, wyrusza – na bal. 
Sucha kostucha, ta Miss Wykidajło  
wyłączy nam prąd w środku dnia, 
pchajmy więc taczki obłędu jak Byron, 

bo raz mamy bal! 

Niech żyje bal, 
bo to życie to bal jest nad bale, 
niech żyje bal, 
drugi raz nie zaproszą nas wcale. 
Orkiestra gra, 
jeszcze tańczą i drzwi są otwarte, 
dzień wart jest dnia 
i to życie zachodu jest warte! 
1984 

Agnieszka Osiecka, Najpiękniejsze wiersze i piosenki,  Warszawa 2010 

 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

7

WYPRACOWANIE 

na temat nr ..................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

8

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

9

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

10

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

11

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

....................................................................................................................................................... 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego 

Poziom rozszerzony 

12

BRUDNOPIS (nie podlega ocenie) 

background image

PESEL

MPO-R1_1P-112

WYPE£NIA EGZAMINATOR

WYPE£NIA ZDAJ¥CY

Punkty

0

0

0

0

1

0

0

21

22

23

24

25

26

1

1

1

2

2

4

6

8

1

2

1

2

3

4

11

2

2

12

13

3

4

14

5

15

6

16

7

17

8

18

9

10

19

20

T
R
E
Œ
Æ

Kom

Styl

Jêz

Zap

Wal

Nr

zad

Temat:

SUMA 

 PUNKTÓW

D

J

0

0

1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

6

6

7

7

8

8

9

9

1

2

Miejsce na naklejkê 

z nr PESEL

background image

KOD EGZAMINATORA

Czytelny podpis egzaminatora

KOD ZDAJ¥CEGO

background image

 

Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie 

 
 
 
 
 

EGZAMIN MATURALNY 2011 

 
 
 
 
 
 

JĘZYK POLSKI 

 

POZIOM ROZSZERZONY 

 
 
 
 
 
 
 

Kryteria oceniania odpowiedzi 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

MAJ 2011 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony 

Kryteria oceniania odpowiedzi 

2

Tworzenie informacji 

Napisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim 
zamieszczonym w arkuszu 

 
Temat 1. Zinterpretuj fragment dramatu Sławomira Mrożka  Śmierć porucznika. Określając 

sytuację dramatyczną i sposób jej budowania, odpowiedz na pytanie, jaką rolę 
odgrywają w tekście nawiązania do twórczości Adama Mickiewicza i tradycji 
literackiej romantyzmu. Wykorzystaj odpowiednie konteksty interpretacyjne. 

 
I. ROZWINIĘCIE TEMATU 
Za rozwinięcie tematu można uzyskać maksymalnie 26 punktów. 
 
1. Określenie 

sytuacji 

dramatycznej, 

np.: 

      2 

p. 

a. parodia 

II 

części Dziadów, 

b.  czas i miejsce zdarzeń: kaplica, noc (niech księżyca  światłość blada szczelinami  

tu nie wpada), 

c. postacie 

uczestniczące w obrzędzie: Starzec, Chór Wykolejonej Młodzieży, Poeta, 

d.  cel spotkania bohaterów: wywołanie ducha Poety. 

2. Określenie sposobu budowania sytuacji dramatycznej, 

np.: 

   8 

p. 

a.  rozbijanie stereotypów szkolnej lektury, 
b. ujęcie literatury jako źródła cierpień, 
c.  cierpienie autora (odbiorcy go nie rozumieją, Orson jest niewdzięczny…), 
d.  cierpienie bohatera (Orson chce być człowiekiem, nie mitem – chce uciec 

z literatury), 

e.  cierpienie odbiorców literatury (chcą się przestać zmagać z literaturą), 
f. dominująca kategoria estetyczna – komizm (groteska), 
g.  kontrast kultury wysokiej i niskiej (np.: w języku), 
h. różne typy komizmu,  
i. skontrastowanie 

rzeczywistości z różnych epok,  

j. hiperbola, 

 

k. parodystyczne 

nawiązania do stylistyki utworu Mickiewicza (pastisz), 

l. wykrzyknienia, 
m. powtórzenia, 
n. pytania, 
o. rytm 

(rym). 

3. Dostrzeżenie nawiązań do twórczości 

Mickiewicza: 

    6 

p. 

do zdarzeń 

a.  to samo miejsce i czas zdarzeń: (kaplica, noc), te same rekwizyty (kocioł wódki), 
b.  problem winy i kary, 

do bohaterów 

c.  Starzec – Orson, postać odsyłająca do Reduty Ordona, 
d.  podobna rola Starca i Guślarza z II cz. „Dziadów” (np. wywołują duchy, 

wypowiadają zaklęcia), 

e.  inna rola Chóru Wykolejonej Młodzieży niż chóru w „Dziadach” cz. II, 
f.  duch Poety kreowany w konwencji WIDMA – „Złego Pana” – z dramatu 

Mickiewicza, 

do języka 

g. używanie słownictwa odsyłającego do „ Dziadów” cz. II, np.: A kyszwszelki duch, 

jaka potworanie znałeś litości panie

h. aluzje, 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony 

Kryteria oceniania odpowiedzi 

3

i. cytaty, 
j. kryptocytaty, 
k. nawiązania do innych utworów Mickiewicza. 

4. Określenie funkcji nawiązań do twórczości Adama Mickiewicza i tradycji literackiej 

romantyzmu, 

np.:         5 

p. 

a.  polemika ze szkolnym stereotypem lektury, 
b.  burzenie mitu poety romantycznego i jego roli, 
c.  rewizja romantycznej roli poezji  
d. ukazanie 

rozdźwięku między wrażliwością romantyczną i współczesną, 

e. stawianie 

pytań o rolę literatury, 

f. ukazanie 

dwuznaczności mitotwórczej roli literatury. 

5.  Funkcjonalne wykorzystanie różnych kontekstów interpretacyjnych, np.: 

 

2 p. 

a. nawiązania do innych utworów romantycznych, 
b. nawiązania do konwencji romantycznej, 
c. nawiązania do utworów z innych epok, podejmujących polemikę z tradycją 

romantyczną, 

d. nawiązania do Ferdydurke
e. nawiązania do innych utworów Mrożka, 
f. nawiązanie do tradycji groteski. 

6. Podsumowanie, 

np. 

dostrzeżenie aluzyjnego i groteskowego charakteru sytuacji dramatycznej; demaskatorski 

charakter nawiązań do twórczości A. 

Mickiewicza oraz polemika z 

mitami 

romantycznymi uzyskana dzięki zastosowanej przez S. Mrożka parodii,  

 

3 p. 

odczytanie aluzyjnego i groteskowego charakteru sytuacji dramatycznej; 

zinterpretowanie utworu S. Mrożka jako parodii dramatu A. Mickiewicza,   

2 p. 

odczytanie aluzyjnego i groteskowego charakteru sytuacji dramatycznej lub odczytanie 

utworu S. Mrożka jako polemiki Mickiewiczem (tradycja romantyczną).  

 

1 p. 

 
Temat 2. Porównaj sposoby kreowania obrazów tańca i jego funkcje we fragmencie poematu 

Kwiaty polskie Juliana Tuwima i wierszu Niech żyje bal Agnieszki Osieckiej. 

 

1. 

Odkrycie 

zasady 

zestawienia 

tekstów, 

np.: 

     1 

p. 

a. obraz 

balu, 

b.  rytm walca dominujący w tekstach, 
c. dosłowność i metaforyczność obrazów tańca. 

2.  Przedstawienie obrazu tańca we fragmencie utworu Kwiaty polskie, np.:  

 

3 p. 

a.  bal w lesie, na łonie natury, 
b.  żartobliwy charakter obrazu,  
c.  barwny jak wenecki karnawał, 
d.  żywiołowy, dynamiczny i ekstatyczny (bachanalia), 
e. wirujące w kole pary (motyw karuzeli), 
f.  uczestnicy – letnicy, ludzie różnych zawodów, zbiorowość, 
g.  para bohaterów wyodrębniona spośród tańczących. 

3. Określenie sposobów kreacji obrazu tańca we fragmencie utworu Kwiaty polskie, np.:

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 p. 

a.  pierwszoosobowy podmiot mówiący (bohater), 
b. bezpośredni zwrot do adresata, 
c. wspomnienie 

połączone z opisem chwili bieżącej, 

d.  idealizacja partnerki (madonna, legenda), 
e. odrealnione 

przedstawienie 

tancerzy, 

f. subiektywizm, 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony 

Kryteria oceniania odpowiedzi 

4

g. metaforyka 

(np.: 

dźwięk kreuje tancerzy), 

h.  kontrast: realia a wyobraźnia i emocje, 
i.  wyliczenia i porównania tworzące dynamiczny obraz, 
j. epitety 

określające przeżycia tancerzy, 

k.  autoironia w wypowiedziach bohatera, 
l. terminologia 

muzyczna, 

m. muzyczność, rytmika wydobyta przez np.: 

– graficzny układ tekstu 
– nieregularność budowy wersyfikacyjnej 
– składnię eliptyczną 
– bogaty układ rymów (wewnętrzne, zewnętrzne). 

4. Określenie funkcji tańca we fragmencie utworu Kwiaty polskie

np.: 

  3 

p. 

a. taniec 

źródłem indywidualnych doznań duchowych i zmysłowych, 

b.  taniec (wielki brylantowy walc) staje się tańcem całego świata, 
c.  odkrywa charaktery uczestników, 
d. taniec 

jako 

możliwość pokazania się lepszym niż w rzeczywistości, 

e.  źródło doznań zmysłowych (w tym erotycznych)pretekst do uwodzenia partnerki, 
f.  źródło przeżyć estetycznych. 

5.  Przedstawienie obrazu tańca w utworze Niech żyje bal

np.: 

 

   3 

p. 

a. różnorodność tańców w czasie balu, 
b.  uczestnicy – wszyscy ludzie, obcy i bliscy, 
c. konieczność uczestnictwa w tańcu (marsz na bal!), 
d. zdarza 

się tylko raz, nie może być powtórzony, 

e. może być przerwany w nieoczekiwanym momencie (wyłączy nam prąd w środku 

dnia), 

f. towarzyszą mu emocje. 

6. Określenie sposobów kreacji obrazu tańca w utworze Niech żyje bal, np.: 

 

5 p. 

a.  liryka zwrotu do adresata, 
b.  bohater liryczny – uczestnik opisywanych zdarzeń,  
c.  paralelizm rytmu tańca i bicia serca,  
d.  taniec ukazany jako paradoks (musimy w nim uczestniczyć, mimo że się źle kończy), 
e.  bufet jako metafora,  
f. Miss 

Wykidajło – metafora śmierci, pospolitej i bezwzględnej, 

g. bal 

jako 

cierpienie, 

h. kolokwializmy 

wzmacniające powszechność i pospolitość kreacji balu-życia, 

i.  apostrofy jako przesłanie skierowane do wszystkich, 
j. rola 

wykrzyknień i trybu rozkazującego, 

k. dwuznaczność sformułowania: życie zachodu jest warte, 
l. muzyczność, rytmika wydobyta przez np.: 

– onomatopeje 
– refren 
– powtórzenia i wyliczenia 
– składnię eliptyczną 
– bogaty układ rymów (wewnętrzne, zewnętrzne). 

7. Określenie funkcji tańca w utworze Niech żyje bal

np.:    3 

p. 

a.  bal jako metafora życia, 
b.  ukazanie uniwersalizmu ludzkich doświadczeń, 
c. podkreślenie powszechności śmierci (dance macabre), 
d. wyeksponowanie 

dramatyzmu 

życia, 

e. uzmysłowienie wartości życia ludzkiego. 

background image

Egzamin maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony 

Kryteria oceniania odpowiedzi 

5

8. Podsumowanie, 

np.: 

dostrzeżenie podobieństw (np. rytmizacja tekstów, emocjonalny charakter wypowiedzi) 
i różnic (np. eksponowanie przeżyć jednostki u Tuwima i zbiorowości u Osieckiej, walc 
jako taniec wiodący u Tuwima, różnorodność tańców u Osieckiej), taniec jako 
metaforyczny obraz przeżyć indywidualnych i uniwersalnych,  

 

 

3 p. 

dostrzeżenie różnicy lub podobieństwa w obrazach tańca; określenie istoty ich 
metaforyczności,  

 

 

 

 

 

 

 

 

2 p. 

dostrzeżenie różnicy lub podobieństwa w obrazach tańca, lub określenie istoty ich 
metaforyczności.  

 

 

 

 

 

 

 

 

1 p. 

 

II. 

KOMPOZYCJA (maksymalnie 2

 

punkty) 

Kompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu. 

−  podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie, 

przejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie 

graficznym; 

  2 

p. 

−  uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie  

głównych części.   

 

 

 

 

 

 

 

 

1 p. 

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów. 
III.  STYL (maksymalnie 2 punkty) 
−  jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi; urozmaicona 

leksyka;   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 p. 

−  zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka. 

1 p. 

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów. 
IV. JĘZYK (maksymalnie 8 punktów) 
−  język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,  

poprawne: słownictwo, 

frazeologia, 

fleksja, 

 

     8 

p. 

−  język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia 

i fleksja,   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6 p. 

−  język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości  poprawne: 

składnia, słownictwo, 

frazeologia,       4 

p. 

−  język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych 

(słownictwo 

frazeologia), 

fleksyjnych, 

      2 

p. 

−  język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów 

składniowych, 

leksykalnych. 

       1 

p. 

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów. 
V. 

ZAPIS (maksymalnie 2 punkty) 

−  bezbłędna ortografia, 

poprawna interpunkcja (nieliczne błędy),      2 

p. 

−  poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), 

na ogół 

poprawna 

interpunkcja. 

       1 

p. 

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów. 
VI. 

SZCZEGÓLNE 

WALORY 

PRACY 

      4 

p.