background image

Przedmiot: Strategie i metody finansowania przedsiębiorstw 

 

STRATEGIA DOBORU ODPOWIEDNIEGO ŹRODŁA 

FINANSOWANIA 

 

1. Dostępność źródeł finansowania dla sektora MŚP 

 

Przedsiębiorstwo, aby mogło normalnie funkcjonować musi posiadać odpowiednią 

ilość kapitału do prowadzenia swojej działalności. Wszelkie podejmowane decyzje w firmie 

mają bezpośredni wpływ na jej sytuację ekonomiczną. Każde wprowadzone do działalności 

środki finansowe napędzają dalszy rozwój przedsiębiorstwa. Bez ich udziału firma nie może 

liczyć na utrzymanie się na rynku a już tym bardziej, aby prosperować. 

 

Przedsiębiorstwa dobierają takie źródła finansowania, których kryteria atrakcyjności 

są najkorzystniejsze dla powziętego planu inwestycji. Najczęściej wymienianymi cechami w 

ocenie atrakcyjności charakteru różnorakich źródeł finansowania są:

1

 

⇒  dostępność, 
⇒  koszt, 
⇒  elastyczność. 

 

Dla małych i średnich przedsiębiorstw najistotniejszym kryterium wyboru źródła 

finansowania jest ich dostępność oraz stopień stawianych przez nie wymagań. Firma starając 

się pozyskać kapitał musi spełnić określone wymogi, jakie stawia udzielający wsparcia. 

Wychodząc z założenia, iż dostęp do poszczególnych form finansowania odgrywa ważną rolę 

w ich pozyskiwaniu, to, MŚP powinny w pierwszej kolejności sięgać po źródła o ułatwionym 

dostępie. 

Obserwuje się, iż małe i średnie przedsiębiorstwa najczęściej zainteresowane są 

dużym zyskiem przy jednoczesnym zachowaniu niezależności finansowej. Nie chcą tracić 

kontroli nad zarządzaniem firmą, która niekiedy wiąże się z wykorzystywaniem kapitałów z 

zewnątrz. 

 

Wykorzystywanie zewnętrznych  źródeł pozyskiwania kapitału jest utożsamiana z 

                                                 

1

 Jarosław Kubiak: Hierarchia źródeł krótkoterminowego finansowania przedsiębiorstw, Wyd. Akademii 

Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2005, s. 19. 

background image

dźwignią finansową (financial leverage). Pod pojęciem dźwigni rozumie się przyrost kapitału 

własnego z jednoczesnym przyrostem zadłużenia. Bezpośrednio mówi się, więc o 

wykorzystaniu małej siły celem podniesienia dużego ciężaru. Toteż  dźwignia finansowa to 

system wytwarzania wysokich dochodów przy opcjonalnie niskiemu inwestowaniu. 

 

Tabela 1. 

Dostępność źródeł finansowania MŚP według fazy rozwoju

2

 

FAZA ROZWOJU 

ŻRÓDŁA FINANSOWANIA 

Koncepcja i 

rozruch firmy

Mikro firma 

Mała firma  Średnia firma

Kredyty bankowe 

niedostępne

 

trudno 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Leasing 

niedostępne

 

średnio 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Faktoring 

niedostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Fundusze venture capital 

trudno 

dostępne

 

trudno 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

Samofinansowanie 

niedostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Wkłady wspólników 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Emisja akcji poprzez CeTO 

niedostępne

 

niedostępne

 

trudno 

dostępne

 

trudno 

dostępne

 

Poręczenia kredytowe 

niedostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Franchising 

niedostępne

 

niedostępne

 

niedostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Obligacje 

niedostępne

 

niedostępne

 

trudno 

dostępne

 

trudno 

dostępne

 

Fundusze pomocowe 

niedostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

Kredyt kupiecki 

niedostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Inkubatory 
przedsiębiorczości 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

niedostępne

 

Pożyczki z sektora poza 
bankowego (w tym dotacje z 
urzędów pracy) 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

średnio 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

Pożyczki od rodziny i 
znajomych 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

łatwo 

dostępne

 

                                                 

2

 Anna Skowronek Mielczarek: Małe i średni przedsiębiorstwa. Źródła finansowania, Wyd. C.H. BECK, 

Warszawa 2007, s. 36. 

background image

 

Sama działalność firmy i generowany zysk nie zawsze są wystarczające na pokrycie 

dalszych inwestycji w rozwój. Z punktu widzenia firmy naturalnym rozwiązaniem w takiej 

sytuacji jest szukanie kapitałów pod postacią kredytów bankowych bądź innych podobnych 

źródeł finansowania.  

 

Wobec powyższego nieodzowne staje się posiadanie eksperckiej wiedzy i 

doświadczenia z zakresu zarządzania finansami, tak, aby ustalić odpowiednie proporcje długu 

do kapitału własnego. Kiedy przy wzroście wkładu kapitałów obcych w majątek firmy 

zwiększa się stopa zyskowności kapitałów własnych mówi się o dodatnim efekcie dźwigni 

finansowej. Z kolei stopniem dźwigni finansowej określa się zmiany w dochodach kapitału 

własnego spowodowane zwiększeniem zysku o odpowiedni procent. 

 

W zależności od potrzeb, popytu MŚP na zewnętrzne  źródła finansowania 

dostosowywana jest do nich podaż na kapitał, którą dostrzega się na całej płaszczyźnie 

różnych odmian instrumentów finansowania. Rozmiar firmy ma wpływ na prawidłowe 

definiowanie podaży finansowej. Z kolej badania z zakresu popytu małych i średnich 

przedsiębiorstw na zewnętrzny kapitał różnią się wynikami.

3

 

 

MŚP mają znacznie utrudniony dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania, wynika 

to z ich małego rozmiaru zasobów kapitałowych. Ze względu ograniczenia pozyskania 

zewnętrznych  źródeł kapitału oraz uniemożliwiony dostęp do pozyskania środków 

finansowych na rynku kapitałowym, MŚP koncentrują się na finansowaniu własnym. 

Zjawisko to jest spotykane zarówno w stadium powstawania działalności gospodarczej oraz w 

jej dalszym rozwoju. Taki stan rzeczy ma swoje dobre i złe strony. Ze względu na bariery 

związane z ograniczeniem do finansowania kapitałem obcym, hamuje się dynamikę rozwoju 

firm. Z drugiej strony zmusza MŚP do efektywniejszego gospodarowania kapitałem własnym, 

który to jest kluczowym źródłem ich finansowania. 

 

 

Na podstawie od lat przeprowadzanych badań i statystyk dostrzega się tendencję 

tworzenia struktury finansowej MŚP drogą osobistych środków finansowych właściciela i 

                                                 

3

 Barbara Bartkowiak: Fundusze pożyczkowe i doręczeniowe w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw 

w Polsce, Wyd. CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 84-85. 

background image

jego rodziny. Pominięcie zewnętrznych  źródeł finansowania wytwarza barierę w dalszym 

rozwoju firmy. Problem ten wynika właśnie ze stawianych ograniczeń małym firmom w 

dostępie do innych źródeł finansowania. Nie mając innego wyjścia prowadzą działalność na 

podstawie samofinansowania się, tak jak przedstawiają to statystyki. 

 

Rysunek 1. 

Matryca ilustrująca dostępność finansowania dla MŚP

4

 

 

Małe i średnie 

przedsiębiorstwa 

Duże 

przedsiębiorstwa

Wielkość 

przedsiębiorstwa

Kredyt

Leasing

Giełda

VC 

Inwestorzy 

nieformalni 

Mezzanine 

Obligacje 
śmieciowe 

Obligacje

Krótkoterminowe 

papiery dłużne 

Poziom 

zabezpiecze

 

Wśród ogromu rozmaitych form finansowania tylko nieliczne są powszechnie 

dostępne dla MŚP. W sektorze małych i średnich przedsiębiorstw zdecydowaną większość 

stanowią mikro przedsiębiorstwa, nierzadko prowadzone przez osoby fizyczne, dla nich 

właśnie dostęp do rynku kapitałowego jest zupełnie niemożliwy. Przeprowadzone badania 

jednoznacznie wskazują,  że przyczyną jest tu ograniczenie dostępu do kredytów, który jest 

głównym  źródłem finansowania kapitałem zewnętrznym. Precedensem na skalę Europejską 

jest 70 % udział funduszy własnych w ramach samofinansowania małych i średnich 

przedsiębiorstw.  

 

 

 

                                                 

4

 Michał Wrzesiński, Kapitał podwyższonego ryzyka. Proces inwestycyjny i efektywność, Wyd. SGH - Oficyna 

Wydawnicza, Warszawa 2006, s. 236. 

background image

 

 

Wykres 1. 

Bariery w korzystaniu z kredytów bankowych przez MŚP

5

 

24,6%

22,4%

20,4%

6,9%

5%

4,7%

1,5%

1,1%

0,3%

0%

5%

10%

15%

20%

25%

Wysokość wymaganych zabezpieczeń

Wysokość oprocentowania kredytów

Niechęć banków do udzielania kredytów

MSP wynikająca z wyższego ryzyka

Brak atrakcyjnej oferty dla MSP

Wysokość prowizji

Biurokracja związana z aplikowaniem o

kredyt

Małe znaczenie dotychczasowej historii

kredytowej MSP

Brak indywidualnego podejścia do klienta

Koszt przygotowania wniosku kredytowego

 

 

Główną składową barier uniemożliwiających dostęp MŚP do środków finansowych 

jest wysoki poziom ryzyka. W wyniku tego wzrastają koszty związane z koniecznością 

zabezpieczeń, biurokracją, kosztem pieniądza oraz analizą bieżącej i historycznej sytuacji 

finansowej. 

 

2. Pomoc publiczna po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej 

 

Pochodzące z Unii Europejskiej środki finansowe od pozostałych  źródeł różnią się 

swoistymi dla siebie cechami charakterystycznymi. Bowiem definiują koszt i sposób 

pozyskania ich, przeznaczenie inwestycyjne oraz co najważniejsze dostępność do tych źródeł. 

Są przykładem elastyczności w dostosowaniu do potrzeb i wymagań MŚP. 

                                                 

5

 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek: Konkurencyjność sektora MŚP 2007, Wyd. Lewiatan, Warszawa 2007, 

s. 29. 

background image

Podstawowymi cechami unijnych środków przeznaczonych dla małych i średnich firm 

jest ich pełna dostępność. Oferta ta, jest w szczególności kierowana właśnie do niewielkich 

podmiotów gospodarczych. Środki unijne charakteryzują się niewielkim kosztem ich 

pozyskania gdyż  są nieodpłatne. Wymagane jest złożenie stosownego wniosku z 

zaznaczeniem celu finansowania. Wydatkowanie unijnych środków należy obligatoryjnie 

wykorzystać na cele wcześniej określone we wniosku. Stawianym wymogiem jest również 

przygotowanie i zaprezentowanie biznesplanu, który stanowi podstawę do przyznania 

środków na wykorzystanie w konkretnym celu. Unijne dofinansowanie zmusza podmiot do 

wykorzystania również własnych środków włącznie z kredytem bankowym tak, aby wspólnie 

mogły pokryć koszta inwestycji. W pierwszej kolejności firma pokrywa koszta transakcji 

własnym  środkami a dopiero w dalszej kolejności unijne środki są wypłacane na zasadzie 

refundacji części nakładów poniesionych na inwestycje. Unijne środki mogą być przyznane 

tylko tym firmą, które spełniają w całości określone procedurą wymagania. Wiąże się to z 

wypełnieniem licznych dokumentów i zaświadczeń. 

 

Wymienione cechy umożliwiają dokonanie analizy oceny środków unijnych w ramach 

potrzeb i specyfiki małych i średnich firm. W praktyce małe firmy w porównaniu do dużych 

mała znacznie bardziej utrudniony dostęp do finansowania. Unijne środki powstały z 

przeznaczeniem właśnie dla MŚP, gdyż są bezzwrotne i nieodpłatne. Pomimo tego spełnienie 

wymaganych warunków może stwarzać pewne trudności MŚP. Nie wszystkie firmy a w 

szczególności te najmniejsze, posiadają wolne środki finansowe czy też możliwość 

zaciągnięcia kredytu. To sprawia, iż pomimo wielu zalet, unijne wsparcie jest osiągalne w 

większości dla średnich firm. Bowiem im łatwiej sprostać stawianym wymaganiom niż 

małym przedsiębiorstwom. Ważne jest również  główne przeznaczenie unijnych środków, 

jakim są firmy inwestujące w ekspansję i rozwój na rynku.

6

 

 

Z chwilą wejścia Polski w struktury Unii Europejskiej zatwierdziliśmy prawo 

wspólnotowe a w tym prawo o konkurencji. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 

(TFUE), stanowi, iż: „z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Traktacie, każda pomoc 

udzielana przez państwo członkowskie lub ze źródeł państwowych, w jakiejkolwiek formie, 

która narusza lub grozi naruszeniem konkurencji przez uprzywilejowanie niektórych 

przedsiębiorstw lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z zasadami wspólnego 

                                                 

6

 Aleksander Żołnierski: Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2007–

2008, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB, s. 84. 

background image

rynku w zakresie, w jakim wpływa negatywnie na wymianę handlową pomiędzy Państwami 

Członkowskimi”.

 7

 

Z powyższego wynika, iż pomoc publiczna dla firmy podlega konkretnym przepisom 

prawnym. Do najbardziej typowych form pomocy państwa można zaliczyć: 

⇒  dotacje pieniężne, rzeczowe, pożyczki i kredyty jak chociażby udzielanie 

kredytów o niższym od rynkowego oprocentowaniu, gdzie różnicę pokrywa 
się ze środków państwa, 

⇒  gwarancje i poręczenia Skarbu Państwa ze skutkami budżetowymi, 
⇒  preferencje podatkowe a więc zwolnienia i ulgi podatkowe, redukcje stopy 

podatku, odroczenie terminu płatności lub umorzenia, 

⇒  instrumenty kapitałowe w tym zakup akcji lub udziałów w kapitale 

przedsiębiorstwa ze środków państwa, 

⇒  obniżenie opłat z tytułu należności na cele ochrony środowiska lub zamówień 

państwowych, itp. 

 

Unia Europejska za priorytetowy cel uznała pomoc w rozwoju MŚP. Wspiera małe 

firmy w ramach podniesienia ich możliwości technologicznych. Prowadzone są szkolenia i 

dokształcenia z zakresu przedsiębiorczości. Daje szansę na dostęp do zewnętrznych  źródeł 

finansowania. Wstąpienie Polski w struktury Unii Europejskiej udostępniło jednocześnie 

MŚP nowe formy finansowania działalności.  

 

Od roku 2004 do 2006 podmioty gospodarcze w Polsce mogły skorzystać z 

poniższych funduszy strukturalnych Unii Europejskiej:  

⇒  Europejski Fundusz Społeczny, 
⇒  Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej − sekcja Orientacji, 
⇒  Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, 
⇒  Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa. 

 

W drodze reformy polityki spójności od 2007 roku ograniczono liczbę funduszy 

strukturalnych do: 

⇒  Europejskiego Funduszu Społecznego, 
⇒  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. 

 

                                                 

7

 Art. 107-109 z dnia 13 grudnia 2007r. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, [w] Dz. U. z 2009 r. Nr 

203, poz. 1569. 

background image

 Powyżej wymienione fundusze od 2004 roku charakteryzują się najwyższą wartością 

przeznaczonych środków dla małych i średnich przedsiębiorstw.  

 

W 2000 roku w Lizbonie przyjęto przez radę Europejską plan rozwoju dla Unii 

Europejskiej. Celem planu, przyjętego na okres 10 lat, było uczynienie Europy najbardziej 

dynamicznym i konkurencyjnym regionem gospodarczym na świecie, rozwijającym się 

szybciej niż Stany Zjednoczone.  W związku z tym zdefiniowano następujące cele: 

1)  innowacyjności (gospodarka oparta na wiedzy), 
2)  liberalizacji (rynków telekomunikacyjnych, energii, transportu oraz rynków 

finansowych), 

3)  przedsiębiorczości (ułatwienia w zakładaniu i prowadzeniu działalności 

gospodarczej), 

4)  spójności gospodarczej (kształtowanie nowego aktywnego państwa 

socjalnego). 

 

W ramach Strategii Lizbońskiej najwięcej działań podejmowanych jest w związku z 

unowocześnieniem polityki zatrudnienia oraz tworzeniem pozytywnych zmian w sektorze 

rynku pracy. To właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa generują największe zatrudnienie 

stąd w ramach strategii postanowiono dążyć do ułatwienia im prowadzenia działalności.

8

 

Dofinansowania i wszelkiego innego rodzaju pomoce realizowane są tylko po jednoczesnym 

spełnieniu poniższych warunków:  

⇒  stanowi, w przypadku inwestowania lub tworzenia nowych miejsc pracy, 

uzupełnienie innych, niż  środki publiczne, angażowanych przez 
przedsiębiorców; 

⇒  jej wielkość, czas trwania oraz zakres są proporcjonalne do rangi 

rozwiązywanego problemu oraz jest udzielana w ratach; 

⇒  przynosi korzyści społeczne, po uwzględnieniu kosztów związanych z jej 

udzieleniem, większe niż korzyści możliwe do osiągnięcia bez jej udzielenia, 
przy uwzględnieniu związanych z tym kosztów; 

⇒  służy wspieraniu projektów w stopniu niezbędnym i wystarczającym do 

osiągnięcia celu pomocy; 

⇒  charakteryzuje się przejrzystością ułatwiającą jej nadzorowanie.

9

 

                                                 

8

 Barbara Bartkowiak: Fundusze pożyczkowe i doręczeniowe w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw 

w Polsce, Wyd. CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 95. 

9

 Art. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. O warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla 

przedsiębiorców, [w] Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1177. 

background image

Jedną z największych pomocy dla MŚP są wsparcia unijne mające ogromny wpływ na 

inwestycje w podwyższenie ich poziomu rozwoju. Poniższa tabela prezentuje 

przeprowadzone badania w latach 2001-2007 z zakresu liczby MŚP wykorzystujących unijną 

pomoc oraz jej wysokość.  

 

Tabela 2. 

Liczba MŚP, korzystających z pomocy unijnej oraz wysokość środków unijnych 

wykorzystanych przez MŚP

10

 

  

2001 

2002 

2003 

2004 

2005 

2006 

2007  RAZEM

Liczba MŚP, korzystających z pomocy unijnej i wielkość wsparcia ze środków UE dla MŚP 

Liczba MŚP (tys.) 

2,2 

3,9 

10,3 

7,2 

5,9 

5,5 

2,5 

37,5 

Wielkość wsparcia 
(mln zł) 

4,7 

18,6 

52,2 

50,2 

168,2 

598,5 

597,2 

1489,6 

Liczba MŚP i wielkość wsparcia ze środków UE na prowadzenie inwestycji przez MŚP 

Liczba MŚP (tys.) 

1,4 

3,1 

8,1 

5,2 

4,1 

3,9 

1,5 

27,3 

Wielkość wsparcia 
(mln zł) 

3,7 

16,4 

48,1 

46 

161 

566 

569 

1410,2 

Udział liczby MŚP i wielkość wsparcia ze środków UE na prowadzenie inwestycji przez MŚP wśród 

ogółu MŚP korzystających ze wsparcia i ogólnej wielkości wsparcia 

Udział liczby MŚP 

63,60%  79,50% 78,60% 72,20% 69,50% 70,90%  60,00% 72,80%

Udział wielkości 
wsparcia 

78,70%  88,20% 92,10% 91,60% 95,70% 94,60%  95,30% 94,70%

 

3. Źródła finansowania a strategia przedsiębiorstwa 

 

Każde przedsiębiorstwo wyznacza sobie konkretne cele strategiczne jednak, aby je 

zrealizować musi uzyskać odpowiednią wielkość  środków finansowych. W zależności od 

poziomu rozwoju firmy oraz przyjętej przez nią strategii określa się formę finansowania oraz 

jej rozmiar. Zarząd przed podjęciem decyzji o wyborze źródła finansowania potrzebuje 

przeanalizować następujące czynniki:  

⇒  dostępność kapitału,  
⇒  koszt związany z pozyskaniem środków,  
⇒  kwestie podatkowe,  
⇒  ryzyko związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa,  
⇒  efektywność zainwestowanego kapitału. 

                                                 

10

 Aleksander Żołnierski: Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2007–

2008, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB, s. 85.  

background image

W obszarze kluczowych decyzji w firmie jest znalezienie najtańszych i zarazem 

najefektywniejszych  źródeł finansowania. Aby móc do tego przystąpić należy wyznaczyć 

strategię struktury kapitału, która wraz z pozostałymi bieżącymi czynnikami determinuje 

odpowiedni dobór źródła finansowania.  

 

Rysunek 2. 

Kryteria wyboru źródeł finansowania po przez strategię firmy 

 

 

 

 

Podejmowanie decyzji w firmie ma dwa wymiary, strategiczny, który definiuje rozwój 

działalności i formę inwestowania oraz operacyjny, który bierze się z bieżącej działalności 

przedsiębiorstwa. Występują pewne zależności między tymi dwoma wariantami decyzji. 

Owocem odpowiedniej ich harmonizacji może być wyższa i zarazem skuteczniejsza 

efektywność działań oraz optymalne kształtowanie struktury kapitałowej.  

Główne warianty decyzyjne można podzielić na:  

RYZYKO 

Długookresowy cel 

przedsiębiorstwa i przyjęcie 

Zależność pomiędzy 

działalnością bieżącą a 

Relacja pomiędzy efektem 

dźwigni finansowej a kosztem

Wielkość rezerw finansowych

jako neutralizatora ryzyka 

Obciążenie firmy podatkami  

Płynność – finansowa elastyczność 

Strategia 

firmy w tym 

struktura 

kapitału 

Taktyczne i operacyjne korekty 

ze względu na aktualne i 

prognozowane warunki

KRYTERIA WYBORU 

ŹRÓDEŁ FINANSOWANIA 

 

Kosz

 

Czas

 

 

Wielko

ść 

 

Formaliz

m

 

Zabezpiecze

nia

Konsekwencj

e dla 

stosunków w

Kryteria 

emocjonalne

background image

⇒  decyzje strategiczne w oparciu, o które kreuje się strukturę majątku. Związane 

są z lokowaniem kapitału w trwałe i obrotowe składniki majątku; 

⇒  decyzje strategiczne w oparciu, o które kreuje się strukturę kapitału. To przede 

wszystkim finansowanie majątku trwałego w długim okresie.  

⇒  decyzje bieżące oparte na aktualnej działalności finansowej firmy, a w głównej 

mierze: 

ƒ  kierowanie sprzedażą, produkcją, cenami, kosztami i wynikiem progu 

rentowności,  

ƒ  modelowanie przepływów pieniężnych firmy oraz ich płynności, 
ƒ  popyt na kapitał obrotowy, 
ƒ  skuteczne działanie, 
ƒ  wybór  źródeł pozyskania kapitału oraz ocena inwestycji pod kątem 

efektywności.  

 

Bieżąca polityka finansowa jest w pewnym sensie odzwierciedleniem kształtowania 

struktury kapitałowej a co za tym idzie decyzji rozwojowych przedsiębiorstwa.

11

 

 

Występują zasadniczo trzy główne strategie finansowania działalności a ich wybór 

uzależniony jest od indywidualnych preferencji firmy. Omawiane strategie to:  

⇒  strategia konserwatywna, 
⇒  strategia umiarkowana, 
⇒  strategia agresywna. 

 

Strategia konserwatywna nazywana również zachowawczą zakłada maksymalne 

wykorzystanie do finansowania majątku kapitałów własnych i długoterminowych kredytów i 

pożyczek. Dużą uwagę strategia ta przywiązuje także do kwestii zachowania wysokiej 

płynności finansowej, co prowadzi do obniżenia stopy zwrotu i wzrostu kosztów kapitału. 

Taka sytuacja daje jednak przedsiębiorstwu poczucie stabilności płatniczej, umacnia 

równowagę finansową oraz wiąże się z minimalnym poziomem ryzyka. Finansując 

dodatkowe zapotrzebowanie na kapitał obrotowy ze środków własnych bądź 

długoterminowych kapitałów obcych, firma nie wykorzystuje jednak możliwości, 

stwarzanych przez zjawisko dźwigni finansowej i naraża się jednocześnie na wzrost kosztów 

z tytułu wyższych odsetek i prowizji bankowych. 

 

                                                 

11

 Barbara Bartkowiak: Fundusze pożyczkowe i doręczeniowe w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw 

w Polsce, Wyd. CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 45. 

background image

Strategia umiarkowana inaczej równowagi jest połączeniem strategii 

konserwatywnej i agresywnej. Stała część majątku pokrywana jest kapitałami 

długoterminowymi, a bieżące zapotrzebowanie na kapitał firma pokrywa zobowiązaniami 

krótkoterminowymi. Strategia ta należy do względnie bezpiecznych. Jedyne 

niebezpieczeństwo związane jest tutaj z zsynchronizowaniem w czasie wydatków i wpływów 

środków pieniężnych. 

 

Strategia agresywna, dynamiczna to przeciwieństwo strategii konserwatywnej. 

Znaczna część majątku przedsiębiorstwa pokrywana jest w drodze wykorzystania kredytów 

krótkoterminowych i pozostałych zobowiązań bieżących. Fakt korzystania z kredytów 

krótkoterminowych sprzyja minimalizacji kosztów kapitału oraz poprawie rentowności 

kapitałów własnych poprzez wykorzystanie zjawiska dźwigni finansowej. Przyjęcie tej 

strategii wiąże się jednak ze sporym ryzykiem. Wynika ono z zagrożenia, związanego z utratą 

płynności finansowej w sytuacji, gdy konieczność terminowego regulowania zobowiązań 

zmusza firmę do zaciągania dodatkowych kredytów. W konsekwencji może to spowodować 

poważne problemy finansowe, a ostatecznie doprowadzić do bankructwa.

12

 

 

Przedstawione powyżej koncepcje strategii finansowania ukazują wzajemne 

powiązania struktury kapitału, ryzyka związanego z jego pozyskaniem i wykorzystaniem oraz 

zyskownością. Stąd też przed podjęciem decyzji o przyjęciu konkretnej strategii należy 

dokonać wnikliwej analizy wszelkich czynników wraz z prawdopodobieństwem zmiany 

koniunktury. 

 

Firma w okresie swojej działalności pozyskuje środki finansowe z licznych źródeł i o 

odmiennym charakterze. Aby optymalnie wyselekcjonować odpowiedni kapitał należy 

zrelacjonować bieżące oraz przyszłe zapotrzebowanie przedsiębiorstwa na środki finansowe. 

Ważne jest również posiadanie odpowiedniej wiedzy z zakresu finansów i zarządzania, aby 

można było dostrzec dobre i złe strony poszczególnych rodzajów finansowania.  

Ważne jest, aby na etapie planowania finansowego ustalić właściwy stosunek między 

wartością środków własnych a wysokością i rodzajem pozyskiwanego kapitału. Finansowanie 

kapitałem obcym osiągnie efektywność tylko z chwilą, gdy jego rynkowa stopa procentowa 

                                                 

12

 Tomasz Wiśniewski: Finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw, Wyd. Drukarnia Wydawnicza im. W. 

L. Anczyca SA, Szczecin 2008, s. 42. 

background image

osiągnie niższą wartość niż stopa zysku firmy. Wobec tego wniesienie dowolnej ilości 

kapitału obcego będzie skutkować równoczesnym wzrostem zysku firmy. 

 


Document Outline