background image

Energia w 

ś

rodowisku

Energia w 

ś

rodowisku

(3) 

(3) 

Odnawialne 

ź

ródła energii

Odnawialne 

ź

ródła energii





Biomasa

Biomasa





Hydroenergia

Hydroenergia





Energia wiatru

Energia wiatru





Energia maremotoryczna (fale i prądy morskie)

Energia maremotoryczna (fale i prądy morskie)





Energia maretermalna (ciepło oceanów)

Energia maretermalna (ciepło oceanów)





Bezpośrednie wykorzystanie energii słonecznej

Bezpośrednie wykorzystanie energii słonecznej





Energia geotermalna

Energia geotermalna

Technologie wykorzystania biomasy 

Technologie wykorzystania biomasy 

procesy biochemiczne

procesy biochemiczne

Niektóre formy biomasy zawierają zbyt duŜo wody by moŜna je skut

Niektóre formy biomasy zawierają zbyt duŜo wody by moŜna je skut

ecanie 

ecanie 

spalać. Ich wykorzystanie na cele energetyczne jest moŜliwe dzię

spalać. Ich wykorzystanie na cele energetyczne jest moŜliwe dzię

ki 

ki 

procesom biochemicznym

procesom biochemicznym

Fermentacja alkoholowa

Fermentacja alkoholowa

proces rozkładu węglowodanów 

proces rozkładu węglowodanów 

zachodzący po dodaniu droŜdŜy bez dostępu tlenu. Surowce do 

zachodzący po dodaniu droŜdŜy bez dostępu tlenu. Surowce do 

fermentacji to: zboŜa, winigrona, ziemniaki, buraki cukrowe. 

fermentacji to: zboŜa, winigrona, ziemniaki, buraki cukrowe. 

Produktem jest alkohol

Produktem jest alkohol

Estryfikacja oleju

Estryfikacja oleju

przemiana oleju zawartego w roślinach (rzepak, 

przemiana oleju zawartego w roślinach (rzepak, 

soja, gorczyca) w estry metylowe. Powstaje biodiesel.

soja, gorczyca) w estry metylowe. Powstaje biodiesel.

Fermentacja metanowa

Fermentacja metanowa

proces rozkładu wielkocząsteczkowych 

proces rozkładu wielkocząsteczkowych 

substancji organicznych (białka, tłuszcze…) do alkoholi, kwasów 

substancji organicznych (białka, tłuszcze…) do alkoholi, kwasów 

organicznych, metanu. Produktem jest biogaz (metan i CO

organicznych, metanu. Produktem jest biogaz (metan i CO

2

2

).  

).  

Wykorzystuje się odchody zwierzęce, odpady komunalne i odpady 

Wykorzystuje się odchody zwierzęce, odpady komunalne i odpady 

przemysłu spoŜywczego

przemysłu spoŜywczego

Produkcja biogazu i etanolu w Europie

Produkcja biogazu i etanolu w Europie

Produkcja 

Produkcja 

biogazu

biogazu

Produkcja

Produkcja

etanolu

etanolu

background image

Produkcja energii elektrycznej z biomasy w 

Produkcja energii elektrycznej z biomasy w 

Europie

Europie

Ile energii biomasy zu

Ŝ

ywa ludzko

ść

 w 

Ile energii biomasy zu

Ŝ

ywa ludzko

ść

 w 

postaci 

Ŝ

ywno

ś

ci

postaci 

Ŝ

ywno

ś

ci

Normalna dieta dzienna człowieka  to 

2400 kcal

2400 kcal równowaŜne jest energii około 10 000 000 J

Na Ziemi Ŝyje około 

6 mld ludzi

Zapotrzebowanie roczne na energię w postaci Ŝywności 
wynosi:
10 MJ * 6 10

9

* 365 dni  = 2.2 * 10

19

Energia biomasy, która zapewniałaby Ŝywność dla 6 mld 
ludności świata,  powinna wynosić rocznie 2.2 * 10 19 J czyli 
520 Mtoe.

Energia biomasy przeznaczanej na Ŝywność stanowi 

około 

6% energii

zuŜywanej obecnie przez ludzi na wszystkie 

inne potrzeby

Energia maremotoryczna

Energia maremotoryczna





Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

(szacunkowe zasoby: 200 GW)

(szacunkowe zasoby: 200 GW)





Energia fal morskich

Energia fal morskich

(szacunkowe zasoby: 3 TW)

(szacunkowe zasoby: 3 TW)





Energia prądów morskich

Energia prądów morskich

(szacunkowe zasoby: 7 TW)

(szacunkowe zasoby: 7 TW)

Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Pod wpływem siły grawitacji od Słońca i KsięŜyca powierzchnia wody
w oceanach odkształca się – kula przyjmuje kształt elipsoidy

background image

Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Powstają dwa spiętrzenia wody: 
jedno zwrócone do KsięŜyca, 
drugie po przeciwnej stronie. Na 
skutek ruchu obrotowego Ziemii 
spiętrzenia przesuwają się po 
powierzchni. Cykl wynosi 12h 
25min. Występują dwa przypływy 
i dwa odpływy w ciągu doby. 
Zmiana poziomu morza nastepuje 
co nieco ponad 6 godzin. 
Wysokość spiętrzeń zaleŜy od 
odległości Ziemia – KsięŜyc i od 
ustawienia Słońca względem 
KsięŜyca. Największe jest podczas
pełni i nowiu księŜyca

Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Spiętrzenia są nieodczuwalne na 
oceanie
Na wybrzeŜu oceanu mają tylko 1-3 
metrów wysokości
Tylko w zatokach o lejowatym 
kształcie pojawia się duŜa róŜnica 
poziomów dochodząca w wyjątkowych 
przypadkach do 20m.

Istnieje około 30 miejsc na świecie, 
gdzie róŜnica poziomów regularnie 
przekracza 10m.

Wykorzystanie moŜliwości tych 30 
lokalizacji dałoby moc  30GW

.

Przypływ i odpływ u
wybrzeŜy Alaski

Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Zmiany poziomu
oceanu na wybrzeŜu
o lejowatym kształcie

Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Wykorzystanie:
Od 1966 roku w St Malo 
(Francja) pracuje 
elektrownia o mocy 240 
MW (ale pracuje 4-8 
godzin dziennie)

Od 1968 roku na  
półwysepie Kola (Rosja) 
działa obiekt 
doświadczalny o mocy 
1MW.
Istnieja projekty budowy 
w Kanadzie i Wielkiej 
Brytanii

background image

Elektrownia w Saint Malo

Elektrownia w Saint Malo

Elektrownia w Saint Malo

Elektrownia w Saint Malo

Turbiny pracują gdy gdy róŜnica
poziomu wody przekracza 2 m 
zarówno podczas przypływu gdy
woda wlewa się do zatoki jak i
podczas odpływu gdy woda wraca
do oceanu 

Energia fal morskich

Energia fal morskich

Wiatr wiejący nad
powierzchnią oceanu
wywołuje ruch falowy na 
powierzchni wody

Energię mechaniczną fal 
moŜna zamienić na energię 
elektryczną

Moc fal : 

Wysokość fali 1.5m -- 10kW na 1m długości czoła fali
Wysokość fali 3.0m -- 80kW na 1m długości czoła fali

Geografia fal morskich na wybrze

Ŝ

ch 

Geografia fal morskich na wybrze

Ŝ

ch 

Europy

Europy

Najczęstsze i wysokie
falowanie mórz u
wybrzeŜy wysp 
brytyjskich,
Islandii i Norwegii

Nikłe falowanie w
Morzach zamkniętych:
Bałtyckim i 
Śródziemnym

background image

Geografia fal morskich na oceanach 

ś

wiata 

Geografia fal morskich na oceanach 

ś

wiata 

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

energi

ę

 elektryczn

ą

energi

ę

 elektryczn

ą





Badane są 4 róŜne metody:

Badane są 4 róŜne metody:





Fala wywołują przepływ powietrza,

Fala wywołują przepływ powietrza,

które napędza turbinę

które napędza turbinę





Siła wyporu wywołuje ruchy w kierunku prostopadłym do 

Siła wyporu wywołuje ruchy w kierunku prostopadłym do 

powierzchni, co powoduje obracanie się wirnika 

powierzchni, co powoduje obracanie się wirnika 

połączonego z pradnicą

połączonego z pradnicą





Na falach unoszą się pływaki z cewkami, w 

Na falach unoszą się pływaki z cewkami, w 

których powstaje prąd

których powstaje prąd





Fale wlewją się do zbiornika, a wylewjacy się nadmiar wody 

Fale wlewją się do zbiornika, a wylewjacy się nadmiar wody 

napędza turbinę

napędza turbinę

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

energi

ę

 elektryczn

ą

energi

ę

 elektryczn

ą

Powietrze napędza

turbinę

Pływak z cewkami 
poruszjącymi się pionowo

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

Urz

ą

dzenia do zamiany energii fal na 

energi

ę

 elektryczn

ą

energi

ę

 elektryczn

ą

Projekt realizowany
w Szkocji

background image

Energia pr

ą

dów morskich

Energia pr

ą

dów morskich





Prądy morskie wywołane przez energię 

Prądy morskie wywołane przez energię 

słoneczną i ruch wirowy Ziemi

słoneczną i ruch wirowy Ziemi





Tylko 0,02% energii słonecznej 

Tylko 0,02% energii słonecznej 

docierającej do oceanów przekształca się 

docierającej do oceanów przekształca się 

w energię prądów.

w energię prądów.





Ocena zasobów 5

Ocena zasobów 5

-

-

7 TW.

7 TW.





Energia skoncentrowana jak energia rzek 

Energia skoncentrowana jak energia rzek 

a moŜe być wykorzystywana jak energia 

a moŜe być wykorzystywana jak energia 

wiatru

wiatru

Geografia pr

ą

dów morskich

Geografia pr

ą

dów morskich

Geografia pr

ą

dów morskich

Geografia pr

ą

dów morskich

Prędkość wody 0,4-5,0 m/s,
szerokość do 100 km i 
głębokość do 1 km.

DuŜa w porównaniu z 
powietrzem gęstość wody

DuŜa stabilność przepływu a 
na większych głębokościach 
nie ma sztormów

Wymagana bliskość lądu

Urz

ą

dzenie do wytwarzania energii 

Urz

ą

dzenie do wytwarzania energii 

elektrycznej

elektrycznej





Doświadczalna instalacja 

Doświadczalna instalacja 

planowana do budowy w 

planowana do budowy w 

Wielkiej Brytanii

Wielkiej Brytanii





Działały małe instalacje 

Działały małe instalacje 

między wyspami archipelagu 

między wyspami archipelagu 

Filipin i Indonezji na 

Filipin i Indonezji na 

głębokości 20

głębokości 20

-

-

30m przy 

30m przy 

prędkości prądu 2

prędkości prądu 2

-

-

3 m/s.

3 m/s.





Turbina działa identycznie jak 

Turbina działa identycznie jak 

wiatrak. Jest osadzona na 

wiatrak. Jest osadzona na 

dnie. Prąd morski płynie ze 

dnie. Prąd morski płynie ze 

stałą prędkością i ciągle w 

stałą prędkością i ciągle w 

tym samym kierunku

tym samym kierunku

background image

Energia maretermalna

Energia maretermalna





Ciepło mórz i oceanów

Ciepło mórz i oceanów





Energia słoneczna absorbowana jest przez 

Energia słoneczna absorbowana jest przez 

wodę na powierzchni mórz i oceanów  (W 

wodę na powierzchni mórz i oceanów  (W 

ciągu jednego dnia zaabsorbowana 

ciągu jednego dnia zaabsorbowana 

energia równa jest energii powstającej 

energia równa jest energii powstającej 

przy spaleniu 230 mld baryłek ropy 

przy spaleniu 230 mld baryłek ropy 

naftowej).

naftowej).





Czy moŜna wykorzystać tę energię

Czy moŜna wykorzystać tę energię

Energia maretermalna

Energia maretermalna

Ś

rednia temperatura wody na powierzchni

Ś

rednia temperatura wody na powierzchni

Energia maretermalna

Energia maretermalna





Temperatura wody na powierzchni w strefie tropikalnej 28

Temperatura wody na powierzchni w strefie tropikalnej 28

-

-

30

30

o

o

C

C





Temperatura wody na głębokości 700 m                            

Temperatura wody na głębokości 700 m                            

2

2

-

-

3

3

o

o

C  

C  

Dwie propozycje przetwarzania energii maretermicznej na 

Dwie propozycje przetwarzania energii maretermicznej na 

energię elektryczną:

energię elektryczną:





Ciepła woda słuŜy do zamiany na parę cieczy wrzących w 

Ciepła woda słuŜy do zamiany na parę cieczy wrzących w 

niskich temperaturach. Para napędza turbinę i jest 

niskich temperaturach. Para napędza turbinę i jest 

skraplana oddając ciepło zimnej wodzie.

skraplana oddając ciepło zimnej wodzie.





Ciepła woda wrze pod obniŜonym ciśnieniem, napędza 

Ciepła woda wrze pod obniŜonym ciśnieniem, napędza 

turbinę i skrapla się w kontakcie z zimna wodą. Przy okazji 

turbinę i skrapla się w kontakcie z zimna wodą. Przy okazji 

mamy odsoloną wodę.

mamy odsoloną wodę.

Energia maretermalna

Energia maretermalna

Eksperymentalna 
elektrownia pracowała 
przez 4 miesiące u 
wybrzeŜy Hawajów.

Sukcesem było to, Ŝe w 
sumie wygenerowała 
energię, która była 
większa od energii 
potrzebnej na 
eksploatację elektrowni.

background image

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Obserwując zjawiska zachodzące w 
przyrodzie a takŜe wykonując wiercenia 
Ziemii przekonujemy się, Ŝe wnętrze 
Ziemii jest gorące.

Czy moŜna wykorzystać energię cieplną 
tkwiącą w skorupie ziemskiej.

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Temperatura wnętrza Ziemii 
wynosi około 5000K

Trwa stały dopływ energii do 
powierzchni ziemi z jej wnętrza

Strumień energii płynącej na 
powierzchnię = 0,063 W/m

2

.

Ziemia nie stygnie bo źródłem 
energii jest rozpad 
promieniotwórczych 
pierwiastków znajdujących się 
we wnętrzu ziemi. Energia 
geotermalna jest więc formą 
energii jądrowej.

Typowy (średni) wzrost temperatury 
wraz z głębokością wiercenia wynosi:

2.75

o

C na kaŜde 100m głebokości

Energia geotermalna

Energia geotermalna





Obszary:                Gradient temperatury

Obszary:                Gradient temperatury





hipertermiczne         ponad 8

hipertermiczne         ponad 8

o

o

C na 100 m

C na 100 m





semitermiczne        od 4 do 8

semitermiczne        od 4 do 8

o

o

C na 100 m

C na 100 m





normalne               poniŜej 4

normalne               poniŜej 4

o

o

C na 100 m

C na 100 m

Energia geotermalna

Energia geotermalna





Zasoby energii geotermalnej to:

Zasoby energii geotermalnej to:





Gorące wody (

Gorące wody (

energia hydrotermiczna

energia hydrotermiczna

)

)

Występują tylko w szczególnych miejscach. Woda 

Występują tylko w szczególnych miejscach. Woda 

moŜe mieć temperaturę nawet 200

moŜe mieć temperaturę nawet 200

-

-

300

300

o

o

C, gdy 

C, gdy 

występuje pod wysokim ciśnieniem. 

występuje pod wysokim ciśnieniem. 

Znacznie częściej gorące wody mają temperaturę 

Znacznie częściej gorące wody mają temperaturę 

50

50

-

-

70

70

o

o

C i występują wtedy pod znacznym 

C i występują wtedy pod znacznym 

obszarem powierzchni ziemi 

obszarem powierzchni ziemi 





Gorące skały (

Gorące skały (

energia petrotermiczna

energia petrotermiczna

)

)





Zasoby te występują wszędzie. Temperatura skał 

Zasoby te występują wszędzie. Temperatura skał 

wynosi 30

wynosi 30

-

-

200

200

o

o

C i zaleŜy od miejsca i przede 

C i zaleŜy od miejsca i przede 

wszystkim od głębokości.

wszystkim od głębokości.

background image

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Wykorzystanie energii petrotermicznej

Wykorzystanie energii petrotermicznej

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Wykorzystanie energii petrotermicznej

Wykorzystanie energii petrotermicznej

Instalacja doświadczalna w 
Stanie Nevada to dwa  otwory 
do głębokości około 3000 m 
Temperatura skały około 250

o

C.

Jednym otworem wprowadzno 
zimną wodę a drugim 
wydostawała się  woda o 
temperaturze 160-180

o

C.

Po kilku miesięcach pracy i po 
wykonaniu badań instalacja 
została zamknięta.
Moc cieplna źródła wynosiła do 
5 MW.

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Wykorzystanie energii hydrotermicznej

Wykorzystanie energii hydrotermicznej

Bezpośrednie

Bezpośrednie

wykorzystanie

wykorzystanie

goracej wody w

goracej wody w

zaleŜności od jej

zaleŜności od jej

temperatury

temperatury

Gorącą wodę uŜywa 
się do produkcji 
energii elektrycznej 
tylko wtedy, gdy 
temperatura wody 
znacznie przekracza 
100

o

C.

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Wykorzystanie energii hydrotermicznej

Wykorzystanie energii hydrotermicznej





Wykorzystanie goracej wody:

Wykorzystanie goracej wody:





W świecie                          Przykład Islandii 

W świecie                          Przykład Islandii 

background image

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Wykorzystanie energii hydrotermicznej

Wykorzystanie energii hydrotermicznej





Przykład Islandii 

Przykład Islandii 

Energia geotermalna

Energia geotermalna

Podsumowanie 

Podsumowanie 

-

-

komentarz

komentarz





Energia przypływów i odpływów

Energia przypływów i odpływów

Niewiele energii, niewiele lokalizacji, ale jest precedens d

Niewiele energii, niewiele lokalizacji, ale jest precedens d

ziałający 

ziałający 

od 40 lat, słowem ciekawostka

od 40 lat, słowem ciekawostka





Energia fal morskich

Energia fal morskich

Energia powszechnie występująca, trudna do okiełznania, 

Energia powszechnie występująca, trudna do okiełznania, 

wyzwanie dla konstruktorów, jest nadzieja na wykorzystanie, bo w

wyzwanie dla konstruktorów, jest nadzieja na wykorzystanie, bo w

wielu krajach prowadzone są  badania róŜnych konstrukcji

wielu krajach prowadzone są  badania róŜnych konstrukcji





Energia prądów morskich

Energia prądów morskich

DuŜe zasoby, ale mało lokalizacji nadających się do praktycz

DuŜe zasoby, ale mało lokalizacji nadających się do praktycz

nego 

nego 

wykorzystania

wykorzystania





Energia ciepła oceanów

Energia ciepła oceanów

Bardzo duŜo zmagazynowanej energii ale w niewielu miejscach 

Bardzo duŜo zmagazynowanej energii ale w niewielu miejscach 

moŜna ją wykorzystać i to z bardzo małą wydajnością

moŜna ją wykorzystać i to z bardzo małą wydajnością





Energia geotermalna

Energia geotermalna

Od dawna jest wykorzystywana jako energia hydrotermiczna  a 

Od dawna jest wykorzystywana jako energia hydrotermiczna  a 

przyszłości będzie równieŜ wykorzystywana energia 

przyszłości będzie równieŜ wykorzystywana energia 

petrotermiczna

petrotermiczna