2014-04-12
1
Ubezpieczenia
Odpowiedzialności cywilnej
Odpowiedzialność cywilna
Obowiązek ponoszenia przewidzianych przez
przepisy prawne lub inne normy społeczne
konsekwencji zachowania się własnego lub
innych osób.
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
2
Odpowiedzialność cywilna:
Deliktowa (ex delicto) – szkoda na mieniu lub
osobie zostaje wyrządzona czynem
niedozwolonym
Kontraktowa (ex contractu) – szkodą jest
niewykonanie lub nienależyte wykonanie
zobowiązania
Funkcje odpowiedzialności
cywilnej
Kompensacyjna – naprawienie szkody (ale
na odszkodowaniu nie powinno się
wzbogacić)
Prewencyjno – wychowawcza – ma
zapobiegać kolejnym szkodom
Represyjna – kara dla sprawcy
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
3
Zasady odpowiedzialności
cywilnej
A. Zasady odpowiedzialności deliktowej:
Wina
Odpowiedzialność za skutek
Dopiero wyrządzenie szkody staje się źródłem
zobowiązania
Zasada:
1.
Zasada winy
2.
Zasada ryzyka
3.
Zasada słuszności
1. Zasada winy:
Czyn – zdarzenie powodujące szkodę:
działanie (aktywne zachowanie się)
zaniechanie (powstrzymanie się od działania)
Bezprawność czynu – naruszenie
obowiązujących zasad, nakazów, zakazów,
czyli ustalonych i usankcjonowanych reguł
postępowania.
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
4
Wina
– stosunek sprawcy do czynu lub do dokonania
oceny następstw
- Możliwość postawienia zarzutu ze strony
oceniającego z zewnątrz nastawienie
psychiczne sprawcy
Uznanym za winnego może
być tylko:
Osoba poczytalna
Dojrzała psychiczne (małoletni do lat 13 nie
ponosi odpowiedzialności za swoje czyny)
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
5
Stopnie winy:
Wina umyślna – ma świadomość działania i jest w
stanie przewidzieć skutki działania (dąży do nich lub
co najmniej się na nie godzi)
Np. odpowiedzialność przewoźnika i odpowiedzialność
spedytora
Niedbalstwo (wina nieumyślna)
– sprawca bezpodstawnie sądzi, że uniknie
bezprawnych skutków działania (lekkomyślność)
- sprawca mimo, że powinien nie przewiduje
możliwości wystąpienia bezprawnych skutków
(rażące niedbalstwo)
2. Zasada ryzyka
Podejmowanie pewnych czynności
powoduje, że w wyniku powstania szkody
domniemywa się odpowiedzialność sprawcy
nie trzeba udowadniać winy sprawcy
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
6
Uwolnić się od zasady ryzyka
można jedynie z powodu:
Wystąpienia siły wyższej
Wyłącznej winy poszkodowanego
Wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą nie
ponosi odpowiedzialności
Przykłady odpowiedzialności
na zasadzie ryzyka:
Odpowiedzialność zwierzchnika za podwładnego
Odpowiedzialność zajmującego pomieszczenie w
przypadku wyrzucenia, wylania, wypadnięcia czegoś
z tego pomieszczenia
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza budowli
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza
mechanicznego środka komunikacji
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
7
B. Zasady odpowiedzialności
kontraktowej
Dłużnik jest zobowiązany do naprawienia
szkody wynikłej z niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania
Strony łączy więź prawna przed powstaniem
szkody
Odpowiedzialność za:
-
Winę
-
Za sam skutek
1.
Zasada winy
-
czyn: działanie lub zaniechanie
-
Bezprawność czynu – dłużnik nie działa
zgodnie z prawem przedmiotowym
-
Wina sprawcy:
-
Umyślna
-
Niedbalstwo (niedołożenie należytej staranności)
Uwolnienie się od winy:
-
Siła wyższa
-
Przypadek
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
8
2. Zasada ryzyka – odpowiedzialność za
zobowiązanie, które nie było wykonywane
osobiście
Sprawcami szkody są:
-
Przedstawiciele ustawowi dłużnika
-
Osoby, przy pomocy których dłużnik
wykonuje zobowiązanie (pomocnicy)
-
Osoby, którym dłużnik powierzył wykonanie
zobowiązania (podwykonawcy)
Przesłanki odpowiedzialności
cywilnej
Fakt powodujący szkodę
Powstanie szkody
Związek przyczynowy między faktem a
wyrządzoną szkodą
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
9
Szkoda – uszczerbek majątkowy lub
niemajątkowy na dobrach poszkodowanego,
powstały w wyniku faktu wywołanego przez
sprawcę
Rodzaje szkód:
Majątkowa (uszczerbek majątkowy) i
niemajątkowa (niematerialna, krzywda
→zadośćuczynienie)
Na mieniu (trwała utrata rzeczy, uszkodzenie
lub zniszczenie rzeczy, naruszenie
wyodrębnionego prawa majątkowego) i na
osobie (uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia,
pozbawienie życia, naruszenie innych dóbr
osobistych)
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
10
Szkoda obecna, przyszła i ewentualna
Szkoda bezpośrednia oraz szkoda pośrednia
Przyczyny, które tworzą
bezpośrednie szkody (bez przerwy
w czasie i odchylenia w przestrzeni)
jako wynik zdarzeń dotykających
dany przedmiot
Strata pośrednia – taka jak
utrata wartości mienia wywołana
bezpośrednim jego
zniszczeniem lub utratą
„Elementy szkody”:
Straty rzeczywiste (różnica stanu majątku przed i po
szkodzie):
- całkowita utrata poszczególnych części majątku
- pogorszenie się stanu części majątkowych
- pomniejszenie wartości majątku
- powstanie zadłużenia
- zwiększenie się stanu długów
- zwiększenie się poniesionych wydatków w związku
ze zdarzeniem, które spowodowało szkodę
Utracone korzyści (hipotetyczne założenie, że w
przypadku niewystąpienia szkody poszkodowany
osiągnąłby określone korzyści)
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
11
Sposoby naprawienia szkody
Szkoda majątkowa
Przywrócenie do stanu pierwotnego
Odszkodowanie pieniężne
Szkoda na osobie (majątkowa)
Jednorazowe świadczenie
renta
Szkoda na osobie (śmierć człowieka)
Renta obligatoryjna
Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu
Jednorazowe odszkodowanie
Krzywda (szkoda niemajątkowa)
zadośćuczynienie
Ubezpieczenia OC
Ubezpieczenie OC – zobowiązanie się zakładu
ubezpieczeń do zapłaty określonego
odszkodowania – w wypadku wyrządzenia
szkody przez ubezpieczającego lub
ubezpieczonego
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
12
Suma gwarancyjna
Odpowiedzialność sprawcy i zakładu
ubezpieczeń ma charakter solidarny
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
wobec poszkodowanego jest ograniczona
umową z ubezpieczonym
Ubezpieczenia OC
Obowiązkowe (ok. 154 ubezpieczeń)
http://piu.org.pl/public/upload/ibrowser/analizy%
20i%20raporty/PIU_UMK_ubezpieczenia%20o
bowiazkowe_raport.pdf
Dobrowolne
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
13
Ubezpieczenia obowiązkowe
1.
OC komunikacyjne
2.
OC rolników
3.
(budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego)
4.
OC adwokatów
5.
OC radców prawnych
6.
OC notariuszy
7.
OC podmiotu przyjmującego zamówienia na świadczenia
zdrowotne
8.
OC prowadzącego biura rachunkowe
9.
OC biegłych rewidentów
10.
OC doradców podatkowych
11.
OC zarządców nieruchomości
12.
OC pośredników nieruchomości
13.
OC rzeczoznawców majątkowych
14.
OC organizatorów imprez masowych
15.
OC komorników
16.
OC organizatorów turystyki
17.
OC podmiotów eksploatujących obiekty jądrowe za
szkody jądrowe
18.
OC architektów i inżynierów budownictwa
19.
OC rzecznika patentowego
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
14
20.
OC detektywów
21.
OC podmiotów ratownictwa medycznego
22.
OC podmiotów certyfikujących podpis
elektroniczny
23.
OC agentów ubezpieczeniowych
24.
OC brokerów ubezpieczeniowych
Ubezpieczenia obowiązkowe:
-
Źródło powstania obowiązku – ustawa
-
Jednolite warunki ubezpieczenia ustalone
aktem prawnym
-
Obowiązek przyjęcia ubezpieczenia przez
zakład ubezpieczeń
-
Sankcje karne za brak ubezpieczenia
-
W ubezpieczeniach obowiązkowych OC
poszkodowani mają gwarantowane
świadczenia odszkodowawcze z UFG
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
15
Ubezpieczenia obowiązkowe:
osoba chcąca zmienić z. u. musi
wypowiedzieć umowę najpóźniej na jeden
dzień przed upływem okresu na jaki została
zawarta, nową umowę należy zawrzeć
najpóźniej ostatniego dnia okresu
ubezpieczenia
Ubezpieczenia obowiązkowe:
mimo niezapłacenia kolejnej raty składki w
terminie oznaczonym w umowie,
odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń trwa do
końca umowy
umowa trwa przez czas w niej oznaczony
jeżeli zapłacono całą składkę umowa przedłuża
się automatycznie na następny okres 12
miesięcy
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
16
wypłata odszkodowania następuje w ciągu
30 dni, licząc od dnia zawiadomienia o
szkodzie, jeżeli okazałoby się to
niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w
terminie 14 dni od dnia, w którym przy
zachowaniu należytej staranności
wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe,
jednak nie później niż 90 dnia od złożenia
zawiadomienia (chyba że wypłata zależy
od toczącego się postępowania karnego
lub cywilnego)
uprawniony lub poszkodowany mają prawo
wglądu w akta sprawy i uzyskania odpłatnie
odpisów i kserokopii
w terminie 7 dni od zgłoszenia szkody
poszkodowany lub uprawniony muszą być na
piśmie lub drogą elektroniczną poinformowani
przez z. u. jakich dokumentów z. u. będzie żądał
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
17
OC komunikacyjne:
umowa zawierana na 12 miesięcy z wyjątkiem:
pojazdów zarejestrowanych czasowo,
zarejestrowanych za granicą, wolnobieżnych,
historycznych, zarejestrowanych na stałe przez
osobę prowadzącą działalność gospodarczą
polegającą na pośredniczeniu kupna – sprzedaży
pojazdów, gdy pojazd jest przeznaczony do
sprzedaży
OC obejmuje zdarzenia powstałe na terytorium
Polski i UE
W razie zbycia pojazdu ubezpieczenie
przechodzi na nabywcę i trwa do końca okresu,
chyba że wypowie on umowę w terminie 30 dni
od kupna (tylko wtedy przysługuje zwrot składki)
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
18
Szkody spowodowane przez nabywcę obciążają
konto nabywcy
Suma gwarancyjna nie może być niższa niż
równowartość w złotych: ???
5 mln€ na jedno zdarzenie bez względu na liczbę
poszkodowanych za szkody na osobie
1 mln € w odniesieniu do jednego zdarzenia, za
szkody na mieniu
wyłączenia odpowiedzialności z.
u.:
za szkody polegające na zniszczeniu, uszkodzeniu
lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego
posiadaczowi pojazdu
w towarach przewożonych za opłatą, chyba że
szkodę spowodował inny pojazd mechaniczny niż
przewożący towar
polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów
wartościowych i zbiorów filatelistycznych i
podobnych
polegające na skażeniu środowiska
zniesiono franszyzę
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
19
Konsekwencje braku ubezpieczenia
obowiązkowego:
Do kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy
ubezpieczenia OC
są obowiązane:
Policja
Organy celne
Straż Graniczna
Organy właściwe w sprawach rejestracji pojazdów
Inspekcja Transportu Drogowego
są uprawnione:
UFG
inne organy kontroli ruchu drogowego
Kary za brak ubezpieczenia:
W ubezpieczeniach OC komunikacyjnych:
samochody osobowe – ???
samochody ciężarowe i autobusy – ???
pozostałe pojazdy – ???
Wysokość kar zróżnicowana od długości
pozostawania bez ubezpieczenia:
20% opłaty, za okres do 3 dni
50% opłaty, za okres do 14 dni
100% opłaty, za okres ponad 14 dni
Kara wpływa na rzecz
UFG
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
2014-04-12
20
Pseudoregres ubezpieczeniowy
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (