AKADEMIA
TECHNICZNO-HUMANISTYCZNA
w Bielsku-Białej
Katedra Technologii Maszyn
i Automatyzacji
Wykonał:..............................................
Wydział:...............................................
Kierunek:..............................................
Rok akadem.:........................................
Semestr:................................................
Ćwiczenie wykonano:
dnia:..........................................................
Ćwiczenie zaliczono:
dnia:......................... ocena:..................
LABORATORIUM OBRÓBKI SKRAWANIEM
Temat: OSTRZENIE NARZĘDZI WIELOOSTRZOWYCH
1) Cel ćwiczenia
Celem ćwiczenia jest zapoznanie z metodami ostrzenia narzędzi wieloostrzowych, oraz
ze sposobem przeprowadzenia kontroli wymiarowej na podstawie freza.
2) Wymagane wiadomości
a) Geometria freza walcowego,
b) Geometria freza walcowo-czołowego,
c) Geometria
głowic frezarskich,
d) Ostrzenie powierzchni przyłożenia na przykładzie freza walcowego,
e) Ostrzenie powierzchni natarcia na przykładzie freza walcowego,
f) Kontrola wymiarowa narzędzi wieloostrzowych.
3) Literatura
[1] Dmochowski J.: „Podstawy obróbki skrawaniem”.
[2] Dmochowski J., Uzarowicz A.: „Obróbka skrawaniem i obrabiarki”.
[3] Jemielniak K.: „Obróbka skrawaniem”.
[4] Grzesik W.: „Podstawy skrawania materiałów metalowych”.
[5] Poradnik
Inżyniera: „Obróbka skrawaniem”, Tom I.
[6] Zbiór polskich norm.
4) Przebieg ćwiczenia
4.1.) Omówienie ćwiczenia.
• Podanie kolejności wykonania ćwiczenia,
• Podanie kątów natarcia i przyłożenia, które należy uzyskać w procesie
szlifowania,
• Pomiar kątów natarcia i przyłożenia danego freza.
4.2.) Wykonanie ćwiczenia.
Dla zadanych kątów natarcia i przyłożenia należy odpowiednio ustalić położenie freza
w uchwycie szlifierko-ostrzarki. Powierzchnię natarcia i przyłożenia ostrzyć dwoma
sposobami:
• Przez odpowiednie dosunięcie freza do ściernicy,
• Przez zmianę kąta pochylenia osi głowicy szlifierki.
a) Ostrzenie z wykorzystaniem skręcenia głowicy ściernicy.
Podpórkę ustawia się na wysokości osi freza, a głowicę pochyla się w pionowej
płaszczyźnie o żądany kąt przyłożenia i skręca się w płaszczyźnie pionowej o kąt
ε, kąt ten
oblicza się ze wzoru:
o
tg
tg
tg
ε
α
=
⋅
λ
gdzie:
λ - kąt pochylenia linii śrubowej.
b) Ostrzenie
ściernicami tarczowymi.
Ostrzenie przeprowadza się obwodem ściernicy przy czym mogą być stosowane dwa
sposoby:
• Szlifowane ostrze opiera się o podpórkę ustawioną na wysokości, obniżonej
w stosunku do osi ściernicy o wielkość H
1
.
o
D
H
α
sin
2
1
⋅
=
gdzie:
D - średnica freza.
• Stosowany przy szlifowaniu dużych kątów pochylenia linii śrubowej. Polega na
skręceniu osi ściernicy w stosunku do osi freza o kąt
ε. Obliczamy go ze wzoru:
λ
α
ε
sin
⋅
=
o
tg
tg
gdzie:
α
o
- kąt przyłożenia w płaszczyźnie prostopadłej do krawędzi skrawającej.
λ - kąt pochylenia linii śrubowej.
c) Ostrzenie powierzchni natarcia.
Oś freza w płaszczyźnie ściernicy ustawia się za pomocą specjalnej linijki, której
płaszczyzna a leży w osi pryzmy. W przypadku zerowego kąta natarcia, wystarczy ustawić oś
freza w skrawającej płaszczyźnie ściernicy.
W miarę wzrostu dodatniego kąta natarcia, oś freza powinna być przesunięta
w kierunku do skrawającej płaszczyzny ściernicy o wielkość H odpowiadającą kątowi
natarcia.
o
w
D
H
γ
sin
2
⋅
=
gdzie:
D
w
- średnica freza,
γ
o
- kąt natarcia.
WIADOMOŚCI TEORETYCZNE
1.) Geometria freza walcowego.
Rys. 1. Geometria freza walcowego nasadzanego w układzie narzędzia
Gdy zarys ostrza freza w przekroju płaszczyzną P
o
lub P
n
jest ograniczony
powierzchniami płaskimi (rys. 2), frez nazywamy jednościnowym lub dwuścinowym, gdy
powierzchniami krzywoliniowymi - frezem o zarysie ostrza krzywoliniowym.
Rys. 2. Zarysy ostrzy frezów: a) jednościnowy; b) dwuścinowy; c) krzywoliniowy
(paraboliczny)
2.) Geometria freza walcowo-czołowego.
Rys. 3. Budowa freza walcowo - czołowego: A - część skrawająca, C - odsadzenie
Rys. 4. Geometria freza walcowo-czołowego w układzie narzędzia
3.) Geometria głowic frezarskich.
Rys. 5. Głowica trzpieniowa frezowa: A - część skrawająca, B - część chwytowa, C - korpus:
1 - płyta z węglików spiekanych, 2 - klin, 3 - śruba mocująca
Rys. 6. Głowica frezowa nasadzana: A - część skrawająca, C - korpus, 1 - płytka z węglików
spiekanych, 2 - klin, 3 - śruba mocująca, 4 - otwór ustalający współśrodkowe
położenie głowicy, 5 - rowek zabierakowy, 6 - otwór pod śruby mocujące
Rys. 7. Geometria ostrza głowicy frezowej w układzie narzędzia
4.) Ostrzenie powierzchni przyłożenia na przykładzie freza walcowego.
Ostrzenie frezów przeprowadza się na ostrzarkach uniwersalnych kopiałowych lub
z podpórką. Szlifowanie powierzchni przyłożenia może odbywać się dwoma sposobami:
• Czołem ściernicy garnkowej,
• Obwodem ściernicy tarczowej.
W obu sposobach, wartość kąta przyłożenia uzyskuje się przez przesunięcie osi
wrzeciona ściernicy w stosunku do osi freza o określoną wartość H, w rezultacie otrzymuje
się żądany kąt pochylenia płaszczyzny przyłożenia. Wielkość H można obliczyć ze wzoru:
o
w
D
H
α
sin
2
⋅
=
Rys. 8. Szlifowanie powierzchni przyłożenia: a) na szlifierce o nieprzechylnej głowicy
szlifierskiej, b) na szlifierce z pochylną głowicą
5.) Ostrzenie powierzchni natarcia na przykładzie freza walcowego.
Szlifowanie powierzchni natarcia ostrza stosuje się tylko w tym przypadku, jeżeli ostrza
freza są mocno stępione lub wyszczerbione. Oś freza w płaszczyźnie ściernicy ustawia się za
pomocą specjalnej linijki, której płaszczyzna a leży w osi pryzmy. W przypadku zerowego
kąta natarcia należy ustawić oś freza w skrawającej płaszczyźnie ściernicy. W miarę wzrostu
dodatniego kąta natarcia, oś freza powinna być przesunięta w kierunku do skrawającej
płaszczyzny ściernicy o wielkość H odpowiadającą kątowi natarcia.
o
w
D
H
γ
sin
2
⋅
=
gdzie:
D
w
– średnica freza,
γ
o
– kąt natarcia.
Rys. 9. Ustawienie ściernicy przy ostrzeniu powierzchni natarcia frezów z ostrzami prostymi
6.) Kontrola wymiarowa narzędzi wieloostrzowych.
Kontrola wymiarowa narzędzi wieloostrzowych sprowadza się głównie do:
• Pomiarów kątów, długości krawędzi skrawających, ogólnie całej geometrii za
pomocą przyrządów kontrolnych takich jak: kątomierze, wysokościomierze,
długościomierze mechaniczne lub optyczne, pomiar długości przeprowadza się
również za pomocą lupki z naciętą podziałką,
Rys. 10. Pomiar kątów natarcia i przyłożenia kątomierzem uchylnym
Rys. 11. Pomiar kątów za pomocą wysokościomierza
• Pomiarów bicia frezów na przyrządach kłowych,
• Pomiarów twardości,
• Sprawdzenie chropowatości powierzchni tych narzędzi,
• Sprawdzenie czy ostrze nie ma: rys, pęknięć, wyłamań, przypaleń szlifierskich
i innych uszkodzeń mechanicznych powstałych podczas ostrzenia.
5) Przeprowadzenie ostrzenia
a) pomiar
kąta natarcia,
Podczas ćwiczenia należało zmierzyć kąt natarcia freza walcowego metodą pośrednią.
Należało zmierzyć wielkość A, C oraz średnicę freza D za pomocą wysokościomierza.
D =
C =
A =
Kąt natarcia freza oblicza się ze wzoru:
(
)
D
A
C
o
−
⋅
=
2
arcsin
γ
b) ostrzenie powierzchni przyłożenia,
Ostrzenie powierzchni przyłożenia można przeprowadzić za pomocą ściernic
tarczowych lub garnkowych.
• Ostrzenie ściernicami garnkowymi,
Ostrzenie bez korzystania z możliwości skręcania głowicy ściernicy. Obrabiany ząb
opiera się o podpórkę obniżoną w stosunku do osi freza o wielkość H, którą obliczamy ze
wzoru:
o
D
H
α
sin
2
⋅
=
Aby uniknąć obrabiania innych zębów freza drugą stroną ściernicy to należy oś
ściernicy skręcić o kąt 1
÷3° względem osi freza.