background image

GRUPA A 

1. Klistron dwuwnękowy jest lampą elektronową 
wzmacniającą
 czy generującą? 
Wzmacniającą 
2. Narysuj charakterystyki klistronu refleksowego – 
częstotliwość i
 moc wyjściowa w zależności od napięcia 
reflektora. Skomentuj wykresy. 

 

Mówi się, ze klistron gen. np na zerowym zakr drgan (zw. obsz lu 
stref drgan). Oznacza to, iz liczba n=1. Zakres pierwszy odpowiada 
n=1, itd. Pomiędzy zakresami brak drgań, bo paczki elektronów 
powracają gdy pole w.cz. jest dla nich przyspieszajace (elektrony 
nie moga oddac en rezonatorowi) 
 
 
Zależność mocy wyjściowej klistronu refleksowego a) oraz 
charakterystyki przestrajania elektronowego b) w funkcji napiecia 
Urlf przy stalym nap przyspieszajacym (napieciu stalym 
zasilajacym rezonator). 
 
 
 
3. Magnetron jest lampą generującą moc mikrofalową z : 
a)dużą (rząd sprawności 50%-80%) 
 
4. Zad. Problemowe: Wyjaśnij zasadę działania cyrkulatora 
ferrytowego, podaj postać macierzy rozproszenia cyrkulatora 
idealnego i przykłady stosowania w technice b.w.cz. 
 

 

Cyrkulator ferrytowy- rozgałęzienie falowodowe z wkładką 
ferrytową o trzech lub czterech wrotach wyjściowych. Sygnał 
doprowadzony do pierwszych wrót może być odebrany tylko przez 
drugie wrota, podczas gdy sygnał z wrót drugich przechodzi tylko 
do trzecich, a z trzecich z powrotem do pierwszych (w 
trójwrotniku). Zasada działania cyrkulatora polega na skręceniu 
przebiegu linii sił pola magnetycznego przez wewnętrzne wkładki 
ferrytowe 

Charakteryzuje się macierzą rozproszenia (w 
przypadku idealnym): 
 
 

 
5. Miarą zdolności anteny mikrofalowej do koncentracji mocy 
promieniowanej w określonym kierunku jest:  
a) kierunkowość i zysk anteny,  
b) jej impedancja promieniowania i impedancja wejściowa, 
c) jej sprawność energetyczna wyrażona stosunkiem mocy 
doprowadzanej do anteny do mocy przez nią wypromieniowanej ?  
Narysuj charakterystykę częstotliwościową reflektancji (strat 
powrotu) anteny mierzonej skalarnym analizatorem sieci. Podaj 
stosowny komentarz. 
 

 

 
6.  Skanowanie przestrzenne wiązką antenową może być 
pozyskane dzięki włączonym w sieć formowania wiązki:  
a) wielostanowym cyfrowym przesuwnikom fazy,  
b) dzielnikom mocy i sprzęgaczom kierunkowym zapewniającym 
nierównomierny rozkład mocy doprowadzanej do elementów 
promieniujących tworzących wiersz lub kolumnę układu 
antenowego, 
c) dzięki zmianie częstotliwości sygnału doprowadzanego do 
anteny
 
d) macierzy Butlera NxN, która charakteryzuje się stałą różnicą 
fazy sygnałów mierzonych w przyległych jej wrotach 
wyjściowych, zmienianą wraz z przełączaniem sygnału 
antenowego od wrota do wrota wejściowego macierzy? 
 
7.  Czysty rodzaj TEM powstaje w prowadnicy falowej 
spełniającej następujące warunki:  
a)nie zmieniane wzdłuż prowadnicy wymiary przekroju 
poprzecznego,  
b)co najmniej jeden przewodnik,  
c)co najmniej dwa przewodniki, ogólnie N przewodów,  

d)ośrodek dielektryczny złożony z wielu planarnie ułożonych 
warstw dielektrycznych o różnych przenikalnościach 
elektrycznych,  
e)jednorodny ośrodek dielektryczny, w którym znajdują się 
przewody linii.  
f)W linie N przewodowej rozchodzić się może N niezależnych 
rodzajów pola,  
g) W linie N przewodowej rozchodzić się może N+1 niezależnych 
rodzajów pola  
h) W linie N przewodowej rozchodzić się może N niezależnych 
rodzajów pola  
 
8. W falowodzie prostokątnym podstawowym rodzajem pola 
jest: 
a) rodzaj  TM - określa liczbę całkowitych zmian wzdłuż szerszej 
ś

cianki falowodu 

]

[

2

Hz

c

f

g

g

β

π

=

g

g

2

β

π

λ

=

 

b) rodzaj  TE -określa liczbę całkowitych zmian wzdłuż  
węższej ścianki falowodu 
c) moce TE  
Podaj zależności określające krytyczną długość fali i częstotliwość 
krytyczną (f

g

) dla falowodu z rodzajem podstawowym. 

(?) 
 
 
9. W liniach sprzężonych wraz ze współczynnikiem sprzężenia  
a)zwiększa się  
b)maleje  
stosunek rodzajowych impedancji charakterystycznych? Podaj 
wyrażenia określające współczynnik sprzężenia w zależności od 
parametrów jednostkowych linii (indukcyjności i pojemności 
własnej i wzajemnej na jednostkę długości) i w zależności od 
impedancji rodzajowych. 
 
Zce i Zco – impedancje chrakterystyczne. Impedancje te pozostają 
w prostej realcji z tzw. współczynnikiem sprzężenia linii: 

co

ce

co

ce

m

c

m

l

Z

Z

Z

Z

C

C

k

L

L

k

k

+

=

=

=

=

=

1

1

 
Ponadto, impredancje to dobrane są aoby spełnić warunek 
dopasowania impedancyjnego: Z

0

=sqrt(Z

ce

Z

co

), Z

0

 – impedancja 

odniesienia 
 
10.  Zad. Problemowe: Narysuj schemat obwodu 
dopasowującego
 impedancję obciążenia do impedancji 
charakterystycznej toru ze strojnikiem równolegle włączonym w 
linię i opisz lub przedstaw na wykresie Smitha konstrukcję obwodu 
ze strojnikiem równoległym w postaci zwartego na końcu odcinka 
linii. 

 

 

 
11. Współczynnik fali stojącej definiuje się jako stosunek:  
a)amplitud zespolonych fal napięciowych U+ i U-,  
b) napięć mierzonych w przekrojach maksimum Um i minimum 
Um rozkładu fali stojącej 
Oblicz WFS wiedząc, że straty powrotu zmierzone skalarnym 
analizatorem sieci RT = 20dB. O ile mniej wydzieli się mocy w 
niedopasowanym obciążeniu o podanej mierze strat powrotu? 
Podaj wynik w mierze bezwzględnej i decybelowej. 

2

2

|

|

|

|

,

|

|

1

|

|

1

,

|

|

1

log

20

.

.

Γ

=

Γ

=

Γ

Γ

+

=

=

+

L

P

P

WFS

r

L

R

 

 
12. Zad. Problemowe: Dwuwrotnik pasywny opisany jest 
parametrami rozproszenia S. Wprowadzane przez niego tłumienie 
definiuje się następująco A(dB) = 10 log P1/P2, gdzie P1 to moc 
dysponowana generatora a P2 to moc wydzielona w obciążeniu 
dopasowanym. Wykazać, że tłumienie A(dB) jest sumą tłumienia 
A1(dB) wywołanego odbiciem mocy „od wejścia” i tłumienia 
A2(dB) wywołanego stratami mocy na ciepło Joule’a w stratnym 
układzie pasywnym. Zdefiniować tłumienia A1(dB) i A2(dB) i 
wyprowadzić lub podać wyrażenia na A1(dB) i A2(dB) w 
zależności od parametrów S. 

 

 

13.   Zad. Problemowe: Narysuj schemat ideowy sprzęgacza 
kierunkowego o liniach sprzężonych oraz naszkicuj sprzęgacz 
wykonany w technice sprzężonych symetrycznych linii 
paskowych. Zdefiniuj warunki idealnej realizacji sprzęgacza, opisz 
jego właściwości i zapisz jego macierz rozproszenia. 
 

 

 

Sprzęgacz kierunkowy jest czterowrotnikiem, w którym części 
mocy fal w torze głównym, biegnących w przeciwnych 
kierunkach, wyprowadzane są oddzielnymi wrotami (dlatego 
nazywany kierunkowym). Sprzęgacz kierunkowy tworzą 2 
prowadnice falowe z odpowiednim mechanizmem pobudzania – 
patrz rysunek.  
Fala płynie w torze głównym od wrót „1” do „2”, część mocy 
przepływa do wrót „3”, natomiast wrota „4” są izolowane. Gdy 
fala płynie w torze głównym od wrót „2” do „1”, to część mocy 
przepływa do wrót „4”, natomiast wrota „3” są izolowane.  
Sprzęgacz kierunkowy jest czterowrotnikiem odwracalnym, gdy w 
fala płynie w torze pomocniczym od wrót „3” do „4”, to część 
mocy przepływa do wrót „1” w torze głównym, a wrota „2” 
pozostają izolowane, itd.  
Kolejne wyrazy macierzy rozproszenia są opatrzone własnymi 
nazwami. Zanotujmy najpierw, że sprzęgacz kierunkowy winien 
być dobrze dopasowany we wszystkich wrotach.  

 

Sprzężenie sprzęgacza C (coupling) definiowane 

jest następująco:  

 

Izolacja sprzęgacza I (isolation) opisuje transmisję 

sygnału między wrotami, które powinny być izolowane. W 
praktyce jednakże izolacja nie jest pełna.  

 

Kierunkowość sprzęgacz 

(directivity) jest 

bardzo ważnym parametrem, gdyż pokazuje jaka jest różnica 
między mocami sygnałów we wrotach sprzężonych i izolowanych:  
 
14.   Zad. Problemowe: Narysuj schemat ideowy wzmacniacza 
zrównoważonego i opisz zasadę działania, jego właściwości oraz 
zalety. 
 
Istotnym elementem wzmacniacza zrównoważonego są 3 
dB/90°sprzęgacze kierunkowe, będące pasywnymi 
czterowrotnikami, przeznaczonymi do kierunkowego przesyłania i 
podziału mocy doprowadzonych sygnałów. W układzie 
zastosowano sprzęgacz Lange'a, składający się z dwóch par linii 
mikropaskowych połączonych krzyżującymi się przewodami. 
Jednosekcyjne sprzęgacze zbliżeniowe pozwalają uzyskać pasmo 
przenoszenia rzędu oktawy. We wzmacniaczu zrównoważonym 
zarówno obwód wejściowy jak i wyjściowy, współpracujący z 
każdym z elementów aktywnych, zapewnia dopasowanie szumowe 
i stałość wzmocnienia w całym pasmie przenoszenia. Dopasowanie 
do impedancji 50ohm realizowane jest przez 3 dB/90° sprzęgacze 
kierunkowe na wejściu i wyjściu układu. 
Do podstawowych zalet wzmacniaczy zrównoważonych należy 
zaliczyć 
- dobre dopasowanie na wejściu i wyjściu umożliwiające łatwe 
łączenie poszczególnych stopni odbiornika w kaskadę -  w 
prezentowanym rozwiązaniu RL < -18 dB. 
- możliwość jednoczesnego zapewnienia, obok dopasowania 
energetycznego, minimalnej wartości współczynnika szumów, w 
prezentowanym rozwiązaniu F < 0.8 dB 

background image

- dobra separacja poszczególnych stopni między sobą w układzie 
wielostopniowym. 
 

 

 

GRUPA B 

1. Lampa z falą bieżącą wykorzystywana jest do: 
a)Wzmacniania
 
b)Generacji Mocy mikrofalowej 
2. Takie same zadanie jak w grupie A 
3. Półprzewodnikowa dioda Gunna jest elementem aktywnym o 
ujemnej rezystancji stosowanym w generatorach o: 
a)dużej 
b)małej Sprawności energetycznej. Podaj rząd sprawności: 1-2% 
 
4. Zad. Problemowe: Opisz techniki pozyskiwania większych 
mocy z wykorzystaniem tranzystorów mikrofalowych lub 
wzmacniaczy wykonanych w technologii MMUS/MMIC. 

 

 

c) wzmaczniaczmocy wyjściowej 17,4W o wzm. 11.6 dB w zakr f 
3,7-4,2 GHz i spr 48%, d) ukł. o 4 wzm. mocy oraz dzielnikach na 
wejściu i sumatorach na wyjściu 
5. Takie same zadanie jak w grupie A 
 
6. W celu zmniejszenia poziomu listków bocznych 
charakterystyki
 promieniowania wieloelementowego układu 
antenowego należy zapewnić: 
a)równomierny  
b)nierównomierny 
Rozkład mocy/amplitud sygnału rozprowadzanego do 
poszczególnych promienników? Podaj z nazwy przykładowe 
rozkłady amplitud stosowanych w technice anten 
wieloelementowych.  
7. Takie same zadanie jak w grupie A 
 
8. W falowodzie kołowym podstawowym rodzajem pola jest 
rodzaj: 
a)TE11 
b)TE01 
c)TM01 
Podaj zależności określające krytyczną długość fali i częstotliwość 
krytyczną (f

g

)dla falowodu z rodzajem podstawowym.    

]

[

2

Hz

c

f

g

g

β

π

=

 

g

g

2

β

π

λ

=

 

9. Takie same zadanie jak w grupie A 
10. Takie same zadanie jak w grupie A 
11. Straty powrotu są miarą decybelową stosunku: 
a)U

+

 i U

-

 

b)U

-

 i U

+

 

c)|U

+

| i |U

_

|  

Oblicz WFS wiedząc, że straty powrotu zmierzone skalarnym 
analizatorem sieci R.L.=6dB. O ile mniej wydzieli się mocy w 
niedopasowanym obciążeniu o podanej mierze strat powrotu? 
Podaj wynik w mierze bezwzględnej i decybelowej. 

2

2

|

|

|

|

,

|

|

1

|

|

1

,

|

|

1

log

20

.

.

Γ

=

Γ

=

Γ

Γ

+

=

=

+

L

P

P

WFS

r

L

R

 

 
12. Takie same zadanie jak w grupie A 
 
13. Zad. Problemowe: Narysuj schemat ideowy dzielnika 
Wilkinsona o równym podziale mocy, opisz jego właściwości i 
zapisz macierz rozproszenia (przy f =f

0

 

Dzielnik Wilkinsona jest trójwrotnikiem służącym do dzielenia 
mocy na równe części, choć w specjalnych konstrukcjach podział 
mocy może być dokonany w innych proporcjach. Dzielnik jest 
elementem pasywnym, odwracalnym, ale nie bezstratnym – 
rysunek 

 

 
Właściwości dzielnika Wilkinsona są następujące: 
- wszystkie wrota dzielnika są dopasowane. 
- moc doprowadzona do wrót „1” dzieli się równo i po połowie 
między wrota „2” i „3”, 
- wrota 2 i 3 są izolowane, a moc doprowadzona do wrót „2” w 
połowie wypłynie 
wrotami „1”, a w połowie zostanie wydzielona w rezystorze 

 

W swej najprostszej postaci dzielnik pracuje dobrze w wąskim 
paśmie częstotliwości. 
Macierz rozproszenia 

=

100

100

011

2

]

[

j

S

 

14. Zad. Problemowe: Narysuj schemat ideowy tłumika 
regulowanego prądowo z diodami PIN/modulatora/przełącznika 
mocy w układzie dwa sprzęgacze kierunkowe 3 dB – jedna, dwie 
lub trzy pary diod PIN. Opisz zasadę działania, właściwości i 
zalety.