Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 1/1 (ost. akt.: 14-02-05)
Wymagania.we: przerobione ogólne zasady, pliki i kartoteki, edytory
rodowisko pracy u ytkownika systemu Unix.
Ka dy u ytkownik zaloginowany w systemie Unix de facto nie pracuje z Unixem - pracuje z jakim
interpreterem komend (shellem)
. W momencie
definiowania u ytkownika administrator definiuje (zob. plik /etc/passwd):
•
nazw u ytkownika
•
hasło
•
unikalny numer u ytkownika (UID: User Identification Number
•
grup do której standardowo nale y u ytkownik (GID: Group Identification Number)
•
'dług ' nazw u ytkownika - pozwalaj ca na identyfikacj u ytkownika według jego prawdziwego nazwiska
•
bazow kartotek u ytkownika - kartotek w której znajd si pliki zakładane przez u ytkownika. Do kartoteki tej kopiowane s zwykle standardowe pliki
konfiguracyjne, nazwa tej kartoteki jest pami tana (dla ka dego u ytkownika osobno) w zmiennej HOME. Do tak zapami tanej nazwy kartoteki mo emy
si odwoła poprzez $HOME (dla ka dej zmiennej rodowiskowej konstrukcja $nazwa_zmiennej jest zast powana przez shella warto ci tej zmiennej)
•
program, który jest uruchamiany po zaloginowaniu si przez u ytkownika do systemu. Programem tym jest najcz ciej jaki interpreter komend - program,
który pobiera i interpretuje komendy, wpisywane przez u ytkownika z klawiatury. To oznacza, e oprócz 'standardowych' u ytkowników mo emy w Unixie
zdefiniowa u ytkowników 'celowych' - je eli tym programem, który zostanie uruchomiony po zaloginowaniu si u ytkownika do systemu b dzie program
finansowo - ksi gowy to u ytkownik nie b dzie 'widział' e pracuje w Unixie - dla niego b dzie to po prostu komputer z systemem finansowo - ksi gowym.
Taki u ytkownik nie b dzie w stanie wpisywa adnych komend Unixowych. Dal 'standardowego' u ytkownika tym interpreterem komend (shellem) jest
tcsh
Poniewa
bash
(czasami dost pny jako
sh
) jest interpreterem u ywanym cz ciej przez administratora systemu (jest mniej 'ergonomiczny', ale standardowo
jest instalowany w ka dym Unixie, ma bardziej rozbudowane mo liwo ci tworzenia skryptów) a
tcsh
- cz ciej u ywanym przez u ytkowników nie b d cych
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 2/2 (ost. akt.: 14-02-05)
administratorami (bardziej 'ergonomiczny', ułatwienia w poruszaniu si po systemie plikowym - ale słabszy j zyk tworzenia makr, czasem nie instalowany
podczas standardowej instalacji systemu) musimy pozna oba shelle.
Pliki konfiguracyjne
Ka dy shell działa w taki sam 'sposób':
•
w momencie uruchomienia shella przez u ytkownika (loginowanie si do systemu lub uruchomienie shella z linii komend) wykonywane s pliki, inicjuj ce
prac shella
•
po zainicjowaniu - shell pozwala u ytkownikowi wpisa komend . Ta komenda - przed prób jej zinterpretowana - jest 'rozwijana' - aliasy (zob. dalej) s
zast powane ich warto ciami, w miejsce wzorników wstawiane s nazwy plików i kartotek pasuj cych do wzorników. Dopiero potem shell próbuje
zinterpretowa i wykona komend .
•
kiedy u ytkownik wpisze komend ko cz c prac shella (
logout, exit
) - wykonywane s pliki 'ko cz ce' prac shella
To, które pliki zostan wykonane zale y zarówno od rodzaju shella (
tcsh
/
bash
) jak i jego wersji. Dlatego sugeruj eby sprawdzi t informacj w
opisie tego shella, którego u ywamy (
man tcsh
lub
man bash
, wykonane w systemie Unix, w którym jeste my zdefiniowani) zanim zaczniemy
u ywa naszego shella
Najcz ciej u ywane pliki konfiguracyjne:
tcsh
Podczas uruchamiania sprawdzane i wykonywane b d nast puj ce pliki (kolejno - istotna):
/etc/csh.cshrc
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 3/3 (ost. akt.: 14-02-05)
/etc/csh.login
$HOME/.tcshrc
$HOME/.cshrc - o ile $HOME/.tcshrc nie istnieje
$HOME/.login - je eli shell został uruchomiony z powodu zaloginowania si u ytkownika do Unixa a nie z powodu wywołania shella z linii komend
bash Podczas uruchamiania sprawdzane i wykonywane b d nast puj ce pliki (kolejno - istotna):
/etc/profile
$HOME/.bash_profile, $HOME/.bash_login, $HOME/.profile - sprawdzane w tej kolejno ci. Pierwszy który zostanie znaleziony i mam prawo do
czytania - zostanie wykonany. Pozostałe odnalezione pliki s wtedy ignorowane.
Je eli
bash
zostanie uruchomiony z linii komend (a nie jako wynik loginowania si u ytkownika) - szuka tylko
$HOME/.bashrc i wykonuje go - je eli
taki plik istnieje
tcsh
Po zako czeniu przez u ytkownika sesji (
logout
,
exit
- kolejno sprawdzania / wykonywania plików istotna):
/etc/csh.logout
$HOME/.logout - je eli shell został uruchomiony z powodu zaloginowania si u ytkownika do Unixa
bash Po zako czeniu przez u ytkownika sesji (
logout
,
exit
)"
$HOME/.bash_logout - o ile taki plik istnieje
To co znajduje si w wy ej wymienionych plikach jest wykonywane - tak jakby komendy z tych plików były wpisane z linii komend.
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 4/4 (ost. akt.: 14-02-05)
Zmienne rodowiskowe
Ta idea została przeniesiona z Unixa do Ms DOSa i Ms Windows - podczas pracy u ytkownika zmienne rodowiskowe decyduj o tym gdzie s szukane
komendy do wykonania, jak ustawione s 'parametry' sesji u ytkownika.
tcsh
tcsh pozwala zdefiniowa dwa rodzaje zmiennych:
zmienne rodowiskowe
- definiowane komend
setenv, definiuj rodowisko pracy u ytkownika
setenv nazwa_zmiennej warto
podstawia warto pod zmienn
printenv nazwa_ziennej
wy wietla bie c warto zmiennej
zmienne (parametry) shella
- definiowane komend
set, (re)definiuj sposób działania
tcsh
set nazwa_zmiennej = warto
wstawia warto do parametru shella
set
wy wietla bie ce warto ci parametrów shella
bash
bash
u ywa jednego rodzaju zmiennych -
zmiennych rodowiskowych
, definiowanych przez podstawienie
zmienna = warto
lub
set zmienna warto
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 5/5 (ost. akt.: 14-02-05)
Najwa niejsz chyba zmienn , u ywan przez oba shelle, jest zmienna PATH zawieraj ca nazwy kartotek, przeszukiwanych kiedy u ytkownik próbuje
wykona program. Dokładniej - kiedy pierwsze słowo w linii komend nie jest nazw wewn trznej komendy shella shell przeszukuje kartoteki, których nazwy s
zapami tane w zmiennej
PATH. Przeszukiwane s tylko te kartoteki, w kolejno ci w jakiej wyst puj w zmiennej PATH. Pierwszy znaleziony plik,
którego nazwa jest taka sama jak pierwsze słowo z linii komendy i który posiada atrybut 'wykonywalny' ('
x
') jest ładowany do pami ci operacyjnej i
wykonywany. Pozostałe elementy linii komend s przesyłane jako parametry tego programu.
Tym co najcz ciej 'myli' u ytkowników, którzy 'przesiadaj si ' do Unixa z DOSa lub Ms Windows jest przyzwyczajenie do tego, e programy z
bie acej kartoteki s zawsze wykonywane - w dodatku 'przesłaniaj ' programy z kartotek, pami tanych w zmiennej
PATH. Unix wykonuje programy z
bie cej kartoteki
tylko wtedy kiedy nazwa bie cej kartoteki jest jawnie wstawiona do nazw pami tanych w zmiennej PATH (jako . - kropka w Unixie
oznacza bie c kartotek ). W dodatku kolejno umieszczenia nazwy bie cej kartoteki decyduje w pełni o kolejno ci wykonywania programów z tej
kartoteki.
Mo emy jawnie 'wymusi ' wykonanie programu z bie cej kartoteki u ywaj c konstrukcji
./nazwa_pliku_z_programem. Dla shella jest to jawne
zdefiniowanie cie ki dost pu do pliku ('bie ca kartoteka') - kartoteki ze zmiennej
PATH nie s wtedy przeszukiwane
wy wietl nazwy kartotek które w Twoim shellu b d przeszukiwane podczas próby znalezienia programu
napisz komend , dodaj c do zmiennej
PATH bie c kartotek
w jakim pliku nale y umie ci t komend , modyfikuj c zmienn
PATH aby te zmiany obowi zywały po ka dej komendzie
login
?
Aliasy
Aliasy s konstrukcj , pozwalaj c (zre)definiowa komendy Unixowe lub sposób ich działania. Zasada działania aliasów jest nast puj ca:
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 6/6 (ost. akt.: 14-02-05)
tworzymy alias - 'nazw ', interpretowan specjalnie przez shella. Ta nazwa a swoj warto - ka dorazowo kiedy w linii komend u yjemy aliasu shell zast pi
t nazw warto ci aliasu zanim zacznie interpretowa lini komendy. Zast powanie aliasu jest wykonywane tylko raz (nie jest to rekurencyjne
zast powanie). Je eli warto ci aliasu ma by ci g znaków zawieraj cy spacj - ujmujemy cały ten ci g w apostrofy
w ka dej chwili mo emy zredefiniowa warto aliasu, usun alias lub wy wietli bie co zdefiniowane aliasy
Komendy pozwalaj ce na działanie na aliasach:
tcsh
Definiowanie aliasu:
alias nazwa warto
bash
Definiowanie aliasu:
alias nazwa = warto
wspólne Wy wietlanie bie co zdefiniowanych aliasów:
alias
Usuwanie aliasu:
unalias nazwa_aliasu
Aby móc wpisywa dir zamiast ls -la w celu wy wietlenia informacji o plikach w bie
cej kartotece (tcsh):
alias dir 'ls -la'
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 7/7 (ost. akt.: 14-02-05)
Aby spowodowa ka dorazowe pytanie o potwierdzenie podczas kasowania plików (tcsh):
alias rm 'rm -i'
Skutki bł dnego zdefiniowania aliasów mog by gro ne - przeanalizuj co stanie si podczas wykonywania komendy
ls *
je eli zdefiniowany został alias
alias ls rm
Zdefiniuj aliasy pozwalaj ce pod Unixem wpisywa i wykonywa 'DOSowe' komendy
dir, copy, type, del, renam
Skrypty
skrypty s odpowiednikiem batchów z MsDOSa lub z Ms Windows. Pozwalaj na spisanie ci gu komend Unixa a nast pnie ich wykonanie.
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 8/8 (ost. akt.: 14-02-05)
Tworzenie skryptu składa si zawsze z nast puj cych etapów:
dowolnym edytorem tworzymy plik tekstowy, który b dzie zawierał komendy do wykonania (== skrypt). Nazwa pliku mo e by dowolna, nie jest wymagane
jakie specjalne ‘rozszerzenie’ pliku – w Unixie wykonywalny jest plik, który ma ustawiony atrybut wykonywalno ci, niezale nie od tego jaka ma nazw .
pierwsz linijk tworzonego skryptu musi by linia postaci
#!pełna_ cie ka_dost pu_do_shella
Dokładniej: je eli podczas wykonywania skryptu shell stwierdzi, e pierwsza linia skryptu zaczyna si od opisanej powy ej konstrukcji – załaduje do pami ci
program na który wskazuje ta linijka, uruchomi go – a kolejne linie skryptu b dzie przesyłał do uruchomionego skryptu tak, jakby były wpisywane z klawiatury
(redyrekcja standardowego wej cia). Je eli skrypt nie zaczyna si od opisanej linii – uruchomiony b dzie
bash
i to on b dzie interpretował kolejne linie
skryptu – tak jakby były wpisywane z klawiatury.
po utworzeniu pliku – ko czymy prac z edytorem, zapisujemy plik na dysku. Musimy – przed prób wykonania tego skryptu – ustawi mu atrybut
‘wykonywalny’ (‘
x
’)
mo emy teraz wykona skrypt – wpisuj c odpowiednio (zob. zmienna
PATH
) nazw i cie k dost pu do pliku.
B dziemy omawia i u ywa skryptów działaj cych pod kontrol
basha
- rozszerzenia j zyka skryptów, zdefiniowane w
bashu
pozwalaj na pisanie o wiele
bardziej zaawansowanych skryptów ni skrypty działaj ce pod kontrol
tcsh
. Dodatkowym argumentem przemawiaj cym za u ywaniem
basha
jest jego
'dost pno ' -
bash
jest standardowo instalowany w ka dym rodowisku Unixowym,
tcsh
czasem b dziemy musieli doinstalowa do systemu. Wewn trz
skryptu mo emy u ywa nast puj cych konstrukcji:
•
parametry - symbole
$1
, ... ,
$9
s zast powane warto ciami parametrów wyst puj cych w linii uruchamiaj cej skrypt. Parametr $0 zawiera nazw
pliku ze skryptem
•
$# zawiera liczb parametrów wej ciowych, z jakimi uruchomiony został skrypt
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 9/9 (ost. akt.: 14-02-05)
• $?
zawiera wynik wykonania ostatniej komendy w skrypcie. Je eli było to wywołanie programu -
#?
zawiera kod wykonania z jakim zako czył si
program (w C/C++ - warto parametru procedury
exit
, ko cz cej prac programu). Wi kszo komend Unixowych zwraca warto 0 (zero) je eli
program zako czył si poprawnie, warto wi ksz od zera - je eli wyst piły jakie bł dy w działaniu programu.
•
zmienne - s to obiekty, tworzone przez programist lub zdefiniowane w systemie Unix. Ka da zmienna ma swoj nazw - poprzez t nazw
odwołujemy si do zmiennej. Warto zmiennej nadajemy instrukcj
nazwa = warto
natomiast warto zmiennej pobieramy u ywaj c konstrukcji
$nazwa_zmiennej
•
wyra enia - w instrukcjach wyst puj cych wewn trz skryptów mo emy u ywa kilku rodzajów 'wyra e warunkowych':
(program ...)
spowoduje wykonanie programu - wynikiem działania b dzie kod zwracany przez program
{ instrukcja; }
u ywany do 'grupowania' instrukcji ('instrukcja zło ona'). Ta konstrukcja mo e wyst pi w ka dym miejscu gdzie w opisie
komend pojawia si termin 'instrukcja'. Dodatkowo, kod wykonania zwracany przez ostatnia instrukcj jest 'warto ci ' takiego
'wyra enia'
bash
[ wyra enie ]
wyra enie arytmetyczno - logiczne. Zasady konstrukcji, warto ciowanie - jak w j zyku C
W wyra eniach warunkowych mo emy równie testowa 'cechy' plików. Najwa niejsze z nich to:
-d file
true
gdy file jest nazw kartoteki
-e file
true
gdy file istnieje
-f file
true
gdy file jest nazw pliku
-h file
true
gdy file jest nazw linku do pliku ('symbolic link')
-r file
true
gdy file istnieje i mamy pozwolenie na czytanie
bash
-s file
true
gdy file istnieje i mam rozmiar wi kszy od 0
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 10/10 (ost. akt.: 14-02-05)
-w file
true
gdy file istnieje i mamy pozwolenie na zapisywanie / modyfikacje / skasowanie file
-x file
true
gdy file istnieje i mamy pozwolenie na wykonanie file
-O file
true
gdy file istnieje i jeste my jego wła cicielem
-G file
true
gdy file istnieje i jeste my jego 'grupowym' wła cicielem
file1 -nt file2
true
gdy file1 jest 'nowsze' (pó niej modyfikowane) ni file2
file1 -ot file2
true
gdy file1 jest 'starsze' (wcze niej modyfikowane) ni file2
Wewn trz skryptu uruchamianego pod kontrol
basha
mo emy - oprócz normalnego wywołania wszystkich programów, dost pnych w naszej wersji Unixa -
u ywa nast puj cych instrukcji 'programistycznych':
bash
jest bardzo 'czuły na spacje' - je eli w skryptach nie b dziemy oddziela spacj poszczególnych składników instrukcji
bash
nie b dzie ich
wykonywał, zgłaszaj c bł dy składniowe.
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 11/11 (ost. akt.: 14-02-05)
bash
if wyra enie; then
instrukcja
1
;
[ elif wyra enie
2
; then
instrukcja
2
; ]
...
[ else
instrukcja
3
; ]
fi
badanie warunków, je eli
wyra enie
ma warto
true
- wykonywana jest
instrukcja
1
. Je eli
wyra enie
ma
warto
false
i wyst puje
elif
- badana jest warto
wyra enie
2
. Je eli to wyra enie ma warto
true
-
wykonywana jest
instrukcja
2
. T konstrukcj mo na powtarza dowoln ilo razy.
Instrukcja
3
, wyst puj ca po
else
jest wykonywana kiedy wszystkie inne badane warunki nie były prawdziwe.
Przykład u ycia
if
- zob. instrukcja
select
.
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 12/12 (ost. akt.: 14-02-05)
while wyra enie; do
instrukcja;
done
dopóki
wyra enie
ma warto
true
- powtarzaj wykonywanie
instrukcji
.
Sprawdzaj, czy u ytkownik potrafi odgadn to co wymy liłe (opis
read
- poni ej, podpowiedz - w stylu wej cia
do Mori):
slowo = 'zgadnij'
odpowiedz = 'cos'
while [ odpowiedz != slowo ];
do
{
echo zgadnij to slowo:
read odpowiedz
if [ odpowiedz != slowo ]; then
echo Nie zgadles ...
fi
}
done
break
przerywa wykonanie p tli
while
lub
for
continue
przechodzi do nast pnej iteracji p tli
while
i lub
for
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 13/13 (ost. akt.: 14-02-05)
exit
exit liczba
ko czy wykonanie skryptu. Je eli u yjemy opcjonalnego parametru
liczba
jego warto b dzie kodem wykonania
skryptu.
case word in
( pattern ... | pattern )
instrukcja ;
...
esac
instrukcja wyboru. Warto zmiennej
word
jest porównywana z wzornikami (
pattern
). Obowi zuj normalne
zasady interpretowania wzorników (wyra e regularnych). Je eli warto zmiennej
word
'pasuje' do wzornika -
wykonywane s instrukcje wpisane po
pattern
. Wzorników mo e by kilka - s wtedy oddzielane znakiem
|
interpretowanym jako alternatywa wzorników. Je eli warto zmiennej
word
zostanie dopasowana do jakiego
wzornika - wynikiem działania instrukcji
case
jest kod wyniku wykonania ostatniej instrukcji w li cie instrukcji po
dopasowanym wzorniku. Je eli warto
word
nie zostanie dopasowana do adnego wzornika - wynikiem
działania
case
jest zero.
Sprawd sposób wpisania nazwy u ytkownika:
echo Wprowadz nazwe uzytkownika:
read uname
case uname in
( 'A-Z' )
echo Bledna nazwa - wpisz nazwe uzytkownika malymi literami
break
( '0-9' )
echo Bledna nazwa uzytkownika - musi zaczynac si od litery
break
esac
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 14/14 (ost. akt.: 14-02-05)
for name [ in word ] ;
do instrukcja ;
done
word
jest list nazw (słów). Zmienna
name
po kolei przyjmuje warto ci z tej listy,
instrukcje
s powtarzane tak
długo, a zostan wyczerpane wszystkie warto ci z listy
aby wy wietli zawarto wszystkich plików w bie cej kartotece, których nazwy zaczynaj si od
f
:
for fname [ in f* ] ;
do
{
cat $fname
}
done
for (( expr1 ; expr2 ; expr3 )) ;
do
instrukcja ;
done
analogicznie jak p tla
for
w j zyku C
Aby poprawi sobie samopoczucie - wy wietli 10 razy 'kiedys w ko cu b d mogl si wyspac do woli...':
for (( zm = 1 ; zm < 11 ; zm = zm -1 )) ;
do
echo Kiedys w koncu b d mogl si wyspac do woli...
done
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 15/15 (ost. akt.: 14-02-05)
select name [ in word ] ; do
instrukcja ;
done
'pozwól wybra u ytkownikowi' - wy wietlane s wszystkie słowa z
word
, ponumerowane. Wykonanie skryptu
zostaje zatrzymane - shell czeka na to co wpisze u ytkownik. Je eli u ytkownik wpisze jedn z liczb, b d c
numerem słowa - to słowo zostanie wstawione do zmiennej
name
. Je eli u ytkownik wpisze pust lini (naci nie
Enter
bez wpisania liczby) - lista jest wy wietlana ponownie. Je eli wpisana warto nie jest liczb lub jest liczb
spoza zakresu numerów wy wietlonych u ytkownikowi -
name
b dzie puste. Ka dorazowo w zmiennej
REPLY
pami tana jest cała wpisana przez u ytkownika linia. Po ustawieniu warto ci zmiennej
name
wykonywane s
instrukcje
instrukcja
.
Wy wietl nazwy plików zaczynaj cych si od
t
, pozwól wybra plik którego zawarto zostanie wy wietlona:
echo Wybierz plik do wyswietlenia:
select fname [ in t* ];
do
{
if [ $name != '' ]; then
echo Zawartosc pliku $name:
cat $name
fi
}
done
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 16/16 (ost. akt.: 14-02-05)
read -s -t timeout -p prompt
-n nchars
name
1
... name
n
jedna linia jest wczytywana z termianla, an którym uruchomiony został skrypt. Linia jest dzielona na słowa,
pierwsze słowo jest wstawiane do zmiennej
name
1
, drugie - do
name
2
, itp. Je eli u ytkownik wpisze wi cej słów
ni wynosi ilo c zmiennych w komendzie
read
- nadmiarowe słowa s ignorowane. Je eli słów jest mniej -
'ko cowe' zmienne z listy w komendzie
read
b d miały 'pust ' (NULL) warto . Ka dorazowo w zmiennej
REPLY
jest pami tana cała linia wpisana przez u ytkownika.
Nast puj ce elementy komendy
read
s opcjonalne:
-s
('silent') tekst wpisywany przez u ytkownika nie jest wy wietlany na ekranie
-t timeout
je eli przez
timeout
sekund u ytkownik nic nie wpisze - komenda
read
ko czy si , wszystkie
zmienne maj warto pust
-p prompt
wy wietl
prompt
przed pobieraniem słów z linii
-n nchars
zako cz wczytywanie po (maksymalnie)
nchars
znakach (lub naci ni ciu klawisza
Enter - je eli
wpisywana linia jest krótsza ni
nchars
znaków)
Przykład u ycia - zob. instrukcje
while
i
case
.
Test.wy:
w jaki sposób mo na utworzy skrypt, interpretuj cy komendy wsadowe programu finansowo – ksi gowego? Zakładamy, e program
nazywa si KASIAZ, znajduje si w kartotece /usr/local/bin
napisz mały 'symulator DOSu'. Skrypt - w p tli - wczytuje i rozpoznaje komendy wpisywane przez u ytkownika. Pozwól na wpisanie
nast puj cych komend:
dir wzornik
wylistuj opisy wszystkich plików i kartotek których nazwy pasuj do
wzornika
Unix - rodowisko u ytkownika, shelle
'tedd' T. K dzierski
str. 17/17 (ost. akt.: 14-02-05)
type plik
wy wietl zawarto c pliku (
cat
)
del plik
skasuj plik
help
wy wietl krótki opis działania skryptu
quit
zako cz prac skryptu
Ka da inna komenda powinna wy wietla komunikat o bł dzie.
napisz skrypt posiadaj cy jeden parametr - wzornik nazw. Skrypt powinien sprawdza , jakie go typu s nazwy pasuj ce do wzornika
(kartoteka, plik, link) i wy wietla nazwy pasuj ce do wzornika z odpowiednim komentarzem
Koniec
Nast pny rozdział:
procesy.doc