background image

Egzamin dla Aktuariuszy z 16 listopada 1996 r. 
 
Prawdopodobieństwo i Statystyka 
 
Zadanie 1 
 

10

1

5

2

4

1

)

(

4

1

)

(

)

(

=

=

=

B

A

P

A

P

B

A

P

 

20

1

10

1

2

1

)

(

2

1

)

(

)

(

=

=

=

C

B

A

P

B

A

P

C

B

A

P

 

10

3

)

(

10

1

)

(

5

2

10

6

=

+

=

B

P

B

P

 

( )

2

1

10

3

3

1

20

1

)

(

)

(

)

(

)

(

=

=

=

=

B

P

B

C

P

C

B

A

P

C

B

P

C

B

A

P

ODP

 

 
Zadanie 2 
 

 

)

1

;

(

:

k

n

k

B

x

n

k

+

 

y

  x

dla

   

)!

(

)!

1

(

)!

1

(

)

1

(

)

(

!

)

,

(

1

1

,

:

:

<

=

j

n

i

j

i

y

x

y

x

n

y

x

f

j

n

i

j

i

x

x

n

j

n

i

 

gęstość Beta: 

1

1

)

1

(

)

(

)

(

)

(

Γ

Γ

+

Γ

β

α

x

x

β

α

β

α

 

dla Beta(

:

)

β

α

  

)

1

(

)

(

var

,

2

+

+

+

=

+

=

β

α

β

α

αβ

X

β

α

α

EX

 

min ma rozkład B(1,n) 
max ma rozkład B(n,1) 

y

   x

)!

2

(

)

(

!

)

,

(

2

max

min,

<

=

n

x

y

n

y

x

f

n

 

∫ ∫

∫ ∫

=

=

=

=

=

1

0

1

0

1

0

1

0

2

2

)!

2

(

!

)

(

)!

2

(

!

max

min

x

x

n

n

t

n

n

t

x

y

dydx

x

y

n

n

xy

E

 

∫ ∫

=

+

=

+

=

1

0

1

0

1

0

1

0

2

1

2

)!

2

(

!

)!

2

(

!

)

(

x

x

n

n

n

xt

t

n

n

x

dtdx

t

n

n

x

t

x

 

=

+

=

=

=

+

=

1

0

1

0

1

1

1

)

1

(

)!

2

(

!

)

1

(

1

1

)

1

(

)

1

(

)!

2

(

!

n

t

t

n

t

n

n

t

t

x

n

x

x

n

x

n

n

x

n

n

n

n

 

=





+

+

+

+



+

+

=

+

+

+

+

1

0

2

1

2

1

2

1

2

1

1

2

1

1

)!

2

(

!

n

t

n

t

n

t

n

n

t

n

t

n

n

n

n

n

n

n

n

 

=

+

+

+

+

+

+

=

+

+

+

+

+

+

=

2

1

2

1

2

1

1

1

)

2

)(

1

(

1

)

1

)(

1

(

2

)

1

(

1

)

2

(

1

)

1

(

1

)!

2

(

!

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

2

1

1

2

1

1

2

1

+

=

+

+

+

+

+

=

n

n

n

n

n

n

n

 

background image

2

)

1

(

2

1

max)

cov(min,

n

n

n

+

+

=

           

)

2

(

)

1

(

max

var

min

var

2

+

+

=

=

n

n

n

 

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

corr

1

)

2

(

)

1

(

)

2

(

)

1

(

2

2

1

)

2

(

)

1

(

)

1

(

2

1

2

2

2

2

2

2

=

+

+

+

+

+

+

=

+

+

+

+

=

 

 
Zadanie 3 
 

[ ]

(

)

n

n

p

n

p

n

µ

µ

N

Y

X

Y

X

1

1

   

,

,

 

z teorii: 

(

)

2

1

2

1

2

2

2

2

,

2

1

min

2

2

σ

σ

σ

p

σ

δ

e

δ

δ

µ

µ

µ

δ

µ

µ

µ

E

δ

µ

µ

Y

X

Y

X

Y

X

X

Y

+

=

Π

+

Φ

=

 

dla p=1 bo u nas: 

p

n

n

p

=

1

 

weźmy np. 

Y

X

µ

µ

=

 

wtedy widać Ŝe A,B,C odpada 
dla p=1 
granice bierzemy 

(

)

OK

 

gdy 

OK

 

gdy 

OK

 

gdy 

,

min

min

X

Y

X

Y

X

Y

Y

X

µ

µ

µ

µ

µ

µ

µ

µ

E

=

<

<

=

 

 
ź

le trochę, chodzi o to Ŝe estymator nieobciąŜony 

Y

X

µ

µ

n

,

,

 a wtedy tylko jeśli p=1 

dla pewnych 

Y

X

µ

µ

n

,

,

 moŜe się zdarzyć, Ŝe estymator nieobciąŜony dla p róŜnego od 1 

ODP (D) prawidłowa 
 
Zadanie 4 
 

µ

µ

σ

=

=

,

1

2

 

)

1

,

µ

N

Y

 

(

)

(

)

4

,

0

6

,

0

=

=

r

e

P

q

e

P

Y

Y

 

(

)

(

)

4

,

0

ln

6

,

0

ln

=

=

µ

r

Z

P

µ

q

Z

P

       

)

1

,

0

(

N

Z

 

 
 

background image

Z tego : 
 

2

ln

ln

ln

qr

µ

µ

r

µ

q

=

+

=

 

qre

e

qr

qr

qr

σ

µ

µ

X

=

=

+

=

+

=

+

=

2

1

ln

exp

2

1

2

ln

exp

2

1

exp

2

 

 
Zadanie 5 
 

(

) (

)

sq

n

sq

s

n

s

n

e

n

sq

s

f

qe

q

e

s

f

q

q

e

s

n

s

f

N

f

N

s

S

f

s

S

N

f

=

Γ

=

=

=

=

)!

1

(

)

(

)

(

)

1

(

)

(

)

1

(

)

(

1

)

(

)

(

1

1

 

)

1

(

)

(

)

1

(

+

=

x

f

s

f

qe

q

e

sq

s

 - ma się sumować do 1 ale f(x+1) się sumuje, z tego wynika Ŝe 

stała=1 i jest to rozkład X+1 gdzie X ma rozkład Poissona z parametrem sq 
Z tego wynika, Ŝe: 

(

)

(

)

sq

s

S

N

sq

s

S

N

E

=

=

+

=

=

var

1

 

czyli odpowiedź (A) 
 
Zadanie 6 
 

(

)

(

)



<

+

+

=

+

<

+

5

5

2

2

2

3

2

4

2

1

2

2

2

3

2

4

2

1

X

X

X

X

P

X

X

X

X

P

           

)

1

,

0

(

,

N

Y

Y

σ

X

i

i

i

=

 

2

)

2

,

2

(

2

2

2

3

2

4

2

1

)

1

(

1

)

(

5

+

=

<

+

+

=

=

x

x

f

Y

Y

Y

Y

P

X

F

X

4

3

42

1

 

=

=





=

=

=

+

=

+

=

5

0

6

1

6

1

2

2

6

5

6

1

1

1

1

)

1

(

1

t

t

t

x

x

ODP

 

 
Zadanie 7 
 

=

=

=

=

80

1

220

80

60

160

80

20

3

1

1

1

i

µ

µ

µ

µ

µ

x

e

µ

e

e

µ

e

e

µ

L

i

 

µ

µ

L

220

ln

80

ln

=

 

4

11

8

22

220

80

0

220

80

220

80

2

2

=

=

=

=

+

=

+

=

µ

µ

µ

µ

µ

µ

µ

 

 
 

background image

Zadanie 8 
 

1

2

p

p

>

 

( )(

)

( ) (

)

(

)

⋅⋅

=

⋅⋅



Γ



⋅⋅

Γ

1

2

1

1

2

2

1

1

1

1

1

1

2

p

p

n

x

λ

p

n

n

p

x

λ

p

n

p

x

x

CONST

e

x

x

p

λ

e

x

x

p

λ

i

i

 rosnąca 

=

n

i

i

x

1

 

α

x

φ

E

c

x

φ

p

=

>

Π

=

=

)

(

      

else

  

0

x

  

1

)

(

2

i

 

(

)

α

c

X

P

i

=

>

 

{

}

{

}

c

K

K

x

x

c

x

n

i

ln

   

ln

...

ln

1

=

>

+

+

=

>

=

Κ

 

(

)

( )

( )

=

=

<

=

<

t

e

t

t

t

x

λ

t

e

λ

e

λ

e

λ

xe

λ

e

X

P

t

X

P

0

2

exp

exp

1

)

(ln

 

( )

t

t

X

e

λ

e

λ

f

=

exp

2

)

ln(

 gęstość zaleŜy od  λ  więc suma teŜ, czyli zaleŜy od  λ  i 

α

 

 
Zadanie 9 
 

k

m

M

M

M

m

M

X

L

X

a

L

n

n

n

a

a

b

>

=

=

=

1

)

(

1

)

,

0

(

sup

)

,

(

sup

0

,

 

c

M

m

M

c

m

M

M

<

>

 - róŜne stałe 

k

M

m

k

M

m

>

<

1

 - róŜne stałe 

 
Zadanie 10 
 

=

=

0

0

0

1

5

,

0

0

3

,

0

2

,

0

1

0

0

0

0

0

1

0

0

0

1

0

3

,

0

0

2

,

0

5

,

0

0

0

0

1

1

0

0

0

2

2

P

 

=

=

1

0

0

0

2

,

0

0

5

,

0

3

,

0

0

0

1

0

0

0

0

1

0

0

1

0

3

,

0

0

2

,

0

5

,

0

0

0

0

1

1

0

0

0

2

3

P

P

 

background image

33

n

100

3n

1

 

bo

 

100

4

=

=

+

=

=

=

P

P

P

P

 

[

]

65

,

0

;

0

;

1

,

0

;

25

,

0

0

0

1

0

3

,

0

0

2

,

0

5

,

0

0

0

0

1

1

0

0

0

0

;

2

1

;

0

;

5

,

0

:

=





ODP

 czyli odpowiedź (D)