St

ro

n

a

1

 

Akademia Górniczo-Hutnicza 

im. Stanisława Staszica 

 

 

WYDZIAŁ GEOLOGII GEOFIZYKI I OCHRONY 

ŚRODOWISKA  

 

SPRAWOZDANIE NR I 

z przedmiotu: 

„BEZPIECZEŃSTWO PRACY I ERGONOMIA” 

 

Temat: Mikroklimat 

 

Rafał Krawczykowski 
Bartosz Klich 
Sebastian Jaślanek 
Kamil Rzeźnik 
  
3BGG3 2011 

 

 

St

ro

n

a

2

 

 

OPIS POMIARÓW I APARATURY

 

 

Do  badania  mikroklimatu,  czyli  środowiska  cieplnego  panującego  w  określonych  warunkach 

pracy użyliśmy następujących wielkości: 
 

  Prędkość przepływu powietrza – jest ściśle związana z warunkami przewietrzenia, które 

projektujemy tak, aby zapewnić:  

  świeże powietrze pracownikom, 
  rozrzedzać metan i inne gazy, 
  odprowadzać ciepło. 

Prędkość  przepływu  powietrza  mierzymy  anemometrem.  Zbudowany  jest  z  wiatraczka  i 
podziałki;  badanie polega  na utworzeniu strumienia przepływu powietrza  i określenia  jego 
prędkości. 

 

  Intensywność chłodzenia wyraża stratę ciepła z 1cm

3 

ciała w ciągu 1 sekundy. Pomiarów 

dokonujemy katatermometrem- jest to termometr alkoholowy, którym mierzymy czas 
opadania słupa alkoholu pomiędzy odpowiednimi temperaturami ( 38

o

C do 35

o

C na obu 

katatermometrach). Jednostka  intensywność chłodzenia - „kata stopień”, K = mcal/ cm

2 

*s.  

 

  Wilgotność względną powietrza obliczmy na podstawie pomiarów wykonanych 

psychometrem. Psychometr składa się z dwóch termometrów, z których jeden ma 
zbiorniczek rtęciowy owinięty zwilżoną szmatką bawełnianą. Termometr suchy wskazuje 
aktualną temperaturę powietrza, termometr wilgotny - niższą od aktualnej temperaturę 
powietrza (związane jest to z utratą ciepła na odparowanie wody). Różnica pomiędzy 
wskazaniami obu termometrów, zwana różnicą psychrometryczną, pozwala na określenie 
(za pomocą tablic psychrometrycznych) względnej wilgotności powietrza. Im różnica jest 
większa, tym mniejsza wilgotność powietrza. 
 

  Ciśnienie w wyrobiskach górniczych mierzymy za pomocą Rurki Pipota-Prandtla i 

manometru. Rurkę Pipota-Prandtla – zbudowana jest z dwóch rurek osadzonych jedna w 
drugiej. Rurka wewnętrzna z otworem pomiarowym na początku mierzy 1 wielkość, a rurka 
druga z otworem pomiarowym na zewnątrz mierzy 2 parametr. Rurkę należy podłączyć do 
manometru na którym odczytujemy różnicę pomiędzy dwoma ciśnieniami.  

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 

St

ro

n

a

3

 

 

II. WYNIKI I OBLICZENIA 

 

Wyniki pomiarów zostały przedstawione w poniższej tabeli: 
 

 

 

Komora sucha  

(I) 

Komora 

wilgotna  

(II) 

 

Anemometr 

[m/s] 

1,13 

1,2 

Katatermometr 

wilgotny [s] 

60,3 

27 

suchy [s] 

68,1 

30 

 
 
 

Psychrometr 

wilgotny [°C] 

21,8 

21,8 

suchy [°C] 

10,8 

13,4 

Różnica 

psychrometryc

zna [°C] 

 

11 

 

8,4 

wilgotność [%] 

22 

51 

 
 

Rurka Pipota-

Prandtla 

+ 

Manometr 

Wychylenie 

rurki     l [mm] 

34 

32 

Gęstość cieczy 

- pc 

1000 kg/m

3 

sinα 

1:50 

Przyspieszenie 

ziemskie g 

[g/m] 

 

10 

 
 
1. Przepływ powietrza [m/s] :  
Dla komory suchej 
 

I – 63 m/min 

 

II – 71 m/min 

 

III – 70 m/min 

 

Średnia  -- 68 m/min = 1,13 m/s 

 
Dla Komory wilgotnej 
 

I – 71 m/min 

 

II – 74 m/min 
III – 71 m/min 

 

Średnia  -- 72 m/min = 1,2 m/s 

 
 
 
 
 
 
 

 

St

ro

n

a

4

 

2. Intensywność chłodzenia: 
 

K = 

t

F

     [

mcal/cm

2

*s

] 

 

F -  402 [mcal/cm

2

] – stała katatermometru 

 

t - czas   

 
 
 
 

I komora sucha 

 

suchy – 6,66  mcal/cm

2

*s 

 

wilgotny – 14,88 mcal/cm

2

*s 

 
 

II komora wilgotnej 

 

suchy – 5,9 mcal/cm

2

*s 

 

wilgotny – 13,4 mcal/cm

2

*s 

 
 

 

 
 
3. Ciśnienie: 
 
 

Δp = ρc · g · l · sinα   [Pa] 

 

 

ρc - Gęstość cieczy = 1000 

3

m

kg

 

 

sinα = 

50

1

 

 

g -  Przyspieszenie ziemskie = 10 

s

m

 

 

l = wychylenie rurki:  

- komora sucha 34 mm 

 

 

- komora wilgotna 32 mm 

 

 

 

Dla suchej  Δp = 6,8 Pa 

 

Dla wilgotnej Δp = 6,4 Pa 

 
 
 
 
5. Temperatura efektywna : 
 
 

I 
 dla suchej komory = 16

o

C 

 dla wilgotnej komory = 16,8

 o

C 

 

 

 

 

 
 

 

St

ro

n

a

5

 

 

 IV. WNIOSKI 

 
 

Zgodnie z przepisami górniczymi jeśli temperatura termometru suchego jest mniejsza od 

28

0

C to, możliwa jest praca w pełnym wymiarze godzin - na całą zmianę. W żadnej z komór 

temperatura ta nie została przekroczona. 
 

Intensywność chłodzenia mierzona katatermometrem wilgotnym powinna być większą niż 

11 katastopni. Jeżeli intensywność chłodzenia jest mniejsza niż 11 katastopni czas pracy powinien 
zostać skrócony do 6 godzin. W komorze I intensywność chłodzenia wynosi 14,88 mcal/ cm

2 

*s, a 

więc czas pracy nie musi być skracany. W komorze II intensywność chłodzenia wynosi 13,4 mcal/ 
cm

2 

*s – czas pracy nie musi być skracany. Pomiary temperatury efektywnej dokonywaliśmy bez 

użycia nagrzewnicy, więc uznajemy to za temperaturę pokojową dla okresu letniego. Temperatura 
efektywna w komorze suchej wynosi 16

o

C a dla komory wilgotnej 16,8

o

C. Temperatura efektywna 

dla okresu letniego  (18,9°C – 24°C) w komorze suchej i komorze wilgotnej jest poniżej danych w 
PN.