background image

C jak …cywilizacja śmieci

 

 
 
Śmieci są znakiem naszej cywilizacji, ale 
towarzyszyły  człowiekowi  od  zawsze.  
W  starożytnej  Grecji  był  specjalny 
zawód  człowieka  zwanego  koprologiem 
który  odpowiadał  za  wywóz  śmieci  
i  nieczystości  do  dołów  wykopywanych 
daleko  za  miastem.  W  średniowieczu 
wszystkie  miasta  tonęły  w  śmieciach  
i nieczystościach. 
 

Dzisiaj  śmiecie  pojawiają  się 

wszędzie  tam,  gdzie  żyje  lub  dociera 
współczesny człowiek. Można je znaleźć 
w  miastach,  na  wsiach,  w  lasach, 

jeziorach, morzach i oceanach. Są na pustyniach , w głębinach morskich, na Mount Everest i 
w kosmosie. W większych skupiskach ludzi są bardzo poważnym problemem.  

Przeciętny mieszkaniec rozwiniętego, uprzemysłowionego kraju wytwarza od kilkaset 

kilogramów śmieci rocznie. 

Statystyczny Polak produkuje w ciągu dwunastu miesięcy około 

360 kg odpadów.  

To  o  100  kg  mniej  niż  przeciętny  Europejczyk,  a  o  400  mniej  niż  statystyczny 

Amerykanin. Ale szybko gonimy świat bo już dziś mieszkaniec Warszawy przeciętnie rocznie 
produkuje 458 kg odpadków, a w 2015 r. wytworzy już 491 kg.!  

Ilość  produkowanych  przez  nas  śmieci  możemy  jednak  zmniejszyć,  możemy  także 

redukować uciążliwość naszych odpadków dla środowiska. 

Co można robić, by odpadków było mniej lub, aby były one łatwiejsze do wchłonięcia 

przez  środowisko?  Stosujmy  na  co  dzień  tak  zwaną  zasadę  3R  (Reduce,  Reuse,  Recycle), 
określanej po polsku jako 3U: 

Unikaj kupowania zbędnych rzeczy, Użyj powtórnie, Utylizuj! 

Unikajmy produktów nadmiernie opakowanych lub w opakowaniach niepodlegających 

albo trudnych do degradacji. 

W przypadku wielu towarów można wybrać te opakowane w szklane butelki, słoje czy 

blaszane  puszki  -  podlegające  łatwemu  przetworzeniu  oraz  nie  stanowiące  poważnego 
obciążenia  dla  środowiska. Szkło  zbudowane  jest z  materiału  występującego  w  naturze 
niemal  w  identycznym  składzie  -  w  piasku,  zaś  stalowa  puszka  ulega  naturalnej  korozji  
w  ciągu  kilku  lat  w  przeciwieństwie  do  popularnych  butelek  PET,  które  rozkładają  się  
w przyrodzie (podobno – bo trudno to sprawdzić poza eksperymentem) przez wiele setek lat. 
Wybierajmy, więc opakowania szklane (w miarę możliwości zwrotne), papierowe, tekturowe 
-  nawet  jeśli  trafią  na  wysypisko,  to  nie  będą  stanowić  dla  natury  poważnego  zagrożenia. 

background image

Unikajmy również towarów nadmiernie opakowanych. Choćby wędlin czy serów w plastrach, 
gdzie  pakowany  jest  każdy  plaster  oddzielnie,  albo  szczególnie  drogo  i  wykwintnie 
zapakowanych  czekoladek  gdzie  6  małych  serduszek  opakowanych  w  złotą  folię  leży  na 
plastikowej  foremce  wyścielonej  „atłasem”,  przykryte  bibułką,  opakowane  w  pudełko 
kartonowe  z  dodatkowa  nakładką  z  okazji  Dnia  Matki,  całość    za  foliowana  i    owinięta  
w kolorowy papier z czerwoną wstążka!!!. 

Użyj  powtórnie  jako  surowiec.  Sortujmy  odpady  i  odzyskujmy  z  nich  surowce,  bo 

źródła  łatwo  dostępnych  naturalnych  surowców  szybko  się  kończą.  Dużego  znaczenia 
nabiera więc wtórne przetwarzanie śmieci-materiałów wtórnych – tzw. recykling.  

Jeśli nie da się Uniknąć odpadów lub Użyć ich  powtórnie, zasadą jest ich Utylizacja. 

Na  ogół  utylizację  tłumaczymy  jak  skuteczniejsze  zniszczenie  odpadów  często  z  odzyskiem 
energii  przy  procesie  spalania  bądź  mineralizacji.  Najgorszym  lecz  w  Polsce  najczęstszym 
sposobem utylizacji jest …składowanie!!!  

 
Bilans odpadów komunalnych wytworzonych w Polsce w 2004 r. (wg KPGO) 
 

Lp. 

Nazwa 

Ilość [tys. ton] 

Odpady 

komunalne 

segregowane 

zbierane 

selektywnie 

243 

Odpady zielone z ogrodów i parków 

326 

Niesegregowane  (zmieszane)  odpady  komunalne,  w 
tym: 

10 417 

3-1 

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji  

2 486 

3-2 

Odpady zielone  

250 

3-3 

Papier i tektura  

2 114 

3-4 

Odpady wielomateriałowe  

711 

3-5 

Tworzywa sztuczne  

1 529 

3-6 

Szkło  

889 

3-7 

Metal  

521 

3-8 

Odzież, tekstylia  

160 

3-9 

Drewno  

192 

3-10 

Odpady niebezpieczne  

93 

3-11 

Odpady mineralne, w tym frakcja popiołowa  

1 472 

Odpady z targowisk  

114 

Odpady z czyszczenia ulic i placów  

251 

Odpady wielkogabarytowe (1)  

451 

 

RAZEM  

11 802 

Źródło:  
opracowanie własne 

Krajowy Plan Gospodarki Odpadami.