1

Ewidencja kosztów 

i produktów pracy

RACHUNKOWO

ŚĆ

FINANSOWA

dr Manuela Skoczek-Spychała

Ewidencja i rozliczanie kosztów

Ka

ż

dy podmiot ponosi koszty – jako 

warto

ś

ciowe zu

ż

ycie 

ś

rodków pracy, 

przedmiotów pracy, usług obcych, 

wynagrodze

ń

i inne wydatki

ZESPÓ

Ł

4

Koszty według rodzaju

401 Amortyzacja

402 Zużycie materiałów i energii

403 Usługi obce

404 Podatki i opłaty

405 Wynagrodzenia

406 Ubezpieczenia społeczne i inne 

ś

wiadczenia

407 Pozostałe koszty rodzajowe

Koszty

Koszty

ZESPÓŁ 5

Koszty według typów działalności

501  Koszty działalności podstawowej (bezpośrednie) 

502 Koszty wydziałowe                       (pośrednie)

520 Koszty sprzedaży

530 Koszty działalności pomocniczej                

550  Koszty ogólnego zarządu

Koszty bezpośrednie produkcji to takie koszty, które za pomocą
dokumentu źródłowego można przypisać do danego wyrobu gotowego.

Wynagrodzenia bezpośrednie

Zużycie materiałów bezpośrednich

Inne koszty bezpośrednie

Koszty pośrednie produkcji (koszty wydziałowe) to koszty wspólne dla 
wszystkich produkowanych wyrobów gotowych

Zużycie energii świetlnej w hali produkcyjnej

Koszty utrzymania czystości w hali produkcyjnej

Amortyzacja hali produkcyjnej

Koszty produkcji

KRZESŁA

BIURKA

PÓŁKI

(Rw)

(Rw)

(Rw)

Zużycie 
materiałów 
do produkcji

Oświetlenie

Ogrzewanie

Amortyzacja

Podatki

Czynsze

Koszty 

bezpośrednio 

produkcyjne

Koszty pośrednio 

produkcyjne

Koszty bezpo

ś

rednie produkcji a koszty po

ś

rednie 

produkcji

2

Dwa układy kosztów

1) 1 000

Dt        Wynagrodzenia       Ct

Dt       Koszty sprzedaży      Ct

Dt     Koszty produkcji      Ct

2) 4 500

3) 3 000

Dt   Koszty ogólnego zarządu   Ct

1) 1 000

2) 4 500

3) 3 000

Koszty według rodzaju

Koszty według miejsc 

powstawania/typów działalności

1) Wynagrodzenie kierownika produkcji  

1 000

2) Wynagrodzenie księgowej   

4 500

3) Wynagrodzenie przedstawiciela handlowego  3 000

 

Rozliczenia międzyokresowe kosztów 

 

Ustalenie technicznego kosztu wytworzenia 

Techniczny koszt wytworzenia 

 

Koszty bezpośrednie 

uzasadnione 

 Koszty pośrednie 

 

Zmienne koszty 

 

Stałe koszty 

 

Przykład 

 

 

Produkcja podstawowa 

 

Koszty wydziałowe 

 

Koszty zarządu 

 
  KB  20 000 
 
(2)KP 11600 
 

 

 

 
Ob. 8000 
 
(1a) 3600 

 
 
 
11600 (2) 
 

 

 
Ob. 3000 
 
 (1b) 2400 

 

TKW 31600   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Koszty produkcji 

pomocniczej 

 

 

Koszty sprzedaży 

 

 

 

 
Ob. 6000 

 
 
3600 (1a) 
2400 (1b) 
 

 

 
Ob. 1000 

 

 

1) Wydano materiały do produkcji  - 40 zł

Materiały

Zużycie 

materiałów i 

energii

(1)

Materiały

Koszty działalności 

podstawowej

(1)

Materiały

Zużycie 

materiałów i 

energii

490

Rozliczenie 

kosztów 

rodzajowych

Koszty działalności 

podstawowej

(1)

(1a)

40

40

40

40

Sp. X

40

40

40

40

I

II

III

Ewidencja obrotu produktami

ZAŁOŻENIE: NIE WYSTĘPUJE PRODUKCJA W TOKU 

 

 

po rzeczywistym TKW 

 

Produkcja podstawowa 

 

Wyroby gotowe 

 

 
 
 

 

 

 

 

 

po planowanym TKW 

 

 
 

Produkcja podstawowa 

 

Rozliczenie produkcji 

(Rozliczenie kosztów 

działalności) 

 

 
 

Wyroby gotowe 

 

 
 

 

 
 
 
 
 

 
 
 

 

 

 

 
 

 

 

Odchylenia od cen 

ewidencyjnych 

wyrobów gotowych 

 

 

 

 
 

 

 

 
 
 

 

 
 
 
 

 

3

Kalkulacje kosztów

⇒

 

Kalkulacja podziałowa prosta 

⇒

 

Przykład 

Produkcja podstawowa 

 

Ob. 24 000 

 
 

 
 

? 

 

W ciągu okresu wytworzono: 

⇒

 

1000 szt. wyrobów gotowych ⇒ 1000 jednostek 

⇒

 

400 szt. przetworzonych w 50% ⇒ 200 jednostek 

20

1200

24000

=

=

=

x

okresu

Koszty

Kj

 

Koszt wytworzenia wyrobów gotowych = 20* 1000 szt.= 20 000 

 

Fazy sprzeda

ż

y



⇒

moment prawno-finansowy



⇒

moment rzeczowy – Koszt 

wytworzenia sprzedanych produktów



⇒

wynik na sprzeda

ż

y

Wynik ze sprzeda

ż

y

 

 

Przychód 

ze 

sprzedaży 

wyrobów 

gotowych 

 

 
 
 

Koszt 

własny 

sprzedaży 

Koszty  

zarządu 

Koszt 

wytworzenia 

sprzedanych 

produktów  

+/_ OCE WG 

 

Koszty 

sprzedaży 

_ 

Działalność operacyjna

Amortyzacja

Amortyzacja

Zużycie materiałów i energii

Zużycie materiałów i energii

Usługi obce

Usługi obce

Ubezpieczenia społeczne      

i inne świadczenia

Ubezpieczenia społeczne      

i inne świadczenia

Podatki i opłaty

Podatki i opłaty

Wynagrodzenia

Wynagrodzenia

Pozostałe koszty rodzajowe

Pozostałe koszty rodzajowe

Koszty według rodzaju

Koszty według miejsc 

powstawania

Wartość sprzedanych materiałów i towarów

Wartość sprzedanych materiałów i towarów

Koszty produkcji

Koszty produkcji

Koszty ogólnego 

zarządu

Koszty ogólnego 

zarządu

Koszty sprzedaży

Koszty sprzedaży

Koszty działalności 

pomocniczej

Koszty działalności 

pomocniczej

Pełen koszt 

wytworzenia 

produktu

Przychody ze 

sprzedaży 
produktów

Przychody ze 

sprzedaży 
produktów

Przychody ze 

sprzedaży 

materiałów i towarów

Przychody ze 

sprzedaży 

materiałów i towarów