Laboratorium elektrotechniki i zagrożeń 

elektrycznych w środowisku pracy 

 

Rok akad. 

2012/2013 

Grupa: 
Sekcja:

 

Temat ćwiczenia nr.4: 
Badanie transformatora 

Skład sekcji: 

 

Data wykonania: 

Data oddania: 

Ocena: 

Podpis: 

 
Cel  ćwiczenia:  Celem  ćwiczenia  jest  poznanie  budowy,  zasady  działania  i  właściwości 
transformatora jednofazowego. 
 
A. Stan jałowy 
 

 

 

Rys. 1. Stanowisko pomiarowe do badania transformatora 

 

 

 

Rys. 2. Układ pomiarowy do badania transformatora w stanie jałowym. 

 

1.  Połączyć układ do badania stanu jałowego transformatora na podstawie schematu rys. 2. 
2.  Wykonać  pomiary  wielkości  I

1o

,  P

1o

  i  U

2o

  dla  napięcia  zasilania  U

1n

  =  230  V.  Wyniki 

pomiarów ująć w tabeli 1. 

3.  Obliczyć przekładnie transformatora n= U

1o

/U

2o

 oraz współczynnik mocy cosφ

o

=P

1o

/U

1o

I

1o

  

Tabela.1. Wyniki pomiarów stan jałowy transformatora 

 

L.p 

U

1o

 [V] 

I

1o

 [….] 

P

1o

 [….] 

U

2o

 [….] 

n=U

1o

/U

2o 

cosφ

o

=P

1o

/U

1o

I

1o 

1. 

230 

 

 

 

 

 

 

4.  Na podstawie pomiarów obliczyć: 

%

%

100

1

10

0





n

I

I

I

 

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………… 
 
B. Stan zwarcia pomiarowego 

 

 

 

Rys. 3. Układ pomiarowy do badania transformatora w stanie zwarcia. 

 

5.  Połączyć układ do badania stanu zwarcia transformatora na podstawie schematu rys. 3. 
Wykonać pomiary wielkości I

1z

, P

1z

 i U

2z

 dla prądu strony pierwotnej |I

1n

| = S

n

/U

1n

. 

 

6.  Obliczyć współczynnik mocy cosφ

z

=P

1z

/U

1z

I

1z

. 

 
Tabela.2. Wyniki pomiarów stan zwarcia transformatora 

 

L.p 

U

1z

 [….] 

I

1z

 [….] 

P

1z

 [….] 

cosφ

z

=P

1z

/U

1z

I

1z 

1. 

 

 

 

 

 

7.  Na podstawie pomiarów obliczyć: 

%

%

100

1

1





n

z

z

U

U

u

 

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………… 

8.  Na podstawie pomiarów obliczyć prąd zwarcia (awaryjnego): 

%

z

n

z

u

I

I

100

1

1



 

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………… 

 
C. Stan obciążenia 

 

 

 

Rys. 4. Układ pomiarowy do badania transformatora w stanie obciążenia 

 
 

9.  Połączyć układ do badania stanu obciążenia transformatora na podstawie rys.4. 
10. Przy  stałym  napięciu  zasilania  U

1

=const  wykonać  pomiary  wielkości  I

1

,  P

1

,  U

2

,  I

2

  i  P

2

, 

zmieniając wartość rezystancji obciążającej R

obc

. Wyniki pomiarów zapisać w tabeli 3. 

11. Obliczyć sprawność transformatora η=P

2

/P

1

 dla wszystkich ustawień obciążenia R

obc

. 

 

 

UWAGA! Nie przekraczać |I

1

| = 1,2 |I

1n

|, 

 

 

Tabela.3. Wyniki pomiarów stan obciążenia transformatora. (U

1

=…………[V]) 

 

L.p 

I

1

 [….] 

P

1

 [….] 

U

2 

[….] 

I

2

 [….] 

P

2

 [….]

 

η=P

2

/P

1 

1. 

 

 

 

 

 

 

2. 

 

 

 

 

 

 

3. 

 

 

 

 

 

 

4. 

 

 

 

 

 

 

5. 

 

 

 

 

 

 

6. 

 

 

 

 

 

 

7. 

 

 

 

 

 

 

8. 

 

 

 

 

 

 

9. 

 

 

 

 

 

 

10. 

 

 

 

 

 

 

 
 

12.  Na podstawie tabeli 3. należy sporządzić wykres η=f(I

2

) 

 

 

 

13. Na podstawie tabeli 3. sporządzić wykresy U

2

=f(I

2

) i I

1

=f(I

2

). 

 

 

 

14. Opisać zasadę działania transformatora: 
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………...………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………........
...................................................................................………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………… 
15. Czym różni się autotransformator od innych transformatorów: 

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………… 

 

16. Wymienić zastosowania transformatora (w punktach): 

 

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………