plik

Sedymentacja w zbiorniku przedkarpackim miocen-baden :

1.Jakie było rozprzestrzenienie zbiornika przedkarpackiego w Badenie ?
Powstanie zbiornika przedkarpackiego oraz charakter tektoniczny zbiornika
przedkarpackiego.

Basen sedymentacyjny w środkowym miocenie stanowiło zapadlisko
przedkarpackie rozwinięte w formie długiego rowu przed nasuwającymi się
Karpatami (flisz karpacki), a wyniesionymi obszarami platform zachodnio i
wschodnio europejskimi. Zagłębienie ma charakter zapadliska przedgórskiego i
powstało na skutek orogenezy alpejskiej.

2. Czy osady facji siarczanowej i chlorkowej osadzały się w całym zbiorniku w
sposób równomierny ? Jeśli nie, jak można opisać ich układ facji ?

Facje te nie są rozmieszczone równomiernie, facje chlorkowe skupiają się
bezpośrednio przy strefie nasunięć karpackich, natomiast facje siarczanowe
rozkładają się w pasach mniej więcej równoległych do czoła nasunięć
karpackich.

3.Jakie strefy facjalne można wyróżnić w osadach siarczanowych zbiornika
przedkarpackiego ? Jaki mają zasięg ?

Wyróżnia się głównie fację chlorkową (strefa Kraków-Bochnia) oraz facje
siarczkowe, których utwory zaznaczają się od mniej więcej granicy Polsko-
Czeskiej i ciągną się pasem o szerokości nawet do 100 km przed czołem Karpat
zewnętrznych aż na obszar Rumunii.

4.Czym charakteryzują się strefy 1-3 facji siarczanowej ?

Charakteryzują się głównie utworami gipsowymi.
Strefa 1 – gips strukturalny w stropie wapienie,
Strefa 2 – gipsy stromatoidalne, selenitowe i szablaste,
Strefa 3 – duże zróżnicowanie facjalne, w spągu gipsy szklicowe, występują
gipsy selenitowe, szablaste, laminowane, brekcje gipsowe, struktury
obciążeniowe, iły

odpowiedź na 5 pytanie: można, ponieważ każdy z tych typów, tych profili
posiada charakterystyczną warstwę przewodnią. warstwa przewodnia 1
kryptokrystalicznego gipsu masywnego o wyraznie drobno krenulowanej
laminacji, zazwyczaj o miazszosci 20–40 cm. Inna charakterystyczna warstwa to
jednostka gipsarenitowa, glównie laminowana, o miazszosci ok. 20 cm. Kolejna
wazna powierzchnia korelacyjna to granica gipsów autochtonicznych i
klastycznych (allochtonicznych), odzwierciedlajaca powazna zmiane w historii
basenu

MEZOZOIK (+ PERM)

1. Nieciągły, brak osadów jury, kajpru, triasu, wczesnej kredy oraz dwóch
cyklotemów
2. Struktura Gór Kaczawskich – karbon (orogeneza waryscyjska)
Transgresja – cechsztyn
Regresja – pstry piaskowiec
Transgresja – wapień muszlowy

3.Dolomity, anhydryty, iłowce, caliche → warunki płytkomorskie, ciepłe morza.
Sedymentacja po zmianie warunków środowiska z głębokomorskiego na
płytkomorskie.

4.Caliche ; wapienie pedogeniczne + czerwone skały klastyczne → perm (późny
sakson)
Piaskowce (tzw. piaskowce kwadrowe) → późna kreda
Skały metamorficzne → karbon, wczesny Stefan
Piaskowce czerwone → karbon

WIEK

SKAŁY

ZDARZENIA

wapienie, iły, margle,

piaskowce

transgresja póznokredowa (faza laranijska na granicy kredy i

paleogenu oraz faza subhercyńska)

miejscowe osady

klastyczne

regresja, erozja, warunki lądowe (faza młodo kimeryjska)

wapienie, siarczany

transgresja

iły, margle,

piaskowce

częściowa transgresja, kras kopalny (faza środkowo kimeryjska)

piaskowce

warunki lądowe (faza środkowo kimeryjska)

regresja – erozja (faza staro kimeryjska)

wapienie, cyklotemy

solne, siarczany

transgresja

iłowce, piaskowce

Kras kopalny

→

początek transgresji

iłowce, mułowce,

wapienie

Kras kopalny

→

erozja, regresja morska

OROGENEZA ALPEJSKA

Na początku mezozoiku istniało wiele małych zbiorników morskich
porozdzielanych mikrokontynentami (z grzbietami górskimi)

Karpaty zewnętrzne : Beskidy
Pomiędzy : Pieniński Pas Skałkowy
Karpaty Wewnętrzne : Tatry

Jednostki (obecnie płaszczowiny, dawniej części grzbietów i basenów)

Od północy :

Jednostka Czorsztyńska

→

grzbiety (wyraźnie zaznaczone) Grzbiet Czorsztyński

Jednostka Czertezicka

→

płytki zbiornik

Jednostka Niedzicka

→

zbiornik głębokomorski (basen pieniński)

Jednostka Brańska

→

zbiornik głębokomorski (basen pieniński)

Jednostka Pienińska

→

płytki zbiornik

Jednostka Haligowiecka

→

grzbiety (niezbyt wyraźnie zaznaczone) Grzbiet

Andrusowa, Grzbiet Egzotyczny

Otwarcie zbiornika : jura środkowa/dolna
Zamknięcie zbiornika : kreda górna

Po Polskiej części Pasa Skałkowego Gór Pienińskich (basen Pieniński) nie było
skorupy oceanicznej (brak ofiolitów i bazaltów – tylko skały osadowe).
Odległość między jednostką Czorsztyńską, a jednostką Haligowiecką mogła
wynosić nawet 300 km (średnio 120 km).

MEZOZOIK I PALEOGEN KARPAN ZEWNĘTRZNYCH

Karpaty zewnętrzne są zbudowane z płaszczowin. Sytuacja podobna jak w
Pieninach, grzbiety i baseny (kreda), które następnie uległy sfałdowaniu
tworząc płaszczowiny. Im dalej na północ zbiorniki wcześniej się otwierały i
zamykały. Nazwy zbiorników pochodzą od nazwy płaszczowin. Zbiorniki i
grzbiety rozciągnięte od NW do SE.

Jednostka Skalska

Wczesna Kreda

Basen Podśląski

Wczesna Kreda

Basen Śląski – grzbiety Bukowiec

Późna Jura

Jednostka Dukielska – grzbiety Śląskie

Wczesna Kreda

Basen Przedmagurski

Późna Kreda

Basen Magurski

Wczesna/Późna Kreda

1. Zbiorniki rozdzielane szczytami górskimi

W jednostce skolskiej i basenie śląskim najstarsze osady nie pozwalają
jednoznacznie określić wieku otwarcia zbiornika, osady starsze zostały
zniszczone przez nasunięcia.

2. Nie wszystkie zbiorniki powstały w tym samym czasie, można korelować

osady z basenu magurskiego i przedmagurskiego.

3. Świadczą o tym grubo klastyczne osady Formacji Jamrota i Proć ( wczesny

oligocen).

4. Zbiornik był najgłębszy na przełomie wczesnej i późnej kredy i wskazują

na to osady bezwapniste (radiolaryty).

5. Główne osady to piaskowce i mułowce, ale także wapienie, margle, łupki,

radiolaryty, rogowce.

6. Zamknięcie zbiornika i powstanie płaszczowin doszło na przełomie

oligocenu i neogenu. Nie nastąpiło to jednocześnie w całym zbiorniku.
Najpierw doszło do zamknięcia basenu magurskiego, a następnie
zamykane były baseny bardziej wysunięte na północ.