Microsoft Word - Podstawy języka SQL

Podstawy języka SQL

Strona 3

Spis treści

Zawartość tabel wykorzystywanych na kursie ___________________________________5

Zawartość tabeli DEPT _______________________________________________________ 6

Zawartość tabeli EMP ________________________________________________________ 6

Zawartość tabeli SALGRADE__________________________________________________ 6

Budowa tabel wykorzystywanych na kursie_______________________________________ 7

Relacyjny model danych____________________________________________________9

Operatory relacyjne _________________________________________________________ 10

Własności relacyjnej bazy danych______________________________________________ 10

Przegląd języka SQL______________________________________________________13

Zasady SQL ________________________________________________________________ 14

Ćwiczenia __________________________________________________________________ 28

Funkcje grupowe ________________________________________________________31

Stosowanie funkcji grupowych ________________________________________________ 32

Klauzula GROUP BY ________________________________________________________ 33

Wybierane wyrażenia a funkcje grupowe________________________________________ 34

Klauzula HAVING __________________________________________________________ 35

Kolejność występowania klauzul _______________________________________________ 36

Ćwiczenia __________________________________________________________________ 37

Wybieranie danych z wielu tabel ____________________________________________39

Złączenie równościowe _______________________________________________________ 40

Złączenia nierównościowe ____________________________________________________ 41

Ćwiczenia __________________________________________________________________ 43

Inne metody łączenia tabel_________________________________________________47

Złączenia zewnętrzne ________________________________________________________ 48

Połączenie tabeli samej ze sobą ________________________________________________ 48

Operatory zbiorowe _________________________________________________________ 49

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 4

Ćwiczenia __________________________________________________________________52

Podzapytania ___________________________________________________________ 55

Podzapytania zagnieżdżone____________________________________________________56

Podzapytania zwracające jeden wiersz __________________________________________56

Podzapytania zwracające wiele wierszy__________________________________________57

Ćwiczenia __________________________________________________________________62

Język definiowania danych ________________________________________________ 63

Struktury danych ORACLE ___________________________________________________64

Tworzenie tabel _____________________________________________________________64

Warunki integralności ________________________________________________________65

Tworzenie tabeli przez zapytanie _______________________________________________70

Zmiana definicji tabeli________________________________________________________71

Język manipulowania danymi ______________________________________________ 75

Wstawianie wierszy __________________________________________________________76

Modyfikacja wierszy _________________________________________________________77

Usuwanie wierszy ____________________________________________________________77

Transakcje _________________________________________________________________78

Perspektywy ____________________________________________________________ 81

Perspektywy ________________________________________________________________82

Tworzenie perspektyw________________________________________________________82

Usuwanie perspektywy _______________________________________________________83

Użytkownicy i uprawnienia ________________________________________________ 85

Zarządzanie użytkownikami ___________________________________________________86

Uprawnienia w bazie Oracle ___________________________________________________87

Role _______________________________________________________________________90

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 6

Zawartość tabeli DEPT

DEPTNO     DNAME          LOC
---------- -------------- -------------
    10 ACCOUNTING     NEW YORK
    20 RESEARCH       DALLAS
    30 SALES          CHICAGO
    40 OPERATIONS     BOSTON

Zawartość tabeli EMP

EMPNO     ENAME      JOB             MGR HIREDATE       SAL      COMM    DEPTNO
--------- ---------- --------- --------- -------- --------- --------- ---------
7839 KING       PRESIDENT           81/11/17      5000                  10
7698 BLAKE      MANAGER        7839 81/05/01      2850                  30
7782 CLARK      MANAGER        7839 81/06/09      2450                  10
7566 JONES      MANAGER        7839 81/04/02      2975                  20
7654 MARTIN     SALESMAN       7698 81/09/28      1250      1400        30
7499 ALLEN      SALESMAN       7698 81/02/20      1600       300        30
7844 TURNER     SALESMAN       7698 81/09/08      1500         0        30
7900 JAMES      CLERK          7698 81/12/03       950                  30
7521 WARD       SALESMAN       7698 81/02/22      1250       500        30
7902 FORD       ANALYST        7566 81/12/03      3000                  20
7369 SMITH      CLERK          7902 80/12/17       800                  20
7788 SCOTT      ANALYST        7566 82/12/09      3000                  20
7876 ADAMS      CLERK          7788 83/01/12      1100                  20
7934 MILLER     CLERK          7782 82/01/23      1300                  10

Zawartość tabeli SALGRADE

GRADE     LOSAL     HISAL
--------- --------- ---------
    1       700      1200
    2      1201      1400
    3      1401      2000
    4      2001      3000
    5      3001      9999

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 7

Budowa tabel wykorzystywanych na kursie

Podczas  kursu  będziemy  korzystać  z  uprzednio  utworzonych  tabel  opisujących
zatrudnionych  w  pewnej  firmie,  ich  wynagrodzenia  i  miejsca  pracy.  Firma  dzieli  się  na
departamenty. Każdy pracownik należy do pewnej grupy zaszeregowania, w zależności od
wysokości pensji, którą otrzymuje.

Tabela DEPT — tabela zawierająca wszystkie departamenty

Kolumna

Opis

DEPTNO

Departament number — unikalny numer departamentu

DNAME

Nazwa departamentu — przechowywana w zapisie dużymi literami

LOC

Lokalizacja departamentu (miasto w którym znajduje się departament)

Tabela EMP

—

wykaz wszystkich pracowników

Kolumna

Opis

EMPNO

Employee number — unikalny numer pracownika

ENAME

Nazwisko pracownika — przechowywane w zapisie dużymi literami

JOB

Etat, stanowisko pracy

MGR

Identyfikator szefa (czyli EMPNO we wierszu szefa)

HIREDATE

Data zatrudnienia

SAL

Pensja

COMM

Prowizja naliczona od początku roku, dotyczy pracowników
zatrudnionych na stanowisku SALESMAN

DEPTNO

Numer departamentu w którym zatrudniony jest pracownik. Wartość
w tym polu musi odpowiadać jednemu i tylko jednemu wierszowi
w tabeli DEPT

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 8

Tabela SALGRADE — tabela „widełek” zaszeregowania

Kolumna

Opis

GRADE

Numer grupy zaszeregowania

LOSAL

LOW SALARY — dolna granica widełek płacowych dla stawki
zaszeregowania GRADE

HISAL

HIGH SALARY — górna granica widełek

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 10

Relacyjna baza danych jest to zbiór dwuwymiarowych tabel. Z modelem relacyjnym
powiązane są następujące pojęcia:

•

tabela,

•

kolumna,

•

wiersz,

•

pole.

Model relacyjny opiera się na pojęciach zaczerpniętych z algebry. Pojęcia te to:

•

relacja,

•

operator działający na relacjach i dający w wyniku relacje.

Relacje przedstawiane są w postaci tabel, zaś wybieranie danych z tabel to wynik działania
operatorów relacyjnych na tych tabelach.

Operatory relacyjne

Wyróżniamy następujące operatory relacyjne:

SELEKCJA

pobieranie danych z relacji, w wyniku otrzymujemy
wszystkie wiersze, które spełniają zadany warunek

PROJEKCJA

operacja pobrania wszystkich wierszy, ale tylko wskazanych
kolumn z tych wierszy

ILOCZYN KARTEZJAŃSKI wynik połączenia każdy z każdym wierszy z dwóch relacji

ZŁĄCZENIE

połączenie dwóch relacji poprzez pewne kryterium łączace
niektóre wiersze z obu relacji

SUMA ZBIOROWA

wszystkie wiersze z obu relacji

CZĘŚĆ WSPÓLNA

wiersze wspólne dla obu relacji

RÓŻNICA ZBIOROWA

wiersze, które występują w jednej, a nie występują w drugiej
relacji

Własności relacyjnej bazy danych

Relacyjna baza danych ma następujące własności:

•

baza jest widziana przez użytkownika jako zbiór tabel,

•

nazwy tabel w bazie muszą być unikalne,

•

tabele składają się wierszy i kolumn,

•

językiem służącym do operowania na bazie danych jest język nieproceduralny oparty

na algebrze relacji. Obecnie standardem jest SQL.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 11

Tabele w relacyjnej bazie danych mają następujące własności:

•

wiersze w tabeli muszą być różne,

•

w tabeli nie ma kolumn o tej samej nazwie,

•

kolejność wierszy jest nieokreślona,

•

kolejność kolumn jest nieokreślona,

•

wartości pól powinny być elementarne.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 14

SQL jest oparty na wyrażeniach języka angielskiego. Jest językiem deklaratywnym —
podajemy tylko, co należy wykonać, ale nie specyfikujemy w jaki sposób.

Język SQL służy do następujących celów:

•

specyfikowania zapytań,

•

operowania danymi — DML (Data Modification Language) — wstawiania,

modyfikowania i usuwania danych z bazy danych,

•

definiowania danych — DDL (Data Definition Language) — dodawania do bazy

nowych obiektów,

•

sterowania danymi — DCL (Data Control Language) — określania praw dostępu do

danych.

Zasady SQL

Zapisywanie poleceń SQL

•

Polecenia SQL mogą być rozmieszczone w kilku liniach. Koniec polecenia SQL

zaznacza się średnikiem.

•

Zaleca się umieszczanie klauzul od nowej linii.

•

Można używać tabulacji.

•

Nie wolno dzielić słowa pomiędzy linie.

•

Obojętne, czy używamy małych czy wielkich liter, chyba że sprawdzamy zawartość

pola.

Podstawowy blok zapytań SQL

Za pomocą polecenia SELECT uzyskujemy informacje z bazy.

Polecenie SELECT składa się co najmniej z klauzuli SELECT i klauzuli FROM.

W klauzuli SELECT wymieniamy interesujące nas kolumny.

W klauzuli FROM wskazujemy, skąd pobrać dane.

Aby pobrać nazwiska pracowników oraz ich zawód, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB
FROM EMP;

ENAME      JOB
---------- ---------
KING       PRESIDENT
BLAKE      MANAGER
CLARK      MANAGER
JONES      MANAGER
MARTIN     SALESMAN
ALLEN      SALESMAN

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 15

TURNER     SALESMAN
JAMES      CLERK
WARD       SALESMAN
FORD       ANALYST
SMITH      CLERK
SCOTT      ANALYST
ADAMS      CLERK
MILLER     CLERK

Nazwy kolumn oddzielamy przecinkami.

Aby wybrać wszystko z danej tabeli wpisujemy * (gwiazdkę) zamiast listy kolumn.

SELECT *
FROM EMP;

EMPNO ENAME      JOB             MGR HIREDATE     SAL        COMM     DEPTNO
---- ---------- --------- ---------- --------- ---------- ---------- ----------
7839 KING       PRESIDENT            81/11/17     5000                    10
7698 BLAKE      MANAGER         7839 81/05/01     2850                    30
7782 CLARK      MANAGER         7839 81/06/09     2450                    10
7566 JONES      MANAGER         7839 81/04/02     2975                    20
7654 MARTIN     SALESMAN        7698 81/09/28     1250       1400         30
7499 ALLEN      SALESMAN        7698 81/02/20     1600        300         30
7844 TURNER     SALESMAN        7698 81/09/08     1500          0         30
7900 JAMES      CLERK           7698 81/12/03      950                    30
7521 WARD       SALESMAN        7698 81/02/22     1250        500         30
7902 FORD       ANALYST         7566 81/12/03     3000                    20
7369 SMITH      CLERK           7902 80/12/17      800                    20
7788 SCOTT      ANALYST         7566 82/12/09     3000                    20
7876 ADAMS      CLERK           7788 83/01/12     1100                    20
7934 MILLER     CLERK           7782 82/01/23     1300                    10

W klauzuli SELECT mogę też być użyte:

•

wyrażenia arytmetyczne,

•

aliasy (nazwy zastępcze) kolumn,

•

konkatenacja,

•

literały.

Wyrażenia arytmetyczne

W wyrażeniu arytmetycznym mogą występować nazwy kolumn, stałe wartości liczbowe
oraz operatory arytmetyczne:

dodawanie

odejmowanie

mnożenie

dzielenie

Przykład

SELECT ENAME, SAL*12
FROM EMP;

ENAME          SAL*12
---------- ----------
KING            60000
BLAKE           34200

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 16

CLARK           29400
JONES           35700
MARTIN          15000
ALLEN           19200
TURNER          18000
JAMES           11400
WARD            15000
FORD            36000
SMITH            9600
SCOTT           36000
ADAMS           13200
MILLER          15600

W wyrażeniach zachowywany jest następujący priorytet działań:

•

mnożenie,

•

dzielenie,

•

dodawanie,

•

odejmowanie.

Np.  w  wyrażeniu  arytmetycznym  250  +12*34  najpierw  zostanie  obliczona  wartość
wyrażenia  12*24,  a  do  wyniku  zostanie  dodana  wartość  250.  Kolejność  wykonywania
działań można zmienić przy pomocy nawiasów. Na przykład w wyrażeniu arytmetycznym
(250  +12)*34  najpierw  zostanie  obliczona  wartość  wyrażenia  250+12,  a  wynik  zostanie
pomnożony przez 34.

Aliasy kolumn

Domyślne nagłówki kolumn możemy zastąpić innymi nazwami, które będą bardziej
znaczące.

Można używać polskich liter. Alias podaje się bezpośrednio po nazwie kolumny, której
nazwę chcemy zmienić. Spacje w aliasie nie są dopuszczane, można natomiast utworzyć
alias ze spacją biorąc całość w podwójne apostrofy.

Przykład

SELECT ENAME NAZWISKO, SAL*12 WYNAGR, COMM PROWIZJA
FROM EMP;

NAZWISKO   WYNAGR     PROWIZJA
---------- ---------- ----------
KING            60000
BLAKE           34200
CLARK           29400
JONES           35700
MARTIN          15000       1400
ALLEN           19200        300
TURNER          18000          0
JAMES           11400
WARD            15000        500
FORD            36000
SMITH            9600
SCOTT           36000
ADAMS           13200
MILLER          15600

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 17

Operator konkatenacji

Operator konkatenacji (||) pozwala na łączenie kolumny z kolumną, literałem, wyrażeniem
arytmetycznym lub wartością stałą. Argumenty są łączone i tworzą jedna kolumnę
wynikową.

Aby połączyć kolumny EMPNO i ENAME i opatrzyć je tytułem PRACOWNIK,
napiszemy:

SELECT EMPNO||ENAME PRACOWNIK
FROM EMP;

PRACOWNIK
--------------------------------------------------
7839KING
7698BLAKE
7782CLARK
7566JONES
7654MARTIN
7499ALLEN
7844TURNER
7900JAMES
7521WARD
7902FORD
7369SMITH
7788SCOTT
7876ADAMS
7934MILLER

Literały

Oprócz kolumn na liście SELECT mogą znajdować się literały (ciągi znaków lub liczby).
Wtedy dla każdego wiersza zostanie wypisana ta sama wartość literału:

SELECT ENAME PRACOWNIK, ' PRACUJE W DEPARTAMENCIE', DEPTNO DEPARTAMENT
FROM EMP;

PRACOWNIK    'PRACUJE W DEPARTAMENCIE' DEPARTAMENT
-----------  ------------------------- -----------
KING         'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  10
BLAKE        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
CLARK        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  10
JONES        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  20
MARTIN       'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
ALLEN        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
TURNER       'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
JAMES        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
WARD         'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  30
FORD         'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  20
SMITH        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  20
SCOTT        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  20
ADAMS        'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  20
MILLER       'PRACUJE W DEPARTAMENCIE'  10

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 18

Obsługa wartości NULL

Jeśli wartość wiersza w kolumnie jest nieokreślona, to mówimy, że na ona wartość NULL.
Nie jest to tożsame z wartością 0.

Wartość wyrażenia w którym będzie występować wartość NULL również będzie NULL.
Dlatego też wyrażenie SAL*12+COMM zwróci NULL tam, gdzie COMM było równe
NULL.

SELECT ENAME, SAL*12+COMM
FROM EMP;

ENAME      SAL*12+COM
---------- ----------
KING
BLAKE
CLARK
JONES
MARTIN          16400
ALLEN           19500
TURNER          18000
JAMES
WARD            15500
FORD
SMITH
SCOTT
ADAMS
MILLER

Aby w wyrażeniu potraktować wartość NULL jako wartość różną od NULL, trzeba użyć
funkcji NVL.

SELECT ENAME, SAL*12+NVL(COMM,0) ROCZNE_WYN
FROM EMP;

ENAME      ROCZNE_WYN
---------- ----------
KING            60000
BLAKE           34200
CLARK           29400
JONES           35700
MARTIN          16400
ALLEN           19500
TURNER          18000
JAMES           11400
WARD            15500
FORD            36000
SMITH            9600
SCOTT           36000
ADAMS           13200
MILLER          15600

W powyższym przykładzie wartości różne od NULL zachowują swoją wartość, zaś
wartości NULL zostaną potraktowane jak 0.

Drugi parametr funkcji NVL określa, na jaką wartość należy zamienić wartość NULL:

NVL(DATA,'85/09/01')
NVL(NUMBER, 10)
NVL(MIASTO,'KRAKÓW')

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 19

Eliminacja duplikatów

Domyślnie wyświetlane są wyniki zapytania bez eliminowania powtarzających się
wartości, np.:

SELECT DEPTNO
FROM EMP;

DEPTNO
----------
    10
    30
    10
    20
    30
    30
    30
    30
    30
    20
    20
    20
    20
    10

Słowo kluczowe DISTINCT

Eliminację powtarzających się wartości uzyskujemy stosując słowo kluczowe DISTINCT
w klauzuli SELECT.

SELECT DISTINCT DEPTNO
FROM EMP;

DEPTNO
----------
    10
    20
    30

Można też zażądać wyspecyfikowania wzajemnie różnych list wartości poprzez podanie
w klauzuli SELECT wielu nazw kolumn.

Słowo kluczowe DISTINCT odnosi się do wszystkich nazw kolumn
występujących w klauzuli SELECT.

SELECT DISTINCT JOB, DEPTNO
FROM EMP;

JOB       DEPTNO
--------- ----------
ANALYST           20
CLERK             10
CLERK             20
CLERK             30
MANAGER           10

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 20

MANAGER           20
MANAGER           30
PRESIDENT         10
SALESMAN          30

Klauzula ORDER BY

Aby określić kolejność, w jakiej będą zwracane wyniki, należy użyć klauzuli ORDER BY
(uporządkuj wg). Klauzula ORDER BY musi być ostatnią klauzulą polecenia SELECT.

SELECT ENAME, JOB
FROM EMP
ORDER BY ENAME;

ENAME      JOB
---------- ---------
ADAMS      CLERK
ALLEN      SALESMAN
BLAKE      MANAGER
CLARK      MANAGER
FORD       ANALYST
JAMES      CLERK
JONES      MANAGER
KING       PRESIDENT
MARTIN     SALESMAN
MILLER     CLERK
SCOTT      ANALYST
SMITH      CLERK
TURNER     SALESMAN
WARD       SALESMAN

Domyślnie dane są sortowane w porządku rosnącym (ASCENDING) — od najmniejszych
do największych liczb, od wcześniejszych do późniejszych dat, zaś ciągi znakowe są
sortowane wg ustawień NLS (określanych przy tworzeniu bazy danych).

Aby odwrócić kolejność sortowania należy użyć słowa DESC (DESCENDING) użytego
bezpośrednio po nazwie kolumny wyspecyfikowanej w klauzuli ORDER BY.

SELECT ENAME, JOB, HIREDATE
FROM EMP
ORDER BY HIREDATE DESC;

ENAME      JOB       HIREDATE
---------- --------- ---------
ADAMS      CLERK     83/01/12
SCOTT      ANALYST   82/12/09
MILLER     CLERK     82/01/23
JAMES      CLERK     81/12/03
FORD       ANALYST   81/12/03
KING       PRESIDENT 81/11/17
MARTIN     SALESMAN  81/09/28
TURNER     SALESMAN  81/09/08
CLARK      MANAGER   81/06/09
BLAKE      MANAGER   81/05/01
JONES      MANAGER   81/04/02
WARD       SALESMAN  81/02/22
ALLEN      SALESMAN  81/02/20
SMITH      CLERK     80/12/17

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 21

Można sortować według kilku kolumn, wtedy po słowie kluczowym ORDER BY należy
podać nazwy kolumn, po których chcemy sortować.

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
ORDER BY  DEPTNO, ENAME;

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
CLARK      MANAGER           10
KING       PRESIDENT         10
MILLER     CLERK             10
ADAMS      CLERK             20
FORD       ANALYST           20
JONES      MANAGER           20
SCOTT      ANALYST           20
SMITH      CLERK             20
ALLEN      SALESMAN          30
BLAKE      MANAGER           30
JAMES      CLERK             30
MARTIN     SALESMAN          30
TURNER     SALESMAN          30
WARD       SALESMAN          30

Nazwy kolumn, po których sortujemy, muszą być wyspecyfikowane
w klauzuli SELECT.

Sortowanie dotyczy tylko wyniku zapytania wyświetlanego na ekranie. Dane w tabelach
nie są sortowane.

Klauzula WHERE

Klauzula WHERE odpowiada operacji selekcji.

Klauzula ta specyfikuje kryteria doboru wierszy. Klauzula WHERE, o ile jest, musi
występować bezpośrednio po klauzuli FROM.

Operatory w klauzuli WHERE mogą być dwojakiego rodzaju:

•

operatory logiczne,

•

operatory SQL.

Operatory logiczne

Dane znakowe i ciągi znaków w klauzuli WHERE muszą być ujęte w pojedyncze
apostrofy. Przy porównywaniu znaków Oracle rozróżnia małe i wielkie litery.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 22

Aby wybrać nazwiska, zawód i numer departamentu dla wszystkich zatrudnionych na
stanowisku CLERK, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE JOB='CLERK';

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
JAMES      CLERK             30
SMITH      CLERK             20
ADAMS      CLERK             20
MILLER     CLERK             10

Aby wybrać wszystkich zatrudnionych po 01.01.1982r., napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE HIREDATE>'82/01/01'

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
SCOTT      ANALYST           20
ADAMS      CLERK             20
MILLER     CLERK             10

Można w klauzuli WHERE porównywać dla każdego wiersza wartości dwóch kolumn.
Np. żeby wybrać wszystkich, którzy otrzymują wyższą prowizję niż pensję, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE COMM>SAL;

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
MARTIN     SALESMAN          30

Operatory SQL

Wyróżniamy 4 operatory SQL, działające na wszystkich typach danych:

•

BETWEEN... AND,

•

IN (lista),

•

LIKE,

•

IS NULL.

Operator BETWEEN...AND

Operator BETWEEN...AND służy do sprawdzenia, czy wartość znajduje się w podanym
przedziale (wliczając w to krańce przedziału). Górna granica musi następować po dolnej.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 23

Aby wybrać wszystkich, którzy zarabiają od 1000 do 1500, wliczając w to tych, którzy
zarabiają 1000 i 1500, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE SAL BETWEEN 1000 AND 1500;

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
MARTIN     SALESMAN          30
TURNER     SALESMAN          30
WARD       SALESMAN          30
ADAMS      CLERK             20
MILLER     CLERK             10

Operator IN

Operator IN służy do sprawdzania, czy dana wartość znajduje się na wyspecyfikowanej
liście. Aby wybrać podwładnych osób o identyfikatorach 7839 i 7902, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE MGR IN (7839,7902);

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
BLAKE      MANAGER           30
CLARK      MANAGER           10
JONES      MANAGER           20
SMITH      CLERK             20

Dane znakowe występujące na liście należy ująć w pojedyncze apostrofy.

Operator LIKE

Operator LIKE służy do wybierania wartości odpowiadających podanemu wzorcowi.
Wzorzec tworzą dwa specjalne symbole:

•

% (znak procent) — odpowiada dowolnemu ciągowi znaków,

•

_ (znak podkreślenia) — odpowiada dokładnie jednemu dowolnemu znakowi.

Aby wybrać osoby, które jako drugą literę w nazwisku mają literę "A", napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE ENAME LIKE '_A%';

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
MARTIN     SALESMAN          30
JAMES      CLERK             30
WARD       SALESMAN          30

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 24

Aby wybrać osoby, których nazwisko składa się z pięciu liter, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE ENAME LIKE '_____';

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
BLAKE      MANAGER           30
CLARK      MANAGER           10
JONES      MANAGER           20
ALLEN      SALESMAN          30
JAMES      CLERK             30
SMITH      CLERK             20
SCOTT      ANALYST           20
ADAMS      CLERK             20

Operator IS NULL

Operator IS NULL służy do wyszukiwania wartości NULL.

Aby wybrać dane o osobach, które nie posiadają szefa, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DEPTNO
FROM EMP
WHERE MGR IS NULL;

ENAME      JOB       DEPTNO
---------- --------- ----------
KING       PRESIDENT         10

Nie można napisać w klauzuli WHERE warunku MGR=NULL, gdyż wtedy Oracle nie
wyszuka żadnych wartości.

Operatory negacji

Operatory negacji służą do zaprzeczania warunkom w klauzuli WHERE.

nie jest równy (VAX, UNIX, PC)

^=, _=

nie jest równy (IBM)

nie jest równy (wszystkie systemy operacyjne)

NOT kolumna=

nie jest równy

NOT kolumna>

nie jest większy

NOT BETWEEN

nie jest w podanym przedziale

NOT IN

nie jest w zbiorze

NOT LIKE

nie jest zgodny z maską

IS NOT NULL

nie jest NULL

Aby wybrać wszystkie osoby, które nie zarabiają więcej niż 2000, napiszemy:

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 25

SELECT ENAME, SAL
FROM EMP
WHERE NOT SAL>2000;

ENAME      SAL
---------- ----------
MARTIN           1250
ALLEN            1600
TURNER           1500
JAMES             950
WARD             1250
SMITH             800
ADAMS            1100
MILLER           1300

Aby wybrać osoby, które nie otrzymują prowizji, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, COMM
FROM EMP
WHERE COMM IS NOT NULL

ENAME      JOB       COMM
---------- --------- ----------
MARTIN     SALESMAN        1400
ALLEN      SALESMAN         300
TURNER     SALESMAN           0
WARD       SALESMAN         500

Tworzenie złożonych kryteriów

Do budowania warunków złożonych służą operatory AND (i) oraz OR (lub).

Warunek (X AND Y) jest prawdziwy wtedy i tylko wtedy, gdy X jest prawdziwy i Y jest
prawdziwy.

Warunek (X OR Y) jest prawdziwy wtedy i tylko wtedy, gdy X jest prawdziwy lub Y jest
prawdziwy.

Operator AND ma większy priorytet niż operator OR.

Aby wybrać wszystkich pracowników zatrudnionych na stanowisku 'MANAGER'
i zarabiających więcej niż 2000, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE SAL>2000

AND JOB='MANAGER'

NAME      JOB       SAL
---------- --------- ----------
BLAKE      MANAGER         2850
CLARK      MANAGER         2450
JONES      MANAGER         2975

Ponieważ operator AND ma wyższy priorytet niż operator OR, to poniższy przykład
znajdzie nam wszystkie osoby zatrudnione na stanowisku 'CLERK' oraz te osoby
zatrudnione na stanowisku 'MANAGER', których zarobki przekraczają 1000.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 26

SELECT ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE SAL>1000

AND JOB='MANAGER' OR JOB='CLERK';

ENAME      JOB       SAL
---------- --------- ----------
BLAKE      MANAGER         2850
CLARK      MANAGER         2450
JONES      MANAGER         2975
JAMES      CLERK            950
SMITH      CLERK            800
ADAMS      CLERK           1100
MILLER     CLERK           1300

Poniższy przykład, w którym zastosowano nawiasy zmieniające kolejność wykonywania
działań wybierze tylko osoby zatrudnione na stanowisku 'CLERK' lub na stanowisku
'MANAGER', które przy tym zarabiają więcej niż 1000.

SELECT ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE SAL>1000

AND (JOB='MANAGER' OR JOB='CLERK');

ENAME      JOB       SAL
---------- --------- ----------
BLAKE      MANAGER         2850
CLARK      MANAGER         2450
JONES      MANAGER         2975
ADAMS      CLERK           1100
MILLER     CLERK           1300

Hierarchia operatorów

W każdym wyrażeniu, o ile nawiasy nie wskazują inaczej, operacje są wykonywane
począwszy od operatorów o najwyższym priorytecie. Jeśli dwa operatory o tym samym
priorytecie występują obok siebie, to są one wykonywane od lewej do prawej.

1. =, <>, <=, >=, >,<, BETWEEN…AND, IN, LIKE, IS NULL

2. NOT

3. AND

4. OR

Aby zapis był bardziej przejrzysty i w celu uniknięcia błędów, zaleca się stosowanie
nawiasów.

Krótki opis poleceń właściwych dla SQL*Plus

Pod SQL*Plus najczęściej uruchamiamy skrypty SQL-owe.

Najczęściej używane polecenia:

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 27

SPOOL plik;

wszystkie polecenia SQL do czasu wydania rozkazu SPOOL OFF będą
zapisywane do pliku plik

@plik

uruchomienie skryptu plik

ed plik

edycja pliku plik w domyślnym edytorze

SPOOL OFF

kończy wysyłanie danych do pliku

DESC

wyświetla opis struktury tabeli

CONNECT

zmiana podłączenia do bazy

EXIT

wyjście z programu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 28

Ćwiczenia

1.Wybierz wszystkie dane z tablicy SALGRADE.

GRADE     LOSAL     HISAL
--------- --------- ---------
    1       700      1200
    2      1201      1400
    3      1401      2000
    4      2001      3000
    5      3001      9999

2. Wybierz wszystkie dane z tablicy EMP.

EMPNO ENAME      JOB             MGR HIREDATE       SAL      COMM    DEPTNO
--------- ---------- --------- --------- -------- --------- --------- ---------
7839 KING       PRESIDENT           81/11/17      5000                  10
7698 BLAKE      MANAGER        7839 81/05/01      2850                  30
7782 CLARK      MANAGER        7839 81/06/09      2450                  10
7566 JONES      MANAGER        7839 81/04/02      2975                  20
7654 MARTIN     SALESMAN       7698 81/09/28      1250      1400        30
7499 ALLEN      SALESMAN       7698 81/02/20      1600       300        30
7844 TURNER     SALESMAN       7698 81/09/08      1500         0        30
7900 JAMES      CLERK          7698 81/12/03       950                  30
7521 WARD       SALESMAN       7698 81/02/22      1250       500        30
7902 FORD       ANALYST        7566 81/12/03      3000                  20
7369 SMITH      CLERK          7902 80/12/17       800                  20
7788 SCOTT      ANALYST        7566 82/12/09      3000                  20
7876 ADAMS      CLERK          7788 83/01/12      1100                  20
7934 MILLER     CLERK          7782 82/01/23      1300                  10

3. Wybierz wszystkie dane o pracownikach, których zarobki mieszczą się w przedziale
<1000,2000>.

ENAME         DEPTNO       SAL
---------- --------- ---------
MARTIN            30      1250
ALLEN             30      1600
TURNER            30      1500
WARD              30      1250
ADAMS             20      1100
MILLER            10      1300

4. Wybierz numery i nazwy departamentów, sortując według nazw departamentów.

DEPTNO DNAME
--------- --------------
   10 ACCOUNTING
   40 OPERATIONS
   20 RESEARCH
   30 SALES

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 29

5. Wybierz wszystkie, wzajemnie różne stanowiska pracy.

JOB
---------
ANALYST
CLERK
MANAGER
PRESIDENT
SALESMAN

6. Wybierz dane o pracownikach zatrudnionych w departamentach 10 i 20 w kolejności
alfabetycznej ich nazwisk.

EMPNO ENAME      JOB             MGR HIREDATE       SAL      COMM    DEPTNO
--------- ---------- --------- --------- -------- --------- --------- ---------
7876 ADAMS      CLERK          7788 83/01/12      1100                  20
7782 CLARK      MANAGER        7839 81/06/09      2450                  10
7902 FORD       ANALYST        7566 81/12/03      3000                  20
7566 JONES      MANAGER        7839 81/04/02      2975                  20
7839 KING       PRESIDENT           81/11/17      5000                  10
7934 MILLER     CLERK          7782 82/01/23      1300                  10
7788 SCOTT      ANALYST        7566 82/12/09      3000                  20
7369 SMITH      CLERK          7902 80/12/17       800                  20

7. Wybierz nazwiska i stanowiska pracy wszystkich pracowników z departamentu 20
zatrudnionych na stanowisku CLERK.

ENAME      JOB
---------- ---------
SMITH      CLERK
ADAMS      CLERK

8. Wybierz następujące informacje o wszystkich pracownikach, którzy posiadają szefa.

ENAME      JOB             SAL
---------- --------- ---------
BLAKE      MANAGER        2850
CLARK      MANAGER        2450
JONES      MANAGER        2975
MARTIN     SALESMAN       1250
ALLEN      SALESMAN       1600
TURNER     SALESMAN       1500
JAMES      CLERK           950
WARD       SALESMAN       1250
FORD       ANALYST        3000
SMITH      CLERK           800
SCOTT      ANALYST        3000
ADAMS      CLERK          1100
MILLER     CLERK          1300

9. Wybierz nazwiska i całkowite, roczne zarobki wszystkich pracowników.

ENAME      RENUMERATION
---------- ------------
KING              60000
BLAKE             34200
CLARK             29400
JONES             35700
MARTIN            16400
ALLEN             19500
TURNER            18000

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 30

JAMES             11400
WARD              15500
FORD              36000
SMITH              9600
SCOTT             36000
ADAMS             13200
MILLER            15600

10. Wybierz następujące dane o tych pracownikach, którzy zostali zatrudnieni w 1982
roku.

ENAME         DEPTNO HIREDATE
---------- --------- ---------
SCOTT             20 09-DEC-82
MILLER            10 23-JAN-82

11. Wybierz nazwiska, roczną pensję oraz prowizję tych wszystkich pracowników, których
miesięczna pensja przekracza prowizję. Wyniki posortuj według malejących zarobków.
Jeśli dwóch lub więcej pracowników ma taką samą pensję, uporządkuj dane o nich według
nazwisk zgodnie z alfabetem.

ENAME      ANNUAL_SAL      COMM
---------- ---------- ---------
ALLEN           19200       300
TURNER          18000         0
WARD            15000       500

12. Spowoduj wyświetlenie następujących wyników.

Kto, gdzie, kiedy?
-------------------------------------------------------------------------------
KING pracuje na stanowisku PRESIDENT w zespole 10 od 17-NOV-81
BLAKE pracuje na stanowisku MANAGER w zespole 30 od 01-MAY-81
CLARK pracuje na stanowisku MANAGER w zespole 10 od 09-JUN-81
JONES pracuje na stanowisku MANAGER w zespole 20 od 02-APR-81
MARTIN pracuje na stanowisku SALESMAN w zespole 30 od 28-SEP-81
ALLEN pracuje na stanowisku SALESMAN w zespole 30 od 20-FEB-81
TURNER pracuje na stanowisku SALESMAN w zespole 30 od 08-SEP-81
JAMES pracuje na stanowisku CLERK w zespole 30 od 03-DEC-81
WARD pracuje na stanowisku SALESMAN w zespole 30 od 22-FEB-81
FORD pracuje na stanowisku ANALYST w zespole 20 od 03-DEC-81
SMITH pracuje na stanowisku CLERK w zespole 20 od 17-DEC-80
SCOTT pracuje na stanowisku ANALYST w zespole 20 od 09-DEC-82
ADAMS pracuje na stanowisku CLERK w zespole 20 od 12-JAN-83
MILLER pracuje na stanowisku CLERK w zespole 10 od 23-JAN-82

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 32

Funkcje grupowe służą do działania na grupach wierszy. Wynikiem funkcji grupowej jest
pojedyncza wartość dla całej grupy.

Jeśli nie wyspecyfikujemy inaczej, wszystkie wiersze tabeli są traktowane jako jedna
grupa.

Funkcja

Wynik funkcji

AVG ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

wartość średnia wyrażeń, NULL nie jest
uwzględniane

COUNT ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

ilość wystąpień wartości wyrażeń różnych od
NULL, gwiazdka (*) użyta w miejscu
wyrażenia powoduje obliczenia ilości
wszystkich wierszy łącznie z duplikatami
i wartościami NULL

MAX ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

maksymalna wartość wyrażenia

MIN ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

minimalna wartość wyrażenia

STDDEV ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

odchylenie standardowe wyrażeń, bez
uwzględniania wartości NULL

SUM ([DISTINCT | ALL] wyrażenie)

suma wartości wyrażeń, bez uwzględniania
wartości NULL

VARIANCE ([DISTINCT | ALL]
wyrażenie)

wariancja wyrażeń, bez uwzględniania wartości
NULL

Kwalifikator DISTINCT ogranicza działanie funkcji grupowych do różnych wartości
argumentów.

Kwalifikator ALL jest domyślny — funkcje grupowe nie eliminują duplikatów.

Argumentami funkcji grupowych są liczby, a w przypadku funkcji MAX, MIN i COUNT
także daty, znaki i ciągi znaków.

Wszystkie funkcje grupowe, za wyjątkiem COUNT(*) ignorują wartości NULL.

Stosowanie funkcji grupowych

Aby obliczyć średni zarobek w firmie, napiszemy:

SELECT AVG(SAL)
FROM EMP;

AVG(SAL)
----------
2073,21429

Zwróćmy uwagę, że została zwrócona jedna wartość dla wszystkich wierszy. Cała firma
jest tu traktowana jako jedna grupa.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 33

Można nałożyć na to polecenie warunek w klauzuli WHERE, np. aby znaleźć minimalny
zarobek na stanowisku 'MANAGER', napiszemy:

SELECT MIN(SAL)
FROM EMP
WHERE JOB='MANAGER';

MIN(SAL)
----------
2450

Aby znaleźć, ilu pracowników pracuje w departamencie 10, napiszemy:

SELECT COUNT(*)
FROM EMP
WHERE DEPTNO=10;

COUNT(*)
----------
3

Klauzula GROUP BY

Do podzielenia wierszy tablicy na grupy używamy klauzuli GROUP BY. Pojedynczą
grupę stanowią wszystkie wiersze, dla których wartości podane w klauzuli GROUP BY są
identyczne.

Aby obliczyć średnie zarobki w każdym departamencie, napiszemy:

SELECT DEPTNO, AVG(SAL)
FROM EMP
GROUP BY DEPTNO;

DEPTNO     AVG(SAL)
---------- ----------
    10 2916,66667
    20       2175
    30 1566,66667

Przed grupowaniem możemy wyeliminować pewne wiersze za pomocą klauzuli WHERE:

SELECT JOB, MAX(SAL)
FROM EMP
WHERE JOB<>'CLERK'
GROUP BY JOB;

JOB       MAX(SAL)
--------- ----------
ANALYST         3000
MANAGER         2975
PRESIDENT       5000
SALESMAN        1600

W klauzuli GROUP BY można podać kilka wyrażeń, wtedy wiersze będą grupowane
w mniejszych grupach.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 34

Aby obliczyć minimalny zarobek w każdym departamencie w podziałem na stanowiska,
napiszemy:

SELECT DEPTNO, JOB, MIN(SAL)
FROM EMP
GROUP BY DEPTNO, JOB;

DEPTNO     JOB       MIN(SAL)
---------- --------- ----------
    10 CLERK           1300
    10 MANAGER         2450
    10 PRESIDENT       5000
    20 ANALYST         3000
    20 CLERK            800
    20 MANAGER         2975
    30 CLERK            950
    30 MANAGER         2850
    30 SALESMAN        1250

Wybierane wyrażenia a funkcje grupowe

Poniższe polecenie spowoduje obliczenie średnich zarobków w departamentach. Nie
będzie jednak zbyt użyteczne, bo nie będzie widoczne, która średnia odpowiada któremu
departamentowi.

SELECT AVG(SAL)
FROM EMP
GROUP BY DEPTNO;

AVG(SAL)
----------
2916,66667
2175
1566,66667

Aby poprawić to polecenie, umieśćmy na liście wyboru klauzuli SELECT także numer
departamentu:

SELECT DEPTNO, AVG(SAL)
FROM EMP
GROUP BY DEPTNO;

DEPTNO     AVG(SAL)
---------- ----------
    10 2916,66667
    20       2175
    30 1566,66667

Na liście wyboru klauzuli SELECT mogą występować tylko i wyłącznie
nazwy kolumn, które są przedmiotem działania klauzuli GROUP BY, chyba,
że występują one jako argument funkcji grupującej.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 35

Klauzula HAVING

Do wybierania interesujących nas grup służy klauzula HAVING. W klauzuli HAVING
umieszczamy warunek wyrażony za pomocą funkcji grupowej.

Aby wybrać średnie zarobki dla grup zawodowych, gdzie maksymalne zarobki są wyższe
niż 2000, napiszemy:

SELECT JOB, AVG(SAL)
FROM EMP
GROUP BY JOB
HAVING MAX(SAL)>2000;

JOB       AVG(SAL)
--------- ----------
ANALYST         3000
MANAGER   2758,33333
PRESIDENT       5000

Klauzula HAVING może poprzedzać klauzulę GROUP BY lub odwrotnie.

Czasami to samo kryterium można wyrazić zarówno za pomocą klauzuli HAVING jak
i klauzuli WHERE.

SELECT JOB, AVG(SAL)
FROM EMP
HAVING JOB<>'CLERK'
GROUP BY JOB;

JOB       AVG(SAL)
--------- ----------
ANALYST         3000
MANAGER   2758,33333
PRESIDENT       5000
SALESMAN        1400

lub

SELECT JOB, AVG(SAL)
FROM EMP
WHERE JOB<>'CLERK'
GROUP BY JOB;

JOB       AVG(SAL)
--------- ----------
ANALYST         3000
MANAGER   2758,33333
PRESIDENT       5000
SALESMAN        1400

W takiej sytuacji bardziej efektywne jest umieszczenie warunku w klauzuli WHERE.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 36

Kolejność występowania klauzul

Wymagany porządek klauzul jest następujący:

1. SELECT lista wyrażeń

2. FROM tabela

3. WHERE warunek selekcji wierszy

4. HAVING warunek selekcji grup

5. ORDER BY wyrażenia

6. ;

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 37

Ćwiczenia

1. Znajdź minimalną pensje w firmie.

MINIMUM
---------
  800

2. Znajdź minimalną, maksymalną i średnią pensję w firmie.

MIN(SAL)  MAX(SAL)  AVG(SAL)
--------- --------- ---------
  800      5000 2073,2143

3. Oblicz minimalną, maksymalną pensje dla każdego stanowiska pracy.

JOB       MINIMALNA_PENSJA MAKSYMALNA_PENSJA
--------- ---------------- -----------------
ANALYST               3000              3000
CLERK                  800              1300
MANAGER               2450              2975
PRESIDENT             5000              5000
SALESMAN              1250              1600

4. Oblicz, ilu pracowników jest kierownikami (MANAGER).

MANAGERS
---------
    3

5. Znajdź średnie miesięczne pensje oraz średnie roczne zarobki dla każdego stanowiska.
Uwzględnij prowizje.

JOB           AVSAL    AVCOMP
--------- --------- ---------
ANALYST        3000     36000
CLERK        1037,5     12450
MANAGER   2758,3333     33100
PRESIDENT      5000     60000
SALESMAN       1400     17350

6. Znajdź różnice między najwyższą i najniższą pensją.

DIFFERENCE
----------
  4200

7. Znajdź departamenty zatrudniające powyżej trzech pracowników.

DEPTNO  COUNT(*)
--------- ---------
   20         5
   30         6

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 38

8. Sprawdź, czy wszystkie numery pracowników są rzeczywiście różne (używając
grupowania).

9. Podaj najniższe pensje wypłacane podwładnym swoich kierowników. Wyeliminuj grupy
o minimalnych zarobkach niższych niż 1000. Uporządkuj według pensji.

  MGR  MIN(SAL)
--------- ---------
7788      1100
7782      1300
7839      2450
7566      3000
           5000

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 40

Złączenie równościowe

Chcemy uzyskać następującą informację: dla każdego pracownika znaleźć jego nazwisko,
zawód (tabela EMP) i nazwę departamentu, w którym pracuje (tabela DEPT).

W obu tych tabelach występuje kolumna DEPTNO, określająca numer departamentu
i zawierająca takie same wartości, mówiące o związku pomiędzy tymi tabelami.

Związek oparty o relację równości nazywamy związkiem równościowym (equi-join).

Warunek równości zapisuje się jak zwykły warunek, z tym, że wartości do porównania są
pobierane z różnych tabel.

Aby powiązać ze sobą logicznie tabele EMP i DEPT, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB, DNAME
FROM EMP, DEPT
WHERE EMP.DEPTNO=DEPT.DEPTNO;

ENAME      JOB       DNAME
---------- --------- --------------
KING       PRESIDENT ACCOUNTING
BLAKE      MANAGER   SALES
CLARK      MANAGER   ACCOUNTING
JONES      MANAGER   RESEARCH
MARTIN     SALESMAN  SALES
ALLEN      SALESMAN  SALES
TURNER     SALESMAN  SALES
JAMES      CLERK     SALES
WARD       SALESMAN  SALES
FORD       ANALYST   RESEARCH
SMITH      CLERK     RESEARCH
SCOTT      ANALYST   RESEARCH
ADAMS      CLERK     RESEARCH
MILLER     CLERK     ACCOUNTING

Razem z informacjami pobranymi z tablicy EMP otrzymujemy nazwy departamentów
pobrane z tablicy DEPT. Wiersze tabeli EMP są łączone z takimi wierszami tabeli DEPT,
dla których wartość EMP.DEPTNO pokrywa się z DEPT.DEPTNO.

Poprzedzenie  nazwy  kolumny  nazwą  tabeli  jest  wymagane  tylko  wtedy,  gdy  w  tabelach
wymienionych  w  klauzuli  FROM  występuje  kolumna  o  tej  samej  nazwie  (DEPTNO).
Podanie  samej  nazwy  kolumny  byłoby  niejednoznaczne.  Chociaż  wartość  tego  pola  dla
obu  tabeli  jest  taka sama,  to  ze względów składniowych  wymagane  jest  wskazanie tabeli
z której będzie pobrana wartość.

W poniższym przykładzie w klauzuli SELECT jest wymagane odwołanie do tablicy
DEPT:

SELECT DEPT.DEPTNO, ENAME, JOB, DNAME
FROM EMP, DEPT
WHERE EMP.DEPTNO=DEPT.DEPTNO
ORDER BY DEPT.DEPTNO;

DEPTNO     ENAME      JOB       DNAME
---------- ---------- --------- --------------
    10 KING       PRESIDENT ACCOUNTING
    10 CLARK      MANAGER   ACCOUNTING

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 41

    10 MILLER     CLERK     ACCOUNTING
    20 JONES      MANAGER   RESEARCH
    20 SCOTT      ANALYST   RESEARCH
    20 ADAMS      CLERK     RESEARCH
    20 SMITH      CLERK     RESEARCH
    20 FORD       ANALYST   RESEARCH
    30 BLAKE      MANAGER   SALES
    30 MARTIN     SALESMAN  SALES
    30 ALLEN      SALESMAN  SALES
    30 TURNER     SALESMAN  SALES
    30 JAMES      CLERK     SALES
    30 WARD       SALESMAN  SALES

Aliasy tabel

Aliasy,  czyli  nazwy  zastępcze,  ułatwiają  pisanie  zapytań.  Aliasy  definiuje  się  w  klauzuli
FROM. Obowiązują one jedynie w zapytaniu, w którym są zdefiniowane. Należy używać
aliasów  także  w  klauzuli  SELECT,  mimo  iż  tekstowo  występuje  ona  wcześniej  niż
klauzula FROM.

Przykład użycia aliasów:

SELECT D.DEPTNO, ENAME, DNAME
FROM EMP E, DEPT D
WHERE E.DEPTNO=D.DEPTNO
ORDER BY D.DEPTNO;

Jeśli alias zostanie zdefiniowany dla tabeli, to oryginalnej nazwy tabeli nie wolno już
używać w tym zapytaniu.

Złączenia nierównościowe

Złączenia nierównościowe (non-equi-join) nie są oparte o relację równości. Związek
pomiędzy wierszami dwóch tabel określa się poprzez zastosowanie innego operatora niż
równość.

Na przykład związek pomiędzy tabelami EMP i SALGRADE jest oparty na następujących
zasadach: określenie stawki zaszeregowania pracownika polega na wskazaniu do jakiego
przedziału (LOSAL, HISAL) należą jego zarobki.

Do utworzenia tego warunku zastosujemy operator BETWEEN…AND.

SELECT ENAME, SAL, S.GRADE
FROM EMP E, SALGRADE S
WHERE SAL BETWEEN LOSAL AND HISAL;

ENAME      SAL        GRADE
---------- ---------- ----------
JAMES             950          1
SMITH             800          1
ADAMS            1100          1
MARTIN           1250          2
WARD             1250          2
MILLER           1300          2
ALLEN            1600          3

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 42

TURNER           1500          3
BLAKE            2850          4
CLARK            2450          4
JONES            2975          4
FORD             3000          4
SCOTT            3000          4
KING             5000          5

Reguły łączenia tabel

Ogólna zasada łączenia tabel:

Minimalna liczba warunków łączących = liczba tabel —1

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 43

Ćwiczenia

1. Wybierz nazwiska oraz nazwy departamentów wszystkich pracowników, w kolejności
alfabetycznej nazw departamentów.

ENAME      DNAME
---------- --------------
KING       ACCOUNTING
CLARK      ACCOUNTING
MILLER     ACCOUNTING
JONES      RESEARCH
SCOTT      RESEARCH
ADAMS      RESEARCH
SMITH      RESEARCH
FORD       RESEARCH
BLAKE      SALES
MARTIN     SALES
ALLEN      SALES
TURNER     SALES
JAMES      SALES
WARD       SALES

2. Wybierz nazwiska wszystkich pracowników wraz z numerami i nazwami
departamentów, w których są zatrudnieni.

ENAME         DEPTNO DNAME
---------- --------- --------------
KING              10 ACCOUNTING
BLAKE             30 SALES
CLARK             10 ACCOUNTING
JONES             20 RESEARCH
MARTIN            30 SALES
ALLEN             30 SALES
TURNER            30 SALES
JAMES             30 SALES
WARD              30 SALES
FORD              20 RESEARCH
SMITH             20 RESEARCH
SCOTT             20 RESEARCH
ADAMS             20 RESEARCH
MILLER            10 ACCOUNTING

3. Dla pracowników o miesięcznej pensji 1500 podaj ich nazwiska, miejsca usytuowania
ich departamentów oraz nazwy tych departamentów.

ENAME      LOCATION      DNAME
---------- ------------- --------------
KING       NEW YORK      ACCOUNTING
BLAKE      CHICAGO       SALES
CLARK      NEW YORK      ACCOUNTING
JONES      DALLAS        RESEARCH
ALLEN      CHICAGO       SALES
FORD       DALLAS        RESEARCH
SCOTT      DALLAS        RESEARCH

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 44

4. Utwórz następującą listę pracowników z zaszeregowaniem ich do klas zarobkowych.

ENAME      JOB             SAL     GRADE
---------- --------- --------- ---------
JAMES      CLERK           950         1
SMITH      CLERK           800         1
ADAMS      CLERK          1100         1
MARTIN     SALESMAN       1250         2
WARD       SALESMAN       1250         2
MILLER     CLERK          1300         2
ALLEN      SALESMAN       1600         3
TURNER     SALESMAN       1500         3
BLAKE      MANAGER        2850         4
CLARK      MANAGER        2450         4
JONES      MANAGER        2975         4
FORD       ANALYST        3000         4
SCOTT      ANALYST        3000         4
KING       PRESIDENT      5000         5

5. Wybierz informację o pracownikach, których zarobki odpowiadają klasie 3.

ENAME      JOB             SAL     GRADE
---------- --------- --------- ---------
ALLEN      SALESMAN       1600         3
TURNER     SALESMAN       1500         3

6. Wybierz pracowników zatrudnionych w Dallas.

ENAME            SAL LOCATION
---------- --------- -------------
JONES           2975 DALLAS
FORD            3000 DALLAS
SMITH            800 DALLAS
SCOTT           3000 DALLAS
ADAMS           1100 DALLAS

7.Podaj następujące dane o wszystkich pracownikach, z wyjątkiem tych, którzy pracują na
stanowisku „CLERK”. Uporządkuj je według malejących zarobków.

ENAME      JOB             SAL     GRADE DNAME
---------- --------- --------- --------- --------------
JAMES      CLERK           950         1 SALES
SMITH      CLERK           800         1 RESEARCH
ADAMS      CLERK          1100         1 RESEARCH
MARTIN     SALESMAN       1250         2 SALES
WARD       SALESMAN       1250         2 SALES
MILLER     CLERK          1300         2 ACCOUNTING
ALLEN      SALESMAN       1600         3 SALES
TURNER     SALESMAN       1500         3 SALES
BLAKE      MANAGER        2850         4 SALES
CLARK      MANAGER        2450         4 ACCOUNTING
JONES      MANAGER        2975         4 RESEARCH
FORD       ANALYST        3000         4 RESEARCH
SCOTT      ANALYST        3000         4 RESEARCH
KING       PRESIDENT      5000         5 ACCOUNTING

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 45

8. Przygotuj następujące dane o wszystkich pracownikach osiągających dochody do
$36000 (włącznie) oraz tych, którzy pracują na stanowisku „CLERK”.

ENAME      JOB       ANNUAL_SAL    DEPTNO DNAME              GRADE
---------- --------- ---------- --------- -------------- ---------
JAMES      CLERK          11400        30 SALES                  1
SMITH      CLERK           9600        20 RESEARCH               1
ADAMS      CLERK          13200        20 RESEARCH               1
MILLER     CLERK          15600        10 ACCOUNTING             2
FORD       ANALYST        36000        20 RESEARCH               4
SCOTT      ANALYST        36000        20 RESEARCH               4
KING       PRESIDENT      60000        10 ACCOUNTING             5

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 48

Złączenia zewnętrzne

Podczas łączenia tabel wiersz w tabeli nie mający swojego odpowiednika w drugiej tabeli
nie zostanie wybrany. Np. w przykładzie łączenia tabeli EMP i DEPT poprzez kolumnę
DEPNO nie został wybrany wiersz tabeli DEPT, gdzie DEPTNO=40 (departament
OPERATIONS), ponieważ nikt nie pracuje w tym departamencie.

Spróbujmy  poprawić  to  złączenie  tak,  aby  został  również  wybrany  departament  40.
Uczynimy to za pomocą złączenia zewnętrznego (outer-join), gdzie wiersz w tabeli DEPT,
który  nie  ma  swojego  odpowiednika w tabeli  EMP  zostanie połączony  z wierszem  tabeli
EMP  zawierającym  same  wartości  NULL  (mimo,  że  wiersz  taki  w  rzeczywistości  nie
istnieje).

Złączenie zewnętrzne oznaczamy znakiem (+) po tej stronie równości, która dotyczy tabeli
z niepełną informacją.

SELECT ENAME, D.DEPTNO, DNAME
FROM EMP E, DEPT D
WHERE E.DEPTNO(+)=D.DEPTNO;

ENAME      DEPTNO     DNAME
---------- ---------- --------------
KING               10 ACCOUNTING
CLARK              10 ACCOUNTING
MILLER             10 ACCOUNTING
JONES              20 RESEARCH
SCOTT              20 RESEARCH
ADAMS              20 RESEARCH
SMITH              20 RESEARCH
FORD               20 RESEARCH
BLAKE              30 SALES
MARTIN             30 SALES
ALLEN              30 SALES
TURNER             30 SALES
JAMES              30 SALES
WARD               30 SALES
               40 OPERATIONS

Operator złączenia zewnętrznego może występować tylko po jednej stronie równości.

Połączenie tabeli samej ze sobą

Dzięki aliasom możemy połączyć tabelę samą ze sobą. Rozpatrzmy następujący przykład
— chcemy wybrać pracowników, którzy zarabiają mniej od swoich kierowników:

SELECT E.ENAME NAZW_PR,
   E.SAL PENS_PR,
   M.ENAME NAZW_SZ,
   M.SAL PENS_SZ
FROM   EMP E, EMP M
WHERE  E.MGR=M.EMPNO
   AND E.SAL<M.SAL;

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 49

NAZW_PR      PENS_PR    NAZW_SZ    PENS_SZ
---------- ---------- ---------- ----------
BLAKE            2850 KING             5000
CLARK            2450 KING             5000
JONES            2975 KING             5000
MARTIN           1250 BLAKE            2850
ALLEN            1600 BLAKE            2850
TURNER           1500 BLAKE            2850
JAMES             950 BLAKE            2850
WARD             1250 BLAKE            2850
SMITH             800 FORD             3000
ADAMS            1100 SCOTT            3000
MILLER           1300 CLARK            2450

Jak widać w klauzuli FROM, odwołaliśmy się dwukrotnie do tej samej tabeli za pomocą
dwóch aliasów E i M.

Operatory zbiorowe

Operatory zbiorowe używane są do działań na wynikach dwóch lub więcej zapytań
SELECT. Ważne jest, aby wszystkie zapytania, na których będziemy używać operatorów
zbiorowych zwracały te samy typy wierszy, np.: (liczba, ciąg znaków, ciąg znaków, data).

Operator UNION

Operator zbiorowy UNION jest używany do tworzenia sumy dwóch zbiorów wierszy
(wyników zapytania SELECT). Aby otrzymać wszystkie, wzajemnie różne wiersze
zwracane w wyniku dwóch poleceń SELECT, napiszemy:

SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=30
UNION
SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=10

JOB
---------
CLERK
MANAGER
PRESIDENT
SALESMAN

Operacja UNION (podobnie jak inne operatory zbiorowe) powoduje automatyczną
eliminację duplikatów. Aby otrzymać w wyniku wszystkie wiersze z obu tabel należy użyć
operatora UNION ALL.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 50

Operator INTERSECT

Operator zbiorowy INTERSECT (przecięcie zbiorów) powoduje wybranie wierszy
wspólnych dla wyników obu zapytań SELECT.

SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=30
INTERSECT
SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=20

JOB
---------
CLERK
MANAGER

Operator MINUS

Operator zbiorowy MINUS (różnica zbiorów) powoduje wybranie wierszy zwracanych
przez pierwszy rozkaz, nie zwracanych przez rozkaz drugi.

SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=30
MINUS
SELECT JOB
FROM EMP
WHERE DEPTNO=20

JOB
---------
SALESMAN

Zapytanie  może  się  składać  z  więcej  niż  dwóch  zapytań  SELECT  połączonych
operatorami  zbiorowymi.  W  takim  przepadku  najwyższy  priorytet  ma  operator
INTERSECT,  potem  operatory  UNION  i  MINUS  (równe  priorytety).  W  przypadkach
wątpliwych najlepiej stosować nawiasy.

Klauzula ORDER BY w zapytaniach z operatorami zbiorowymi

W zapytaniach  z operatorami  zbiorowymi  można  użyć klauzuli  ORDER BY.  Odnosi się
ona zawsze do wyniku zapytania i  może być użyta tylko raz. Umieszcza  się ją zawsze na
końcu  zapytania.  Ponieważ  na  listach  wyboru  poleceń  SELECT  nazwy  mogą  być  różne,
w klauzuli ORDER BY specyfikuje się nie nazwę kolumny, tylko jej pozycję.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 52

Ćwiczenia

1. Znajdź departament w którym nikt nie jest zatrudniony.

DEPTNO DNAME
--------- --------------
   40 OPERATIONS

2. Obok numeru i nazwiska pracownika podaj numer i nazwisko jego kierownika.

EMPNO ENAME          MGRNO MGR_NAME
--------- ---------- --------- ----------
7698 BLAKE           7839 KING
7782 CLARK           7839 KING
7566 JONES           7839 KING
7654 MARTIN          7698 BLAKE
7499 ALLEN           7698 BLAKE
7844 TURNER          7698 BLAKE
7900 JAMES           7698 BLAKE
7521 WARD            7698 BLAKE
7902 FORD            7566 JONES
7369 SMITH           7902 FORD
7788 SCOTT           7566 JONES
7876 ADAMS           7788 SCOTT
7934 MILLER          7782 CLARK

3. Zmodyfikuj rozwiązanie poprzedniego zadania w ten sposób, aby wyświetlić także
informacje o pracowniku KING, który nie posiada szefa.

EMPNO ENAME          MGRNO MGR_NAME
--------- ---------- --------- ----------
7839 KING
7698 BLAKE           7839 KING
7782 CLARK           7839 KING
7566 JONES           7839 KING
7654 MARTIN          7698 BLAKE
7499 ALLEN           7698 BLAKE
7844 TURNER          7698 BLAKE
7900 JAMES           7698 BLAKE
7521 WARD            7698 BLAKE
7902 FORD            7566 JONES
7369 SMITH           7902 FORD
7788 SCOTT           7566 JONES
7876 ADAMS           7788 SCOTT
7934 MILLER          7782 CLARK

4. Znajdź takie stanowisko pracy (JOB), które było obsadzone zarówno w pierwszej
połowie 1982 roku jak i w pierwszej połowie 1983 roku.

JOB
---------
CLERK

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 53

5. Znajdź tych pracowników, którzy zostali zatrudnieniu przed przyjęciem do pracy ich
kierowników.

EMPLOYEE HIREDATE MANAGER HIREDATE

---------- --------- ---------- ---------
BLAKE      01-MAY-81 KING       17-NOV-81
CLARK      09-JUN-81 KING       17-NOV-81
JONES      02-APR-81 KING       17-NOV-81
ALLEN      20-FEB-81 BLAKE      01-MAY-81
WARD       22-FEB-81 BLAKE      01-MAY-81
SMITH      17-DEC-80 FORD       03-DEC-81

6. Podaj inny sposób rozwiązania zadania 1.

DEPTNO DNAME
--------- --------------
   40 OPERATIONS

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 56

Podzapytania zagnieżdżone

Podzapytanie to polecenie SELECT zagnieżdżone w innym poleceniu SELECT.

SELECT kolumna_1, kolumna_2, …
FROM tabela
WHERE kolumna = (SELECT kolumna
FROM tabela

WHERE warunek);

Podzapytanie to wewnętrzny SELECT wykonywany w pierwszej kolejności, po to, aby
jego wynik został użyty do wykonania zapytania zewnętrznego.

Podzapytania zwracające jeden wiersz

Podzapytania zwracające pojedynczą wartość można traktować jak zwykłe wyrażenie.

Aby znaleźć pracowników zarabiających powyżej średniej, możemy postąpić następująco:

1. znaleźć średnią pensję:

SELECT AVG(SAL)
FROM EMP;

AVG(SAL)
----------
2073,21429

2. znaleźć pracowników, których pensja jest wyższa niż obliczona w poprzednim
zapytaniu pensja średnia.

SELECT ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE SAL>(wynik zapytania z punktu 1)

Powyższe dwa rozkazy można połączyć w jeden:

SELECT ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE SAL>(SELECT AVG(SAL)
       FROM EMP);

ENAME      JOB       SAL
---------- --------- ----------
KING       PRESIDENT       5000
BLAKE      MANAGER         2850
CLARK      MANAGER         2450
JONES      MANAGER         2975

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 57

FORD ANALYST 3000
SCOTT ANALYST 3000

Aby znaleźć wszystkich zatrudnionych na tym samym stanowisku co SMITH, napiszemy:

SELECT ENAME, JOB
FROM EMP
WHERE JOB=(SELECT JOB
       FROM EMP
       WHERE ENAME='SMITH');

ENAME      JOB
---------- ---------
JAMES      CLERK
SMITH      CLERK
ADAMS      CLERK
MILLER     CLERK

Podzapytania zwracające wiele wierszy

Jeśli w firmie pracowałoby więcej osób o nazwisku SMITH, to poprzednie podzapytanie
nie miałoby sensu. Co więcej zapytanie wewnętrzne zamiast pojedynczej wartości
zwróciłoby kolumnę wartości, co prowadziłoby do błędu w zewnętrznym zapytaniu.

Przekształćmy to zapytanie tak, aby wyszukiwało wszystkie osoby zatrudnione na
stanowiskach, na których pracuje jakikolwiek SMITH.

SELECT ENAME, JOB
FROM EMP
WHERE JOB IN (SELECT JOB
FROM EMP
WHERE ENAME='SMITH');

Spróbujmy teraz znaleźć pracowników, których pensja jest na liście najwyższych
zarobków w departamentach.

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP
WHERE SAL IN (SELECT MAX(SAL)
          FROM EMP
          GROUP BY DEPTNO);

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
BLAKE            2850         30
FORD             3000         20
SCOTT            3000         20
KING             5000         10

Rozważmy  teraz  sytuację,  że  w  firmie  pracuje  osoba,  której  zarobki  pokrywają  się
z największym  zarobkiem  w  danym  departamencie,  ona  jednak  pracuje  w  innym
departamencie.  Powyższe  zapytanie  wypisze  taką  osobę,  jako  że  nie  został  nałożony
warunek, aby osoba pracowała w departamencie, z którego pochodzi najwyższa pensja.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 58

Warunek, w którym porównujemy wiele wartości

Spróbujmy przerobić powyższe zapytanie:

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP
WHERE (SAL,DEPTNO) IN (SELECT MAX(SAL), DEPTNO
                   FROM EMP
                   GROUP BY DEPTNO);

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
BLAKE            2850         30
FORD             3000         20
SCOTT            3000         20
KING             5000         10

Powyższe zapytanie wybierze nam osoby, które zarabiają najwięcej w swoich działach —
został nałożony także warunek, aby osoba wybierana pracowała w dziale, do którego
należy najwyższa pensja.

Kolumny na liście wyboru wewnętrznego (w klauzuli WHERE lub HAVING) muszą
występować w kolejności i typach zgodnych z kolejnością i typami występującymi
w klauzuli SELECT zewnętrznego polecenia.

Operatory ALL i ANY

Operatory ALL i ANY można stosować w podzapytaniach zwracających więcej niż jeden
wiersz. Podaje się je w klauzulach WHERE i HAVING razem z operatorami
porównywania.

Operator ANY — wiersz zostanie wybrany, jeśli wyrażenie jest zgodne co najmniej z jedną
wartością wybraną w podzapytaniu.

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP
WHERE SAL > ANY (SELECT DISTINCT SAL
             FROM EMP
             WHERE DEPTNO=10);

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
KING             5000         10
BLAKE            2850         30
CLARK            2450         10
JONES            2975         20
ALLEN            1600         30
TURNER           1500         30
FORD             3000         20
SCOTT            3000         20

Najniższy zarobek w departamencie 10 wynosi 1300. Zapytanie wybierze wszystkich,
którzy zarabiają więcej niż 1300.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 59

Aby nie były wybierane wielokrotnie te same zarobki (3000 jest większe i od 1300 i od
2450 — zostałoby wybrane dwukrotnie), często stosuje się razem z operatorami ALL
i ANY słowo kluczowe DISTINCT.

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP
WHERE DEPTNO=10;

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
KING             5000         10
CLARK            2450         10
MILLER           1300         10

Operator ALL — warunek musi być spełniony przez wszystkie wartości wybrane
w podzapytaniu.

Wybierzmy wszystkich pracowników, którzy zarabiają więcej niż ktokolwiek
w departamencie 30:

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP
WHERE SAL > ALL (SELECT DISTINCT SAL
             FROM EMP
             WHERE DEPTNO=30)
ORDER BY SAL;

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
JONES            2975         20
FORD             3000         20
SCOTT            3000         20
KING             5000         10

Najwyższy zarobek w departamencie 30 wynosi 2850. Zapytanie wybierze wszystkich,
którzy zarabiają więcej niż 2850.

Klauzula HAVING z zagnieżdżonymi zapytaniami

Podzapytania mogą występować również w klauzuli HAVING (przypominamy —
klauzula HAVING odnosi się do grup wierszy). Nie istnieje limit na liczbę poziomów
zagnieżdżania podzapytań.

Aby wybrać zawody, w których średnia płaca jest wyższa niż średnia płaca w zawodzie
'MANAGER', napiszemy:

SELECT JOB, AVG(SAL)
FROM EMP
HAVING AVG(SAL) > (SELECT AVG(SAL)
               FROM EMP
               WHERE JOB='MANAGER')
GROUP BY JOB;

JOB       AVG(SAL)
--------- ----------
ANALYST         3000
PRESIDENT       5000

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 60

Aby wybrać stanowisko, na którym są najniższe średnie zarobki, napiszemy:

SELECT JOB, AVG(SAL)
FROM EMP
HAVING AVG(SAL) = (SELECT MIN(AVG(SAL))
               FROM EMP
               GROUP BY JOB)
GROUP BY JOB;

JOB       AVG(SAL)
--------- ----------
CLERK         1037,5

Sortowanie danych w podzapytaniu

W podzapytaniu nie może występować klauzula ORDER BY. Klauzula ORDER BY
może wystąpić tylko raz dla całego zapytania i wtedy musi pojawić się jako ostatnia.

Zapytania skorelowane

Blok skorelowany jest szczególnym przypadkiem zagnieżdżonego zapytania. Zwykłe
podzapytanie jest wykonywane raz, na samym początku, a do jego wyników odwołuje się
zapytanie zewnętrzne. W przypadku zapytania skorelowanego podzapytanie jest
wykonywane dla każdego wiersza z zapytania zewnętrznego.

Aby znaleźć osoby, które zarabiają mniej niż wynosi średnia w ich zawodach, napiszemy:

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO, AVG(SAL)
FROM EMP E
WHERE SAL < (SELECT AVG(SAL)
         FROM EMP
         WHERE JOB=E.JOB)
ORDER BY JOB;

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
JAMES             950         30
SMITH             800         20
CLARK            2450         10
MARTIN           1250         30
WARD             1250         30

Operator EXIST

W przypadku zapytań skorelowanych czasami interesuje nas tylko, czy wiersz spełniający
podane warunki istnieje. Wtedy stosujemy operator EXIST.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 61

Aby za pomocą operatora EXIST znaleźć pracowników, którzy mają podwładnych,
napiszemy:

SELECT ENAME, SAL, DEPTNO
FROM EMP E
WHERE EXISTS (SELECT EMPNO
          FROM EMP
          WHERE EMP.MGR=E.EMPNO)
ORDER BY DEPTNO;

ENAME      SAL        DEPTNO
---------- ---------- ----------
KING             5000         10
CLARK            2450         10
JONES            2975         20
SCOTT            3000         20
FORD             3000         20
BLAKE            2850         30

Aby znaleźć departament, w którym nikt nie pracuje:

SELECT DNAME, DEPTNO
FROM DEPT D
WHERE NOT EXISTS (SELECT 1
              FROM EMP E
              WHERE E.DEPTNO=D.DEPTNO)
ORDER BY DEPTNO;

DNAME          DEPTNO
-------------- ----------
OPERATIONS             40

Zauważmy, że zapytanie wewnętrzne nie musi zwracać żadnej wartości z tabeli, istotne
jest, czy w ogóle zostanie zwrócony wiersz, a nie jego zawartość.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 62

Ćwiczenia

1. Znajdź pracowników zarabiających maksymalna pensję na ich stanowiskach pracy.
Uporządkuj ich według malejących zarobków.

JOB       ENAME            SAL
--------- ---------- ---------
PRESIDENT KING            5000
ANALYST   FORD            3000
ANALYST   SCOTT           3000
MANAGER   JONES           2975
SALESMAN  ALLEN           1600
CLERK     MILLER          1300

2. Znajdź pracowników zarabiających minimalną pensję na ich stanowiskach pracy.
Uporządkuj ich według wzrastających pensji.

JOB       ENAME            SAL
--------- ---------- ---------
CLERK     SMITH            800
SALESMAN  MARTIN          1250
SALESMAN  WARD            1250
MANAGER   CLARK           2450
ANALYST   FORD            3000
ANALYST   SCOTT           3000
PRESIDENT KING            5000

3 Wskaż dla każdego departamentu ostatnio zatrudnionych pracowników. Uporządkuj
według dat zatrudnienia.

DEPTNO ENAME      HIREDATE
--------- ---------- ---------
   30 JAMES      03-DEC-81
   10 MILLER     23-JAN-82
   20 ADAMS      12-JAN-83

4. Podaj następujące dane o pracownikach, których zarobki przekraczają średnią ich
departamentów. Uporządkuj według numerów departamentów.

ENAME         SALARY    DEPTNO
---------- --------- ---------
KING            5000        10
JONES           2975        20
FORD            3000        20
SCOTT           3000        20
BLAKE           2850        30
ALLEN           1600        30

5. Stosując podzapytanie, znajdź departamenty, w których nikt nie pracuje.

DEPTNO DNAME
--------- --------------
   40 OPERATIONS

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 64

Struktury danych ORACLE

•

Nowe tabele mogą być tworzone także podczas pracy użytkowników z bazą danych.

•

Pamięć dla tabel jest przydzielana w miarę potrzeb. Pamięć dla bazy danych jako

całości przydzielana jest z góry, ale możliwe jest rozszerzanie jej rozmiarów przy
zastosowaniu odpowiednich opcji.

•

Struktury danych mogą być modyfikowane w trakcie pracy systemu (chyba, że

akurat na nich dokonywane są zmiany przez użytkowników).

•

Użytkownicy mogą zakładać własne, prywatne struktury.

Tworzenie tabel

Nazwa tabeli musi być zgodna regułami nazewnictwa obiektów bazy danych Oracle:

•

nazwa obiektu musi zaczynać się od litery;

•

nazwa może zawierać litery, cyfry oraz znak podkreślenia. Możliwe, ale nie

zalecanie jest używanie znaków $ i #;

•

małe i duże litery są równoważne;

•

długość nazwy nie może przekraczać 30 znaków;

•

w obrębie bazy danych nie mogą istnieć dwa obiekty o tej samej nazwie — nazwa

musi być unikalna;

•

nazwa nie może być nazwą zastrzeżoną dla języka;

•

jeśli nazwa nie spełnia tych zaleceń to musi być otoczona podwójnymi

cudzysłowami. Wtedy rozróżniane są małe i wielkie litery.

Definiując tabelę musimy podać listę kolumn opisywaną przez nazwę kolumny, jej typ
i czasami długość przechowywanej wartości.

Typy kolumn

Każda kolumna musi mieć określony typ danych:

CHAR (n)

ciąg dowolnych znaków stałej długości, parametr n wskazuje
maksymalną długość ciągu

VARCHAR2 (n)

VARCHAR (n)

ciąg znaków zmiennej długości, parametr n wskazuje maksymalną
długość ciągu

NUMBER (p,s)

liczba o precyzji p i skali s, precyzja (liczba cyfr znaczących) może
przyjmować wartości od 1 do 38, skala (liczba cyfr po przecinku)
wartości od -84 do 127

DATE

daty w przedziale między 1 stycznia 4712 roku a 31 grudnia 4712
naszej ery, w dacie przechowywany jest tez składnik czasu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 65

LONG

ciąg znaków zmiennej długości o maksymalnym zakresie 2 GB,
w tabeli może być tylko jedna kolumna typu LONG

RAW (n)

ciąg bajtów o długości do n bajtów, maksymalne n=2000

LONG RAW

ciąg bajtów o maksymalnej długości do 2 GB, w tabeli może być tylko
jedna kolumna typu LONG RAW

ROWID

do przechowywania adresów fizycznych wierszy

Polecenie tworzenia tabel

Do budowania tabel służy polecenie CREATE TABLE:

CREATE TABLE nazwa_tablicy
(nazwa_kolumny typ (rozmiar),

nazwa_kolumny typ (rozmiar),

…);

Przykład

Tworzenie tabeli DEPT:

CREATE TABLE DEPT
(DEPTNO     NUMBER(2),
DNAME      VARCHAR2(12),
LOC        VARCHAR2(12));

Warunki integralności

Podczas definiowania tabeli mamy możliwość określić, jakie warunki powinny spełniać
dane w wierszach wprowadzanych do tablicy. Warunki takie nazywa się warunkami
integralności (constraints).

Możemy zażądać, aby wypełnienie wartości w danej kolumnie było obowiązkowe, aby
wartości pochodziły z określonego zakresu, aby były unikalne itd.

Opcje NULL i NOT NULL

Podczas definiowania kolumn tabeli możemy zażądać, aby wiersze tej tabeli w polach tej
kolumny nie dopuszczały wartości nieokreślonych.

CREATE TABLE nazwa_tablicy
(nazwa_kolumny typ (rozmiar) [NULL | NOT NULL],

nazwa_kolumny typ (rozmiar) [NULL | NOT NULL],

…);

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 66

Opcja NULL (domyślna) oznacza, że pola tej kolumny mogą przyjmować wartość NULL.

Opcja NOT NULL oznacza, że pola tej kolumny muszą mieć określoną wartość, nie mogą
przyjmować wartości NULL.

Przykład

CREATE TABLE DEPT (
DEPTNO NUMBER NOT NULL,
DNAME VARCHAR2(12));

Polecenie DESCRIBE

Aby zobaczyć, jakie tabele ma kolumny i jakie są na nie nałożone warunki, napiszemy:

DESC [DESCRIBE] nazwa_tabeli;

Przykład

DESC DEPT;

Nazwa kolumny                       Wartość         Typ
------------------------------     --------        ----
DEPTNO                              NOT NULL   NUMBER(2)
DNAME                                            CHAR(14)
LOC                                              CHAR(13)

Klauzula CONSTRAINT

Do definiowania innych niż NOT NULL warunków integralności służy klauzula
CONSTRAINT. Warunki mogą być wpisanie bezpośrednio przy definicji kolumny lub na
końcu po zdefiniowaniu wszystkich kolumn.

Warunek umieszczony przy definicji kolumny:

CREATE TABLE nazwa_tablicy
(...

nazwa_kolumny typ (rozmiar)
CONSTRAINT nazwa_warunku typ_warunku [warunek],
…);

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 67

Warunek umieszczony po definicjach wszystkich kolumn:

CREATE TABLE nazwa_tablicy
(...

nazwa_kolumny typ (rozmiar),

…
CONSTRAINT nazwa_warunku typ_warunku warunek,
CONSTRAINT nazwa_warunku typ_warunku warunek,

…);

•

nazwa_warunku — jest identyfikatorem warunku integralności, nie jest wymagane

jego podanie, ale wtedy system nada warunkowi własny, zazwyczaj nieczytelny
identyfikator. Identyfikator jest potrzebny przy komendach włączających
i wyłączających warunki integralności.

•

typ_warunku — jeden z następujących: CHECK, PRIMARY KEY, UNIQUE,

FOREIGN KEY.

•

warunek — dodatkowe informacje w zależności od typu warunku, w przypadku

umieszczenia klauzuli CONSTRAINT po definicjach kolumn warunek musi być
zawsze określony.

Warunek CHECK

Określa warunek, jaki musi spełniać wartość w kolumnie każdego wstawianego wiersza,
warunek nie może się odwoływać się do innych tabel.

CONSTRAINT CHECK (warunek logiczny);

Warunek logiczny musi być prosty, nie wolno stosować podzapytań. Nie wolno też
używać funkcji, których wartość zależy od okoliczności wywołania, np. SYSDATE czy
USER.

Przykład

CREATE TABLE emp
(...
ENAME VARCHAR2(10) CONSTRAINT upper_name_ch CHECK (ENAME=UPPER(ENAME)),
...);

Warunek PRIMARY KEY

Definiuje klucz główny tabeli. Jeśli kluczem głównym jest jedna kolumna, wygodniej
warunek zapisać po definicji tej kolumny. W przypadku klucza głównego opartego na
kilku kolumnach wygodniej zdefiniować go po definicji wszystkich kolumn.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 68

Definicja warunku przy definicji kolumny:

kolumna typ rozmiar CONSTRAINT nazwa_warunku PRIMARY KEY;

Definicja warunku po definicji wszystkich kolumn:

CONSTRAINT nazwa_warunku
PRIMARY KEY (kolumna_1, kolumna_2, …);

W  tabeli  może  być  tylko  jeden  klucz  główny.  Wszystkie  kolumny  wchodzące  w  skład
klucza  głównego  są  obowiązkowe  —  nie  musimy  dodatkowo  nakładać  warunku  NOT
NULL.  Dla  każdego  wiersza  zestaw  wartości  dla  klucza  głównego  musi  być  unikalny  —
inaczej Oracle zgłosi błąd.

Przykład

CREATE TABLE emp
( empno NUMBER(4) CONSTRAINT emp_pk PRIMARY KEY,
...);

lub

CREATE TABLE emp
( empno NUMBER(4),
...,
CONSTRAINT emp_pk PRIMARY KEY (empno),
...);

Warunek UNIQUE

Definiuje klucz unikalny tabeli. Klucz unikalny jest podobny do klucza głównego, z tym,
że nie wymusza automatycznie warunku NOT NULL na swoich kolumnach.

Jeśli kluczem unikalnym jest jedna kolumna, wygodniej warunek zapisać po definicji tej
kolumny. W przypadku klucza opartego na kilku kolumnach wygodniej zdefiniować go po
definicji wszystkich kolumn.

Definicja warunku przy definicji kolumny:

kolumna typ rozmiar CONSTRAINT nazwa_warunku UNIQUE

Definicja warunku po definicji wszystkich kolumn:

CONSTRAINT nazwa_warunku UNIQUE (kolumna_1, kolumna_2,...)

W tabeli może być wiele kluczy unikalnych. Dla każdego wiersza zestaw wartości dla
klucza unikalnego musi być unikalny — inaczej Oracle zgłosi błąd. Warunek NOT NULL
można do kolumn klucza unikalnego dopisać osobno.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 69

Przykład

CREATE TABLE dept
( dname VARCHAR2(12) CONSTRAINT dept_uk UNIQUE
...);

Warunek FOREIGN KEY

Definiuje klucz obcy, reprezentujący związek z inną tabelą. Sprawia że, wartości kolumn
z tym kluczem mogą przyjmować tylko wartości z klucza głównego lub unikalnego innej,
wskazanej tabeli.

Jeśli kluczem obcym jest jedna kolumna, wygodniej warunek zapisać po definicji tej
kolumny. W przypadku klucza opartego na kilku kolumnach wygodniej zdefiniować go po
definicji wszystkich kolumn.

Definicja warunku przy definicji kolumny:

kolumna typ rozmiar CONSTRAINT nazwa_warunku

REFERENCES nazwa_tabeli lista_kolumn;

Definicja warunku po definicji wszystkich kolumn:

CONSTRAINT nazwa_warunku
FOREIGN KEY (lista kolumn tabeli definiowanej)
REFERENCES nazwa_tabeli lista_kolumn;

Aby klucz obcy mógł być zdefiniowany musi być zdefiniowana wcześniej tabela, do której
klucz ten się odwołuje, a na zestawie kolumn wskazanym przez klucz obcy musi być
zdefiniowany klucz główny lub unikalny. Jeśli odwołujemy się do klucza głównego obcej
tabeli, to nie musimy specyfikować listy kolumn tego klucza.

Własności klucza obcego

•

W tabeli z kluczem obcym nie można wstawić wiersza o wartościach klucza obcego

nie mających odpowiedników w tabeli obcej.

•

W tabeli z kluczem obcym nie można zmodyfikować wiersza na wartości klucza

obcego nie mających odpowiedników w tabeli obcej.

•

Z tabeli obcej nie można usunąć wiersza do którego odwołują się wartości klucza

obcego  innej  tabeli.  Można zażądać usuwania wraz z wierszem  wszystkich  wierszy
w  tabeli  z  kluczem  obcym,  do  których  ten  wiersz  się  odwołuje.  W  tym  celu  przy
klauzuli  CONSTRAINT  definiującej  klucz  obcy  należy  umieścić  dyrektywę  ON
DELETE CASCADE.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 70

Przykład

W poniższej tabeli emp są zdefiniowane dwa klucze obce:

•

deptno — z kolumną deptno tabeli dept,

•

mgr — z kolumną empno tabeli emp i żądaniem usunięcia wszystkich pracowników

w przypadku usunięcia szefa.

CREATE TABLE EMP (
EMPNO     NUMBER(4) CONSTRAINT EMP_PRIMARY_KEY PRIMARY KEY,
ENAME     VARCHAR(10),
JOB       VARCHAR(9),
MGR       NUMBER(4) CONSTRAINT EMP_SELF_KEY REFERENCES EMP (EMPNO),
HIREDATE  DATE,
SAL       NUMBER(7,2),
COMM      NUMBER(7,2),
DEPTNO    NUMBER(2) NOT NULL
       CONSTRAINT EMP_FOREIGN_KEY FOREIGN KEY REFERENCES DEPT
       ON DELETE CASCADE);

Klauzula DEFAULT

Klauzula DEFAULT służy do wskazania, jaka wartość ma być wstawiona do kolumny,
jeśli nie została określona konkretna wartość.

...

kolumna typ (rozmiar) DEFAULT wyrażenie

...

Wyrażenie musi być proste, nie wolno stosować podzapytań, dozwolone są funkcje
SYSDATE i USER.

Tworzenie tabeli przez zapytanie

Wynik zapytania można zapamiętać jako nowa tabelę.

CREATE TABLE nazwa_tabeli
[(nazwa_kolumny [NULL | NOT NULL], …)]
AS SELECT zapytanie;

Lista nazw nowej tabeli może być pominięta, jeśli są poprawnie wskazane nazwy kolumn
w poleceniu SELECT.

Jeśli jest podana lista kolumn nowej tabeli, ilość pozycji musi się pokrywać z ilością
pozycji występującą na liście wyboru polecenia SELECT.

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 71

Przykład

Aby utworzyć tabelę EMP_CLERK, napiszemy:

CREATE TABLE EMP_CLERK
AS
SELECT EMPNO, ENAME, JOB, SAL
FROM EMP
WHERE JOB='CLERK';

Instrukcja przetworzona.

Opis utworzonej tabeli uzyskamy poleceniem DESC:

DESC EMP_CLERK

Nazwa kolumny                  Wartość  Typ
------------------------------ -------- ----
EMPNO                          NOT NULL NUMBER(4)
ENAME                                   VARCHAR2(10)
JOB                                     VARCHAR2(9)
SAL                                     NUMBER(7,2)

Zmiana definicji tabeli

Do zmiany definicji tabeli służy polecenie ALTER TABLE. Umożliwia ono dodawanie
nowych kolumn, zmianę maksymalnego rozmiaru wartości oraz zarządzanie warunkami
integralności.

Dodawanie kolumn

Do dodania nowej kolumny służy klauzula ADD.

ALTER TABLE nazwa
ADD nazwa_kolumny typ (rozmiar),
nazwa_kolumny typ (rozmiar),

...);

Przykład

ALTER TABLE emp
ADD adress VARCHAR2(40);

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 72

Zarządzanie warunkami integralności

Warunki integralności dodajemy do tabeli tak jak kolumny, z tym, że używamy składni
takiej, jak przy definiowaniu warunków po definicjach kolumn.

ALTER TABLE nazwa
ADD (CONSTRAINT nazwa_warunku typ_warunku warunek,
...);

Sprawdzanie warunków integralności można włączać i wyłączać:

Włączanie:

ALTER TABLE nazwa ENABLE CONSTRAINT nazwa_warunku;

Wyłączanie:

ALTER TABLE nazwa DISABLE CONSTRAINT nazwa_warunku;

Podczas włączania sprawdzania warunków integralności Oracle sprawdza, czy wszystkie
wiersze tabeli spełniają zadane warunki. Jeśli choć jedno sprawdzenie zakończy się
błędem, to warunek nie zostanie włączony.

Warunek integralności można usunąć przy pomocy klauzuli DROP:

ALTER TABLE nazwa
DROP CONSTRAINT nazwa_warunku;

Modyfikacja definicji kolumny

Do modyfikowania definicji kolumny służy klauzula MODIFY:

ALTER TABLE nazwa
MODIFY nazwa_kolumny typ (rozmiar) [NULL | NOT NULL],
...);

Nie można zmienić kolumny w której występują wartości NULL na NOT NULL.

Do niepustej tabeli nie można dodać kolumny o własności NOT NULL.

Nie można zmniejszyć rozmiaru kolumny ani zmienić jej rozmiaru, jeśli kolumna nie jest
pusta.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 73

Usuwanie tabel

Do usuwania tabel służy polecenie DROP TABLE.

DROP TABLE nazwa;

Usunięcie tabeli powoduje:

•

utratę wszystkich danych w niej zawartych i wszystkich indeksów związanych

z tabelą,

•

wszystkie perspektywy i synonimy oparte na tabeli tracą sens,

•

polecenie jest automatycznie zatwierdzane (nieodwracalne),

•

jeśli istnieją tablice, których klucze obce są powiązane z usuwaną tabela to usuwanie

się nie powiedzie, chyba że dodamy na końcu klauzulę CASCADE
CONSTRAINTS,

•

tabelę usunąć może właściciel tabeli lub administrator bazy.

Zmiana nazwy tabeli

Nazwę tabeli zmieniamy poleceniem RENAME TABLE:

RENAME TABLE stara_nazwa TO nowa_nazwa;

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 76

Wstawianie wierszy

Polecenie INSERT

Polecenie INSERT służy do wstawiania nowych wierszy do tabeli:

INSERT INTO nazwa_tabeli [(lista_kolumn)]
VALUES (lista_wartości);

Przy  wstawianiu  do  wszystkich  kolumn  tabeli  nie  musimy  podawać  listy  kolumn,  ale
wtedy  musimy  wartości  wprowadzać  w  takiej  kolejności,  jaka  była  wyspecyfikowana
podczas  polecenia  CREATE  TABLE.  Z  tego  względu,  aby  uniezależnić  się  od
późniejszych  modyfikacji  tabeli  bezpieczniej  jest  podawać  listę  kolumn  w  klauzuli
INSERT INTO.

Przykład

INSERT INTO dept (deptno, dname, loc)
VALUES (50, 'SERVICE', 'NEW YORK');

W każdym poleceniu INSERT można wstawić tylko jeden wiersz.

W poleceniu INSERT dopuszczalne są funkcje SQL dotyczące pojedynczych wierszy, nie
wolno natomiast używać podzapytań.

Wstawianie wierszy wybranych w podzapytaniu

Możemy wstawić do tabeli wiersze, które są wynikiem zapytania SELECT.

INSERT INTO nazwa_tabeli [lista_kolumn]
SELECT lista_wyrażeń
FROM ...

W ten sposób możemy za pomocą pojedynczego polecenia INSERT wstawić wiele
wierszy.

Przykład

Aby skopiować do tabeli MANAGER wszystkich pracowników pracujących na
stanowisku MANAGER napiszemy:

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 77

INSERT INTO manager
SELECT (empno, ename, sal, job, hiredate)
FROM emp
WHERE job='MANAGER';

Modyfikacja wierszy

Polecenie UPDATE

Do zmiany zawartości wierszy służy polecenie UPDATE.

UPDATE nazwa_tabeli [alias]
SET kolumna = { wyrażenie | podzapytanie }

[ , kolumna= { wyrażenie | podzapytanie } ...]

[ WHERE warunek ];

Przykład

UPDATE

dept

SET

dname='MARKETING'

loc='DENVER'

WHERE

deptno=20;

Jeśli nie wpiszemy klauzuli WHERE, to zostaną zmodyfikowane wszystkie
wiersze tabeli.

W poleceniu UPDATE można używać podzapytań, zarówno zagnieżdżonych jak
i skorelowanych.

Usuwanie wierszy

Polecenie DELETE

Do usuwania wierszy z tabeli służy polecenie DELETE.

DELETE [FROM] tabela
[ WHERE warunek ];

Warunek w klauzuli WHERE określa, które wiersze będą usunięte.

Przykład

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 78

DELETE FROM emp
WHERE job='MANAGER';

Zostaną usunięci prasownicy pracujący na stanowisku MANAGER.

Transakcje

Co to jest transakcja?

Transakcja  to  operacja  zmiany  stanu  bazy,  składającą  się  z  wielu  operacji  aktualizacji
wierszy  w  tabeli.  W  przypadku  przerwania  operacji  zmiany  bazy  w  trakcie  trwania
transakcji,  baza  powinna  wrócić  do  stanu  sprzed  transakcji.  Dopiero  po  zakończeniu
transakcji zmiany dokonane w czasie transakcji będą widoczne dla innych użytkowników.

Transakcja rozpoczyna się automatycznie podczas wykonywania pierwszej operacji
DML — zmiany stanu bazy i trwa do:

•

jawnego zatwierdzenia transakcji — polecenie COMMIT. Zmiany stają się

nieodwracalne i widoczne dla innych użytkowników;

•

jawnego polecenia wycofania transakcji — polecenie ROLLBACK. Baza danych

wraca wtedy do stanu sprzed transakcji;

•

wykonania polecenia DDL (CREATE, ALTER, DROP). Każde takie polecenie jest

transakcją i zatwierdza niezatwierdzoną transakcję wcześniejszą;

•

zakończenia sesji aplikacji — w zależności od aplikacji transakcja jest albo

zatwierdzana albo wycofywana;

•

przerwania sesji — awaria sieci, brak zasilania — transakcje są wycofywane.

Transakcja powinna tworzyć spójną całość, należy unikać zbyt długich transakcji —
powinno się je zatwierdzać po wykonaniu części stanowiącej logiczną całość. Dzięki temu
oszczędzamy zasoby systemowe i umożliwiamy innym użytkownikom korzystanie
z wprowadzonych zmian.

Polecenie COMMIT

Polecenie to służy do jawnego zatwierdzania transakcji.

COMMIT [WORK];

Polecenie to powoduje:

•

zakończenie transakcji,

•

zatwierdzenie zmian — stają się nieodwracalne,

•

zmiany stają się widoczne dla innych użytkowników,

•

usunięcie wszystkich blokad i wszystkich punktów zachowania.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 79

Wykonanie jakiegokolwiek polecenia DDL spowoduje taki sam efekt, jak wykonanie
polecenia COMMIT.

Polecenie ROLLBACK

Służy do jawnego wycofywania transakcji.

ROLLBACK [WORK];

Polecenie ROLBACK powoduje:

•

zakończenie transakcji,

•

wycofanie wszystkich zmian dokonanych w sesji od początku transakcji,

•

usunięcie wszystkich blokad i wszystkich punktów zachowania.

Punkty zachowania

Punkty zachowania stosuje się, aby podzielić transakcje na mniejsze części.

SAVEPOINT nazwa_punktu_zachowania;

Wprowadzenie punktu zachowania pozwala wycofać transakcję do określonego punktu
zachowania, nie tracąc przy tym zmian wprowadzonych wcześniej.

Do wycofania zmian do ostatniego punktu zachowania służy następujące polecenie:

ROLLBACK [WORK] TO [SAVEPOINT] nazwa_punktu_zachowania;

Polecenie to:

•

wycofuje część transakcji do podanego punktu zachowania,

•

zachowuje ten punkt zachowania, ale powoduje utartę wszystkich późniejszych,

•

zwalnia blokady założone przez polecenia wydane po tym punkcie zachowania.

Niejawne wycofanie

Niejawne całkowite wycofanie transakcji ma miejsce w przypadku np. przerwania sesji
użytkownika, awarii komputera, braku zasilania itp.

Niejawne częściowe wycofanie transakcji ma miejsce w przypadku błędu wykonania
polecenia. Wycofywane są wtedy zmiany dokonane przez ten błędny rozkaz.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 80

Automatyczny COMMIT

W SQL*Plus możemy wymusić automatyczne zatwierdzanie transakcji po każdym
poleceniu INSERT, UPDATE i DELETE.

SET AUTO [COMMIT] ON

Dyrektywę odwołujemy poleceniem:

SET AUTO [COMMIT] OFF

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 82

Perspektywy

Perspektywa (view) posiada następujące cechy:

•

jest definiowana w oparciu o tabelę bazową lub inną perspektywę,.

•

jest przechowywana w postaci definiującego ją rozkazu SELECT,

•

nie przechowuje danych — operuje danymi zgromadzonymi w tabelach bazowych.

Perspektyw używamy, aby:

•

ograniczyć dostęp do wszystkich danych z tabeli,

•

ułatwić użytkownikom pobieranie rezultatów skomplikowanych zapytań,

•

aby zwolnić użytkowników od wnikania w struktury danych,

•

aby udostępnić użytkownikom dane bazowe sformatowane i przedstawione

w czytelny sposób.

Tworzenie perspektyw

Polecenie CREATE VIEW

Perspektywę tworzy się za pomocą polecenia CREATE VIEW:

CREATE [OR REPLACE] VIEW nazwa_perspektywy
[(lista_kolumn)]
AS
SELECT …

Lista_kolumn to lista nazw kolumn perspektywy, muszą one odpowiadać pozycjom
wyboru z listy SELECT.

Jeśli perspektywa o danej nazwie już istnieje, to aby utworzyć na jej miejsce nową musimy
usunąć starą lub użyć opcji OR REPLACE.

Przykład

Aby utworzyć perspektywę zawierająca niektóre dane o pracownikach zatrudnionych na
stanowisku 'MANAGER', napiszemy:

CREATE VIEW Emp_Manager
AS
SELECT empno, ename, sal, deptno
FROM emp
WHERE job='MANAGER';

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 83

Perspektywy używa się jak zwykłej tabeli:

SELECT *
FROM Emp_Manager
ORDER BY ename;

W definicji perspektywy nie może występować klauzula ORDER BY.

Użycie perspektyw

Perspektywy mogą służyć także do modyfikacji danych w tabeli bazowej.

Jeśli  poprzez  perspektywę  zmodyfikujemy  dane  tabeli  bazowej,  może  się  okazać,  że  po
modyfikacji  będą  one  niedostępne  poprzez  tą  perspektywę.  Aby  uniknąć  tego  możemy
nałożyć opcję CHECK OPTION, tak aby  nie  były  dozwolone takie  modyfikacje wierszy,
które spowodują ich wyrzucenie poza perspektywę.

Przykład

CREATE VIEW Emp_Manager
AS
SELECT empno, ename, sal, job, deptno
FROM emp
WHERE job='MANAGER'
WITH CHECK OPTION;

System nie pozwoli teraz zmienić w wierszu pola job z MANAGER na inną wartość.

Usuwanie perspektywy

Perspektywę usuwa się poleceniem DROP VIEW:

DROP VIEW nazwa_perspektywy;

Perspektywa może być usunięta tylko przez jej właściciela lub administratora.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 86

Każdy,  kto  rozpoczyna  pracę  z  Oracle  musi  być  zidentyfikowany  poprzez  podanie
identyfikatora  i  hasła,  aby  móc  wykonać  operacje,  do  których  jako  ten  użytkownik  jest
uprawniony.

Zarządzanie użytkownikami

Za zarządzanie użytkownikami, ich uprawnieniami i zasobami odpowiedzialny jest
administrator. Może on:

•

tworzyć i usuwać użytkowników,

•

zmieniać hasła użytkowników,

•

wymusić identyfikacje użytkowników przez system operacyjny,

•

ograniczyć ilościowo zasoby, które może zajmować użytkownik,

•

przydzielić domyślne miejsce w bazie, gdzie będą przechowywane obiekty

użytkownika,

•

zdefiniować uprawnienia użytkownika.

Dokładnie te zagadnienia są omawiane na kursach administracji.

Tworzenie użytkownika

Użytkownika tworzy administrator poleceniem CREATE USER:

CREATE USER użytkownik
IDENTIFIED BY hasło;

Tak utworzony użytkownik istnieje już w bazie, ale nie ma jeszcze żadnych uprawnień,
a w szczególności nie może podłączyć się do bazy.

Usuwanie użytkownika

Administrator usuwa użytkownika poleceniem DROP USER:

DROP USER użytkownik;

Jeśli użytkownik jest właścicielem jakiś obiektów, to usunięcie się nie powiedzie, chyba że
na końcu dodamy słowo kluczowe CASCADE. Wtedy razem z użytkownikiem usuwane są
utworzone przez niego obiekty.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 87

Zmiana hasła

Każdy użytkownik może zmienić swoje hasło. Służy do tego polecenie ALTER USER.

ALTER USER użytkownik IDENTIFIED BY hasło;

Przykład

Jeśli użytkownik Adams chce zmienić hasło na 'tygrys', to pisze:

ALTER USER Adams IDENTIFIED BY tygrys;

Uprawnienia w bazie Oracle

W bazie danych Oracle istnieją dwa typy uprawnień:

•

uprawnienia systemowe — prawo do wykonania określonej akcji lub wykonywania

pewnych akcji na określonym typie obiektów,

•

uprawnienia obiektowe — prawo do wykonywania określonej akcji na konkretnym

obiekcie.

Uprawnienia systemowe

Istnieje ponad 80 różnych uprawnień systemowych. W celu ułatwienia pracy
administratorom uprawnienia są grupowane w tzw. role. Predefiniowane role to:

CONNECT

możliwość podłączenia do Oracle

RESOURCE

możliwość tworzenia tabel, sekwencji, indeksów i innych obiektów

DBA

możliwość zakładania innych użytkowników, możliwość dostępu do
obiektów zastrzeżonych prze innych użytkowników

Nadawanie uprawnień systemowych

Do nadawania uprawnień służy polecenie GRANT:

GRANT uprawnienie [, uprawnienie...] TO użytkownik;

Polecenie GRANT nadaje nowe uprawnienia użytkownikowi. Uprawnienia nadawane
kolejnymi poleceniami GRANT się kumulują.

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 88

Odbieranie uprawnień systemowych

Do odbierania uprawnień służy polecenie REVOKE:

REVOKE uprawnienie [, uprawnienie...] FROM użytkownik;

Polecenie

REVOKE

odbiera

wyspecyfikowane

uprawnienie

użytkownikowi,

pozostawiając inne bez zmian.

Dalsze przekazywanie uprawnień

Domyślnie użytkownik nie może przekazywać nadanych mu uprawnień innemu
użytkownikowi. Aby mógł to zrobić, podczas nadawania mu uprawnienia administrator
musi je nadać z opcją WITH ADMIN OPTION.

GRANT uprawnienie [, uprawnienie...]
TO użytkownik
WITH ADMIN OPTION;

Uprawnienia obiektowe

Właścicielem obiektu jest użytkownik, który go tworzy. Jeśli użytkownik nie udostępnia
praw do swojego obiektu, to jedynie on i administrator władają tym obiektem.

Uprawnienia obiektowe definiują prawa użytkownika do obiektu innego użytkownika.

Nadawanie uprawnień obiektowych

Uprawnienia obiektowe nadajemy poleceniem:

GRANT uprawnienie [, uprawnienie...]
ON obiekt
TO użytkownik [, użytkownik];

Poniższa tabela przedstawia najczęściej nadawane uprawnienia obiektowe.

Prawo

Obiekt

SELECT

wybieranie danych z tabeli lub perspektywy

INSERT

wstawianie wierszy do tabeli lub perspektywy

UPDATE

modyfikacje wierszy lub nieokreślonych kolumn tabeli lub perspektywy

DELETE

usuwanie wierszy z tabeli lub perspektywy

ALTER

zmiana definicji kolumn tabeli

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 89

INDEX

indeksowanie tabeli

REFERENCES odwołanie do tabeli w obcych kluczach

ALL

wszystkie prawa

EXECUTE

prawo wykonywania procedur, funkcji i pakietów

Przykład

Aby nadać użytkownikowi Scott prawa wyboru do swojej tabeli emp, użytkownik Adams
napisze:

GRANT SELECT
ON emp
TO Scott;

Dalsze przekazywanie uprawnień

Domyślnie użytkownik nie może przekazywać nadanych mu uprawnień obiektowych
innemu użytkownikowi. Aby mógł to zrobić, uprawnienie musi być nadane z opcją WITH
GRANT OPTION.

GRANT uprawnienie [, uprawnienie...]
ON obiekt
TO użytkownik
WITH GRANT OPTION;

Przykład

Aby nadać użytkownikowi Scott prawa wyboru do swojej tabeli emp z prawem
przekazywania tego uprawnienia dalej, użytkownik Adams napisze:

GRANT SELECT
ON emp
TO Scott
WITH GRANT OPTION;

Uprzywilejowanie typu PUBLIC

Aby przekazać prawo do obiektu wszystkim użytkownikom bazy, używamy opcji
PUBLIC:

GRANT SELECT
ON emp
TO PUBLIC;

Odbieranie uprawnień obiektowych

Do odbierania uprawnień obiektowych służy polecenie REVOKE:

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 90

REVOKE uprawnienie [, uprawnienie...]
ON obiekt
FROM użytkownik;

Akcje na obiektach innego użytkownika

Do obiektu innego użytkownika odwołujemy się następująco:

nazwa_użytkownika.nazwa_obiektu

Przykład

Aby wybrać wszystko z tabeli emp użytkownika Adams, napiszemy:

SELECT *
FROM Adams.emp;

Aby ułatwić odwołania do obiektu, można stworzyć dla nich synonimy.

Synonimy

Dla obiektów można tworzyć nazwy zastępcze — synonimy:

CREATE SYNONYM nazwa synonimu
FOR [właściciel.]nazwa_obiektu;

Synonimy usuwa się poleceniem DROP SYNONYM:

DROP [PUBLIC] SYNONYM nazwa_synonimu;

Role

Rola  to  zestaw  uprawnień,  jaki  można  przyznawać  użytkownikom  bazy.  Rola  może
zawierać  zarówno  uprawnienia  systemowe  jak  i  obiektowe.  Dzięki  rolom  ułatwione  jest
administrowanie bazą. Jeśli przykładowo dla kierowników działów zdefiniowana jest rola
KIEROWNICY,  to  chcąc  wszystkim  kierownikom  nadać  jakieś  uprawnienie  wystarczy
dodać je do roli KIEROWNICY.

Tworzenie roli

Rolę tworzy się poleceniem CREATE ROLE:

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 91

CREATE ROLE rola
[IDENTIFIED BY hasło];

Klauzula IDENTIFIED BY służy do określania hasła, przy pomocy którego użytkownik
identyfikuje się z rolą.

Definiowanie uprawnień roli

Uprawnieniami dla roli zarządzamy poleceniami GRANT i REVOKE, tak jak robiliśmy to
dla użytkownika. Każda zmiana uprawnień roli natychmiast skutkuje zmianą uprawnień
osób, które mają tą rolę nadaną.

Usuwanie roli

Do usunięcia roli służy polecenie DROP ROLE:

DROP ROLE rola;

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 93

Indeks

ADD, 71, 72

ALL, 32, 49, 58, 59, 89

ALTER, 71, 72, 78, 87, 89

ALTER TABLE, 71, 72

ALTER USER, 87

AND, 23, 25, 26, 41, 48

AS, 70, 71, 82, 83

ASCENDING, 20

AUTO, 80

AVG, 32, 33, 34, 35, 37, 56, 59, 60

BETWEEN... AND, 22

CASCADE, 73, 86

CASCADE CONTRAINTS, 73

CHAR, 64, 66

CHECK, 67, 83

COMMIT, 78, 79, 80

CONSTRAINT, 66, 67, 68, 69, 70, 72

COUNT, 32, 33, 37

CREATE, 78

CREATE ROLE, 91

CREATE SYNONYM, 90

CREATE TABLE, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 76

CREATE USER, 86

DATE, 64, 70

DEFAULT, 70

DELETE, 69, 70, 77, 78, 80, 88

DESC, 20, 27, 66, 71

DESCENDING, 20

DESCRIBE, 66

DISABLE, 72

DISTINCT, 19, 32, 58, 59

DROP, 72, 73, 78, 83, 86, 90, 91

DROP ROLE, 91

DROP SYNONYM, 90

DROP TABLE, 73

DROP USER, 86

ENABLE, 72

EXECUTE, 89

EXIST, 60, 61

FOR, 90

FOREIGN KEY, 67, 69, 70

FROM, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24,

25, 26, 32, 33, 34, 35, 36, 40, 41, 48, 49, 50,
51, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 71, 76, 77, 78, 82,
83, 88, 90

GRANT, 87, 88, 89, 91

HAVING, 35, 36, 58, 59, 60

IDENTIFIED BY, 86, 87, 91

IN, 22, 23, 24, 26, 57, 58

INDEX, 89

INSERT, 76, 77, 80, 88

INTERSECT, 50

INTO, 76, 77

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Podstawy języka SQL

Strona 94

IS NULL, 22, 24, 26

LIKE, 22, 23, 24, 26

LONG, 65

MAX, 32, 33, 35, 37, 57, 58

MIN, 32, 33, 34, 37, 38, 60

MINUS, 50

MODIFY, 72

NOT, 24, 25, 26, 61, 65, 66, 68, 70, 71, 72

NULL, 18, 24, 25, 32, 48, 65, 66, 68, 70, 71, 72

NUMBER, 18, 64, 65, 66, 68, 70, 71

ON, 69, 70, 80, 88, 89, 90

ON DELETE CASCADE, 69, 70

OR, 25, 26, 82

ORDER BY, 20, 21, 36, 40, 41, 50, 51, 59, 60,

61, 83

PRIMARY KEY, 67, 68, 70

PUBLIC, 89, 90

RAW, 65

REFERENCES, 69, 70, 89

RENAME TABLE, 73

REPLACE, 82

REVOKE, 88, 90, 91

ROLLBACK, 78, 79

ROWID, 65

SAVEPOINT, 79

SELECT, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23,

24, 25, 26, 32, 33, 34, 35, 36, 40, 41, 48, 49,
50, 51, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 70, 71, 76, 77,
82, 83, 88, 89, 90

SET, 77, 80

STDDEV, 32

SUM, 32

TO, 73, 79, 87, 88, 89

UNION, 49, 50, 51

UNIQUE, 67, 68, 69

UPDATE, 77, 80, 88

VALUES, 76

VARCHAR, 64, 70

VARCHAR2, 64, 65, 66, 67, 69, 71

VARIANCE, 32

VIEW, 82, 83

WHERE, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 33, 35, 36, 40,

41, 48, 49, 50, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 71, 77,
78, 82, 83

WITH ADMIN OPTION, 88

WITH GRANT OPTION, 89

WORK, 78, 79

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Document Outline