INSTRUMENTY_POCHODNE

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 2

Struktura rynku kapitałowego – rodzaje rynków

RYNEK

finansowy

dóbr konsumpcyjnych

(towarów i usług)

dóbr

inwestycyjnych

nieruchomo

pracy

walutowy

kapitałowy

towarowy

pieni

ęŜ

waluty:

EUR, USD, JPY, GBP, CHF,

PLN, CZK, SKK, HUF…

foreign exchange

fx market

obligacje

(instrumenty o charakterze

wierzycielskim)

capital market

towary:

ropa, stal, mied

metale szlachetne, zbo

godds market

rynek gotówkowy

(depozytowo-kredytowy)

money market

certyfikaty depozytowe

(certificate of deposit – CD)

bony skarbowe

(T-Bills)

papiery komercyjne

(commercial papers - CP)

akcje

(instrumenty o charakterze

wła

cicielskim)

Na ka

dym z rynków wyst

puje obrót instrumentami finansowymi typowymi dla danego runku

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 3

Struktura rynku kapitałowego – rynek regulowany vs. nieregulowany

Rynek finansowy

(w szczególno

ci rynek kapitałowy)

rynek pierwotny

rynek wtórny

rynek regulowany

rynek nieregulowany

rynek giełdowy

rynek pozagiełdowy

towarowy rynek

instrumentów

finansowych

rynek kreowany

przez banki

RYNEK REGULOWANY

– stale działaj

cy system obrotu, zapewnia inwestorom powszechny i równy dost

p do informacji

rynkowych, jednakowe warunki nabywania i zbywania instrumentów, zorganizowany, podlegaj

nadzorowi wła

ciwego organu

RYNEK NIEREGULOWANY – nie ma ustalonego miejsca transakcji, nie musi spełnia

wymogów rynku regulowanego

Rynek giełdowy

– giełda, najwa

niejszy i najbardziej znany segment rynku wtórnego, jt. rynek scentralizowany, istniej

fizycznie.

w Polsce GPW, gdzie notowania odbywaj

na dwóch rynkach: podstawowym i równoległym

Rynek pozagiełdowy

– OTC over-the-counter, rynek zdecentralizowany, handel odbywa si

za po

rednictwem sieci dealerskiej w

odró

nieniu od rynku giełdowego, fizycznie istniej

cego, przykładem tego rynku jest rynek walutowy

w Polsce np. MTS-CeTO S.A. prowadz

ca regulowany obrót pozagiełdowy

Towarowy rynek instrumentów finansowych – w Polsce jest to WGT S.A. – obrót towarami i niektórymi instrumentami finansowymi

Rynek kreowany przez banki – mi

dzybankowy i na linii bank-klient

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 4

Struktura rynku kapitałowego – rynek kasowy i terminowy

Rynek kasowy

(rynek natychmiastowy,

ang. spot market, cash market)

Instrumenty bazowe

(podstawowe, pierwotne,

ang. underlyings).

handel rzeczywistymi („fizycznymi”) instrumentami jak akcje, obligacje, waluty, towary, ale równie

indeksy

rynku finansowego jak indeks giełdowy; np. na GWP WIG20

ceny podawane s

według bie

Ŝą

cych cen rynkowych

dostawa instrumentu nast

puje natychmiast lub w krótkim czasie (maksymalnie do miesi

ca) jak w

przypadku ropy

Instrumenty pochodne (derywaty, derywatywy) to zmodyfikowane instrumenty bazowe.

Instrument pochodny to instrument finansowy maj

cy posta

kontraktu, zawartego mi

dzy dwoma stronami tj. kupuj

cym

i sprzedaj

cym, którego warto

ść

/cena bezpo

rednio lub po

rednio zale

y (pochodzi) od warto

ci innego instrumentu

finansowego (np. akcji czy waluty lub towaru), zwanego instrumentem podstawowym.

Instrument pochodny "pochodzi" od instrumentu podstawowego lub jest wystawiony na instrument podstawowy.

UWAGA!!! Instrument pochodny mo

e by

jednocze

nie instrumentem bazowym dla innego instrumentu pochodnego.

Rynek terminowy

Instrumenty pochodne

Obrót instrumentami bazowymi dokonywany jest na rynku kasowym a instrumentami

pochodnymi dokonywany jest na rynku terminowym.

Na ka

dym rynku dokonywany jest obrót innymi instrumentami. Instrumenty te to instrumenty bazowe.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 5

Instrumenty pochodne – cel stosowania

Celem stosowania instrumentów pochodnych jest wi

c nie transfer kapitału

jak w przypadku akcji, obligacji lub walut, lecz transfer zobowi

i ryzyka!!!

zobowiązania, ryzyko

kapitał

Transfer

pochodne

bazowe

Instrumenty

Terminowy

Kasowy (spotowy)

Rynek

Cel stosowania instrumentów pochodnych

Instrumenty pochodne s

wykorzystywane przez inwestorów do trzech

podstawowych celów:

zabezpieczenia (hedging) – transakcje zawierane w celu ograniczenia strat wynikaj

cych z inwestycji na rynku kasowym,

czyli zabezpieczenie inwestora przed zmianami ceny instrumentu podstawowego.

spekulacji – zawierane w celu osi

gni

cia zysku wynikaj

cego z przekonania o wzro

cie lub spadku warto

ci instrumentu

pochodnego, uzyskanie ponadprzeci

tnych dochodów przy zało

eniu,

e inwestor poniesie ryzyko wi

ksze ni

przeci

tne.

arbitra

u – zawierane w celu osi

gni

cia zysku bez ponoszenia ryzyka dzi

ki jednoczesnemu zawarciu transakcji na rynku

kasowym i terminowym.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 6

Instrumenty pochodne – klasyfikacje instrumentów

Derywaty dziel

na: opcje, kontrakty terminowe (forward i futures), swapy

Klasyfikacje instrumentów pochodnych ze wzgl

du na:

1) relacj

dzy stronami kontraktu = profil ryzyka przyjmowany przez obie strony

•

asymetryczne – jedna ze stron nabywa prawo i jednocze

nie ograniczone ryzyko a druga przyjmuje zobowi

zanie i

jednocze

nie nieograniczone ryzyko; opcje

•

symetryczne – obie strony przyjmuj

zobowi

zanie, szanse zysku lub strat s

równe, s

to kontrakty bezwarunkowe tzn.

obie strony ustalaj

dostarczy

warto

ść

bazow

w przyszło

ci po ustalonej cenie; kontrakty terminowe oraz swapy

2) instrument podstawowy = miejsce zawierania transakcji

a) giełdowe derywaty – opcje giełdowe i kontrakty futures

•

instrumenty pochodne na akcje (akcyjne instrumenty pochodne) – instrumentem podstawowym jest akcja spółki;

•

instrumenty pochodne na indeksy giełdowe (indeksowe instrumenty pochodne) –instrumentem podstawowym jest indeks

giełdowy, zazwyczaj indeks giełd akcji;

b) pozagiełdowe derywaty – opcje pozagiełdowe, kontrakty forward

•

instrumenty pochodne na waluty (walutowe instrumenty pochodne) – instrumentem podstawowym jest waluta;

•

instrumenty pochodne na stop

procentow

– instrumentem podstawowym jest stopa procentowa z rynku finansowego

instrument dłu

ny, taki jak obligacja lub bon skarbowy

c) towarowe derywaty – opcje towarowe i futures

3) zło

ono

ść

instrumentów pochodnych

•

••

•

podstawowe struktury instrumentów, zwane generic lub plain vanilla, takie jak FRA, swapy odsetkowe (IRS), swapy

walutowe odsetkowe (CCS), długoterminowe transakcje walutowe i opcje na stopy procentowe (fraption, cap, floor)

•

••

•

instrumenty non-generic i struktury hybrydowe s

to instrumenty zbudowane z wielu elementów, na które składaj

poszczególne instrumenty generic

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 7

Rynek walutowy – podstawowe poj

cia

Rynek walutowy – miejsce obrotu walutami, czyli zakupu lub sprzeda

y jednaj waluty za drug

Kurs walutowy – cena jedna waluty wyra

ona w jednostkach drugiej waluty.

EURPLN = 3,88 to mówimy,

e 1 EUR jest warte 3,88 PLN. Jednocze

nie PLNEUR = 1/EURPLN = 0,26.

1EUR = 3,88 PLN

lub

EUR/PLN = 3,88

lub

EURPLN = 3,88

EUR

EURPLN

PLN

Para

walutowa

Waluta

bazowa

Waluta

kwotowana

(niebazowa)

Kwotowanie

bezpo

rednie

EURPLN – w Polsce

USDJPY – w Japonii

GBPUSD – w Wlk. Brytanii

AUDUSD – w Australii

Umacnia

się

Aprecjacja

Rewaluacja

Osłabia

się

Deprecjacja

Dewaluacja

spada

Osłabia się

Deprecjacja

Dewaluacja

Umacnia

się

Aprecjacja

Rewaluacja

rośnie

Waluta kwotowana

Waluta bazowa

Para

walutowa

Aprecjacja i deprecjacja to zmiana warto

ci waluty

krajowej w stosunku do innych walut w systemie

płynnego kursu walutowego, dokonywana jest przez

siły rynkowe.

Rewaluacja i dewaluacja to zmiana warto

ci si

waluty krajowej w stosunku do innych walut w

systemie urz

dowego kursu walutowego, dokonywana

jest przez odpowiednie organy pa

stwowe.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 8

Kurs sprzedaŜy i kupna – zawsze od strony kwotującej, czyli banku, kantoru lub innej instytucji.

Kurs informuje o tym po ile bank jest skłonny kupić lub sprzedać walutę bazową za walutę kwotowaną.

BID = KUPNO

ASK (OFFER) = SPRZEDAś

lewa strona kwotowania

prawa strona kwotowania.

UWAGA! W systemach transakcyjnych nazwy mogą być równieŜ podane od strony klienta, wówczas:

BID = sell, sprzedaj (walutę bazową)

ASK = buy, kup (walutę bazową)

np. EURPLN: BID to bank kupi EUR, a my sprzedamy EUR

Rynek walutowy – kurs kupna i sprzeda

Kwotowanie banku, ceny kwotującego

Kwotowanie w systemie transakcyjnym, ceny kwotującego, nazwy polskie dla klienta

Kwotowania są podawane z dokładnością do 4 a nawet pięciu miejsc po przecinku.

Nazewnictwo miejsc po przecinku:

0,0001 – jeden punkt lub jeden pips
0,0010 – dziesi

ęć

pipsów

0,0100 – jedna (du

a) figura lub sto punktów/pipsów –> „1 grosz”

0,1000 – jedna du

a figura lub dziesi

ęć

figur, tysi

c punktów, pipsów

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 9

MarŜa (spread)

Ró

nica mi

dzy kursem kupna a sprzeda

y to mar

a kwotuj

cego (spread).

Wynosi ona 40 pipsów w systemie transakcyjnym oraz 784 pipsy w banku.
Warto

ść

jednego pipsa przy kwocie 1mln EUR wynosi: 0,0001 x 1 000 000 = 100 PLN.

Pipsy zawsze mno

ymy przez kwot

pozycji i otrzymujemy warto

ść

w walucie kwotowanej.

Mar

a na rynku mi

dzybankowym < mar

y klientowskiej

Rynek walutowy – mar

a i kursy krzy

owe

Wzory na kursy krzyŜowe

Kurs krzy

owy – kurs pary walutowej nie handlowanej na danym rynku. Potocznie, jest to taka para

walutowa, w której

adna z walut nie jest walut

podstawow

(kiedy

GBP, pó

niej USD, obecnie te

EUR).

Kursy krzy

owe, które nie s

bezpo

rednio kwotowane mo

na wyliczy

z dwóch odpowiednich par

walutowych przez ich podzielenie lub pomno

enie.

EURUSD

USDPLN

EURPLN

ASK

BID

ASK

EURGBP x GBPAUD = EURAUD

BID x BID = BID

ASK x ASK = ASK

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 10

Kupno lub sprzedaŜ waluty na rynku walutowym – zajęcie (otwarcie) pozycji walutowej.

Rynek walutowy – pozycja long i short

LONG (długa)

Kupno pary walutowej (kupno waluty bazowej za kwotową) to zajęcie pozycji długiej (long position, long).

Long EURPLN to kupno EUR za PLN (czyli sprzedaŜ PLN), czyli zajęcie długiej pozycji w EURO.

Long to bycie długim w danym aktywie, czyli posiadanie tego aktywa.

wpływ w walucie bazowej > odpływ w walucie bazowej

aktywa w walucie bazowej > pasywów w walucie bazowej

Długą pozycją są naleŜności i aktywa w walutach obcych. Kupno EURPLN to kupno EUR czyli waluty obcej.

SHORT (krótka)

SprzedaŜ pary walutowej (sprzedaŜ waluty bazowej za kwotowaną) to zajęcie pozycji krótkiej (short position,
short).

Short EURPLN to sprzedaŜ EUR za PLN (czyli kupno PLN), czyli zajęcie krótkiej pozycji w EURO.

Short to bycie krótkim w danym aktywie, czyli nie posiadanie tego aktywa.

wpływ w walucie bazowej < odpływ w walucie bazowej

aktywa w walucie bazowej < pasywów w walucie bazowej

Krótką pozycją są zobowiązania w walutach obcych. SprzedaŜ EURPLN to sprzedaŜ EUR czyli waluty obcej.

Zamknięcie pozycji walutowej

otwarcie pozycji przeciwnej

→

zbilansowanie pozycji (square), brak pozycji.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 11

Rynek walutowy – d

wignia finansowa (lewarowanie)

Dźwignia finansowa (lewarowanie, lewar) – istotna dla inwestowania w szczególności w instrumenty pochodne,
stosowana równieŜ na rynku kasowym (spotowym) np. na rynku walutowym.

Przykład:

kupujemy EURPLN przy lewarze 2/100 (dwa do stu).

Zatem, aby zawrzeć transakcję na 100 jednostek potrzeba wyłoŜyć depozyt zabezpieczający równy dwie jednostki.

•

kupujemy 100 000 EURPLN po kursie 3,85

→

kupujemy euro a sprzedajemy złotówki

•

depozyt = 2% x 100 000 EUR x 3,85 = 7700 PLN (w kantorze niemo

liwe!)

•

po kilku dniach kurs walutowy urósł o 1% i wynosi 3,8885

•

zamykamy nasza pozycj

→

sprzedajemy EUR kupuj

c PLN

→

zrealizujemy zysk (3,8885-3,85) x 100 000 = 3850 PLN

•

zysk 3850 PLN stanowi 1% warto

ci pocz

tkowej kontraktu (bo kurs urósł o 1%)

tj. 100 000 EUR x 3,85 = 385 000 PLN => x 1% = 3850 PLN

•

rentowno

ść

z wyło

onego kapitału (depozytu) = 3850 / 7700 x 100% = 50%. (!!!Nie uwzgl

dniono mar

y kursowej).

•

eli kurs by spadł o 1% to wówczas mamy strat

(3,8119 – 3,85) x 100 000 = –3810 PLN, czyli 3810/7700 = 49,5%

Lewar umoŜliwia osiągniecie duŜych zysków w stosunku do zainwestowanego kapitału nawet w przypadku

rynków o małej zmienności, ale powoduje ryzyko duŜych strat przy małych wahaniach na rynku.

Transakcje

Rzeczywiste

(fizyczna dostawa instrumentu)

Nierzeczywiste

(kompensacja zysków i strat)

Posiadanie instrumentu

Posiadanie pozycji

zabezpieczonej

depozytem = dźwigni finansowej

Lewar jest podawany przez bank, brokera…

w procentach lub jako ułamek

1/100

2/100

25%

25/100

50%

50/100

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 12

Kontrakty terminowe

Kontrakt terminowy – zobowiązanie dwóch stron do zrealizowania transakcji kupna – sprzedaŜy
pewnej liczby instrumentu bazowego po określonej cenie w ustalonym okresie w przyszłości.

Dwa rodzaje kontraktów terminowych – forward i futures

Kontrakt terminowy jest charakteryzowany przez trzy wielkości:

• liczba instrumentu podstawowego podlegaj

cego transakcji kupna lub sprzeda

• ustalona cena, po jakiej musi by

dokonana transakcja, nazywana cen

dostawy lub cen

kontraktu;

• termin, w którym nale

y dokona

transakcji (konkretna data); termin ten zwany jest terminem wyga

cia,

terminem realizacji b

terminem dostawy.

Kontrakt terminowy zawierany jest między dwoma stronami, są nimi:

• kupuj

cy kontrakt, inaczej: zajmuj

cy dług

pozycj

w kontrakcie terminowym;

• sprzedaj

cy kontrakt, inaczej: zajmuj

cy krótk

pozycj

w kontrakcie terminowym.

!!! Kupno/sprzedaŜ kontraktu to tylko zajęcie na rynku długiej lub krótkiej pozycji, a zakup instrumentu

bazowego, na który jest wystawiony kontrakt nastąpi w przyszłości.

!!! Cena kontraktu to cena ustalona w dniu zawarcia kontraktu, po której dojdzie do zakupu/sprzedaŜy

instrumentu bazowego w przyszłości. Cena ta w dniu zapadalności moŜe się znacznie róŜnić od ceny
rynkowej.

!!! Instrumentem bazowym moŜe być właściwie dowolna wartość ekonomiczna, którą da się wyliczyć w

sposób nie budzący wątpliwości. Najczęściej są to akcje, obligacje, indeksy giełdowe, waluty lub poziom
stóp procentowych.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 13

Kontrakty terminowe – c.d.

Kontrakt terminowy – w dniu zapadalności moŜe nastąpić fizyczna dostawa instrumentu lub
strony mogą się rozliczyć na zasadzie kompensacji zysków.

Kupujący zobowiązał się do zakupu instrumentu

bazowego po cenie kontraktowej, zatem odnosi zysk

wówczas, gdy w terminie realizacji cena produktu

bazowego (np. akcji) będzie wyŜsza od wskazanej

ceny kontraktowej.

Zysk z longa

cena kotraktowa < spot

Strata z longa

cena kotraktowa > spot

Sprzedający musi sprzedać produkt bazowy po

cenie kontraktowej, zatem odnosi zysk wówczas, gdy

w terminie realizacji cena produktu bazowego

będzie niŜsza od przyjętej ceny kontraktowej.

Zysk z shorta

cena kotraktowa > spot

Strata z shorta

cena kotraktowa < spot

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 14

Kontrakty terminowe – ró

nice mi

dzy forward a futures

FORWARD

FUTURES

Kontrakt terminowy forward jest to kontrakt

występujący poza giełdą, w którym jedną ze stron jest

zazwyczaj bank. Obie strony kontraktu uzgadniają

warunki kontraktu, takie jak ilość instrumentu

podstawowego i termin realizacji. Bank podaje

(kwotuje) cenę tego kontraktu, która to cena moŜe

ewentualnie podlegać negocjacji. Cena jest obiektywna

np. na forexie j.t. kurs terminowy. Rozliczenie

kontraktu następuje w terminie realizacji.

Kontrakt terminowy futures jest to kontrakt

występujący na giełdzie, w którym dwie strony

kontraktu składając zlecenia kupna i sprzedaŜy

zajmują odpowiednią pozycję. Warunki kontraktu,

takie jak ilość instrumentu podstawowego i termin

realizacji (inaczej: termin wygaśnięcia), są określone

przez giełdę. Futures moŜna odsprzedać/odkupić

przed terminem wygaśnięcia po aktualnej cenie lub

czekać do terminu wygaśnięcia.

Standardowy

Standardowa

Uzgadniana (rynkowa)

Giełdowy

Futures

Dowolny

Dowolna

Kwotuj

cego

(obiektywna np. ze wzoru)

Pozagiełdowy

Forward

Termin

Ilość

Cena

Rynek

Instrument

Futures to wystandaryzowany co do ilości i terminu forward.

Forwardy i futures mogą być wystawione na waluty, stopy procentowe i towary a futures dodatkowo na akcje i indeksy akcyjne.

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 15

Kontrakty terminowe na GPW

Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie notowane są kontrakty typu futures na:

indeks giełdowy WIG20 (najbardziej popularny),
indeks giełdowy MIDWIG,
indeks giełdowy TechWIG,
kurs USD i kurs EUR,
obligacj

skarbow

akcje spółek (kilka spółek).

Rozliczenie kontraktów: tylko kontrakt na obligację skarbową rozliczany jest w terminie wygaśnięcia poprzez
dostawę obligacji skarbowej, pozostałe kontrakty rozliczane są pienięŜnie, na podstawie róŜnicy między wartością
instrumentu podstawowego a ceną kontraktu w momencie zawarcia kontraktu.

Zawsze notowane są trzy serie kontraktów na WIG20. RóŜnią się między sobą tylko – dniem wygaśnięcia.

Daty wykonania to trzeci piątek marca, czerwca, września i grudnia.
KaŜda seria „Ŝyje” 9 miesięcy a po jej wygaśnięciu wprowadzana jest nowa seria danego kontraktu.

KaŜdy kontrakt terminowy oznaczony jest skróconą nazwą.

Skrót kontraktu terminowego na WIG20 jest następujący:

FW20mr

np.

FW20H7

Gdzie:

F – kontrakt terminowy (futures)

W20 – instrument bazowy – indeks WIG20

m – miesiące wygaśnięcia (H – marzec)

r – ostatnia cyfra roku wykonania (7 – 2007)

N: lipiec
Q: sierpień
U: wrzesień
V: październik
X: listopad
Z: grudzień

F: styczeń
G: luty
H: marzec
J: kwiecień
K: maj
M: czerwiec

Oznaczenia miesięcy kontraktu futures

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 16

Arbitra

– wykorzystanie krótkoterminowego odchylenia ceny kontraktu terminowego od warto

ci teoretycznej.

W momencie, gdy kurs kontraktu terminowego znacznie przekracza warto

ść

indeksu WIG20, pojawia si

okazja do zarobienia na rynku terminowym przy znacznie obni

onym ryzyku.

Zajmuj

dwie przeciwne pozycje na dwóch ró

nych rynkach: pozycj

krótk

na rynku terminowym i pozycj

dług

na rynku kasowym, czyli kupuj

portfel akcji odzwierciedlaj

cy indeks WIG20 odpowiadaj

warto

ciowo sprzedanym kontraktom. Nale

y wzi

ąć

pod uwag

prowizje i koszt kapitału, który został

ulokowany w akcjach!!!

Kurs WIG20 = 1900 pkt
Kurs kontraktu terminowego na WIG20 = 2000 pkt
Czas pozostały do wyga

cia – 1 miesi

Stopa procentowa – 6%
Inwestor kupuje akcje wchodz

ce w skład WIG20 za 190 tys. zł

Jednocze

nie inwestor zajmuje 10 krótkich pozycji w kontraktach terminowych

W dniu wyga

cia kurs rozliczeniowy kontraktów ustalony na podstawie notowa

głych wyniósł 1500 pkt

Inwestor sprzedaje akcje, otrzymuje za nie 150 tys. zł, ponosz

c strat

40 tys. zł (190 tys. zł – 150 tys. zł)

Wykonanie kontraktu powoduje przepływ (2000 pkt – 1500 pkt) × 10 kontraktów × 10 zł = zysk 50 tys. zł
Koszt kapitału ulokowanego w akcjach: 190 tys. zł × 6% /12 = 950 zł
Ł

czny zysk z tej strategii (bez uwzgl

dniania prowizji): 10 tys. zł – 950 zł = 9 050 zł

Strategia arbitra

owa mo

e by

tak

e przeprowadzona przy niedowarto

ciowaniu kontraktów w stosunku do

akcji tworz

cych indeks. B

dzie ona polega

na krótkiej sprzeda

y akcji (czyli sprzeda

y po

yczonych akcji) i

kupnie kontraktów terminowych.

Wad

arbitra

u jest konieczno

ść

zaanga

owania du

ej sumy pieni

dzy w celu jego przeprowadzenia. Dlatego

jest on stosowany najcz

ęś

ciej przez instytucje finansowe, które dysponuj

ymi kapitałami lub maj

liwo

ść

łatwego ich pozyskania.

Arbitra

na kontraktach terminowych

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 17

Forward Outright na rynku walutowym

Forward outright (forward) to kontrakt terminowy na rynku OTC polegający na kupnie/sprzedaŜy
waluty w dowolnym terminie w przyszłości.

Klient wybiera:

1) parę walutową

2) kwotę transakcji

3) termin zapadalności transakcji

Sprzedajemy forwarda na EURPLN tj. sprzedajemy EUR a kupujemy PLN „na termin”:

Wybieramy walut

, kwot

i dat

wykonania kontraktu tj. 10.08. czyli jt. forward półroczny. Bie

Ŝą

ca cena spot = 3.8874.

Stopa procentowa w PLN jest wi

ksza od stopy w EUR

⇒

mamy dodatnie punkty swapowe [sprzedajemy walut

szej stopie procentowej EUR (3,89% w dniu 08.02.2007 na 6 m-cy) a kupujemy walut

o wy

szej stopie PLN (4,15%)].

Wci

cie przycisku Sprzedaj spowoduje wej

cie w pozycj

tj. otwarcie pozycji krótkiej w EURPLN i sprzedanie

EURPLN za pół roku tj. w sierpniu po kursie terminowym 3,89067, czyli 10.08.2007 forward zamieni si

w spota.

eli kurs spot w sierpniu b

dzie ni

szy od terminowego to mo

emy otwart

pozycj

zamkn

ąć

przez kupno EURPLN

np. po kursie (Ask–Kup) = 3,80. Zrealizujemy zysk 3,89067 – 3,80 = 0,09067 pipsów x 1mln = 90670 PLN.

Oczywi

cie trzeba uwzgl

dni

koszt utrzymania takiej pozycji (zło

ony depozyt zabezpieczaj

cy), ale bior

c pod uwag

lewar to zysk jest du

y i wynosi 3,89067 / 3,8 = 2,4% x 1/lewar.

Zastosowania:
Importer – nara

ony na ryzyko wzrostu kursu waluty - powinien KUPI

walut

na termin

Eksporter – nara

ony na ryzyko spadku kursu waluty – powinien SPRZEDA

walut

na termin

Spekulant – musi kupi

walut

eli wierzy we wzrost jej kursu, sprzeda

- je

li w spadek

Marcin Ponewczyński: INSTRUMENTY POCHODNE

23 lutego 2007 s. 18

Na stopach procentowych jest równie

mar

a (tak jak mi

dzy stop

depozytow

a kredytow

w banku),

mamy wi

c WIBOR i WIBID, LIBOR i LIBID, EURIBOR…

St%BID < St%ASK/OFFER

gdy

zawsze

stopa depozytowa < stopy kredytowej

Sprzeda

EURPLN to sprzeda

EUR, czyli po stopie procentowej LIBOR (dajemy komu

EUR „w kredyt”),

a jednocze

nie kupno PLN, czyli stopa procentowa WIBID (przyjmujemy złotówki w depozyt).

Long => BID WB i OFFER WK

Short => OFFER WB i BID WK

Forward Outright – kurs terminowy i punkty swapowe

Transakcja forward outright (forward) dokonywana jest po kursie terminowym obliczonym z
kursu spot skorygowanego o tzw. punkty swapowe.

KursTerminowy = Spot + PunktySwapowe

Gdzie:

St% – rynkowa stopa

procentowa

WK – waluta kwotowana
WB – waluta bazowa

Liczba dni w roku dla większości walut
wynosi 360 dni; dla PLN i GBP 365 dni

Wzór skrócony – moŜna stosować dla
krótkich okresów (do 2 miesięcy); daje
przybliŜony wynik

Kurs terminowy nie odzwierciedla

adnych przewidywa

co do kształtowania si

kursu w przyszło

na rynku spotowym, a jedynie ró

nice w oprocentowaniu dwóch walut tworz

cych par

walutow

(

)

100

360

−

LiczbaDni

Spot

owe

PunktySwap

Spot

LiczbaDni

Spot

owe

PunktySwap

−





























365

100

365

100