background image

 

1

XVII. Zdanie proste (单句

1.  Zdanie podmiotowo-orzeczeniowe (主谓句) 

1.1.  Zdanie z orzeczeniem czasownikowym (动词谓语句) 

他们下午游泳,我们钓鱼。

 

我很后悔。

 

我的手艺提高了。

 

•  Zdania, w których orzeczeniem jest czasownik nieprzechodni, np.: 

妹妹来了。

 

哟,我的手表停了。

 

•  Zdania, w których orzeczenie przyjmuje pojedyncze dopełnienie 

x  Gdy orzeczenie musi posiadać dopełnienie, np.: 

这位老师姓王,叫王华。

 

请求您,对我们的要求予以考虑。

 

x  Gdy dopełnienie nie jest konieczne, np.: 

我买了两本汉语书。

 

•  Zdania, w których orzeczenie przyjmuje podwójne dopełnienie, np.: 

张老师教我们汉语。

 

•  Zdania, w których orzeczeniu towarzyszy okolicznik, np.: 

妹妹很高兴地答应了他的要求。

 

•  Zdania, w których orzeczeniu towarzyszy komplement, np.: 

小红的病治好了。

 

 

1.2.  Zdanie z orzeczeniem przymiotnikowym (形容词谓语句) 

我们学校的学习条件很好。

 

你的手怎么冰凉冰凉的,你冷吗?

 

•  Funkcje zdań z orzeczeniem przymiotnikowym 

x  Zdania, w których orzeczenie pełni funkcję opisową, np.: 

我的行李多,他的行李少。

 

这个孩子很可爱。

 

田野里的庄稼油绿油绿的。

 

 

background image

 

2

x  Zdania, w których orzeczenie wyraża zmianę, np.: 

风暖了,树青了,清明到了。

 

跟他谈完话后,我心里才平静下来。

 

•  Cechy strukturalne zdań z orzeczeniem przymiotnikowym: 

x  Zazwyczaj przed orzeczeniem przymiotnikowym stoi przysłówek stopnia 

x  Orzeczeniu przymiotnikowemu może towarzyszyć jedynie okolicznik oznaczający 

stopień, czas, miejsce, sposób, np.: 

我们的校园很大。

 

小刚在家里调皮,在外面很老实。

 

x  Po orzeczeniu przymiotnikowym może stać komplement ilościowy, kierunkowy, 

sposobu, stopnia, potencjalny lub fraza przyimkowa, np.: 

这个箱子比那个重二十五公斤。

 

昨天那场足球赛精彩极了。

 

x  Forma przecząca orzeczenia przymiotnikowego tworzona jest przez dodanie 

“不”

 lub “没” przed orzeczeniem, np.: 

坐车不方便,还是骑自行车方便。

 

他都七十多了,头发还没全白。

 

 

1.3.  Zdanie z orzeczeniem w formie frazy podmiotowo-orzeczeniowej (主谓谓语句) 

•  Związek znaczeniowy między podmiotem głównym a pobocznym  

他头疼,嗓子还有点儿红。

 

新来的副经理年龄不大,办事能力很强。

 

•  Cechy strukturalne zdań z orzeczeniem w formie frazy podmiotowo-orzeczeniowej 

Zdania te mogą zawierać okolicznik, może on stać na początku zdania, lub po 

podmiocie głównym, przed orzeczeniem głównym, np.: 

王大爷突然肚子疼。

 

从小,他就身体好,个子大。

 

Okolicznik może odnosić się do orzeczenia pobocznego, np.: 

他身体不高。

 

我头很疼,应该去医院。

 

 

background image

 

3

•  Zastosowanie zdań z orzeczeniem w formie frazy podmiotowo-orzeczeniowej 

x  Opisują lub oceniają osobę lub przedmiot, np.: 

这首歌曲调优美,节奏鲜明。

 

x  Opisują sytuację danego miejsca, np.: 

闹市的中心人更多,他好不容易才挤到一个人稀的地方。

 

 

1.4.  Zdanie z orzeczeniem nominalnym (名词谓语句) 

今天除夕。

 

喂,您哪儿?

 

•  Rodzaje zdań z orzeczeniem nominalnym 

x  Zdania, których orzeczenie składa się z pojedynczego rzeczownika, np.: 

今天星期二。

 

x  Zdania, których orzeczenie składa się z frazy rzeczownikowej, frazy liczebnik-

klasyfikator, frazy z “的”, np.: 

这本书五十块钱。

 

张老师上海人。

 

老张新调来的,搞软件的。

 

•  Cechy zdań z orzeczeniem nominalnym 

x  Rzadkie są zdania których orzeczenie składa się z pojedynczego rzeczownika 

x  Forma przecząca powstaje przez dodanie “不是” przed orzeczenie, np.: 

A:今天星期二吗? 

B:今天不是星期二。 

x  Orzeczeniu może towarzyszyć okolicznik, np.: 

三斤苹果一共一块零五分。

 

•  Zastosowanie zdań z orzeczeniem nominalnym 

x  Określają czas, datę, pogodę, miejsce pochodzenia, np.: 

刚才还晴天呢,现在阴天了。

 

他东北口音,可能是东北人。

 

x  Określają cechy podmiotu pod względem ilości, np.: 

身高一米七五,体重八十多公斤。

 

前边一片稻田,后边一片森林。

 

background image

 

4

x  Wyrażają równowartość, np.: 

两张五毛钱。(五毛钱两张)

 

x  Opisują sytuację podmiotu, jego cechy, np.: 

这个十九岁的姑娘,高高的个子,一双大眼睛,显得很机灵。

 

x  Opisują kategorię, do której przynależy podmiot, np.: 

您哪个单位的?

 

我们的电视十九寸的。