background image

M

NIEJSZOŚCI NARODOWE I ETNICZNE

Wykład 4 Struktura narodowościowa państw europejskich

2011/2012, semestr zimowy, II rok Politologii

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Szymona 

Szymonowica w Zamościu

Dr Ewa Pogorzała

background image

L

ITERATURA



G. Janusz, Statystyczny obraz mniejszości 
narodowych we współczesnej Europie
, [w]: 
Mniejszości narodowe i etniczne w procesach 
transformacji i integracji
, red. E. Michalik i H. 
Chałupczak, Lublin 2006, s. 11 – 51. 



G. Janusz, Ochrona praw mniejszosci narodowych 
w Europie
, Lublin 2011 [rozdział II – Mniejszości 
narodowe w Europie w uj
ęciu statystycznym, s. 101 
– 256].

background image



Współczesna Europa jest kontynentem 
zamieszkałym w dużej części przez osoby nie 
identyfikujące się z większością etniczną tworzącą 
dane państwo. 



Liczba osób należących do mniejszości waha się 
obecnie od 0,4 % ogółu ludności w państwie 
(Niemcy) do 41,5 % (Łotwa). 

background image

Szacuje się, że wśród 

752 milionów 

mieszkańców 

Europy mniejszości narodowe na początku lat 
dziewięćdziesiątych XX wieku liczyły 

101,4 mln 

osób stanowiąc ok. 

13,5 % 

obywateli państw 

europejskich. 

Tę liczbę tworzyło prawie 

300 grup 

mniejszościowych. 

background image



W odniesieniu do 2000 roku liczebność mniejszości 
szacuje się na 

103,3 mln 

osób zrzeszonych w 

307 

grupach 

– co stanowi kilkanaście procent obywateli 

państw europejskich.

background image

Na przełomie XX i XXI wieku zmienił się znacznie 
obraz etniczny Europy. Wpłynęły na to następujące 
czynniki: 
• przemiany ustrojowe i terytorialne w Europie 
zaistniałe po 1989 roku, 
• konflikty narodowościowe w pierwszej połowie i 
pod koniec lat dziewięćdziesiątych, 
• pojawienie się nowych aspiracji 
narodowościowych wśród różnych grup etniczno-
kulturowych oraz zwiększona aktywność 
społeczności regionalnych, 

background image

• zmiany w danych statystycznych w latach 1989 –
2002 (największe w byłych państwach 
federacyjnych o strukturze narodowościowej: 
CSRS, JFSR, ZSRR), 
• wypracowanie i akceptacja międzynarodowych 
standardów praw mniejszości narodowych oraz ich 
upowszechnienie, 
• upodmiotowienie mniejszości narodowych w 
stosunkach międzynarodowych i wewnętrznych, 
• większa gotowość państw do uwzględniania 
potrzeb mniejszości narodowych,

background image

A

LBANIA



Ponad 3 mln mieszkańców



Wg danych ze spisu z 1989 r. mniejszości 2% 
ludności, 65 tys. 



Mniejszości narodowe Grecy, Macedończycy, 
Czarnogórcy,  



Mniejszości językowe: Romowie, Aromuni



Aromuni – na Bałkanach określani jako Vlachowie
(Wołosi), należą do romańskiej grupy językowej   

background image

A

RMENIA



Spis z 2001 r.



Ormianie blisko 98%



najliczniejsze mniejszości Azerowie i Kurdowie

background image

A

USTRIA



W Austrii spis powszechny przeprowadzono w 2001 
r. , etnos tytularny – 95%



Obecnie uznanych jest w Austrii sześć grup 
narodowościowych (mniejszości narodowych). 



Najliczniejsze to: Węgrzy – ok. 26 tys., Chorwaci –
ok. 20 tys., Słoweńcy – ok. 18 tys., Czesi – 11 tys., 

background image



Grupa wendyjska



W spisie z 2001 r. język wendyjski zadeklarowało 567 
osób



Grupa wendyjska (windisch) wykształciła się przed I 
wojną światową



Pojęciem tym określa się na terenie Karyntii osoby 
deklarujące narodowość niemiecką (austriacką) oraz 
język słoweński jako ojczysty  

background image

A

ZERBEJDŻAN

Według danych z 1999 r. na terenie tego państwa 
do narodu większościowego należało 90,6 % 
mieszkańców (7.205.500 osób). 

Mniejszości narodowe stanowiły 9,4 % (875.500 
osób). 

Najliczniejsze grupy stanowili Lezgini (178 tys. 
osób, tj. 2,2 %), Rosjanie (141,7 tys. – 1,8 %), 
Ormianie (120,7 tys. – 1,5 %), Tałysze (76,8 tys. –
1,0 %). 

background image

L

EZGINI



kaukaska grupa etniczna, żyjąca głównie w 
południowo-wschodnim Dagestanie (gdzie stanowi 
ok. 10–11% ludności) i północnym Azerbejdżanie, 
używająca języka lezgińskiego. 



Liczba Lezginów jest szacowana na około 400–600 
tys. osób.

background image

T

AŁYSZE

Naród zamieszkujący północny Iran (ok. 100 tys.) i 

południowy Azerbejdżan 

Według danych spisu powszechnego z 1999 r. w 

Azerbejdżanie żyje 77 tys. Tałyszów, jednak w rzeczywistości 

może ich być nawet ok. 200 tys. (większość z nich to 

mieszkańcy wiosek, którzy nie mają rozwiniętej świadomości 

narodowej; władze azerbejdżańskie prowadzą ponadto 

politykę niezbyt przychylną Tałyszom). 

Mówią językiem tałyskim należącym do grupy języków 

irańskich; własnym językiem posługują się jednak tylko w 

kręgu rodzinnym i sąsiedzkim, w kontaktach zewnętrznych 

używają azerskiego. 

W 1928 r. zaczęto zapisywać język tałyski przy użyciu 

alfabetu łacińskiego 

od początku lat 30. XX w.. po tałysku nie są wydawane żadne 

gazety ani książki, nie uczy się go w szkole. 

Wyznają islam szyicki.

background image

B

ELGIA

W Belgii nie prowadzi się statystyk 
narodowościowych. 

Ludność państwa liczyła w 2002 r. 10.309.725 
osób. 

W Belgii występują trzy wspólnoty językowe: 
flamandzka (5,9 mln, tj. 57,3 % populacji), 
francuska (4 mln, 38,8 %) i niemiecka (69 tys., 0,66 
%). 

background image



Duży odsetek imigrantów



Groźba rozpadu państwa na niderlandzkojęzyczną
Flandrię i francuskojęzyczną Walonię.



Prowokacja dziennikarska: Flandria ogłosiła 
niepodległość, Belgia nie istnieje, król uciekł z kraju 
- ogłosiła w połowie grudnia 2006 r. 
francuskojęzyczna telewizja publiczna RTBF.

background image

B

IAŁORUŚ

Według danych na 1 stycznia 2003 r. na Białorusi 
zamieszkiwało 9.898,6 tys. osób należących do 129 
narodowości. 

Białorusini stanowili 81,2 % populacji (8.159 tys. 
osób). 

Najliczniejszą wśród innych narodowości 
pozostawała mniejszość rosyjska licząca 1.142 tys. 
osób (11,4 %). 

Drugą co do wielkości była mniejszość polska 
licząca 396 tys. osób (3,9 %), a trzecią mniejszość 
ukraińska (237 tys. osób, tj. 2,4 %). 

background image

B

OŚNIA I

H

ERCEGOWINA



W 2001 r. na ogólną liczbę 3.364.825 mieszkańców 
Bośni i Hercegowiny narodowość bośniacką podało 
1.626.843 osoby (48,35 %), serbską 1.142.948 
osób (33,97 %), chorwacką 519.478 osób (15,44 
%) a inną 75.556 osób (2,24 %). 



Narodem najliczniejszym są Muzułmanie, uznani za 
odrębny naród w okresie rządów Josefa Broz-Tito



W spisach określani są jako Bośniacy 

background image



republika federacyjna, według konstytucji z 1995 r. 
składającą się z Federacji Muzułmańsko-
Chorwackiej i Republiki Serbskiej.



zagrożenie proklamowaniem niepodległości 
Republiki Serbskiej lub jej oderwaniu w celu 
przyłączenia jej do Serbii

background image

W

OJNA DOMOWA W

B

OŚNI



w latach 1992-1995 wojna domowa, zginęło ponad 
100 tys. osób



Najkrwawszy konflikt z kilku, które wybuchły 
podczas rozpadu Jugosławii na początku lat 90. XX 
wieku. 



Stronami konfliktu byli walczący o autonomię 
bośniaccy Serbowie i Chorwaci, toczący również 
walki między sobą, oraz władze Bośni i 
Hercegowiny, współpracujące z siłami rozjemczymi 
NATO i ONZ.

background image

M

ASAKRA W

S

REBRENICY



W czasie wojny czystki etniczne - masakra w 
Srebrenicy



masowa egzekucja około 8000 muzułmańskich 
mężczyzn i chłopców przez zbrojne oddziały 
Serbów w lipcu 1995 r. w czasie wojny w Bośni, w 
okolicach miasta Srebrenica. 



uznawana za największe ludobójstwo w Europie od 
czasu II wojny światowej.

background image



O zbrodnię popełnioną w Srebrenicy oskarżano 
generała Ratko Mladića oraz głównych przywódców 
serbskich z okresu wojny, oskarżonych m.in. o 
zbrodnie w Srebrenicy: Radovana Karadžicia i 
Slobodana Miloševicia. 



Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej 
Jugosławii 

background image

B

UŁGARIA



Spis z 2001 r. narodowość bułgarska 6.699.210 na 
7.928.901,



Mniejszości turecka blisko 750 tys., romska ok. 371 
tys.



Ponadto Pomacy – grupa pochodzenia 
bułgarskiego, która w okresie panowania tureckiego 
przyjęła islam, mieszkają głównie w Rodopach, 
1992 r. ok. 160 tys. 

background image

G

AGAUZI



Gagauzi, 1992 r. 15 – 20 tys. 



grupa etniczna pochodzenia tureckiego 
posługująca się językiem gagauskim z grupy 
języków tureckich, 



Zamieszkują Gagauzję w południowej Mołdawii, na 
Ukrainie, mniej licznie północno-wschodnie tereny 
Bułgarii, w Rumunii i Kazachstanie. 



dane co do ich liczebności – od 150 do 235 tysięcy. 

background image

C

HORWACJA



Wg danych ze spisu 2001 r. naród większościowy 
(chorwacki) liczył prawie 90 %. 



Najliczniejszą mniejszością byli Serbowie liczący 
ponad 200 tys. osób (4,5 % ogółu ludności) – w 
większości prawosławni. 



Mniejszość muzułmańska – 43,5 tys. (ok. 1%)

background image

C

YPR



Cypr 80% ludność grecka,



Turcy 11%



Konflikt grecko – turecki, 



w 1960 r. Cypr został uznany przez ONZ za 

niezależną republikę; 



1963 - wybuch wojny domowej pomiędzy 

cypryjskimi Grekami a Turkami. 



1974 r. turecka inwazja na wyspę, 



1983 r. utworzenie Republiki Tureckiej Cypru 

Północnego - nie uznana przez żadne inne 

państwo, istnieje do dziś, podział Cypru na dwie 

części.

background image

D

ANIA



Brak statystyk narodowościowych



Szlezwik Północny – mniejszość niemiecka 15 – 20 
tys. 



Grenlandia Inuici (Eskimosi) 50 tys. 



Problem z imigrantami

background image

E

STONIA



Dostępne dane, określające stan demograficzny 
państwa, odnoszą się do spisu z 31 marca 2000 r. 



Estończycy liczący 930.219 stanowili 67,90 % 
ludności, Rosjanie - 351.178 (25,63 %), Ukraińcy -
29.012 (2,12 %), Białorusini - 17.241 (1,26 %). 

background image

P

ROBLEM Z MNIEJSZOŚCIĄ ROSYJSKĄ



W nocy z 26 na 27 kwietnia 2007 roku w stolicy 
Estonii, Tallinie w czasie usuwania z centrum 
miasta pomnika żołnierzy radzieckich doszło do 
starć między policją a radziecką mniejszością, 
mieszkającą na stałe w Estonii. 

background image

F

INLANDIA

Szacunkowe dane o mniejszościach w Finlandii 
wynikają z używanego języka i wskazują na 
następujące mniejszości: 
• mniejszość szwedzka licząca 293.691 osób, tj. 
5,71 % populacji Finlandii; 
• mniejszość lapońska (Saami) liczy około 6,4 tys. 
osób; 
• Romowie liczący ok. 10 tys. osób; 
• Rosjanie liczący do 25 tysięcy; 
• Tatarzy liczący ok. 900 osób; 
• Żydzi liczący ok. 1.300 osób. 

background image

S

AAMOWIE

(S

AAMI

L

APOŃCZYCY

)

lud zamieszkujący Laponię – krainę historyczno-geograficzną 

w Europie Północnej (obecnie w granicach: Norwegii, 

Finlandii, Rosji oraz Szwecji)

Lapończycy to pierwotna ludność całej Skandynawii.

Dla Samów nazwa Lapończycy jest określeniem obelżywym, 

wiąże się z trwającymi aż do czasów współczesnych 

działaniami rządów krajów zamieszkania, mających na celu 

ich wynarodowienie i akulturację.

Trudno jest określić ilu Samów żyje w dzisiejszych czasach. 

Jedynie Rosja i Finlandia prowadzi statystyki nad tym 

zagadnieniem. Prawdopodobna ich liczba wynosi około 60 

000. (1600 w Rosji, 7000 w Finlandii, 17 000 w Szwecji i 

40000 w Norwegii). Tylko jedna trzecia Samów posługuje się 

językami lapońskimi (z grupy języków ugrofińskich), pozostali 

mówią językami urzędowymi krajów, w których mieszkają.

background image

F

RANCJA



Francja nie uznaje istnienia mniejszości na 

swoim terytorium. 



Ludność państwa w 2002 r. liczyła 61,1 mln 

osób. 



W grupie tej badacze problemu wskazują na 

następujące mniejszości określając 

jednocześnie szacunkowo ich liczebność: 

Alzatczycy (Niemcy) - 1.625.000, Baskowie -

258.000, Bretończycy - 600.000, Flamandowie 

- 350.000, Katalończycy - 200.000, Korsykanie 

- 243.000, Lotaryńczycy - 300.000, 

Luksemburczycy 

background image



Romowie – sierpień 2010 r. masowe deportacje 
Romów – obywateli Bułgarii i Rumunii



Imigranci 2005 r. zamieszki na przedmieściach 
Paryża



Lipiec 2010 r. ujawniony w Internecie film, na 
którym francuscy policjanci w brutalny sposób 
likwidują obóz bezdomnych imigrantów z Afryki na 
paryskim przedmieściu.

background image

G

RECJA



Nie uznaje na swoim terytorium istnienia 

mniejszości narodowych. 



Wg szacunków liczebność mniejszości na terenie 

Grecji została określona następująco: 

Albańczycy 23 tys. (65.300), Aromuni (Wołosi) 40 

tys., Macedończycy 40 tys. (100 tys.), Ormianie 30 

tys., Pomacy 39 tys. (12 – 56 tys.), Romowie 2 tys., 

Turcy 59 tys. (90 tys.). 



Łącznie mniejszości te liczyły 253 tys. osób 

stanowiąc 2,5 % obywateli Grecji. W niektórych 

szacunkach wyróżniano jeszcze grupę Bułgarów 

(56 tys.), Sarkatsani (10 tys.), Meglenorumunów 

(10 tys.) i Żydów (6 tys.). 

background image

A

ROMUNI

, S

ARKATSANI



Aromuni - społeczność ta na Bałkanach określana 
jest także jako Vlachowie (Wołosi)



Należą do romańskiej grupy językowej



Sarkatsani - nomadyczna grupa pasterska 
należąca do grupy Aromunów (Wołochów) 

background image

P

OMACY



grupa etniczna zamieszkująca tereny górskie i 
doliny wzdłuż granicy Bułgarii z Grecją,



są Muzułmanami i mówią bułgarskim dialektem, 



Liczebność: 200 000-250 000 osób w Bułgarii, 
36 000-40 000 w Grecji i około 30 000 w Turcji  

background image

M

EGLENORUMUNI



Vlachowie Macedońscy – grupa ta wyróżniona jest 
ze względu na wpływy słowiańskie w  kulturze i 
języku, 



Zamieszkują na zachód od Thessalonik

background image

H

ISZPANIA



Nie są prowadzone statystyki narodowościowe



Dane o języku ojczystym 2002 r.



Wspólnoty Autonomiczne: Kraj Basków (baskijski), 
Katalonia (kataloński), Galicja (galicyjski), Walencja 
(kataloński), Nawarra (baskijski), Baleary 
(kataloński)

background image

Z

RÓŻNICOWANIE JĘZYKOWE W

H

ISZPANII



liczne języki i dialekty romańskie, które nie mają 
statusu urzędowych



asturleoński, w skład którego wchodzą: asturyjski 
(używany w Asturii), kantabryjski (używany w 
Kantabrii), leóński (używany w prowincjach: León i 
Zamora), estremadurski (używany w Estremadurze)



aragoński (używany w Aragonii)

background image

P

ROBLEM ROMSKI



Film dokumentalny „Mali złodzieje” (Wielka 

Brytania 2009, emisja 18.10.2010 r. TVP2) 



W 2009 r., 12% mieszkańców (5,6 mln) było 

obcokrajowcami



Najliczniejsze mniejszościami są: Rumuni (797 

tys.), Marokańczycy (710 tys.), Ekwadorczycy 

(500 tys.), Kolumbijczycy (400 tys.), Boliwijczycy 

(ok. 400 tys.), Brytyjczycy (374,6 tys.) oraz 

ludność z pozostałych krajów afrykańskich i Azji 

(200 tys.), w tym Chińczycy (125 tys.)

background image

H

OLANDIA



Nie prowadzi się statystyk narodowościowych



Języki mniejszościowe: fryzyjski, dolnosaksoński, 
jidisz, język regionalny – limburski



Za mniejszości narodowe uznawane są osoby 
wywodzące się z dawnych kolonii – Surinamczycy, 
Indonezyjczycy, Moleucy



Ogromny problem z imigrantami (Turcy, 
Marokańczycy) 

background image

F

RYZOWIE



lud pochodzenia germańskiego zamieszkujący 
obszary dawnej Fryzji, posługujący się językiem 
fryzyjskim.



Obecnie Fryzowie to autochtoniczna mniejszość 
narodowa, zamieszkująca w trzech państwach: w 
Holandii, w prowincjach Groningen oraz Fryzja, w 
Niemczech w Dolnej Saksonii i Szlezwiku-
Holsztynie oraz w Danii w prowincji Jutlandia 
Południowa



są ewangelikami reformowanymi.

background image

L

ITWA



Dane statystyczne dotyczące Litwy pochodzą ze 
spisu z 28 kwietnia 2000 r. 



Mniejszości stanowiły wtedy 18,4 % mieszkańców 
Litwy. 



Wyraźnie widoczne były dwie grupy mniejszości: 
rosyjska licząca 304,8 tys. osób (8,2 % 
mieszkańców Litwy) oraz Polska licząca 256,6 tys. 
(6,9 %). 



Pozostałe mniejszości były już zdecydowanie mniej 
liczne. 

background image

M

NIEJSZOŚĆ POLSKA



Szkolnictwo polskie na Litwie



Sprawa pisowni polskich nazwisk



dwujęzyczna pisownia nazw ulic w miejscach, w 
których większość stanowią przedstawiciele 
mniejszości polskiej



Październik 2010 r. – polski MSZ zapowiedział 
podjęcie działań dyplomatycznych w sprawie 
polskiej mniejszości na Litwie („Nie możemy 
akceptować braku poszanowania mniejszości 
polskiej na Litwie” – z oficjalnego stanowiska 
polskiego resortu spraw zagranicznych).



Wrzesień 2011 r. – strajk szkolny na Litwie

background image

Ł

OTWA



W statystykach narodowościowych prowadzonych 
na Łotwie wyróżnia się w nich 9 narodowości 
tworzących główne mniejszości.



Spis powszechny przeprowadzony został 31 marca 
2000 r. 



Łotysze stanowili - 1.370.703 (57,7%); Rosjanie -
703.243 (29,6%); Białorusini - 97.150 (4,1%); 
Ukraińcy - 63.644 (2,7%); Polacy - 59.505 (2,5%). 

background image

M

ACEDONIA



Wg spisu z dnia 31 października 2002 r. w 
Macedonii zamieszkiwało 2.022.547 osób. 



Narodowość macedońską zadeklarowało 1.297.981 
osób, tj. 64,18 %. 



Najliczniejszą mniejszość stanowili Albańczycy 
liczący 509.083 (25,17 %) oraz Turcy liczący 
77.959 osób (3,85 %). 



Licznymi mniejszościami byli Romowie (53.879, 
2,66 %), Serbowie (35.939, 1,78 %), Bośniacy 
(17.018, 0,84 %) i Wołosi (9.695, 0,48 %). 

background image

N

IEMCY



W RFN nie są prowadzone statystyki 
narodowościowe. 



Częściowe dane o charakterze szacunkowym 
zawarte są w raportach do Rady Europy. 



W jednym z nich wymieniono następujące 
mniejszości z określeniem szacunkowym ich 
liczebności: 

background image



• Duńczycy, których liczebność określono na 

50 tys. osób, 

• Serbowie, których liczebność określono na 

60 tys. osób, 

• Fryzowie Wschodni szacowani na ok. 12 

tys. osób, 

• Fryzowie Północni szacowani się na ok. 50 

– 60 tys. osób 

• Sinti i Roma szacowani na ok. 70 tys. osób 

(z wyraźną przewagą grupy Sinti). 



Polacy w Niemczech – około 2 mln 

background image

I

MIGRANCI W

N

IEMCZECH



"Multi-kulti" to wizja społeczeństwa, w którym z 
etnicznymi Niemcami żyją w pokoju 
przedstawiciele innych kultur, głównie 
muzułmańskich. 



Wizja ta była szczególnie mocno lansowano za 
czasów socjaldemokratycznego kanclerza 
Gerharda Schrödera (1998-2005). 



Niemcy zdali sobie wówczas sprawę, że mają 
problem z 7 mln imigrantów żyjących w 
przeszło 80 mln społeczeństwie. Zwłaszcza z 
blisko 3,5 mln muzułmanów.

background image



Sierpień 2010 r. książka „Niemcy wykończają się 
sami”



Październik 2010 r. <<Imigrantów trzeba wspierać, 
ale i od nich wymagać, czego w ostatnich latach 
brakowało. W Niemczech społeczeństwo "multi-
kulti" zupełnie się nie sprawdziło>> kanclerz Angela 
Merkel w Poczdamie na zjeździe chadeckiej 
młodzieżówki 

background image

N

ORWEGIA



Dane dotyczące liczebności mniejszości w Norwegii 
mają charakter wyłącznie szacunkowy. 



Raporty do Rady Europy wymieniają następujące 
mniejszości: 
• Saami liczą według szacunków od 40 do 45 tys. 
osób. 

background image



• mniejszość pochodzenia fińskiego licząca według 
szacunków od 10 do 15 tys. osób, 
• Żydzi liczący około 1,5 – 2 tys., 
• mniejszość romska tworzona przez grupę 
Travellers (ok. 2-3 tys. osób) i przybyłą pod koniec 
XX wieku grupę Roma (ok. 300 – 400 osób).



Lipiec 2011 r. – tragedia na wyspie Utoja, Andersa 
Breivik, 

background image

R

OSJA



Federacja Rosyjska jest państwem 

wieloetnicznym, w którym zamieszkują 

przedstawiciele ponad 180 różnych 

narodowości. Najczęściej wyróżnia się dwie 

podstawowe grupy mniejszościowe: 



1. „klasyczne” mniejszości narodowe, do 

których zalicza się 23 grupy, m.in. Azerbejdżan, 

Białorusinów, Estończyków, Finów, Greków, 

Gruzinów, Kazachów, Kirgizów, Koreańczyków, 

Łotyszy, Litwinów, Mołdawian, Niemców, 

Ormian, Polaków, Tadżyków, Turkmenów, 

Uzbeków, Ukraińców i innych, 

background image



2. małe ludy autochtoniczne do których należy aż 
65 grup. 
Wśród ponad 140 mln mieszkańców Rosji 
mniejszości i narody tubylcze stanowią ok. 20 % 
ludności. Najliczniejsze narody w Rosji: Tatarzy - 5. 
5 mln, Ukraińcy – ok. 3 mln., Baszkirzy - 1.6 mln. 

background image

S

ERBIA



W 2006 r. rozpad tzw. nowej Jugosławii na Serbię i 
Czarnogórę



Serbia: Serbowie 82%, Węgrzy 4%, Bośniacy 2%, 
Romowie 1%, Chorwaci, Słowacy, Czarnogórcy, 
Bułgarzy, Rumuni. 



Kraj składa się z trzech (oficjalnie dwóch) głównych 
terytoriów: Kosowo (Serbia nie uznaje 
niepodległości), Wojwodina oraz Serbia Centralna 

background image

S

ŁOWACJA



W Słowacji prowadzone są statystyki 
narodowościowe. 



Wg spisu z 2001 r. Słowacy stanowili ponad 85 % 
ludności. 



Pozostałe większe narody to: Węgrzy – 520 tyś, 
Romowie –prawie 90 tyś, Czesi – ok. 45 tyś. 

background image

S

ZWAJCARIA



Brak statystyk narodowościowych, dane o językach



2000 r. 7,28 mln mieszkańców ogółem, język 
niemiecki 63,7%, francuski – 20,4%, włoski 6,5%, 
retoromański – 0,5%



Społeczność retoromańska w Gryzonii

background image

R

ETOROMANIE



ogólna nazwa mieszkańców obszaru Alp i ich podnóża na 
pograniczu Włoch (głównie region Friuli-Wenecja Julijska) i 
Szwajcarii (głównie kanton Gryzonia), 



posługują się językami retoromańskimi. 



Ich liczba wynosi około 700 tys.



dzielą się na trzy główne grupy:



Friulowie (ok. 600 tysięcy) - stanowiący ponad 80 proc. 
wszystkich Retoromanów, zamieszkujący region Friuli-
Wenecja Julijska w północno-wschodnich Włoszech,



Ladynowie (ok. 35 tysięcy) - we włoskim Tyrolu



Romanie (ok. 60 tysięcy) - w południowo-wschodniej 
Szwajcarii (kanton Gryzonia).

background image

S

ZWECJA



W Szwecji nie są prowadzone statystyki 

narodowościowe. Raporty do Rady Europy 

wymieniały jako mniejszości narodowe Saami, 

Tornedalian, szwedzkich Finów, Romów i 
Ż

ydów. I tak: 

• Saami określeni jako ludność autochtoniczna 

liczyli 15-20 tys. osób, 

• szwedzcy Finowie szacowani są na 450 tys. 

osób 

• Tornedalianie liczą ok. 50 tys. osób, 

• Romowie szacowani są na 35-40 tys. osób 

• Żydzi szacowani są na 20-25 tys. osób, 

background image

T

ORNEDALIANIE



Fińskojęzyczna grupa ludności zamieszkała w 
dolinie rzeki Torne

background image

U

KRAINA



Na Ukrainie prowadzone są statystyki 
narodowościowe. 



Według danych ze spisu z 5 grudnia 2001 r. na 
Ukrainie mieszkało 37,5 mln Ukraińców – prawie 
80% ludności, Rosjan – 8,3 mln – ponad 17%, 
Białorusinów – 275 tyś – 0,6 %. W spisie 
odnotowano 130 narodowości stanowiących 
22,2 % populacji. 

background image

W

ŁOCHY



We Włoszech nie prowadzi się statystyk 

narodowościowych. Liczebność mniejszości 

szacunkowo określa się następująco: 

• Albańczycy szacowani są na 97.550 osób 

• Chorwaci 2.600 osób, 

• Grecy szacowani są na 20 tys. osób 

• francuskojęzyczna społeczność w liczbie ok. 

20 tys. osób, 

• grupa franko-prowansalska liczy ok. 92 tys. 

osób 

• Friulianie szacowani na 526 tys. osób, 

• Katalończycy w liczbie ok. 18 tys. osób, 

background image



• Ladyni szacowani ok. 30 tys. osób, 
• Oksytańczycy liczą około 178 tys. osób 
• Romowie szacowani są na ok. 1.300.000 
• Sardyńczycy liczą 1.269.000 osób, 
• Słoweńcy szacowani na 60-80 tys. osób. 

background image

W

IELKA

B

RYTANIA



W Wielkiej Brytanii nie prowadzi statystyk 
narodowościowych. W badaniach wyróżnia się 
następujące grupy w oparciu o kryterium etniczne 
lub regionalnej przynależności z jednoczesnym 
określeniem ich liczebności: 
• Anglosasi – 44.008.800 osób (76,7 %), 
• Szkoci – 5.501.100 (9,6 %), 
• Irlandczycy (Północna Irlandia) – 2.200.400 
(3,8 %), 

background image



• Walijczycy – 1.100.220 (1,9 %), 
• Hindusi – 550.110 (0,9 %), 
• inni – 1.650.330 (2,9 %). 



Łącznie na Wyspach Brytyjskich zamieszkuje 
55.011.000 osób o obywatelstwie brytyjskim oraz 
2,4 mln cudzoziemców (4,2 % mieszkańców).