background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 
 

 
 
 
 
 
 
 

Bogusław Staniszewski

 

 
 
 
 
 
 
 

 
Określanie 

właściwości 

materiałów 

konstrukcyjnych 

i eksploatacyjnych 

stosowanych 

drogownictwie 

833[01].O1.04 

 
 
 
 
 

 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci:  
mgr inż. Małgorzata Kapusta 
mgr inż. Jarosław Sadal 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Bogusław Staniszewski 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Jolanta Skoczylas 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  833[01].O1.04  
„Określanie  właściwości  materiałów  konstrukcyjnych  i  eksploatacyjnych  stosowanych 
 w drogownictwie”,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  mechanik 
maszyn i urządzeń drogowych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

 12 

5.1.   Podział materiałów budowlanych. Właściwości materiałów budowlanych 

stosowanych w drogownictwie 

  

12 

5.1.1.   Ćwiczenia 

12 

5.2.   Stopy żelaza i metali nieżelaznych 

14 

5.2.1.   Ćwiczenia 

14 

5.3.   Materiały kamienne 

 16 

5.3.1.   Ćwiczenia 

16 

5.4.   Spoiwa mineralne 

18 

5.4.1.   Ćwiczenia 

18 

5.5.   Betony 

20 

5.5.1.   Ćwiczenia 

20 

5.6.   Lepiszcza bitumiczne  

22 

5.6.1.   Ćwiczenia 

22 

5.7.   Gospodarka materiałami budowlanymi 

24 

5.7.1.   Ćwiczenia 

24 

6.  Ewaluacja osiągnięć 

26 

7.  Literatura 

40 

 

 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE 
 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  mechanik  maszyn  i urządzeń 
drogowych. 

W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, 

 

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

propozycje ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności 
praktycznych, 

 

ewaluację osiągnięć edukacyjnych, 

 

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki, 

 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami 

ze szczególnym uwzględnieniem: 

 

pokazu z objaśnieniem, 

 

tekstu przewodniego, 

 

metody projektów, 

 

ćwiczeń praktycznych. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 
 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel może 

posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym różnego 
rodzaju zadania. 
 

W tym rozdziale podano również: 

 

plan testu w formie tabelarycznej, 

 

punktację zadań, 

 

propozycje norm wymagań, 

 

instrukcję dla nauczyciela, 

 

instrukcję dla ucznia, 

 

kartę odpowiedzi, 

 

zestaw zadań testowych. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

833[01].O1  

Podstawy zawodu 

 

833[01].O1.01 

Stosowanie przepisów 

bezpieczeństwa i higieny pracy, 

ochrony przeciwpożarowej oraz 

ochrony środowiska 

 

833[01].O1.02 

Posługiwanie się dokumentacją 

techniczną 

 

833[01].O1.03 

Stosowanie praw i pojęć z zakresu 

mechaniki, mechatroniki oraz 

technologii dróg 

833[01].O1.04 

Określanie materiałów 

konstrukcyjnych 

i eksploatacyjnych stosowanych 

w drogownictwie 

 

 

833[01].O1.05 

Wytwarzanie elementów maszyn 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 
 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

– 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

– 

uczestniczyć w dyskusji, prezentacji i obronie prezentowanego przez siebie stanowiska, 

– 

poczuwać się do odpowiedzialności za zdrowie i życie własne oraz innych, 

– 

stosować  podstawowe  zasady  etyczne  (rzetelnej  pracy,  punktualności,  uczciwości, 
odpowiedzialności), 

– 

współpracować w grupie z uwzględnieniem podziału zadań. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 
 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

sklasyfikować materiały budowlane, 

 

określić właściwości materiałów przeznaczonych do budowy dróg i obiektów mostowych, 

 

ocenić jakość materiałów budowlanych, 

 

scharakteryzować właściwości metali oraz ich stopów, 

 

określić właściwości stopów żelaza i metali nieżelaznych, 

 

scharakteryzować właściwości materiałów kamiennych, 

 

scharakteryzować właściwości spoiw mineralnych, 

 

scharakteryzować właściwości betonu, 

 

scharakteryzować właściwości lepiszczy bitumicznych, 

 

zastosować zasady racjonalnego i oszczędnego stosowania materiałów budowlanych, 

 

zastosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska podczas prac 
z materiałami stosowanymi w budownictwie dróg i mostów. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

Podstawy zawodu 833[01].O1 

Jednostka modułowa:  

Określanie materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych 
stosowanych w drogownictwie 833[01].O1.04 

Temat:   Lepiszcza bitumiczne. 

Cel ogólny:  Kształtowanie umiejętności badania cech materiałów bitumicznych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

wymienić cechy materiałów bitumicznych, 

 

rozpoznać różne cechy materiałów bitumicznych,  

 

skorzystać z instrukcji do wykonywania ćwiczeń laboratoryjnych, 

 

zinterpretować wyniki badań, 

 

określić, do jakich celów można stosować dany materiał,  

 

współpracować w grupie. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w grupach dwuosobowych. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

próbka asfaltu, 

 

penetrometr, 

 

sito, 

 

suszarka laboratoryjna, 

 

termostat z wodą, 

 

stoper 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 
Czas: 
2 godziny dydaktyczne. 
 
Zadanie dla ucznia: 

Wykonaj  pomiar  penetracji  asfaltu  na  próbce,  którą  otrzymasz  od  nauczyciela.  Zanotuj 

otrzymany wynik, a następnie zinterpretuj go. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Przebieg zajęć: 
Faza wstępna 

1.  Określenie tematu zajęć. 
2.  Wyjaśnienie uczniom szczegółowych celów kształcenia. 
3.  Wyjaśnienie uczniom zasad pracy metodą ćwiczenia praktycznego. 
4.  Podział uczniów na zespoły. 
 

Faza właściwa 

Praca metodą ćwiczenia praktycznego. 

 
Faza I. Informacje 

Pytania prowadzące: 

1.  W jakim celu wykonuje się badania laboratoryjne materiałów drogowych? 
2.  Jaka cecha asfaltu będzie badana? 
3.  W jaki sposób należy przeprowadzić badanie? 
4.  Jak należy interpretować wynik badania? 

 

Faza II. Planowanie 
1.  Określ miejsce wykonania ćwiczenia. 
2.  Zaplanuj materiały do wykonania ćwiczenia. 
3.  Zaplanuj warunki do prezentacji ćwiczenia. 
 
Faza III. Ustalenie 
1.  Uczniowie pracując w zespołach oglądają przygotowaną próbkę asfaltu.  
2.  Uczniowie zastanawiają się, jakie czynności należy wykonać, aby przeprowadzić badanie. 
3.  Uczniowie  proponują  sposób  przygotowania  stanowiska  laboratoryjnego  do wykonania 

badania. 

4.  Uczniowie proponują kolejność działań. 
5.  Uczniowie proponują sposób interpretacji wyniku badania. 
6.  Uczniowie konsultują z nauczycielem swoje ustalenia. 

 

Faza IV. Wykonanie 
1.  Uczniowie przygotowują stanowisko laboratoryjne, sprzęt, próbkę do badań 
2.  Uczniowie wykonują badanie. 
3.  Uczniowie prezentują wykonane ćwiczenie. 
 
Faza V. Sprawdzanie 
1.  Uczniowie sprawdzają w zespołach, czy poprawnie wykonano ćwiczenie. 
 
Faza VI. Analiza końcowa 

Uczniowie  wskazują,  które  etapy  ćwiczenia  sprawiły  im  najwięcej  trudności.  Nauczyciel 

podsumowuje  całe  ćwiczenie,  określa  jakie  nowe  umiejętności  zostały  ukształtowane,  jakie 
wystąpiły nieprawidłowości i w jaki sposób można uniknąć ich w przyszłości. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Zakończenie zajęć 

Nauczyciel  podsumowuje  zajęcia,  zwraca  uwagę  na  mocne  i  słabe  strony  wykonanego 

ćwiczenia. 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat  właściwości  i  zastosowania  asfaltu. 

Na podstawie uzyskanych informacji, wykonaj notatkę 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności podczas 
realizowania zadania i nabytych umiejętności. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 
Moduł:  

Podstawy zawodu 833[01].O1 

Jednostka modułowa:  

Określanie  materiałów  konstrukcyjnych  i eksploatacyjnych 
stosowanych w drogownictwie 833[01].O1.04 

Temat:   Spoiwa mineralne. 

Cel ogólny:   Kształtowanie umiejętności badania cech spoiw mineralnych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

rozróżnić spoiwa mineralne, 

 

przeprowadzić badanie cech spoiw mineralnych, 

 

zinterpretować wyniki badań, 

 

współpracować w grupie. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w grupach dwu lub trzyosobowych. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

 

woda, 

 

gips budowlany, 

 

naczynia i sprzęt laboratoryjny, 

 

waga laboratoryjna, 

 

aparat Vicata, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 
Czas: 
2 godziny dydaktyczne. 
 
Zadanie dla ucznia: 

Przeprowadź  oznaczanie  czasu  wiązania  gipsu  budowlanego  na  próbce  otrzymanej 

od nauczyciela. Zaprezentuj otrzymany wynik. 
 
Przebieg zajęć: 
Faza wstępna 

1.  Określenie tematu zajęć. 
2.  Wyjaśnienie uczniom szczegółowych celów kształcenia. 
3.  Wyjaśnienie uczniom zasad pracy metodą ćwiczenia praktycznego. 
4.  Podział uczniów na zespoły. 

Faza właściwa 

Praca metodą ćwiczenia praktycznego. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

Faza I. Informacje 
1.  Pytania prowadzące: 
2.  W jakim celu przeprowadza się badania cech spoiw mineralnych? 
3.  Jakie należy postępować podczas przeprowadzania badań laboratoryjnych? 
4.  Jak należy interpretować wyniki badan? 

 

Faza II. Planowanie 
1.  Określ miejsce wykonania ćwiczenia. 
2.  Zaplanuj zestaw sprzętu laboratoryjnego do wykonania ćwiczenia. 
3.  Zaplanuj warunki do prezentacji ćwiczenia. 
 
Faza III. Ustalenie 
1.  Uczniowie  pracując  w  zespołach  oglądają  przygotowane  materiały  do  badań,  aparaturę 

laboratoryjną i przyrządy, 

2.  Uczniowie zastanawiają się, jak należy przygotować stanowisko do wykonania ćwiczenia. 
3.  Uczniowie proponują sposób wykonania ćwiczenia. 
4.  Uczniowie proponują interpretację wyników ćwiczenia. 
5.  Uczniowie konsultują z nauczycielem swoje ustalenia. 

 

Faza IV. Wykonanie 
1.  Uczniowie uzgadniają sposób wykonania ćwiczenia.  
2.  Uczniowie wykonują badanie.  
3.  Uczniowie prezentują wykonane ćwiczenie. 
 
Faza V. Sprawdzanie 

Uczniowie  sprawdzają  w  zespołach,  czy poprawnie  przeprowadzono  badanie  i właściwie 

zinterpretowano wyki badania. 
 
Faza VI. Analiza końcowa 

Uczniowie  wskazują,  które  etapy  ćwiczenia  sprawiły  im  najwięcej  trudności.  Nauczyciel 

podsumowuje  całe  ćwiczenie,  określa  jakie  nowe  umiejętności  zostały  ukształtowane,  jakie 
wystąpiły nieprawidłowości i w jaki sposób można uniknąć ich w przyszłości. 
 
Zakończenie zajęć 

Nauczyciel  podsumowuje  zajęcia,  zwraca  uwagę  na  mocne  i  słabe  strony  wykonanego 

ćwiczenia. 
 
Praca domowa 

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat spoiw mineralnych. Na podstawie uzyskanych 

informacji, opisz zastosowanie spoiw mineralnych w drogownictwie. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

5.  ĆWICZENIA 

 
5.1.   Podział  materiałów  budowlanych.  Właściwości  materiałów 

budowlanych stosowanych w drogownictwie

 

 
5.1.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Z  zestawu  próbek  materiałów  budowlanych  otrzymanych  od  nauczyciela,  wybierz 

te, które  są  materiałami  naturalnymi  i  te, które powstały  w  wyniku  przetworzenia  materiałów 
naturalnych. Uzasadnij swój wybór. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące materiałów budowlanych, 
2)  obejrzeć próbki materiałów budowlanych i przeanalizować ich cechy, 
3)  wybrać  z  zestawu  materiałów  te,  które  powstały  w  wyniku  przetworzenia  materiałów 

naturalnych, 

4)  uzasadnić swój wybór. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw próbek materiałów budowlanych, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca materiałów budowlanych. 

 
Ćwiczenie 2 

Oceń  przydatność  otrzymanych  od  nauczyciela  materiałów  do  robót  drogowych 

na podstawie  ich  cech  zewnętrzach  i  informacji, które zostały do nich dołączone. Zaprezentuj 
swoje spostrzeżenia. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  materiałów  budowlanych 

do robót drogowych, 

2)  obejrzeć próbki materiałów do robót drogowych i przeanalizować ich cechy, 
3)  ocenić przydatność materiałów zgodnie z poleceniem w treści ćwiczenia, 
4)  zaprezentować swoje spostrzeżenia. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

zestaw materiałów do robót drogowych, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca materiałów do robót drogowych. 

 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

5.2.  Stopy żelaza i metali nieżelaznych 

 
5.2.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Określ  gatunek  stali,  na  podstawie  oznaczenia  wskazanego  przez  nauczyciela.  Wyjaśnij 

wszystkie symbole widniejące w znaku stali. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące stali, 
2)  przeanalizować zadane przez nauczyciela oznaczenie stali, 
3)  wyjaśnić wszystkie symbole widoczne w znaku stali. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

plansza zawierająca oznaczenia stali, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca stopów żelaza i metali nieżelaznych. 

 
Ćwiczenie 2 

Określ  właściwości  żeliwa  i  jego  cechy techniczne, na podstawie oznaczenia wskazanego 

przez nauczyciela. Wykorzystaj w tym celu niezbędne tabele, które odnajdziesz w materiałach 
dydaktycznych. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące żeliwa, 
2)  przeanalizować wskazane przez nauczyciela oznaczenie żeliwa, 
3)  określić  właściwości  żeliwa  i  jego  cechy  techniczne,  posługując  się  tabelami  zawartymi 

w materiałach dydaktycznych. 

4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

Środki dydaktyczne: 

 

tabele właściwości mechanicznych i cech technicznych żeliwa, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca stopów żelaza i metali nieżelaznych. 

 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

5.3.  Materiały kamienne 

 
5.3.1.   Ćwiczenia
 

 
Ćwiczenie 1 
 

Przeprowadź  oznaczenie  uziarnienia  kruszywa  wskazanego  przez  nauczyciela. 

Zaprezentuj wynik ćwiczenia. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące badania kruszyw, 
2)  przygotować  stanowisko  laboratoryjne  do  oznaczania  uziarnienia  kruszywa  zgodnie 

z warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

3)  przygotować trzy próbki kruszywa do badania, zgodnie z normą i instrukcją wykonywania 

badania, 

4)  wysuszyć każdą z próbek do stałej masy, a następnie zważyć, 
5)  podzielić  każdą  próbkę  na  części,  kolejno  umieszczać  na  sicie  o  największych  oczkach 

i stopniowo przesiewać, 

6)  zważyć kolejno wszystkie otrzymane frakcje i pozostałość ze skrzynki dolnej, 
7)  obliczyć kolejno procentowy udział każdej fakcji w ogólnej masie próbki, 
8)  powtórzyć badanie trzykrotnie, 
9)  wyliczyć średnią arytmetyczną z trzech oznaczeń, 
10)  uprzątnąć stanowisko pracy,  
11)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 
 

Środki dydaktyczne: 

 

próbka kruszywa, 

 

znormalizowany zestaw sit, 

 

suszarka laboratoryjna, 

 

naczynia laboratoryjne i sprzęt pomocniczy (łopatka), 

 

waga laboratoryjna, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca kruszyw i badań laboratoryjnych. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Ćwiczenie 2 
 

Przeprowadź  oznaczenie  zawartości  pyłów  mineralnych  w  kruszywie  wskazanym  przez 

nauczyciela. Zaprezentuj wynik ćwiczenia. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące badania kruszyw, 
2)  przygotować  stanowisko  laboratoryjne  do  oznaczania  uziarnienia  kruszywa  zgodnie 

z warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

3)  przygotować trzy próbki kruszywa do badania, zgodnie z normą i instrukcją wykonywania 

badania, 

4)  wysuszyć do stałej masy każdą z próbek, a następnie zważyć, 
5)  wsypać próbkę do zestawu sit o oczkach 0,063 mm, 
6)  przemyć próbkę wodą, 
7)  wysuszyć pozostałość na sicie, 
8)  zważyć pozostałość na sicie, 
9)  przesypać do zlewki pozostałe kruszywo i przepłukać, 
10)  wysuszyć je do stałej masy i zważyć, 
11)  obliczyć procentową zawartość w próbce cząstek pylastych, 
12)  powtórzyć badanie dwukrotnie, 
13)  uprzątnąć stanowisko pracy, 
14)  zaprezentować wynik ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

 

próbka kruszywa, 

 

woda, 

 

zestaw do przemywania kruszywa, 

 

suszarka laboratoryjna  

 

naczynia laboratoryjne i sprzęt pomocniczy (łopatka), 

 

waga laboratoryjna, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca kruszyw i badań laboratoryjnych.  

 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

5.4.  Spoiwa mineralne  
 

5.4.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Przeprowadź  oznaczanie  czasu  wiązania  gipsu  budowlanego  na  próbce  otrzymanej 

od nauczyciela. Zaprezentuj otrzymany wynik. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące spoiw mineralnych, 
2)  przygotować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 
3)  odmierzyć ilość wody i gipsu niezbędne do przeprowadzenia badania, 
4)  dodać gips do wody i wymieszać, 
5)  wypełnić zaczynem gipsowym pierścień aparatu Vicata, 
6)  opuścić  swobodnie  igłę  aparatu  i  obserwować  jej  zanurzenie  w  badanej  próbce  (zgodnie 

z instrukcją do ćwiczenia), 

7)  określić początek i koniec wiązania gipsu, 
8)  zanotować wynik, 
9)  powtórzyć badanie dwukrotnie i wyznaczyć średnią arytmetyczną badań, 
10)  uprzątnąć stanowisko pracy, 
11)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

 

woda, 

 

gips budowlany, 

 

naczynia i sprzęt laboratoryjny, 

 

waga laboratoryjna, 

 

aparat Vicata, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  spoiw  mineralnych  i  przeprowadzania  badań 
laboratoryjnych. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Ćwiczenie 2 
 

Przeprowadź  oznaczanie  czasu  wiązania  cementu  na  próbce  otrzymanej  od nauczyciela. 

Zaprezentuj otrzymany wynik. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące spoiw mineralnych, 
2)  przygotować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 
3)  odmierzyć ilość wody i cementu niezbędne do przeprowadzenia badania, 
4)  dodać wodę do cementu i wymieszać, 
5)  wypełnić zaczynem cementowym pierścień aparatu Vicata, 
6)  opuścić  swobodnie  igłę  aparatu  i  obserwować  jej  zanurzenie  w  badanej  próbce  (zgodnie 

z instrukcją do ćwiczenia), 

7)  określić początek i koniec wiązania cementu, 
8)  zanotować wynik, 
9)  powtórzyć badanie dwukrotnie i wyznaczyć średnią arytmetyczną badań, 
10)  uprzątnąć stanowisko pracy, 
11)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.  
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

 

woda, 

 

cement, 

 

naczynia i sprzęt laboratoryjny, 

 

waga laboratoryjna, 

 

aparat Vicata, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  spoiw  mineralnych  i  przeprowadzania  badań 
laboratoryjnych. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

5.5.  Betony 
 

5.5.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Weź  udział  w  wycieczce  na  plac  budowy,  gdzie  układana  jest  mieszanka  betonowa. 

Zaobserwuj sposób jej układania przez pracowników. Zasięgnij informacji o rodzaju układanej 
mieszanki  i  klasie  zaprojektowanego  betonu.  Zanotuj  swoje  spostrzeżenia  i zaprezentuj  je  po 
powrocie do pracowni. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące betonów, 
2)  wziąć udział w wycieczce na plac budowy, 
3)  wykonać obserwacje i zasięgnąć informacji, zgodnie z zaleceniami nauczyciela, 
4)  sporządzić notatki z obserwacji, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

wyposażenie stanowiska pracy na budowie, na którym układana jest mieszanka betonowa, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca betonów. 

 
Ćwiczenie 2 
 

Obejrzyj  film  dydaktyczny,  przedstawiający  sposoby  pielęgnowania  świeżego  betonu. 

Zapisz sposoby pielęgnowania betonu. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące pielęgnowania betonów, 
2)  obejrzeć film przedstawiający sposoby pielęgnowania świeżego betonu, 
3)  wynotować zauważone sposoby pielęgnowania świeżego betonu, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

metoda projektów. 

 
 

Środki dydaktyczne: 

 

zestaw do projekcji filmów, 

 

film dydaktyczny, przedstawiający sposoby pielęgnowania świeżego betonu, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca sposoby pielęgnowania świeżego betonu. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

5.6.   Lepiszcza bitumiczne 
 

5.6.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Wykonaj  pomiar  penetracji  asfaltu  na  próbce,  którą  otrzymasz  od  nauczyciela.  Zanotuj 

otrzymany wynik, a następnie zinterpretuj go. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące lepiszczy bitumicznych, 
2)  przygotować stanowisko laboratoryjne do badania penetracji asfaltu zgodnie z warunkami 

bezpieczeństwa i higieny pracy, 

3)  przygotować  próbkę  asfaltu  – napełnić naczynie roztopionym i przesączonym przez sitko 

asfaltem, 

4)  umieścić  naczynie  z  próbką  w  suszarce  –  kolejno  w  temperaturach  przewidzianych 

instrukcją, w którą wyposażone jest stanowisko laboratoryjne, 

5)  zanurzyć  naczynie  w  termostacie  z  wodą  na  czas  określony  w  instrukcji,  w  którą 

wyposażone jest stanowisko laboratoryjne, 

6)  umieścić naczynie z próbką na stoliku penetrometru, 
7)  doprowadzić igłę penetrometru do zetknięcia z powierzchnią próbki asfaltu, 
8)  ustawić tarczę penetrometru na punkt zerowy, 
9)  jednocześnie uruchomić stoper i zwolnić sworzeń penetrometru (przez 5 sekund), 
10)  odczytać wynik na tarczy, 
11)  zanotować wynik, 
12)  zinterpretować wynik wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 
 

Środki dydaktyczne: 

 

penetrometr, 

 

sito, 

 

suszarka laboratoryjna, 

 

termostat z wodą, 

 

stoper, 

 

instrukcja do wykonania ćwiczenia, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca lepiszczy bitumicznych. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

Ćwiczenie 2 
 

Wykonaj  pomiar  ciągliwości  asfaltu  na  próbkach,  które  wskaże  Ci  nauczyciel.  Zanotuj 

otrzymany wynik, a następnie zinterpretuj go. 
 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące lepiszczy bitumicznych, 
2)  przygotować  stanowisko  laboratoryjne  do  badania  ciągliwości  asfaltu  zgodnie 

z warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

3)  przygotować  trzy  próbki  asfaltu  –  napełnić  trzy  foremki  roztopionym  i  przesączonym 

przez sitko asfaltem, 

4)  ustawić  foremki  z  próbkami  na  płytce  posmarowanej  mieszaniną  gliceryny  i  talku 

i pozostawić w temperaturze pokojowej na jedną godzinę, 

5)  wyrównać, ścinając rozgrzanym nożem powierzchnię próbek, 
6)  włożyć próbki do termostatu z wodą o temperaturze 25

o

C, 

7)  napełnić duktylometru wodą o temperaturze 25

o

C, 

8)  przenieść foremki z asfaltem z termostatu do duktylometru, 
9)  zaczepić foremki w mechaniźmie rozciągającym, 
10)  uruchomić mechanizm napędowy duktylometru, 
11)  obserwować nić rozciąganego asfaltu, 
12)  odnotować położenie wskaźnika w chwili zerwania próbki, 
13)  zinterpretować wynik wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 
 

Środki dydaktyczne: 

 

foremki, 

 

sito, 

 

płyta laboratoryjna, 

 

mieszanina gliceryny z talkiem, 

 

nóż, 

 

termostat z woda, 

 

duktylometru, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca lepiszczy bitumicznych. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

5.7.  Gospodarka materiałami budowlanymi 

 
5.7.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  tabeli  z  katalogu  KNR,  którą  otrzymasz  od  nauczyciela,  odczytaj  zużycie 

materiałów drogowych.  

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące gospodarowania materiałami 

budowlanymi, 

2)  przeanalizować tabelę otrzymaną od nauczyciela, 
3)  wysłuchać objaśnień nauczyciela o zawartości tabeli i sposobie korzystania z niej, 
4)  odczytać nazwy materiałów drogowych ujętych w tabeli, 
5)  odczytać normy zużycia tych materiałów. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

metoda projektów. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

tabela z katalogu KNR, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca gospodarowania materiałami budowlanymi. 

 
Ćwiczenie 2 

Uzasadnij  w  formie  pisemnej  celowość  racjonalnego  gospodarowania  materiałami. 

Wykorzystaj  w  tym  celu  różne  źródła  informacji  i  posłuż  się  przykładami.  Zaprezentuj 
wykonane ćwiczenie. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  gospodarowanie 

materiałami, 

2)  skorzystać z różnych źródeł informacji do opracowania zagadnienia, 
3)  wykonać pracę w formie pisemnej, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

komputer z dostępem do Internetu, 

 

fachowa literatura z zakresu budownictwa i drogownictwa, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca gospodarowania materiałami. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Określanie  właściwości 
materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych w drogownictwie” 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

– 

zadania od 1 do 13 są z poziomu podstawowego, 

– 

zadania od 14 do 20 są z poziomu ponadpodstawowego, 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne:

 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  19  zadań,  w  tym  co  najmniej  6  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 
Klucz  odpowiedzi:  1.  
d, 2. d, 3. a, 4. c, 5. a, 6. d, 7. d, 8. d, 9. c, 10. b, 11. d, 
12. 
d, 13. d, 14. b, 15. c, 16. d, 17. a, 18. a, 19. a, 20. d. 

 

Plan testu 

 

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań

 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozpoznać znak bezpieczeństwa wyrobu 
budowlanego 

Rozpoznać materiały 

Rozpoznać materiały 

Zakwalifikować dany materiał budowlany 
do określonej grupy materiałów 

Wskazać podstawowy składnik wyrobów 
ceramicznych 

Zakwalifikować dany materiał budowlany 
do określonej grupy materiałów 

Przeanalizować grupy materiałów i wybrać 
materiał o żądanych parametrach 
wytrzymałościowych 

Rozróżnić cechy materiałów 

 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

Zidentyfikować proces otrzymywania wapnia 
hydretyzowanego 

10  Wskazać zastosowanie aparatury badawczej 

11  Wybrać szkodliwy czynnik dla cementu 

12  Zidentyfikować parametry betonu 

13  Zanalizować i dobrać składniki betonu 

14 

Zanalizować procesy technologiczne i określić 
skutki błędów popełnianych podczas 
wykonywania prac betoniarskich 

PP 

15 

Ustalić przyczyny uszkodzenia mieszanki, które 
mogą nastąpić w różnych okolicznościach 

PP 

16 

Zanalizować procesy technologiczne i określać 
skutki błędów popełnianych podczas 
wykonywania prac betoniarskich 

PP 

17 

Ocenić, jakie skutki może wywołać niewłaściwe 
zastosowanie chlorku wapnia 

PP 

18 

Zanalizować, co się stanie, kiedy nie spełni się 
warunków technologicznych przy wytwarzaniu 
mieszanki 

PP 

19  Rozpoznać rodzaj badania 

PP 

20  Rozpoznać rodzaj badania 

PP 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

Przebieg testowania

 

 
Instrukcja dla nauczyciela

 

1.  Ustal 

uczniami 

termin 

przeprowadzenia 

sprawdzianu 

co 

najmniej 

jednotygodniowym wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania odpowiedzi  na takie  typy  zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  określ  czas 

przeznaczony na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym 

się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 20 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi.  Dla  każdego  zadania podane  są 

cztery  możliwe  odpowiedzi:  a,  b,  c,  d.  Tylko  jedna  odpowiedź  jest  poprawna;  wybierz  ją 
i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą, znakiem X. 

7.  Staraj się wyraźnie zaznaczać odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz i błędnie zaznaczysz odpowiedź, 

otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

8.  Test zawiera zadania z poziomu podstawowego oraz zadania z poziomu ponadpodstawowego, 

które    mogą  przysporzyć  Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie  wyższym  niż  pozostałe 
(dotyczy to zadań

 

od 14 do 20).  

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie sprawiało Ci  trudność, wtedy odłóż rozwiązanie zadania 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź,  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia: 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 
1.  Znak bezpieczeństwa wyrobu budowlanego widoczny jest na rysunku 
 

 

 

 

a)  a. 
b)  b. 
c)  a i b. 
d)  b i c. 

 

2.  Kruszywo naturalne, grunty spoiste, drewno, to 

a)  półfabrykaty. 
b)  prefabrykaty. 
c)  materiały sztuczne. 
d)  surowce w stanie naturalnym.  

 
3.  Kruszywo łamane, wyroby kamienne, wyroby ceramiczne, to 

a)  półfabrykaty. 
b)  prefabrykaty.  
c)  materiały sztuczne.  
d)  surowce w stanie naturalnym. 

 

4.  Keramzyt to 

a)  spoiwo. 
b)  lepiszcze. 
c)  kruszywo.  
d)  wypełniacz organiczny. 

 

5.  Podstawowym składnikiem wyrobów ceramicznych jest 

a)  glina. 
b)  piasek.  
c)  wapno. 
d)  cement. 

 

6.  Metalem żelaznym jest 

a)  stal. 
b)  cyna.  
c)  miedź. 
d)  mosiądz. 

 

7.  Największą wytrzymałość na ściskanie ma kruszywo ze skał 

a)  magmowych. 
b)  metamorficznych. 
c)  osadowych mineralnych. 
d)  osadowych organicznych. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

8.  Cechą mechaniczną materiału nie jest 

a)  ciężar objętościowy. 
b)  wytrzymałość na zginanie.  
c)  wytrzymałość na ściskanie. 
d)  wytrzymałość na rozciąganie. 

 
9.  Wapno hydratyzowane otrzymuje się w wyniku 

a)  wypalania skał wapiennych. 
b)  gaszenia wapna palonego małą ilością wody. 
c)  gaszenia wapna palonego dużą ilością wody. 
d)  jako produkt uboczny przy produkcji acetylenu. 

 

10.  Za pomocą aparatu Vicata bada się 

a)  ciągliwość asfaltu. 
b)  czas wiązania gipsu.  
c)  wytrzymałość gipsu na zginanie. 
d)  wytrzymałość cementu na ściskanie. 

 

11.  Cement powinien być chroniony w czasie przechowywania przede wszystkim przed  

a)  mrozem.  
b)  słońcem. 
c)  wiatrem. 
d)  wilgocią. 

 

12.  Beton zwykły ma gęstość pozorną  

a)  ρ

p

= 600 kg/m

3

b)  ρ

p

= 600÷2000 kg/m

3

c)  ρ

p

= 2000÷2600 kg/m

3

d)  ρ

p

>2600 kg/m

3

 

13.  Do produkcji betonu stosuje się 

a)  spoiwo i wodę zarobową. 
b)  spoiwo, dodatki i wodę zarobową. 
c)  kruszywo, dodatki i wodę zarobową. 
d)  kruszywo, spoiwo, wodę zarobowa i dodatki. 

 
14.  Świeżo wykonany element betonowy, który nie był zraszany wodą może ulec 

a)  pełzaniu. 
b)  skurczowi. 
c)  skruszeniu. 
d)  rozsadzeniu. 

 
15.  Rozwarstwienie składników mieszanki betonowej może nastąpić w przypadku 

a)  niskiej temperatury otoczenia. 
b)  wysokiej temperatury otoczenia. 
c)  krótkiego mieszania składników. 
d)  zbyt długiego transportu mieszanki. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

16.  Ręczne  zagęszczanie  sztychówką  elementu  o  dużym  zagęszczeniu  zbrojenia  może 

doprowadzić do 
a)  zniszczenia betonu. 
b)  zniszczenia zbrojenia. 
c)  poprawienia struktury mieszanki. 
d)  poprawienia wiązania mieszanki. 

 
17.  Gdyby zastosować chlorek wapnia w nadmiarze o mieszanki przeznaczonej do wykonania 

elementów zbrojonych, to 
a)  skorodowałoby zbrojenie elementu. 
b)  opóźniłoby się wiązanie mieszanki. 
c)  element miałby większą wytrzymałość. 
d)  mieszanka miałaby większą plastyczność.  

 

18.  Gdyby nie uwzględnić wilgotności kruszywa składowanego na placu i wykonać mieszankę 

według recepty laboratoryjnej, to w mieszance byłby 
a)  nadmiar wody. 
b)  niedobór wody. 
c)  nadmiar kruszywa i nadmiar spoiwa. 
d)  niedobór kruszywa, a nadmiar spoiwa. 
 

19.  Pomiar  głębokości  zanurzenia  igły  penetracyjnej  (ważącej  wraz  z obciążnikiem  100 

gramów),  w  próbce  …  o  temperaturze  +25

o

C  w  czasie 5 sekund od chwili ustawienia jej 

na powierzchni próbki, służy do badania 
a)  penetracji asfaltu. 
b)  twardości asfaltu. 
c)  ciągliwości asfaltu. 
d)  temperatury mięknienia asfaltu. 

 
20.  „Wysuszoną  próbkę  należy  wsypać  do  zestawu  metalowych  sit  o  oczka  0,063  mm 

i przemywać  wodą.  Po  zakończeniu  przemywania  pozostałość  na  sicie  należy  wysuszyć 
i zważyć.  Wysuszyć  i  zważyć  należy  też  kruszywo pozostałe po przemywaniu. Następnie 
oblicza się procentowy ubytek masy próbki czyli…” 

 

Przedstawiony wyżej opis dotyczy oznaczania 
a)  gęstości pozornej. 
b)  gęstości objętościowej. 
c)  współczynnika filtracji. 
d)  zawartości zanieczyszczeń pyłów mineralnych w kruszywach. 

 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko................................................................................................ 

 

Określanie  właściwości  materiałów  konstrukcyjnych  i  eksploatacyjnych 
stosowanych w drogownictwie
 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

TEST 2 
 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Określanie  właściwości 
materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych w drogownictwie” 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

– 

zadania od 1 do 13 są z poziomu podstawowego, 

– 

zadania od 14 do 20 są z poziomu ponadpodstawowego, 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne:

 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  19  zadań,  w  tym  co  najmniej  6  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. d, 2. d, 3. a, 4. c, 5. d, 6. d, 7. d, 8. d, 9. c, 10. b, 11. d, 
12. 
d, 13. d, 14. b, 15. c, 16. d, 17. a, 18. a, 19. a, 20. d. 

 

Plan testu 

 

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań

 

Poprawna 

odpowiedź 

Rozpoznać znak przedstawiony na rysunku 

Rozpoznać materiały 

Rozpoznać materiały 

Rozróżnić materiał budowlany  

Określić skład betonu  

Rozpoznać materiał należący do metali 
nieżelaznych 

Przeanalizować i wybrać materiał najmniejszej 
wytrzymałości  

Rozróżnić cechy mechaniczne materiałów 

Zidentyfikować proces otrzymywania ciasta 
wapiennego 

10  Wskazać zastosowanie aparatu Vicata 

11  Wybrać czynnik szkodliwy dla gipsu 

12  Zidentyfikować parametry betonu 

13  Zanalizować i dobrać składniki betonu 

14  Zanalizować procesy technologiczne 

PP 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

15 

Ustalić przyczyny uszkodzenia mieszanki 
betonowej 

PP 

16 

Ustalić przydatność zastosowanej metody 
technologicznej w określonym przypadku 
produkcji elementów 

PP 

17 

Ocenić, jakie skutki może wywołać niewłaściwe 
zastosowanie wymienionego składnika do 
betonów 

PP 

18 

Określić, co się stanie, kiedy nie spełni się 
warunków technologicznych przy wytwarzaniu 
mieszanki 

PP 

19  Rozpoznać rodzaj opisanego badania 

PP 

20  Rozpoznać rodzaj opisanego badania 

PP 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

Przebieg testowania

 

 

Instrukcja dla nauczyciela

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  określ  czas  przeznaczony  

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  

się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 20 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane  

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz  
ją i zaznacz  kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X. 

7.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczać  odpowiedzi.  Jeżeli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz 

odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

8.  Test  zawiera  zadania  z  poziomu  podstawowego  oraz  zadania  z  poziomu 

ponadpodstawowego,  które    mogą  przysporzyć  Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie 
wyższym niż pozostałe (dotyczy to zadań

 

od 14 do 20).  

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  sprawiało  Ci  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź,  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia 

Materiały dla ucznia:

 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 
1.  Na rysunku oznaczonym literą b), przedstawiony jest znak 
 

 

 

a)  znak europejski. 
b)  zgodności z Polską Normą. 
c)  dopuszczenia wyrobu do użytku. 
d)  bezpieczeństwa wyrobu budowlanego. 

 
2.  Piasek drobny, grunty gliniaste, drewno, to 

a)  półfabrykaty. 
b)  prefabrykaty. 
c)  materiały sztuczne. 
d)  surowce w stanie naturalnym.  

 

3.  Kruszywo łamane, wyroby kamienne, to 

a) 

półfabrykaty. 

b) 

prefabrykaty.  

c) 

materiały sztuczne.  

d) 

surowce w stanie naturalnym. 

 

4.  Glinoporyt to 

a)  spoiwo. 
b)  lepiszcze. 
c)  kruszywo.  
d)  wypełniacz organiczny. 

 

5.  Składnikiem betonów zwykłych nie jest jest 

a)  glina. 
b)  piasek.  
c)  wapno. 
d)  cement. 

 
6.  Metalem nieżelaznym jest 

a)  stal. 
b)  żeliwo.   
c)  staliwo. 
d)  mosiądz. 

 

7.  Najmniejszą wytrzymałość na ściskanie ma kruszywo ze skał 

a)  magmowych. 
b)  metamorficznych. 
c)  osadowych mineralnych. 
d)  osadowych organicznych. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

8.  Cechą mechaniczną materiału jest 

a)  porowatość. 
b)  mrozoodporność. 
c)  ciężar objętościowy. 
d)  wytrzymałość na zginanie. 

 
9.  Ciasto wapienne otrzymuje się w wyniku 

a)  wypalania skał wapiennych.  
b)  gaszenia wapna palonego małą ilością wody. 
c)  gaszenia wapna palonego dużą ilością wody. 
d)  jako produkt uboczny przy produkcji acetylenu. 

 

10.  Za pomocą aparatu Vicata bada się 

a)  ciągliwość asfaltu, 
b)  czas wiązania gipsu,  
c)  wytrzymałość gipsu na zginanie, 
d)  wytrzymałość cementu na ściskanie. 

 

11.  Gips powinien być chroniony w czasie przechowywania przede wszystkim przed  

a)  mrozem.  
b)  słońcem. 
c)  wiatrem. 
d)  wilgocią. 

 

12.  Beton ciężki ma gęstość pozorną  

a)  ρ

p

= 600 kg/m

3

b)  ρ

p

= 600÷2000 kg/m

3

c)  ρ

p

= 2000÷2600 kg/m

3

d)  ρ

p

>2600 kg/m

3

 

13.  Do produkcji betonu stosuje się 

a)  kruszywo i wodę zarobową. 
b)  spoiwo, dodatki i wodę zarobową. 
c)  kruszywo, dodatki i wodę zarobową. 
d)  kruszywo, spoiwo, wodę zarobowa i dodatki. 

 
14.  Świeżo  wykonany  element  betonowy,  który  nie  był  okryty  folią  podczas  wysokich 

temperatur może ulec 
a)  pełzaniu. 
b)  skurczowi. 
c)  skruszeniu. 
d)  rozsadzeniu. 

 
15.  Rozsegregowanie składników mieszanki betonowej może nastąpić w przypadku 

a)  niskiej temperatury otoczenia. 
b)  wysokiej temperatury otoczenia. 
c)  zbyt długiego transportu mieszanki. 
d)  zbyt dużej ilości dodatków napowietrzających. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

16.  Zagęszczanie powierzchniowe elementów wielkogabarytowych 

a)  jest szkodliwe. 
b)  jest bardzo korzystne. 
c)  poprawia strukturę elementu. 
d)  nie daje całkowitego zagęszczenia elementu. 

 
17.  Gdyby zastosować chlorek wapnia w nadmiarze o mieszanki przeznaczonej do wykonania 

elementów zbrojonych, to 
a)  skorodowałoby zbrojenie elementu. 
b)  przyspieszyłoby się wiązanie mieszanki. 
c)  element miałby bardzo małą wytrzymałość. 
d)  mieszanka miałaby bardzo dobrą plastyczność.  

 

18.  Gdyby nie uwzględnić wilgotności kruszywa składowanego na placu i wykonać mieszankę 

według recepty laboratoryjnej, to w mieszance byłby 
a)  nadmiar wody. 
b)  niedobór spoiwa. 
c)  nadmiar kruszywa i nadmiar spoiwa. 
d)  niedobór kruszywa i niedobór spoiwa. 

 

19.  Pomiar  głębokości  zanurzenia  igły  penetracyjnej  (ważącej  wraz  z obciążnikiem  100 

gramów),  w  próbce  …  o  temperaturze +25

o

C w czasie 5 sekund od chwili ustawienia jej 

na powierzchni próbki, służy do badania 
a)  penetracji asfaltu. 
b)  twardości betonu. 
c)  temperatury mięknienia asfaltu. 
d)  wytrzymałości gipsu na przebicie. 

 
20.  „Wysuszoną  próbkę  należy  wsypać  do  zestawu  metalowych  sit  o  oczka  0,063  mm 

i przemywać  wodą.  Po  zakończeniu  przemywania  pozostałość  na  sicie  należy  wysuszyć 
i zważyć.  Wysuszyć  i  zważyć  należy też kruszywo  pozostałe  po przemywaniu.  Następnie 
oblicza się procentowy ubytek masy próbki czyli…” 

 

Przedstawiony wyżej opis dotyczy oznaczania 
a)  wilgotności kruszywa. 
b)  gęstości objętościowej. 
c)  współczynnika wodoprzepuszczalności. 
d)  zawartości zanieczyszczeń pyłów mineralnych w kruszywach. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ................................................................................................ 

 

Określanie  właściwości  materiałów  konstrukcyjnych  i  eksploatacyjnych 
stosowanych w drogownictwie
 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem: 

 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40 

7.  LITERATURA 

 
1.  Kuczyński A., Lenkiewicz W.: Zarys budownictwa ogólnego. WSiP, Warszawa 1988 
2.  Nowy poradnik majstra budowlanego. ARKADY, Warszawa 2003 
3.  Praca zbiorowa: Technologia budownictwa. WSiP, Warszawa 1994 
4.  Rolla S.: Technologia robót w budownictwie drogowym. WSiP, Warszawa 1997 
5.  Rolla  S.,  Sawicki  Eugeniusz.:  Technologia  robót  w  budownictwie  drogowym.  WSiP, 

Warszawa 1992 

6.  Rolla S., Rolla M., Żarnoch W.: Budowa dróg. cz. 1. Warszawa 1998 
7.  Szymański E.: Materiały budowlane. WSiP, Warszawa 2003 
8.  Tauszyński K.: Budownictwo z technologią. cz. 1. WSiP, Warszawa 1992