290_832204_przewoznik

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK .......................................... 10

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 11

3.1. Prowadzenie samochodu osobowego i wykonywanie

usług przewozowych Kz1 ................................................ 11

3.2. Zapewnianie bezpiecze

stwa przewo

onym osobom

Kz2 .................................................................................. 12

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 14

4. Profil kompetencji kluczowych) ................................................ 15

5. Słownik ........................................................................................ 16

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

832204 Przewo

nik osób

Grupa wielka 8 – Operatorzy i monterzy maszyn i urz

dze

(w Mi

dzynarodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 –
poziom 3).

Grupa elementarna 8322 – Kierowcy samochodów osobowych
i dostawczych (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 8322 Car, taxi and van drivers).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja H. Transport i gospodarka magazynowa, Dział 49. Transport
l

dowy oraz transport ruroci

gowy, Grupa 49.3. Pozostały transport

dowy pasa

erski.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: ana-
lizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe) oraz

głównie wyników bada

analitycznych na 18 stanowiskach pracy w 6

przedsi

biorstwach (

rednie – 1, małe − 3, mikro − 2, w tym usługowe −

6), przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Ireneusz Zagórski – O

rodek Szkolenia Kierowców w Szydłowcu,

•

Jerzy Gorgo

– ITS A. Michalczewski w Radomiu,

•

Ireneusz Osiecki – EMKA – TRANS Sp. z o.o. w Grodzisku Mazo-

wieckim,

•

Janusz Figurski – Instytut Technologii Eksploatacji – PIB w Rado-

miu.

Ewaluatorzy:

•

Szymon Jałocha – MOTO – START w Lublinie,

•

Tadeusz Budzisz – Centrum Kształcenia Rolniczego w Starym Lu-

biejewie.

Recenzenci:

•

Tadeusz Wilk – Zrzeszenie Mi

dzynarodowych Przewo

ników Dro-

gowych w Polsce w Warszawie,

•

Stanisław B

ba – Zasadnicza Szkoła Wielozawodowa w Nowym

czu.

Komisja Bran

owa (zatwierdzaj

ca):

•

Mieczysław Marosz (przewodnicz

cy) – Polska Izba Gospodarcza

Transportu Samochodowego i Spedycji w Warszawie,

•

Urszula Szychowska – Łódzkie Stowarzyszenie Przewo

ników

dzynarodowych i Spedytorów w Łodzi,

•

Zenon Kopy

ski – Niezale

ny Zwi

zek Zawodowy Kierowców

w Pruszkowie.

Data zatwierdzenia:

•

17.10.2013 r.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Przewo

nik osób

jest to kierowca, który prowadzi samochody osobo-

we o dopuszczalnej liczbie miejsc siedz

cych do 9 ł

cznie z kierowc

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Podstawowym wymaganiem do wykonywania zawodu przewo

nika

osób jest posiadanie prawa jazdy kategorii B oraz aktualnych bada

lekarskich i psychologicznych, obejmuj

cych sprawno

ci i cechy oso-

bowo

ci, które maj

decyduj

cy wpływ na bezpiecze

stwo wykonywa-

nej pracy. Głównym celem pracy przewo

nika osób jest bezpieczny

transport przewo

onych osób. Dlatego kierowca musi doskonale zna

i stosowa

przepisy prawa o ruchu drogowym, ustawy o czasie pracy

kierowców oraz zna

budow

i kontrolowa

stan techniczny kierowane-

go samochodu. Przewo

nik osób powinien przed jazd

wykona

czynno-

ci maj

ce na celu zapewnienia bezpiecznej jazdy samochodem. Do

czynno

ci tych nale

y sprawdzenie stanu paliwa i płynów eksploatacyj-

nych, stanu ogumienia, o

wietlenia samochodu, sygnalizacji d

kowej

samochodu, skuteczno

ci działania hamulców i wyposa

enia dodatkowe-

go samochodu, warunkuj

cego bezpieczne wykonywanie zada

przewo-

zowych. Przewo

nik osób dba o bezpiecze

stwo własne i przewo

onych

osób oraz innych u

ytkowników drogi. Prowadzi dokumentacj

jazdy

w zakresie realizacji zada

przewozowych. Zabezpiecza samochód przed

kradzie

żą

, uruchomieniem i u

yciem przez osoby niepowołane. Uczestni-

c w ruchu drogowym, jest zobowi

zany do udzielania pierwszej pomo-

cy ofiarom wypadków drogowych.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy przewo

nika osób jest samochód osobowy albo po-

jazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie wi

cej

9 osób ł

cznie z kierowc

lub zespół samochód – przyczepa lekka

o ł

cznej masie całkowitej nieprzekraczaj

cej 3,5 tony. Przewo

nik osób

podczas wykonywania zada

zawodowych kontaktuje si

z klientami,

dokonuje sprzeda

y biletów, obsługuje kas

fiskaln

oraz zabezpiecza

rodki pieni

ęż

ne przed kradzie

żą

. W zwi

zku z tym powstaje ryzyko kon-

fliktów, zwłaszcza w sytuacji awarii samochodu czy zablokowania drogi

przejazdu. Praca przewo

nika osób ma charakter indywidualny, on sam

odpowiada za sprawny i bezpieczny przebieg zada

przewozowych,

podejmuj

c decyzje wpływaj

ce na los jego i przewo

onych osób. Prze-

nik osób powinien cechowa

dokładno

, rzetelno

oraz

dbało

o czysto

ść

i porz

dek. Zawód wymaga tak

e uzdolnie

tech-

nicznych. Kontrol

nad prac

kierowcy pełni

patrole drogowe sprawdza-

ce stan techniczny samochodu i trze

ść

kierowcy. W pracy kierowcy

dominuj

czynno

ci rutynowe oraz nietypowe, wynikaj

ce z sytuacji na

drodze. W swojej pracy przewo

nik osób nara

ony jest na zanieczysz-

czenia spalinami, hałas i drgania, za

wykonywanie jej głównie w pozycji

siedz

cej mo

e powodowa

przewlekłe choroby narz

du ruchu. Ko-

nieczno

ść

pracy w dzie

i w nocy mo

e doprowadzi

do zaburze

wi-

dzenia.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Przewo

nik osób powinien posiada

sprawno

ci sensomotoryczne

obejmuj

ce ostro

ść

wzroku, rozró

nianie barw, widzenie stereoskopowe

umo

liwiaj

ce ocen

odległo

ci, dobre widzenie o zmierzchu, koordyna-

wzrokowo-ruchow

, dobry słuch. Dodatkowo wymaga si

szybkiego

refleksu, spostrzegawczo

ci, koncentracji i podzielno

ci uwagi, a tak

umiej

tno

ci pracy w warunkach monotonnych oraz wytrzymało

ci na

długotrwały wysiłek. Praca w tym zawodzie wymaga odporno

ci emocjo-

nalnej, samokontroli oraz łatwo

ci nawi

zywania kontaktów, wytrwało

i odpowiedzialno

ci. Wymaga tak

e od kierowcy dbało

ci o dobr

kondy-

psychiczn

i fizyczn

, przeznaczaj

c np. odpowiedni

ilo

ść

godzin na

sen, uprawianie sportu lub stosowanie gimnastyki oraz wła

ciwego od-

ywiania si

. Obowi

zek poddania si

badaniom lekarskim ci

ąż

y na ka

dym kierowcy wykonuj

cym przewóz drogowy w rozumieniu przepisów

ustawy o transporcie drogowym. Celem tych bada

ma by

stwierdzenie

istnienia lub braku przeciwwskaza

zdrowotnych do wykonywania pracy

na konkretnym stanowisku (przewo

nik osób) oraz ustalenie istnienia

braku przeciwwskaza

zdrowotnych do kierowania pojazdami,

zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Przepisy okre

laj

stotliwo

ść

bada

lekarskich kierowcy wykonuj

cego przewozy drogowe.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Pracodawcy ch

tnie zatrudniaj

na stanowisku przewo

nika osób

osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym rzadziej

rednim

w kierunkach zwi

zanych z mechanik

lub elektromechanik

pojazdów

samochodowych. Zawód ten mo

na równie

uzyska

w drodze kształce-

nia na kursach nauki jazdy kategorii B po zdaniu egzaminu. Przewo

nik

osób powinien bra

udział w szkoleniach organizowanych w przedsi

biorstwie, przez stowarzyszenia i inne organizacje bran

owe lub w wy-

specjalizowanych szkołach i o

rodkach szkoleniowych.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Przewo

nik osób ma ró

norodne mo

liwo

ci rozwoju zawodowego,

e poprzez kształcenie kursowe i zdanie egzaminu uzyska

prawo

jazdy uprawniaj

ce do prowadzenia samochodów ci

ęż

arowych, ci

gni-

ków siodłowych i innych pojazdów samochodowych. Ma mo

liwo

ść

podwy

szania kompetencji zawodowych poprzez kształcenie kursowe

w  zakresie kwalifikacji  zawodowych  w  zawodach  mechanika  pojazdów
samochodowych,  elektromechanika  pojazdów  samochodowych  lub
technika  pojazdów  samochodowych,  mo

e równie

, po spełnieniu wy-

maga

w zakresie wykształcenia ogólnego i zdaniu egzaminu zawodo-

wego, uzyska

tytuł zawodowy mechanik pojazdów samochodowych,

elektromechanik pojazdów samochodowych i technik pojazdów samo-
chodowych. Przewo

nik osób mo

e by

zatrudniony na stanowiskach

zwi

zanych z transportem jako kierowca samochodu osobowego, kie-

rowca samochodu dostawczego, kierowca pojazdu uprzywilejowanego
lub dyspozytor ruchu.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Organizowanie stanowiska pracy kierowcy samochodu osobowe-
go z uwzgl

dnieniem przepisów prawa pracy, przepisów BHP,

ochrony ppo

., ochrony

rodowiska (niezb

dne kompetencje: Kz1,

Kz2, KzS).

Z2.

Przygotowywanie samochodu osobowego do jazdy oraz komple-
towanie i zabezpieczenie dokumentów niezb

dnych do wykona-

nia przewozu osób (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z3.

Planowanie optymalnej trasy przejazdu (niezb

dne kompetencje:

Kz1, KzS).

Z4.

Kierowanie samochodem osobowym oraz dbanie o bezpiecze

stwo

własne i innych u

ytkowników drogi, a tak

e przewo

onych osób

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z5.

Udzielanie pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych oraz
zabezpieczenie miejsca zdarzenia (kolizji, wypadku) (niezb

dne

kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z6.

Wykonywanie czynno

ci obsługowych oraz usuwanie usterek

samochodu osobowego (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z7.

Zabezpieczanie samochodu osobowego przed uruchomieniem
i u

yciem przez osoby niepowołane oraz zapewnienie bezpie-

cze

stwa przewo

onym osobom (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z8.

Prowadzenie dokumentacji samochodu osobowego oraz wysta-
wianie faktur za przewóz na podstawie paragonów z kasy fiskal-
nej przewa

onym osobom (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Prowadzenie samochodu osobowego i wykonywanie usług przewo-

zowych (potrzebne do wykonania zada

: Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6,

Z8).

Kz2 – Zapewnianie bezpiecze

stwa przewo

onym osobom (potrzebne

do wykonywania zada

: Z1, Z4, Z5, Z7).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z8).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje potrzebne do wykonywania zada

w zawodzie sugeru-

je si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3 wła

ciwym dla

wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europejskiej i Polskiej
Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania
zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 8 i jej od-

powiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód przewo

nika osób:

1) w zakresie wiedzy: zna i rozumie podstawowe fakty, poj

cia i zale

ci w zawodzie przewo

nika osób oraz w szerszym zakresie ele-

mentarne uwarunkowania prowadzonej działalno

ci w bran

y trans-

portowej dotycz

cej przewozu osób;

2) w zakresie umiej

tno

ci: posiada umiej

tno

ci wymagane do realiza-

cji zada

transportowych zgodnych z uwarunkowaniami prawnymi,

wła

ciwymi dla zawodu przewo

nika osób z uwzgl

dnieniem wyma-

rodowiska pracy dotycz

cego transportu osób. Potrafi wykony-

zadania przewozowe w cz

ęś

ciowo zmiennych warunkach; umie

rozwi

zywa

typowe problemy, odbiera

i formułowa

wypowiedzi,

tak

e bardzo proste wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z8 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Prowadzenie samochodu osobowego

i wykonywanie usług przewozowych Kz1

Wiedza – zna i rozumie podstawo-
we fakty, zasady, poj

cia ogólne

i zale

ci zwi

zane z prowadze-

niem samochodu osobowego oraz
wykonywaniem usług przewozo-
wych, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ochrony

rodowiska

oraz

ergonomii

stanowiska

pracy podczas wykonywania
usług przewozowych;

−

wyposa

enie techniczne sa-

mochodu osobowego do prze-
wozu osób;

−

prawo o ruchu drogowym obo-
wi

zuj

ce na terenie kraju oraz

w przewozach

dzynarodo-

wych;

−

budow

oraz zasady eksplo-

atacji samochodu;

−

techniki

jazdy

samochodem

w ró

nych warunkach;

−

wymagania dotycz

ce trans-

portu osób, jakie obowi

zuj

przedsi

biorc

oraz kieruj

ce-

go samochodem osobowym;

−

zasady przewozu osób, w tym
przewozu dzieci;

−

zasady  ergonomii  stanowiska
pracy  (ustawienie  fotela,  luste-
rek,  kierownicy,  poło

enia pa-

sów bezpiecze

stwa i inne);

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania wynikaj

ce z pro-

wadzenia samochodu osobowego
i

wiadczenia usług przewozowych,

w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady ergonomii na

stanowisku pracy, stosowa

do wymogów i instrukcji

BHP i ochrony ppo

. oraz

przestrzega

przepisów ochro-

rodowiska podczas usług

przewozowych;

−

kierowa

samochodem zgodnie

z przepisami ruchu drogowego
w kraju i za granic

;

−

stosowa

techniki kierowania

odpowiednie do panuj

cych

warunków;

−

rozmieszcza

pasa

erów i za-

bezpiecza

przed zniszczeniem

przewo

ony baga

;

−

kompletowa

i wypełnia

doku-

menty potrzebne do przewozu;

−

obsługiwa

kas

fiskaln

;

−

wystawia

faktury za przewóz

(

wiadczone usługi);

−

zabezpiecza

i przechowywa

dokumenty samochodu i przy-
czepy;

−

uzupełnia

brakuj

ce w samo-

chodzie płyny, oleje (płyny eks-
ploatacyjne) itp.;

−

rodzaje dokumentów niezb

nych do wykonania transportu
osób (licencja dla przedsi

bior-

cy  na  przewozy  osób  samo-
chodem  osobowym  lub  pojaz-
dem  przeznaczonym  konstruk-
cyjnie  do  przewozu  powy

ej 7

i nie wi

cej ni

9 osób ł

cznie

z kierowca oraz uprawnienia
kierowcy do wykonania prze-
wozu);

−

zasady zabezpieczania doku-
mentów i powierzonych pie-
ni

dzy;

−

rodzaje obsług i przegl

dów

technicznych, legalizacji, do-
puszcze

do u

ytkowania sa-

mochodów;

−

rodzaje i wła

ciwo

ci olejów,

smarów, paliw, płynów eksplo-
atacyjnych.

−

identyfikowa

rodzaj usterki

i ocenia

zakres i trudno

ść

na-

prawy;

−

usuwa

drobne awarie samo-

chodu;

−

stosowa

dost

pne zabezpie-

czenia antywłamaniowe oraz
uniemo

liwiaj

ce uruchomienie

samochodu;

−

posługiwa

urz

dzeniami

słu

żą

cymi do komunikacji z prze-

ło

onymi,

współpracownikami,

klientami;

−

analizowa

i weryfikowa

tras

potrzebn

do wykonywania za-

transportowych;

−

sprawdza

i ocenia

stan tech-

niczny pojazdu przed wyjaz-
dem.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z4, Z5, Z7 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Zapewnianie bezpiecze

stwa przewo

onym

osobom Kz2

Wiedza – zna i rozumie podstawo-
we fakty, zasady, poj

cia ogólne

i zale

ci zwi

zane z zapewnie-

niem bezpiecze

stwa przewo

nym osobom i zabezpieczeniem ich
baga

y, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ochrony

rodowiska oraz

ergonomii

stanowiska

pracy

podczas wykonywania usług
przewozowych;

−

przepisy reguluj

przewóz

osób oraz baga

u (w tym prze-

wóz okre

lonych grup pasa

rów) ustaw

o transporcie dro-

gowym;

Umiej

tno

ci – wykonuje zadania

przewozowe, zapewniaj

c bezpie-

cze

stwo przewo

onym osobom

oraz chroni ich baga

, w szczegól-

ci potrafi:

−

stosowa

zasady ergonomii na

stanowisku pracy, przepisy BHP
i ochrony ppo

. oraz przestrze-

przepisów ochrony

rodowi-

ska;

−

nadzorowa

prawidłowo

ść

roz-

mieszczenia osób i baga

w poje

dzie, dokonywa

czyn-

ci załadunku i rozładunku

baga

u pasa

erów;

−

sprawdza

zabezpieczenie osób

−

ustaw

Prawo Przewozowe;

−

rodzaje parkingów, zasady do-
bierania parkingów oraz zasady
bezpiecznego postoju pojazdu;

−

procedury bezpiecze

stwa obo-

zuj

ce w danej firmie trans-

portowej;

−

warunki techniczne i urz

dzenia

bezpiecze

stwa w pojazdach

przystosowanych do przewozu
osób;

−

zasady

udzielania

pomocy

przedlekarskiej ofiarom zdarze

drogowych;

−

sposoby zabezpieczania miej-
sca wypadku, kolizji, zdarzenia;

−

procedury post

powania w przy-

padku zaistnienia kolizji lub wy-
padku drogowego.

pasami bezpiecze

stwa oraz

zabezpiecza

baga

przed

przemieszczeniem si

w czasie

jazdy;

−

przewozi

dzieci w odpowied-

nich fotelikach;

−

stosowa

dost

pne, b

ce na

wyposa

eniu pojazdu, zabez-

pieczenia antywłamaniowe oraz
uniemo

liwiaj

ce uruchomienie

samochodu;

−

uruchamia

odpowiednie proce-

dury w przypadku stwierdzenia
kradzie

y lub włamania do sa-

mochodu;

−

stosowa

podr

czny sprz

t oraz

rodki ga

nicze zgodnie z zasa-

dami ochrony przeciwpo

arowej

i ochrony

rodowiska;

−

rozpoznawa

i przewidywa

za-

gro

enia bezpiecze

stwa czło-

wieka w

rodowisku pracy oraz

wskazywa

sposoby ich usuni

cia;

−

przestrzega

zasad bezpiecze

stwa i kultury w ruchu drogo-
wym;

−

okre

precyzyjnie poło

enie

miejsca wypadku, skutków wy-
padku, ilo

ci poszkodowanych

i stanu ich zdrowia;

−

udziela

pomocy przedlekarskiej

ofiarom zdarze

drogowych;

−

zapewnia

bezpiecze

stwo so-

bie oraz osobom poszkodowa-
nym na miejscu wypadku, kolizji,
zdarzenia;

−

zabezpiecza

miejsce wypad-

ku, kolizji, zdarzenia;

−

podejmowa

działania w celu

zminimalizowania skutków i roz-
miarów powstałych strat oraz
uczestniczy

w udokumentowa-

niu przyczyn ich powstania.

Wykonanie wszystkich zidentyfikowanych w standardzie zada

za-

wodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS.

3.3. Kompetencje społeczne KzS:

−

ponosi odpowiedzialno

ść

za realizacj

zada

zwi

zanych z przewo-

zem osób,

−

dostosowuje zachowanie do okoliczno

ci wynikaj

cych z sytuacji

drogowych,

−

pracuje cz

ęś

ciowo samodzielnie i podejmuje współprac

w zorgani-

zowanych warunkach podczas transportu osób,

−

ocenia wpływ swoich działa

w ramach współpracy zespołowej na

realizacj

zada

przewozowych i ponosi odpowiedzialno

ść

za ich

skutki.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu przewo

nika

osób przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 832204 Przewo

nik osób

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.