HAŁAS

HAŁAS

•

Hałas oznacza dźwięki, które przeszkadzają lub 
utrudniają wykonywanie pracy bądź w danym 
miejscu i czasie są niepożądane i szkodliwe dla 
zdrowia.

•

Największy związek z fizjologicznym i 
psychologicznym działaniem hałasu na organizm 
ludzki mają:

–

częstotliwość dźwięku, mierzona w hercach (Hz);

–

natężenie dźwięku, mierzone w decybelach (Db);

–

głośność dźwięku, wyrażona w fonach.

HAŁAS

•

Częstotliwość dźwięku określa liczbę drgań źródła 
dźwięku na sekundę.

•

Człowiek słyszy dźwięki, których częstotliwość 

•

Człowiek słyszy dźwięki, których częstotliwość 
mieści się w granicach 16–20 000 Hz.

•

Dźwięki o częstotliwości poniżej 16 Hz to 
infradźwięki, a powyżej 20 000 Hz należą do 
ultradźwięków.

HAŁAS

•

Fala akustyczna jest rozchodzącym się w sposób 
falowy zaburzeniem ośrodka sprężystego 
(powietrze, woda, stal, drewno). 

•

Zaburzenie to spowodowane jest lokalnymi 
zmianami ciśnienia. 

•

Wrażenie słuchowe zatem jest wytwarzane przez 
periodyczną zmianę ciśnienia akustycznego w 
stosunku do ciśnienia statycznego powietrza.

HAŁAS

•

Szeroki zakres ciśnień akustycznych spotykanych w 
środowisku sprawił, że w praktyce posługujemy się 
pojęciem poziomu i określamy poziom natężenia 
dźwięku (intensywność wrażenia słuchowego). 

•

Jednostką poziomu dźwięku jest decybel (dB).

HAŁAS

•

Zakres pełnej słyszalności organizmu człowieka 
zawiera się pomiędzy progiem słyszalności, któremu 
odpowiada natężenie dźwięku 0 Db, a progiem bólu 
– 130 DB.

•

Intensywność wrażenia zmysłowego narządu słuchu 
zależy nie tylko od natężenia, ale i od jego 
częstotliwości. 

HAŁAS

•

Opracowując skalę subiektywną tzw. fonową skalę 
natężenia dźwięku, jako punkt odniesienia przyjęto 
działanie dźwięku o określonej częstotliwości (1 000 
Hz). 

•

Skala subiektywna obejmuje pełen zakres 
częstotliwości dźwięków słyszalnych. 

HAŁAS

•

Skala ta opracowana jest na podstawie badań 
doświadczalnych, w wyniku których stwierdzono, że 
dwa różne dźwięki, o rozmaitych częstotliwościach, 
ale jednakowym natężeniu, wywołują różne 
wrażenia subiektywne, wyczuwalne przez narząd 

wrażenia subiektywne, wyczuwalne przez narząd 
słuchu człowieka.

HAŁAS

•

Ze względu na środowisko występowania hałas 
można podzielić na:

–

przemysłowy, spowodowany technologicznymi 
procesami;

–

komunalny, występujący w pomieszczeniach 

–

komunalny, występujący w pomieszczeniach 
mieszkalnych pochodzenia 

zewnętrznego;

–

komunikacyjny, wywołany przez środki transportu.

HAŁAS

HAŁAS

•

Ogromne znaczenie w ocenie wpływu hałasu 
przypada także na odczuwanie jego subiektywnej 
dokuczliwości. 

•

Musi być ono rozstrzygającym kryterium dla 
rozwoju technicznych środków zaradczych i przy 
ustalaniu środków administracyjnych wpływu 
dokuczliwości. 

HAŁAS

•

Istnieją duże różnice wrażliwości indywidualnej na 
hałas i dlatego też w przemysłach zdecydowanie 
hałaśliwych można spotkać robotników, którzy 
nawet po wieloletnim przebywaniu w hałasie nie 
wykazują ubytków słuchu.

wykazują ubytków słuchu.

HAŁAS

•

Choroby narządu słuchu są na pierwszym miejscu 
pod względem liczby przypadków zachorowań 
zawodowych na terenie Polski. 

•

Zawodowe uszkodzenie słuchu (głuchota 
zawodowa), czyli trwałe, nie dające się 
zrehabilitować inwalidztwo, wnosi do krajowej 
statystyki chorób zawodowych około 3 000 nowych 
przypadków rocznie, co stanowi około 1/3 
zarejestrowanych przypadków.

HAŁAS

•

Uszkodzenie słuchu jest kalectwem nieodwracalnym 
i postępującym z upływem czasu w wyniku 
nakładania się upośledzenia zawodowego z 
ubytkami słuchu, spowodowanymi procesami 
starzenia się. 

starzenia się. 

•

Naturalne ubytki słuchu spowodowane procesem 
starzenia się przedstawiono w poniższej tabeli

HAŁAS

•

Wielkość ubytków słuchu, spowodowanych 
hałasem zależy od warunków narażenia, które są 
określone przez:

–

poziom natężenia hałasu;

–

skład widmowy hałasu;

–

przebieg czasowy hałasu (impulsowy, ciągły, przerywany);

–

czas trwania ekspozycji;

–

czas narażenia na hałas w latach.

HAŁAS

•

Wartości tych parametrów decydują o tym, czy dany 
hałas jest bezpieczny dla zdrowia pracownika i czy 
pozwala na realizację funkcji pracowniczych na 
danym stanowisku pracy.

HAŁAS

•

Wpływ hałasu na człowieka można rozpatrywać w 
aspekcie :

–

szkodliwego działania na organizm człowieka – wywołuje 
określone skutki 

zdrowotne;

–

dokuczliwego działania na organizm człowieka –
powoduje poczucie dyskomfortu.

HAŁAS

•

Szkodliwe działanie hałasu na organizm ludzki 
koncentruje się wokół następujących narządów lub 
układów:

układów:

HAŁAS

–

narządu słuchu: upośledzenie i uszkodzenie narządu 
słuchu. 

Skutki działania 

hałasu na narząd słuchu kumulują 

się w czasie. Zależą od dawki energii akustycznej, 
która jest wprost proporcjonalna do natężenia i 

która jest wprost proporcjonalna do natężenia i 
czasu trwania hałasu.

Przebywanie przez dłuższy czas może prowadzić 
do trwałego uszkodzenia narządu słuchu. 

HAŁAS

Z tego powodu hałas ciągły jest bardziej 

niebezpieczny i niepożądany niż hałas 
przerywany. 

Krótkotrwałe przebywanie w hałasie o wysokim 

poziomie powoduje zmęczenie narządu słuchu, 
które po pewnym czasie ustępuje.

HAŁAS

Hałas o poziomie natężenia przekraczającym 75 dB

może być szkodliwy, a hałas o poziomie natężenia 
powyżej 115 dB istotnie zwiększa ryzyko utraty 

powyżej 115 dB istotnie zwiększa ryzyko utraty 
słuchu już przy pojedynczej, krótkotrwałej 
ekspozycji.

HAŁAS

•

Hałas z przewagą częstotliwości średnich i wysokich 
jest bardziej szkodliwy dla ucha niż hałas o widmie 
zprzewagą częstotliwości niskich, gdyż czułość uszu 
dla częstotliwości średnich jest wyższa niż dla 
niskich;

niskich;

•

przy wysokich poziomach natężenia hałasu 
zaobserwowano silne bóle i zawroty głowy, 
dezorientację oraz oczopląs;

HAŁAS

•

układu krążenia: skurcze naczyń krwionośnych, 
przyśpieszanie i nieregularność

•

akcji serca, zmiany we krwi;

•

układu pokarmowego: zmniejszenie czynności 
gruczołów trawiennych,

•

zaburzenia w przemianie materii, spadek wagi ciała;

•

układu mięśniowego: wzrost napięcia wszystkich 
mięśni z silniejszymi ich

HAŁAS

•

skurczami odzwierciedlające się nachyleniem 
tułowia, mrużeniem powiek,

•

otwarciem ust, zgięciem kolan i ramion.

•

otwarciem ust, zgięciem kolan i ramion.

•

Dokuczliwy wpływ hałasu na organizm człowieka 
wiąże się z oddziaływaniem hałasu na centralny 
system nerwowy. 

HAŁAS

•

Czynnik ten można zaliczyć do uciążliwych. 
Powoduje on przed wszystkim:

–

uczucie niezadowolenia;

–

uczucie niezadowolenia;

–

podenerwowanie;

–

trudności z koncentracją;

–

wydłużony czas reakcji na bodźce świetlne i słuchowe.

HAŁAS

•

Zagadnienie zwalczania hałasu do niedawna 
deprecjonowano, jako związane z 
subiektywnym odczuciem komfortu w pracy. 

•

Najnowsze badania ergonomiczne wykazały 
jednak, że hałas powoduje ujemne skutki 
ekonomiczne, ponieważ zwiększa 
bezpośrednie koszty działalności zakładu 
pracy. 

HAŁAS

•

Analiza wykazała, że hałas powoduje 
konieczność zwiększenia rezerw 
magazynowych, zmniejszenie szybkości 
rotacji środków finansowych, zwiększoną 

rotacji środków finansowych, zwiększoną 
absencję chorobową, niewykorzystanie 
stanowiska roboczego, zwiększoną liczbę 
godzin nadliczbowych oraz zwiększoną liczbę 
błędów i braków.

HAŁAS

•

Działania mające na celu zredukowanie lub 
zlikwidowanie zagrożenia związanego z 
hałasem, dla zdrowia lub życia człowieka 
koncentrują się na

38

:

koncentrują się na

38

:

–

informacjach o poziomie hałasu, wytwarzanego 
przez maszyny, urządzenia i narzędzia przy ich 
zakupie;

HAŁAS

–

zmianie procesów technologicznych np.: 
prostowanie termiczne zamiast ręcznego;

–

fizycznym oddzieleniu, ekranowaniu lub 

–

fizycznym oddzieleniu, ekranowaniu lub 
osłonięciu źródeł głośnego hałasu;

–

pokrywaniu ścian i sufitów materiałem 
pochłaniającym hałas;

HAŁAS

–

używaniu ochronników słuchu, np.: osłony na 
uszy lub zatyczki do uszu;

–

redukcji czasu pracy i stosowanie przerw w pracy;

–

zaznaczeniu hałaśliwych stref pracy.

–

zaznaczeniu hałaśliwych stref pracy.