WYKŁAD 2  29.10.2011 

WYBÓR MIĘDZY CZASEM WOLNYM A KONSUMPCJĄ 

Założenia: 

1.  Konsument jest pracobiorcą i może wybierać długość czasu pracy; 

2.  Konsument nie oszczędza i cały dochód z pracy przeznacza na konsumpcję; 

3.  Konsument dokonuje wyboru miedzy czasem wolnym (który dostarcza mu zadowolenia) a 

czasem pracy (który przynosi mu dochód i pozwala na realizację konsumpcji) 

 

 

 

Poruszając się po krzywej obojętności, konsument substytuuje czas wolny dochodem z pracy (lub 
odwrotnie), zachowując ten sam poziom użyteczności całkowitej. Krańcowa stopa substytucji w miarę 
przesuwania się po krzywej w prawo maleje, co oznacza, że za kolejne przyrosty czasu wolnego o 
jednostkę, konsument jest skłonny poświecić coraz mniej dochodów z pracy. 

 

Wybór optymalnej struktury konsumpcji i czasu wolnego zależy od linii płac, która stanowi swoiste 
ograniczenie budżetowe dla konsumenta. 

Wszystkie możliwe linie płac wychodzą z punktu D (rysunek poniżej). 

Nachylenie linii zależy od stawek płac 

Wzór ogólny : 

C = w (24 – R) 

Gdzie C – konsumpcja, w – stawka płacy, R – relaks (czas wolny) 

 

Punkt  E  wyznacza  optymalny  wybór  konsumenta  –  zarówno  długość  czasu  wolnego  (0A),  jak  i 
wielkości konsumpcji. 

Przy  zmianie  stawki  płac,  konsument  będzie  osiągał  nowe  punkty  równowagi,  wyznaczone  przez 
punkt styczności nowych linii płac z krzywymi obojętności. 

 

KRZYWA PODAŻY PRACY POJEDYNCZEGO PRACOWNIKA 

 

Przy niskich stawkach płacy krzywa ma nachylenie dodatnie, co oznacza, że wzrost płacy powoduje 
wzrost podaży pracy. Od pewnego momentu krzywa zawraca i charakteryzuje się nachyleniem 
ujemnym, co oznacza, że przy wysokich stawkach płac, wzrost płacy powoduje spadek podaży pracy. 

OPTYMALIZACJA KONSUMPCJI W CZASIE 

Założenia: 

1.  Konsument wybiera między konsumpcją w okresie bieżącym (C

1

)a konsumpcją w okresie 

przyszłym (C

2

), tym samym wybierając poziom oszczędności. 

2.  W swoich wyborach konsument jest ograniczony przez wielkość dochodu w dwóch okresach 

–D

1

 i D

2

 i wysokość stopy procentowej – r. 

 

Linia możliwości rynkowych – pokazuje optymalne kombinacji konsumpcji bieżącej i przyszłej, które 
może wybrać konsument dysponujący danym dochodem. 

 

 

Punkt B – konsument nie konsumuje w okresie bieżacym. Maksymalna konsumpcja w okresie 
nastepnym wyniesie: 

 

C

2

 = D

2

 + D

1

 + rD

1 = 

D

2

 + D

1

(1+ r ) 

Punkt A – konsument w okresie bieżącym realizuje konsumpcję z dwóch okresów:: 

C

1 

= D

1

 + D

2

 / 1+ r 

Równanie linii budżetu: 

C

1

 + C

2

 /(1 + r) = D

1

 + D

2 

/(1+ r) lub 

C

1

(1 + r) + C

2 

 = D

1

 (1 + r) + D

2