2014-01-14 

1 

CZAS TRWANIA CIĄŻY U 

POSZCZEGÓLNYCH 

GATUNKÓW 

  

Prof. dr hab. Jan Twardoń 

Katedra Rozrodu z Kliniką 

Zwierząt Gospodarczych 

CZAS TRWANIA CIĄŻY 

• W praktyce początek ciąży liczy się od 

dnia pokrycia. 

• Ryzyko błędu jest niewielkie, ponieważ 

zapłodnienie u zwierząt domowych 

następuje w ciągu kilku godzin 

• Trudniej jest dokładnie ocenić początek 

ciąży, kiedy w przebiegu dłużej trwającej 

rui np. u klaczy lub suki lub w różnych 

następujących po sobie cyklach dojdzie do 
ponownego krycia 

CZAS TRWANIA CIĄŻY   

A DOJRZAŁOŚĆ PŁODU 

• Płód jest dojrzały na końcu fizjologicznej 

ciąży 

• Normalnie dojrzałe płody są wcześniej lub 

później rodzone i chodzi tu o fizjologicznie 

wcześniejsze lub późniejsze porody 

• Z wcześniejszymi , patologicznymi 

porodami mamy do czynienia wtedy, kiedy 

rodzone płody są niedojrzałe 

• Rozstrzygająca odnośnie długości ciąży 

jest przede wszystkim dojrzałość płodu 

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA 

ZMIANĘ DŁUGOŚCI CIĄŻY 

• Czynniki dziedziczne – dotyczą 

pojedynczych zwierząt lub ich rodzin 
wskazując stale indywidualnie długie 
okresy ciążowe 

 
• Czynniki środowiskowe – żywienie i 

utrzymanie , wiek samicy, płeć płodu 
(płody płci męskiej noszone są o 1-2 dni 
dłużej) 
 

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA 

ZMIANĘ DŁUGOŚCI CIĄŻY 

• Pierwsza ciąża lub ciąża mnoga u 

zwierząt jednopłodowych trwa o 1-2 dni 
krócej 

• W przypadku krzyżowania  czas trwania 

ciąży oblicza się na podstawie średnich jej 
długości  u obu gatunków rodzicielskich 

            

Przykładowo 

         

klacz 336 + osioł 362 = bastard 349 

dni 

 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

KROWA 

• KROWA  jest 

cielna 

• Ciąża trwa 273 dni (272- 317 i dłużej) 
• Rasy mleczne 284-286 dni 
• Rasy mięsne  
- Hereford, Charolais 285-287 dni 

- Angus 273-282 dni 

- Limousin 287-290 dni 

2014-01-14 

2 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

KROWA 

• W 95% długość ciąży osiąga 270-290 dni 
• 5% stanowią patologicznie wczesne bądź 

późne porody 

• Porody poniżej 270 dnia są w 95 % 

patologiczne 

• Wydłużone ciąże 295- 400 dni mogą być 

wiarygodnie uznane tylko wtedy, jeżeli 

zostaną wykluczone wszystkie możliwości 

pomyłki odnośnie daty krycia 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

KROWA 

• Męskie płody są  przeciętnie jeden dzień 

dłużej noszone niż żeńskie 

• Pierwsza ciąża jest przeciętnie 1-2 dni 

krótsza 

• Ciąże zimowe są ok. 0,6 dni dłuższe w 

porównaniu do letnich 

• Ciąże bliźniacze trwają krócej o 1-2 dni, 

stwierdzano również ciąże bliźniacze 
skrócone o 5-10 dni   

ROZWÓJ CIĄŻY U BYDŁA 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

KLACZ 

• Klacz jest 

źrebna 

• Długość ciąży klaczy gorąco i zimnokrwistych 

razem wziętych wynosi 335-338 dni 

• Długość ciąży u kuców wynosi ok. 342 dni 
• W czasie 335-338 dni rodzi tylko ok.15 % 

klaczy, większa część porodów ok. 90% 

następuje pomiędzy 320 – 355 dniem 

• Najkrótszy czas trwania ciąży to 304 dni, 

najdłuższy 374 dni  

• Fizjologicznie dłuższe porody zdarzają się 

częściej niż fizjologicznie krótsze 
 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

KLACZ 

• Ogierki są o 1-2 dni dłużej noszone niż 

klaczki 

• Starsze klacze są dłużej ciężarne niż młode 

klacze 

• Dobre odżywienie, utrzymanie szczególnie w 

drugiej połowie ciąży skracają jej czas, 
natomiast złe utrzymanie wydłuża czas 
trwania ciąży 

• Ciąża u klaczy krytych w zimie i we 

wczesnych miesiącach roku  trwa dłużej niż u 
tych krytych latem i jesienią 

ROZWÓJ CIĄŻY U KLACZY 

2014-01-14 

3 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

OWCA, KOZA 

• Owce i kozy są 

kotne 

• Średnia długość ciąży to 150 dni 
• Pomiędzy czystymi rasami a krzyżówkami 

występuje mała różnica 

-

Karakuły 151 dni 

- Marynosy 154 dni 

- Rasa niemiecka 149 dni 

CZAS TRWANIA CIĄŻY – 

OWCA, KOZA 

• Ciąże poniżej 144 dnia u owiec i 146 dnia 

u kóz dają wątpliwości czy  będziemy mieli  
do czynienia z dostatecznie dojrzałym 
płodem 

• Znane są przypadki przenoszenia ciąży  

nawet do 8 miesięcy 

• Płeć, liczba płodów, wiek matki i pora roku 

wykotów ma także wpływ na długość 
trwania ciąży 
 

 

CZAS TRWANIA CIĄŻY- 

ŚWINIE 

• Świnia jest 

prośna 

• Długość ciąży u świń domowych u 60% 

wynosi od 113-115 dni 

• Nie ma wyraźnych różnic rasowych 
• Długość ciąży u dzikiej świni wynosi 124-

132 dni 

ROZWÓJ CIĄŻY U ŚWIŃ 

CZAS TRWANIA CIĄŻY- 

SUKA 

• Suka jest 

szczenna 

• Czas trwania ciąży u suk wynosi 57-68 

dni, zależy to od czasu pokrycia w 
stosunku do szczytu LH.  

• Plemniki są zdolne do zapłodnienia 6-7 

dni, komórki jajowe potrzebują do 
dojrzałości w jajowodzie 4-5 dni i następne 
2-

3 dni są zdolne do zapłodnienia 

PŁÓD PSA PRZED PORODEM 

2014-01-14 

4 

CZAS TRWANIA CIĄŻY- 

SUKA 

• Krótszy czas ciąży < 61 dni jest związany 

z kryciem w min. 3 dni i więcej po szczycie 
LH 

• Dłuższy czas ciąży >68 dni związany jest 

z kryciem w 2 dni i więcej prze szczytem 
LH 

• Skrócenie czasu trwania ciąży występuje u 

ras karłowatych o 4-5 dni 

• Wydłużenie  ciąży do 68 dni zdarza się 

przy ciąży o małej ilości szczeniąt w 
miocie 

CZAS TRWANIA CIĄŻY- 

KOTKA 

• Kotka jest kotna 
• Długość ciąży u kotek waha się od 58-70 

dni 

• Trudno określić dokładny dzień pokrycia, 

ponieważ w czasie krycia ukrywając się i 
powtarzają akt kopulacji w czasie rui 
kilkukrotnie 

 

 

 

CZAS TRWANIA CIĄŻY- 

SARNA 

• Przy prawie  tym samym czasie wykotów  sarna 

przejawia  2 różne  okresy  trwania  ciąży, 

uzależnione  od pierwszej  rui( lipiec, sierpień)  bądź 

od drugiej (listopad,  grudzień) 

• Przyczyną  tego  zjawiska  jest opóźnienie 

implantacji. 

• Zapłodnione  jaja rozwijają  się do stadium 

blastocysty,  których rozwój  w niekorzystnych 

warunkach  środowiskowych  zostaje  zahamowany 

• Blastocysty  leżą  wtedy  w macicy wolno,  jest to 

tzw. „diapauza”  i dopiero  w okresie  korzystnym   
dla organizmu   samicy ulega  ona dalszemu 
rozwojowi  i implantacji 

• Takie zjawisko  dotyczy  także:  norki , kuny, 

borsuka, gronostaja,  niedźwiedzi  i zw. arktycznych