ISTOTA CONTROLLINGU
SPIS TREŚCI
ISTOTA CONTROLLINGU
SPIS TREŚCI
1 Historia controllingu........................................................................3
2 Analiza definicji controllingu..........................................................4
3 Zadania controllingu........................................................................6
4 Rodzaje controllingu........................................................................8
5 Bibliografia.....................................................................................11
1
Historia controllingu
Idea controllingu wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych. W 1778 roku
funkcjonowała w centralnej administracji państwowej instytucja „comptrollera”. Po raz
pojawiło się w 1921, jako osoby odpowiedzialnej za sprawy finansowe przedsiębiorstwa.
Jednak prawdziwy rozwój controllingu nastąpił dopiero w latach dwudziestych
kiedy, w wyniku wielkiego światowego kryzysu przedsiębiorstwa amerykańskie zostały
zmuszone do intensywnych poszukiwań nowych metod zarządzania. Controllerowi
przyporządkowano nowe - nie związane ze sprawami finansowymi - zadania. W 1931 roku
założono „Controller’s Institute of America”, który w roku 1962 (już jako „Financial
Executive Institute”) opracował „Katalog zadań controllera” obejmujący
1
:
•
Planowanie (opracowywanie, realizację i koordynację różnorodnych
planów w przedsiębiorstwie),
•
Sprawozdawczość i interpretację (porównywanie planu z jego realizacją,
analiza i interpretacja wyników),
•
Ocenę i doradztwo (pomoc dla kierownictwa w realizowaniu funkcji
kierowniczych),
•
Nadzór nad realizacją zadań (kontrola wewnętrzna i rewizja),
•
Badania rozwoju całej gospodarki.
Do europejskich firm idea controllingu dotarła dopiero w połowie lat
pięćdziesiątych, przede wszystkim poprzez zakładanie filii przedsiębiorstw
amerykańskich. Obecnie największy rozwój controllingu można zaobserwować w
Niemczech i Francji, chociaż w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku jego rozwój nasilił się
również w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. W Polsce po 1990 roku nasilające się
procesy prywatyzacyjne stały się ważnym czynnikiem prowadzącym do tego, że wiele
firm wdrożyło controlling, z nadzieją, iż może to być najlepszy sposób na wybrnięcie z
trudnej sytuacji gospodarczej i finansowej. Duże znaczenie miało powstanie Narodowych
Funduszy Inwestycyjnych, których zarządy „narzuciły” kierunki działania swoim firmom
wskazując jako jedną z dróg wdrożenie i prowadzenie controllingu
2
.
W początkowym okresie zainteresowania controllingiem w Polsce, dało się
zauważyć miano poprzez spontaniczną twórczość „popularyzatorską”, następujące
problemy:
•
Po pierwsze, pionierzy polskiego controllingu, dysponujący wiedzą
fachową nabytą za granicą (głównie w Niemczech) popularyzowali controlling na
naszym rodzimym gruncie za pośrednictwem specjalistycznych czasopism;
1
J. Goliszewski: Controlling - system koordynacji przedsiębiorstwa, „Przegląd Organizacji”, nr 8-9 z 1990, s. 16
2
Red. K. Kowalska, Controlling w zarządzaniu przedsiębiorstwem, Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie
Górniczej, Dąbrowa Górnicza 2001, s. 9