Nazwa przedmiotu:
Konserwacja zabytków archeologicznych
Typ przedmiotu:
Obowiązkowy
Rok studiów, semestr:
II rok, I semestr
Kierunek i tryb studiów:
archeologia, studia licencjackie stacjonarne i niestacjonarne
Imię i nazwisko prowadzącego (prowadzących):
dr Marcin Biborski
Liczba godzin zajęć dydaktycznych, formuła przedmiotu:
30 godzin konwersatorium (stacjonarne), 15 godzin konwersatorium (niestacjonarne)
Punktacja ECTS: 2
Czy przedmiot stanowi podstawę obliczania średniej waŜonej: NIE
Forma i warunki zaliczenia, w tym zasady dopuszczania do egzaminu:
zaliczenie na podstawie obecności
TREŚCI MERYTORYCZNE PRZEDMIOTU:
Cykl wykładów dotyczy problematyki związanej z konserwacją i ochroną zabytków
archeologicznych i rzemiosła artystycznego, wykonanych przede wszystkim z Ŝelaza i metali
kolorowych ale takŜe dotycząca konserwacji zabytków wykonanych z innych materiałów,
zwłaszcza organicznych. Chodzi tu m.in. o obiekty zrobione z drewna, kości i kości
słoniowej. Zajęcia prowadzone są metodami audio-wizualnymi, które dodatkowo
urozmaicane są pokazami oryginalnych obiektów konserwowanych oraz pokazami niektórych
prostych sposobów konserwacji w laboratorium Instytutu.
Pierwsze wykłady mają na celu zapoznanie studentów z historią i rozwojem badań
konserwatorskich, z definicją omawianej dyscypliny, programem i badaniami naukowymi w
szeroko pojętym zakresie konserwacji. Do waŜnych zagadnień poruszanych na wykładach jest
zapoznanie słuchaczy naszego kierunku z nowymi technikami i współczesną aparaturą
wykorzystywaną w procesach konserwatorskich.
Kolejnym etapem dydaktycznym jest omówienie podstaw zjawisk korozyjnych i definicja
korozji, terminologia zjawisk korozyjnych oraz podstawowy podział procesów korozyjnych.
Wykład ten stanowi wstęp do prezentowanych dalej metod konserwacji.
Formułując zasady postępowania konserwatorskiego w pierwszej kolejności omawiane są
badania diagnostyczne (np. obserwacje makro i mikroskopowe spektrometria rentgenowska i
laserowa), które, m.in. pozwalają nam określić stan zachowania zabytku, jego pierwotną
formę, skład chemiczny metalu i znajdujących się w nim zanieczyszczeń, grubość i charakter
patyny oraz skład chemiczny produktów korozji. Czynności te są podstawą do wyboru
odpowiedniej metody konserwatorskiej.
Omawiane są klasyczne, podstawowe procesy konserwatorskie, w tym:
1.metody mechaniczne, 2.metody chemiczne, 3.metody redukcyjne,4.metody fizyczne,
których zastosowanie nie moŜe powodować zniszczeń obiektu. Podkreśla się, Ŝe kaŜdy obiekt
wymaga odrębnego traktowania a zakres prac, wybór metody i środków zaleŜą od rodzaju
obiektu, stopnia jego zachowania, technologii wykonania, charakteru produktów korozji i
przyczyny ich powstania. Dotyczą one w pierwszym rzędzie konserwacji archeologicznych
zabytków Ŝelaznych, następnie z miedzi i jej stopów, ze srebra i złota oraz niektórych
obiektów wykonanych z materiałów organicznych i ceramicznych.
Końcowe wykłady poświęcone są ogólnym zasadom zabezpieczania zabytków metalowych
przed korozją. Omawiane są następujące zagadnienia: 1. dotyczące wyłączenia ze środowiska
czynników stymulujących lub podtrzymujących korozję. 2. ochronę przez wytwarzanie
