background image

Tlenoterapia przewlekła, 
zapalenia płuc

Anna Puzio 
III lekarski
farmakologia kliniczna 2014/2015

background image

Tlenoterapia przewlekła

U chorych na z

niewydolnością oddechową 

przewlekłą (np. POCHP) przewlekłe leczenie 

tlenem przedłuża życie i poprawia jego jakość 

oraz korzystnie wpływa na stan emocjonalny 
i intelektualny.

background image

kiedy tlenoterapia działa?

właściwa kwalifikacja do leczenia

stosowania tlenu dłużej niż 15 godzin na 
dobę. 

background image

kryteria włączenia

gazometria krwi tętniczej (obiektywna 
ocena wydolności oddechowej)

pacjent w spoczynku

krew z tętnicy

background image

Do leczenia kwalifikują się chorzy, u których 

występuje IV stadium POCHP:

PaO2

≤55 mmHg (odpowiada to saturacji 

≤88%)

PaO2 =55-60 mmHg (odpowiada to saturacji 

≤88%) oraz nadciśnienie płucne, obrzęki 

obwodowe sugerujące prawokomorową 

niewydolność serca lub policytemia (zbyt duża 
liczba czerwonych krwinek, kryterium stanowi 
hematokryt >55%).

background image

rodzaje leczenia

1.

koncentrator tlenu (zasilony prądem, 
pobiera tlen z powietrza, b.głośny)

2.

tlen sprężony w butlach (które należy 
wymieniać)

3.

tlen ciekły (pacjent posiada w domu 
duży zbiornik tlenu, napełnia nim 
mniejszy zbiornik, podręczny)

background image

>15h na dobę

przez maskę twarzową

stężenie tlenu w mieszaninie 
oddechowej 24-35%

cel: utrzymanie PaO2 na poziomie co 
najmniej 60 mmHg lub saturacji co 
najmniej 90%

background image

zapalenie płuc

1. Objawy podmiotowe (zwykle o

ostrym początku): 

gorączka, dreszcze i poty, ból w klatce piersiowej 
o

charakterze opłucnowym, kaszel, niekiedy 

wykrztuszanie ropnej plwociny i

duszność 

2. Objawy przedmiotowe: tachypnoë, tachykardia; 
nad obszarem nacieku zapalnego 

– stłumienie 

odgłosu opukowego, rzężenia drobnobańkowe, 

wzmożone drżenie głosowe, czasami szmer 
oskrzelowy; w

razie obecności płynu w jamie opłucnej 

– stłumienie odgłosu opukowego, zniesienie drżenia 

głosowego i osłabienie szmerów oddechowych.

background image

zapalenia płuc

Istnieje wiele podziałów zakaen płuc, zalenie 

od przyjętych kryteriów:

środowisko, w którym doszło do rozwoju 

choroby (szpitalne / pozaszpitalne)

objawy kliniczne (typowe / atypowe)

ekspozycja na specyficzne patogeny 

(zawodowa / zwiazana z podróżami / z 

kontaktem ze zwierzętami)

patogen (wirusowe / bakteryjne)

typ pacjenta (chorzy z immunosupresja / AIDS

background image
background image

pozaszpitalne zapalenia płuc

u osób ze sprawnie funkcjonującym 

układem odpornościowym, pozaszpitalne 

zapalenie płuc najczęściej wywołują:

Streptococcus pneumoniae

wirusy

Mycoplasma pneumoniae

atypowe zapalenia płuc:

Mycoplasma pneumoniae

Legionella pneumophila

Chlamydia pneumoniae

background image

Empiryczne leczenie
pozaszpitalnego zapalenia płuc

zależy od wieku pacjenta i od ciężkości oraz 

przebiegu choroby

u dzieci powyżej 3 miesiąca życia i u 

dorosłych antybiotyk 1. rzutu powinien być 
skuteczny wobec S. pneumoniae

W leczeniu ambulatoryjnym antybiotykiem I 

rzutu powinna być amoksycylina (7-10 dni w 
zależności od przebiegu choroby)

background image
background image

kryteria kwalifikacji do leczenia szpitalnego

background image

szpitalne zapalenia płuc

Szpitalne zapalenie płuc 
(SZP) 
to

zapalenie płuc, które wystąpiło 

po 48 h od

przyjęcia do szpitala 

u chorego niezaintubowanego w chwili 
przyjęcia. 

background image

czynniki etiologiczne

1) w

ciągu pierwszych 4 dni hospitalizacji 

te

same bakterie, które wywołują PZP oraz pałeczki 

Gram-ujemne (E. coliK. pneumoniaeEnterobacter, 
Proteus 
Serratia), ale o

zachowanej wrażliwości 

na antybiotyki

2) od 5. dnia

dominują szczepy wielolekooporne

najczęściej tlenowych pałeczek Gram-
ujemnych:P. aeruginosaE. coliK. 
pneumoniae
Acinetobacter spp. oraz L. pneumophila
a

spośród bakterii Gram-dodatnich przede 

wszystkim S. aureus

, którego szczepy szpitalne mogą 

być oporne na metycylinę.

background image

Streptococcus pneumoniae

amoksycylina

p.o. 1 g 3 

× dz.

penicylina benzylowa

i.v. 1,2 g (2 mln IU) 4 

× dz.

ampicylina

i.v. 1

–2 g 4 × dz.

cefuroksym

i.v. 0,75

–1,5 g 3 × dz.

cefotaksym

d i.v. 1

–2 g 3 × dz.

ceftriakson

i.v. 2 g 1 

× dz.

lewofloksacyna

,

moksyfloksacyna

,

wankomycyna

,

teikoplanina

lub

linezolid

background image

Haemophilus influenzae

szczepy niewytwarzające β-laktamazy

amoksycylina

p.o. 500 mg 3 

× dz.

ampicylina

i.v. 500 mg 4 

× dz.

cefuroksym

i.v. 0,75

–1,5 g 3 × dz.

cefotaksym

i.v. 1

–2 g 3 × dz.

ceftriakson

i.v. 2 g 1 

× dz.

wytwarzające β-laktamazy

amoksycylina z klawulanianem

p.o. 625 mg 3 

× dz. 

lub i.v. 1,2 g 3 

× dz. 

background image

Moraxella catarrhalis

amoksycylina 
z klawulanianem

p.o. 625 mg 3 

× dz. 

lub i.v. 1,2 g 3 

× dz. 

makrolidy

cefalosporyna II lub III generacji

background image

Mycoplasma pneumoniae 
Chlamydophila pneumoniae

makrolid

doksycyklina

p.o. lub i.v., dawka 

początkowa 200 mg, następnie 100 mg 1 
× dz. (2 × dz. w cięższych zakażeniach)

fluorochinolony p.o. lub i.v.

background image

Staphylococcus aureus

szczepy wrażliwe na metycylinę (MSSA)

kloksacylina

i.v. 2

–3 g 4 × dz.

klindamycyna

i.v. 300

–600 mg 2–4 × dz. 

(maks. 4,8 g/d)

penicyliny z inhibitorem β-laktamazy

cefazolina

i.v. 1

–2 g 3 × dz

cefuroksym

i.v. 0,75

–1,5 g 3 × dz.

background image

szczepy oporne na

metycylinę (MRSA)

wankomycyna

i.v. 15

–20 mg/kg mc. (maks. 2 

g) 2

–3 × dz.

linezolid

p.o. lub i.v. 600 mg 2 

× dz.

teikoplanina

w 1. dniu 3

–6 mg/kg co 12 h, 

następnie 6 mg /kg co 24 h 

±

ryfampicyna

600 mg 1 

× dz. lub 2 × dz. p.o.

klindamycyna

(przy potwierdzonej 

wrażliwości)

background image

bakterie beztlenowe

amoksycylina z klawulanianem

i.v. 1,2 g 

× dz.

penicylina G i.v. 3

–5 mln j. 4 × dz. 

+

metronidazol

i.v.500 mg 4 

× dz.

klindamycyna

i.v. 600 mg 3 

× dz.

background image

Klebsiella pneumoniae i inne Gram-ujemne 

pałeczki jelitowe (E. coli, Proteus spp.)

cefuroksym

i.v. 1,5 g 3 

× dz.

cefotaksym

i.v. 1

–2 g 3 × dz.

ceftriakson

i.v. 2 g 1 

× dz.

cyprofloksacyna

i.v. 400 mg 2 

× dz.

meropenem

i.v. 1 g 3 

× dz.

β-laktamy z inhibitorem β-laktamazy– dołączenie 

aminoglikozydu u osób w ciężkim stanie lub z 

zaburzeniami odporności

background image

Pseudomonas aeruginosa

ceftazydym

i.v. 2 g 3 

× dz. 

+ aminoglikozyd

cyprofloksacyna

i.v. 400 mg 2 

× dz. 

lub

piperacylina

i.v. 4 g 3 

× dz.+ 

aminoglikozyd

background image

Legionella pneumophila

fluorochinolony:

lewofloksacyna

i.v. lub p.o. 500 mg 1

–2 × dz.

cyprofloksacyna

i.v. 400 mg 2 

× dz. 

lub p.o. 500 mg 2 

× dz.

ofloksacyna

p.o. 400 mg 2 

× dz.

moksyfloksacyna

p.o. 400 mg 1 

× dz. 

doksycyklina

p.o. lub i.v.,

dawka początkowa 200 mg, następnie 100 mg 

× dz. (2 × dz. w cięższych zakażeniach)

background image

Wynik leczenia antybiotykami oceń po 48–72 h.

ustąpienie gorączki

zmniejszenie leukocytozy

poprawa ogólnego stanu chorego

potwierdzają skuteczność leczenia. 

W razie braku poprawy powtórz badania 

mikrobiologiczne.

background image

przypadek kliniczny

78-

letni mężczyzna, palący papierosy (ok. 50 paczkolat), został przywieziony 

przez żonę do izby przyjęć z powodu utrzymującej się od 3 dni wysokiej gorączki 
(do 39,5

°C), kaszlu z wykrztuszaniem ropnej plwociny i bólu w prawej połowie 

klatki piersiowej. Około 2 tygodni wcześniej lekarz rodzinny rozpoznał 

prawostronne zapalenie płuc (gorączka, kaszel z wykrztuszaniem ropnej plwociny, 
ogniskowe zmiany w

badaniu osłuchowym płuc) i zastosował doksycyklinę. 

Poważne zakażenie układu oddechowego wymagające antybiotykoterapii 

występowało u pacjenta co najmniej raz w roku od kilku lat. Chory przed 

kilkunastu laty przebył niedokrwienny udar mózgu, po którym pozostał niedowład 

połowiczy lewostronny; od tego zdarzenia większość czasu spędza, leżąc w łóżku 

lub siedząc w fotelu. Żona podała, że chory czasami krztusił się pokarmem 
w trakcie jedzenia.

W badaniu przedmiotowym stwierdzono przyspieszenie oddychania do 26/min, 

osłabienie drżenia głosowego, stłumienie odgłosu opukowego i ściszenie szmeru 

pęcherzykowego nad podstawą płuca prawego oraz dość liczne trzeszczenia nad 

tym płucem powyżej granicy stłumienia. W badaniach laboratoryjnych 

stwierdzono: niewielką leukocytozę (9,16 × 109/l [norma 4,23–9,07]) z neutrofilią 

71%, liczbę erytrocytów 3,94 × 1012/l (norma 4,63–6,08), hematokryt 33% (norma 
40

–51), stężenie hemoglobiny 10,7 g/dl (norma 13,7–17,5), stężenie białka C-

reaktywnego 256 mg/l (norma <10), OB 97 mm po 1 godzinie (norma <10). 

background image

Podobnie jak w

innych zapaleniach płuc konieczność natychmiastowego 

rozpoczęcia leczenia stawia wymóg empirycznego wyboru antybiotyku

U

chorych na zachłystowe zapalenie płuc nabyte w warunkach domowych 

i

leczonych na zwykłym oddziale szpitalnym antybiotykoterapia empiryczna 

powinna uwzględniać oprócz flory beztlenowej takie patogeny jak S. 
pneumoniae
S. aureus H. influenzae.

Według aktualnych wytycznych zaleca się stosowanie jednej z następujących 

opcji: 

1) antybiotyk β-laktamowy z inhibitorem β-laktamazy doustnie lub 

dożylnie; 2) klindamycyna; 3) cefalosporyna dożylnie z metronidazolem 
doustnie; 4) moksyfloksacyna

Natomiast w

przypadku zachłystowego zapalenia płuc, do którego doszło 

w szpitalu lub w

domu opieki, dominującymi patogenami są bakterie Gram-

ujemne (Pseudomonas aeruginosa, Enterobacteriaceae) oraz Staphylococcus 
aureus

. Według obecnych zaleceń w empirycznej antybiotykoterapii 

zachłystowego zapalenia płuc u chorych leczonych na oddziałach intensywnej 
terapii

lub przyjętych z domów opieki należy zastosować cefalosporynę III lub 

IV generacji w

połączeniu z klindamycyną lub metronidazolem. 

background image

Dziękuję za uwagę.

http://antybiotyki.edu.pl/