1. Platona
> system filozoficzny zwany obecnie idealizmem platońskim
> znaczeniem pojęcia bytu
> prawdziwy wieczny byt to idee
> rzeczywistość materialna jest odbiciem wiecznotrwałych, niezmiennych idei
> zmiana jest złem, ponieważ z każdą zmianą wszystkie rzeczy oddalają się coraz
bardziej od pierwotnych idei
> stałość jest czymś boskim
> świat materialny jest zły, a świat duchowy - jako niezmienny - jest dobry
> idee tworzą hierarchię - najwyższą ideą jest idea dobra, obdarzająca inne idee
bytem i poznawalnością
> świat idei i świat materialny są odseparowane i nawzajem się nie przenikają
> ludzi od reszty świata materialnego odróżnia to, że mają duszę, która pochodzi
wprost ze świata idei
2. Arystotelesa
>chrześcijańska odmiana zwana tomizmem jest do dziś oficjalną filozofią Kościoła
Katolickiego
>trichotomiczny podział nauk: teoretyczne, praktyczne, pojetyczne(wytwórcze)
>nauki teoretyczne są najbardziej wartościowe, a tym samym najwyżej
usytuowane w hierarchii, ze względu na fakt, że opisują wiedzę dla samej wiedzy
>ludzie nie posiadają ukrytej pamięci idealnego świata, lecz cała ich wiedza
pochodzi z doczesnego doświadczenia
>ludzie rodzą się z niezapisanym umysłem, który zapełnia się myślami na skutek
codziennych doświadczeń życiowych
>logika jako metoda porządkowania myślenia według jego formy, a nie treści
>sąd nie może być zarazem prawdziwy i fałszywy (zasada sprzeczności)
>Dusza stanowi formę życia organicznego. Dusza ludzka stała się najdoskonalszą
z form; jedyną, która posiadła zdolność rozumienia świata zewnętrznego i
świadomość samej siebie. Jako najdoskonalsza jest też najbliższa połączenia się z
Bogiem. Dusza jest jednak tylko formą materii, nierozerwalnie z nią związana.
Dusza i ciało człowieka tworzą więc swoistą całość, a nie dwa oddzielne byty
3. Immanuela Kanta
>filozofia krytyczna lub transcendentalna, zakładająca, że podmiot jest
poznawczym warunkiem przedmiotu
>zniesienie opozycji pomiędzy racjonalizmem a empiryzmem
>rewizja dotychczasowych koncepcji w dziedzinie teorii poznania
>czas i przestrzeń są formami, w które zostają wtłoczone nasze wrażenia
zmysłowe
>nasz rozum spekulatywny tworzy idee Boga, duszy i kosmosu
>Obok rozumu spekulatywnego istnieje rozum praktyczny. Jego domeną są
prawdy o charakterze regulatywnym, czyli - innymi słowy - normatywnym
>wolna wola jest konieczna, żeby zasady moralne miały sens
4. Freuda
>koncepcje funkcjonowania umysłu ludzkiego, odrzucające racjonalność ludzkich
wyborów i zachowań na rzecz czynników irracjonalnych i emocjonalnych
>wpływ na nauki o kulturze, religioznawstwo i inne nauki społeczne (Totem i
tabu, Kultura jako źródło cierpień)
>Problematyka seksualności człowieka oraz jej związków z życiem psychicznym
człowieka
>"źródło cierpień" tkwi w samym człowieku, postrzeganym jako istota targana
konfliktem popędu agresji i samozagłady z jednej oraz koniecznością
samozachowania z drugiej strony.
5. Nietschego
> antychrześcijaństwo
>krytyka współczesnej zachodniej kultury oraz sentyment i postulat powrotu do
wartości obecnych w antycznej kulturze greckiej
>sens ma jedynie taka filozofia, którą się przeżywa
>fakty nie istnieją, tylko interpretacje
>Apollińskość jest dążnością do obrazowania świata, tworzenia jego pozoru, który
przesłania prawdę o życiu i przez to pomaga je znosić. Z żywiołu apolińskiego
wyrastają sztuki obrazowe - poezja, malarstwo i rzeźba
>dionizyjskość, żywioł będący istotą życia, dzika nieokreśloność, chaotyczność i
nieokiełznanie
>moralności panów pierwotnym jest pojęcie dobra, pojmowanego jako wszystko,
co wzmaga poczucie mocy jednostki
>Moralność niewolnicza bazuje z kolei na pojęciu zła jako pierwotnym, które
rozumiane jest jako cierpienie i wysiłek
6. Heideggera
>egzystencjalizm
>Artysta jest źródłem dzieła. Dzieło jest źródłem artysty
>Istota bytu ludzkiego zawarta jest w jego egzystencji
>Język jest domem bytu
>Pogodna wiedza jest bramą do wieczności
>Rezygnacja jest gotowością do wejścia w nowy układ
>Sztuka to uruchamianie prawdy
>Zadawanie pytań jest pobożnością myślenia
7. Lyotarda
>poststrukturalizmu
>poststrukturalizmu
>upadek "wielkich metanarracji oświeceniowych": wyzwolenia racjonalnego
podmiotu oraz historii jako rozumnego postępu
KWWS QRWDWHNSOILOR]RILDFHFK\V\VWHPRZILOR]RILF]Q\FK"QRWDWND