background image

UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO W KIELCACH 

WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU 

FIZJOTERAPIA 

Promotor: 
dr Małgorzata Markowska  

KINGA SPARZYŃSKA  

116962 

Wpływ zabiegów fizjoterapeutycznych na 

aktywność fizyczną w zespołach bólowych 

lędźwiowo – krzyżowego odcinka kręgosłupa 

KIELCE 2015 

background image

Zespołami 

bólowymi 

kręgosłupa 

lędźwiowego przyjęto nazywać każdy ból 
zlokalizowany  w  dolnym  segmencie 
kręgosłupa  lub  wywodzący  się  z  tej 
okolicy,  który  może  promieniować  do 
pośladków, do kończyny dolnej po jednej 
lub po obu stronach.  

background image

 
Charakter  bólu  dolnego  odcinka  kręgosłupa  zależy                             
w dużym stopniu od miejsca jego powstania:  

 

Ból 

statyczno 

– 

mięśniowy; 

będący 

następstwem 

długotrwałego bądź też nieprawidłowego obciążenia kręgosłupa 
związanego z przeciążeniami rozciągnięciem jego struktur,  

 

Ból  reflektoryczno  –  mięśniowy;  pojawiający  się  jako  skutek 
odruchowego  napięcia  mięśni  wywołanego  podrażnieniem 
korzeni nerwowych,  

 

Ból oponowy; mający zwykle charakter ostry, występuje przy 
uszkodzeniu lub osteoporozie kręgów,  

 

 Ból  wegetatywny;  wynikający  z  drażnienia  włókien 
sympatycznych.  

background image

Osoba dotknięta bólami kręgosłupa ma problemy 
w wykonywaniu codziennych czynności. Objawy 
bólowe  w  znacznym  stopniu  ograniczają 
sprawność ruchową i wpływają na samopoczucie 
psychiczne.  Często  występuje  ograniczenie 
aktywności 

fizycznej, 

nawracające 

bóle 

spowodowane trudnością w odnalezieniu pozycji 
niebolesnej,  a  także  problemy  w  pracy  i  życiu 
społecznym.  

background image

Cel pracy: 
 
Analiza  wpływu  zabiegów  z  zakresu  fizjoterapii 
na  poprawę  aktywności  fizycznej  u  osób                                              
z  zespołami  bólowymi  lędźwiowo  -  krzyżowego 
odcinka kręgosłupa
 

background image

W niniejszej pracy głównym problemem badawczym jest pytanie :  

W  jakim  stopniu  zmniejszenie  dolegliwości  bólowych  po  zabiegach                       

z  zakresu  fizjoterapii  u  osób  z  zespołami  bólowymi  lędźwiowo  -

krzyżowego  odcinka  kręgosłupa  wpływało  na  poziom  aktywności 

fizycznej?  

Z problemu głównego wynikają następujące problemy szczegółowe

:  

1.  W  jakim  stopniu  związane  są  dolegliwości  bólowe  lędźwiowo  – 

krzyżowego odcinka kręgosłupa ze stylem życia?  

2.  W  jakim  stopniu  zabiegi  fizjoterapeutyczne  wpłynęły  na  obniżenie 

odczuwalnych dolegliwości bólowych kręgosłupa?  

3.  W  jakim  stopniu  efekty  po  zabiegach  z  zakresu  fizjoterapii  wpłynęły  na 

poziom aktywności fizyczną u osób badanych?  

4. W jakim stopniu warunki społeczno – ekonomiczne: wiek, płeć czy rodzaj 

wykonywanej pracy wpłynęły na dolegliwości bólowe kręgosłupa?  

background image

Charakterystyka materiału badawczego  

 

Badanie  przeprowadzono  w  Specjalistycznym  Szpitalu  Ortopedyczno-Rehabilitacyjnym 

„Górka”  im.  dr  Szymona  Starkiewicza  w  Busku  –  Zdroju,  na  Oddziale  Rehabilitacji 
ogólnoustrojowej, podczas turnusu rehabilitacyjnego. Badaniem objęto 60 pacjentów z zespołami 
bólowymi lędźwiowo – krzyżowego odcinka kręgosłupa.  
 

 Największą  grupę  wśród  ankietowanych  stanowiły  osoby  pomiędzy  31  a  40  rokiem  życia  – 

40%. Najmniej liczną grupą były natomiast osoby wieku 61 – 70 lat – 5% całej grupy badawczej.  

 Ważną  kwestią  prowadzonych  badań  było  wykształcenie  oraz  rodzaj  wykonywanej  pracy. 

Najliczniejszą grupę stanowili badani o średnim wykształceniu (55). Najmniejszą zaś grupą byli 
pacjenci z wykształceniem podstawowym (5%).  

Największą  grupę  badanych  stanowili  pracownicy  fizyczni  29  –  48%,  pracę  umysłową 

wykonuje 22 pacjentów (37%), najmniejszą grupą badanych byli pacjenci nieaktywni zawodowo 
-9 ankietowanych – 15% badanej grupy.  

 Zdecydowaną większość stanowiły kobiety 40 – 60%, pozostała część badanych to mężczyźni 

20 – 40% 

background image

PROGRAM  REHABILITACJI: 

 

Kinezyterapia  

Elektroterapia  

Magnetoterapia  

Ultrad

źwięki  

Laseroterapia  

 

 

 

Światłolecznictwo 

Krioterapia 

Masa

ż klasyczny 

Masa

ż wibracyjny  

Masa

ż wirowy 

background image

40

25

29

28

26

18

28

25

14

16

20

22

16

12

19

14

17

18

10

9

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Kinezyterapia

Elektroterapia

Magnetoterapia

Ultradźwięki

Laseroterapia 

Światłolecznictwo

Krioterapia

Masaż klasyczny

Masaż wirowy

Masaż wibracyjny

Kobiety

Mężczyźni 

Ryc. 1. Zabiegi stosowane podczas turnusu rehabilitacyjnego 

Kilka razy w roku

Raz na rok

Raz na kilka lat

Rzadziej

15

12

8

5

6

6

5

3

Kobiety 

Mężczyźni

Ryc. 2. Częstotliwość korzystania z zabiegów 

background image

Metoda Badawcza  

 W przedstawionej pracy wykorzystano najczęściej stosowaną metodę badawczą, 

czyli sondaż diagnostyczny. 

 W niniejszej pracy wykorzystano technikę badawczą w postaci ankiety.  

Przy  gromadzeniu  danych  przydatnych  w  rozwiązaniu  podjętego 
problemu badawczego zastosowano narzędzie badawcze – kwestionariusz 
ankiety 

 Kwestionariusz ankiety wykorzystany w badaniach zawiera 20 pytań z kafeterią 

zamkniętą. 

 Skala VAS - Wizualna Skala Analogowa  - ocena natężenia bólu 

 

Analizując przeprowadzone badania wykorzystano test zgodności chi – 

kwadrat  

Uzyskane  za  pomocą  ankiet  dane  poddano  analizie  i  przedstawiono  w  postaci 

tabel i wykresów.  

background image

WYNIKI BADAŃ: 

7,8

5,1

8,5

6,3

7,3

6,4

5

2,1

5,1

2,9

3,7

2,6

6,4

3,6

6,8

4,6

5,5

4,5

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

w spoczynku 

przed leczeniem

w spoczynku  po 

leczeniu

podczas ruchu 

przed leczeniem

podczas ruchu 

po leczeniu

W chodzeniu 

przed leczniem 

W chodzeniu po 

leczeniu

ska

la 

lu 

 VA

S

Ryc. 3. Porównanie wyników natężenie bólu przed leczeniem i po.  

Porównanie  wyników  na  wykresie  w  spoczynku  pokazuje,  że  po  zastosowaniu 

zabiegów  fizjoterapeutycznych  natężenie  bólu  zmniejsza  się  znacząco  o  prawie  3 

stopnie     z 6,4 do 3,6. 

Podczas  aktywności  fizycznej  (w  ruchu)  natężenie  bólu  także  zmniejsza  się  po 

zastosowaniu zabiegów o 2,2 chociaż jest to zmiana mniejsza.  

W chodzeniu obserwujemy zmniejszenie o 1 w skali VAS. 

background image

0

5

10

15

20

25

Bardzo 

aktywny

Aktywny 

Średnio 

aktywny 

Mało aktywny

Brak 

aktywności 

fizycznej

przed leczeniem

po leczeniu

Ryc. 4. Styl życia przed i po leczeniu 

0

5

10

15

20

25

30

>1h

>30min

>15min

Przed zabiegami

Po zabiegach

Ryc. 5. Czas aktywności fizycznej przed i po leczeniu 

background image

0

5

10

15

20

25

30

Codziennie

3 razy / tydzień

2 razy / tydzień

1 raz / tydzień

Rzadziej

Przed zabiegami

Po zabiegach

Ryc. 6. Częstotliwość uprawiania aktywności fizycznej badanych przed leczeniem                                

i po leczeniu 

 
 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Forma aktywności fizycznej przed i po zabiegach 

Ryc. 7. Forma aktywności fizycznej przed i po leczeniu 

background image

WNIOSKI 

1. Niska aktywność fizyczna oraz bierność w podejmowaniu wysiłku fizycznego  
mogą powodować występowanie schorzeń lędźwiowego odcinka kręgosłupa.  
2.  Zabiegi  fizjoterapeutyczne  w  wyraźnym  stopniu  zmniejszają  natężenie 
występującego bólu w odcinku lędźwiowo krzyżowym co zostało statystycznie 
zbadane. 
3.  Dla  poprawy  stanu  zdrowotnego  pacjentów  wskazana  jest    zwiększona 
aktywność fizyczna.  Badani pacjenci wykazują zmiany w sposobie stylu życia 
w  zakresie  aktywności  fizycznej.  Zwiększa  się  zarówno  intensywność  ,  czas  i 
częstotliwość  ćwiczeń  fizycznych  badanych  osób  co  zostało  zbadane 
statystyczne  
4.  Sytuacja  społeczno-ekonomiczna  w  różnym  stopniu  może  narażać  odcinek 
lędźwiowo  krzyżowy  kręgosłupa,  powodując  nawet  istotne  ograniczenia  w 
codziennym wykonywaniu obowiązków.