Microsoft Word - PHP_t1

Programowanie PHP

Materiały:

1. PHP5, Apache i MySQL. Od podstaw, Helion 2005

2. PHP5. Tworzenie stron WWW. Ćwiczenia praktyczne, Helion 2004

3. PHP w mgnieniu oka, Helion 2005

4. http://www.leon.w-wa.pl/texts/kurs/index.php

5. http://php.webhelp.pl/kursy/php/index.php?roz=php

6. http://kursy.skryptoteka.pl/kurs.php?kurs=php&strona=0

Temat 1. – Przygotowanie środowiska, prezentacja możliwości PHP

Ćwiczenie 1 – instalacja środowiska wytwórczego

1. Proszę zainstalować Easy PHP - http://www.easyphp.org/ - jest to zestaw aplikacji:

- Baza danych MySQL

- Serwer WWW Apacze

- Parser php

2. Proszę zainstalować program HTML-Kit - http://www.chami.com/html-kit/download/

- umożliwiający tworzenie stron internetowych.

3. Proszę sprawdzić możliwości aplikacji.

Ćwiczenie 2 – utworzenie prostych stron php

1. Proszę utworzyć przykładową stronę php

<html>
<head><title>Pierwsza strona w PHP</title></head>

<?php print "Strona w PHP działa!"; ?>
</b>
</body>

</html>

2. Otwórz stronę za pomocą przeglądarki – czy wyświetla się poprawnie?

3. Umieść stronę w katalogu www programu EasyPhp (Apacha).

4. Wpisując w przeglądarkę http://localhostścieżkadostrony sprawdź działanie strony

5. Analogicznie utwórz i sprawdź działanie strony

<html>

   <head>
     <title>Moja druga strona w PHP</title>
   </head>

<body>
Bieżąca data: <? print (Date("l F d, Y")); ?>

</body>
</html>

6. Zapisz wyświetloną stronę (jako html), sprawdź czy kod jest identyczny z

poprzednim.

Ćwiczenie 3 – prezentacja możliwości PHP

1. Dodaj stronę powodującą wyświetlenie formularza

<form >

Twoje imie: <input type="text" name="osoba">

<br/>

</form>

2. Sprawdź, co następuje po kliknięciu na przycisk Powitanie.

3. Przekształć pierwszą linie na

Sprawdź, co następuje po kiknięciu na przycisk Powitanie.

Dodaj kod w odpowiednim skrypcie php

<?php

print "Witaj, ";

$_POST['osoba'];

"!";

5. Sprawdź działanie strony.

6. Spróbuj zmodyfikować stronę i skrypt tak, aby możliwe było wyświetlanie imienia i

nazwiska podawanych w 2 różnych polach tekstowych.

Temat 2. Praca z tekstem, liczbami i zmiennymi

Ćwiczenie 1 – literały i zmienne

1. Sprawdź działanie poniższych literałów dla cudzysłowu podwójnego odpowiednio

wstawiając je w kod.

Literał Znaczenie
\n Nowa

linia

\r Powrót

karetki

\t Tabulator

\\ \
\$ $
\" "

2. Wykorzystując literały utwórz stronę wyświetlającą Twoje dane: imię, nazwisko,

adres, zainteresowania w kolejnych wierszach z odpowiednim odstępem pomiędzy

etykietami a danymi. W cudzysłowie pojedynczym umieść wytłuszczonym drukiem

(<b>tekst</b>) swoje motto życiowe.

3. Spowoduj niewyświetlenie tekstu motta poprzez użycie komentarza - // (dla jednej

linii) lub /* tekst */ (blokowy).

4. Dodaj deklarację zmiennej

$osoba = ”Adam”;

Dodaj instrukcję wyświetlenia tekstu „Mam na imię ” z identyfikatorem zmiennej w

nawiasie zarówno pojedynczym jak i podwójnym. Jaka jest różnica?

5. Dodaj do wcześniejszego tekstu tekst „ a nazwisko Kostrzycki” przy użyciu operatora

łączenia napisów – „.”

Ćwiczenie 2 – wyświetlanie dokumentów

1. Utwórz dokument poprzez instrukcję drukowania

print <<<blokDokumentu

<body bgcolor="#fffed9">
<h1>Śniadanie</h1>
<ul>

<li> Jajecznica na boczku
<li> Sałatka warzywna

<li> Zupa mleczna
</ul>

</body>
</html>

blokDokumentu;

2. Zmodyfikuj dokument, aby wyświetlał listę egzaminów, które będziesz mieć w

bieżącym semestrze.

Ćwiczenie 3 – manipulacja na operatorach

Operatory arytmetyczne

Przykład Nazwa

Wynik

$a + $b

Dodawanie

Suma $a i $b.

$a - $b

Odejmowanie Różnica $a i $b.

$a * $b

Mnożenie

Iloczyn $a i $b.

$a / $b

Dzielenie

Iloraz $a i $b.

$a % $b

Modulo

Reszta z dzielenia $a przez $b.

Operator przypisania

- Podstawowym operatorem przypisania jest symbol '='.

- Wyrażenie $b = 5 oznacza, że zmienna $b przyjmuje wartość równą 5.

- Zmiennej można przypisać także wartość innej zmiennej: $b = 5; $a = $b; - zmienna $a

przyjmie wartość 5.

- Zmiennym można przypisywać nie tylko konkretne wartości, ale też wartości innych

zmiennych, np.:

<?
$nazwa

$inna_nazwa

$trzecia_nazwa

;

- Operator przypisania można łączyć z operatorami arytmetycznymi i operatorem łączenia

ciągów:

Przykład Wynik
$a += 2

Do zmiennej $a dodane zostanie 2

$a -= 2

Od zmiennej $a odjęte zostanie 2

$a *= 2

Zmienna $a zostanie pomnożona przez 2

$a /= 2

Zmienna $a dodane podzielona przez 2

$a %= 2

Zmienna $a przyjmie wartość reszty z dzielenia $a przez 2

$a .= " dalszy ciąg" Do zmiennej $a na końcu dodany zostanie ciąg " dalszy ciąg"

Operatory porównania

- Operatory porównania są niezbędne do korzystania z instrukcji warunkowych

- Jeśli wyrażenie jest spełnione zwracana jest wartość TRUE (prawda - 1) lub FALSE (fałsz

- 0).

Przykład Nazwa

Wynik

$a == $b

Równy

Prawda jeśli $a jest równe $b.

$a ===
$b

Identyczny Prawda

jeśli $a jest równe $b i są tego samego typu.

(tylko PHP4)

$a != $b

Nie równe

Prawda jeśli $a nie jest równe $b.

$a !== $b Nie identyczny

Prawda jeśli $a nie jest równe $b lub nie są tego samego
typu. (tylko PHP4)

$a < $b

Mniejsze

Prawda jeśli $a jest mniejsze niż $b.

$a > $b

Większe Prawda

jeśli $a jest większe niż $b.

$a <= $b

Mniejsze lub
równe

Prawda jeśli $a jest mniejsze lub równe $b.

$a >= $b

Większe lub
równe

Prawda jeśli $a jest większe lub równe $b.

Operator kontroli błędów

- Operator kontroli błędów ('@') powoduje, że wyrażenie, przed którym postawiono ten

znak nie spowoduje wyświetlenia się jakiegokolwiek błędu lub ostrzeżenia.

/* Jeden z najczęstszych błędów SQL (za dużo o jeden apostrof) */

$res

= @

mysql_query

(

"select nazwa, kod from 'lista"

) or

die (

"Zapytanie się nie powiodło: błąd to ''"

);

Operator wywołania

- Operator ten służy do uruchamiania zewnętrznych programów lub poleceń powłoki.

Wystarczy wpisać polecenie pomiędzy znaki odwróconego apostrofu ('`') aby zostało ono

wykonane, np.

$wynik

= `

ls -l /home/

echo

$wynik

;

Po uruchomieniu tego skryptu na komputerze o systemie operacyjnym Linux wyświetlona

zostanie zawartość katalogu /home na serwerze.

Operatory inkrementacji i dekrementacji

- Służą one do zmniejszenia lub zwiększenia wartości danej zmiennej o 1.

- Każdy operator można stosować na 2 sposoby: preinkrementacja/predekrementacja -

najpierw wartość zmiennej zostanie zmieniona, a później zwrócona, lub

postinkrementacji/postdekrementacji - najpierw zostanie zwrócona wartość zmiennej, a

następnie wartość zmiennej zostanie zmieniona.

Przykład Nazwa

Wynik

++$a Preinkrementacja

Zwiększa $a o jeden, a następnie zwraca $a.

$a++

Postinkrementacja Zwraca $a, a następnie zwiększa $a o jeden.

--$a

Predekrementacja

Zmniejsza $a o jeden, po czym zwraca $a.

$a-- Postdekrementacja

Zwraca

$a,

po czym zmniejsza $a o jeden.

Przykład:

echo

"<h3>Postinkrementacja</h3>"

;

echo

"Powinno być 5: "

++ .

"<br>\n"

;

echo

"Powinno być 6: "

"<br>\n"

;

echo

"<h3>Preinkrementacja</h3>"

;

echo

"Powinno być 6: "

. ++

"<br>\n"

;

echo

"Powinno być 6: "

"<br>\n"

;

echo

"<h3>Postdekrementacja</h3>"

;

echo

"Powinno być 5: "

-- .

"<br>\n"

;

echo

"Powinno być 4: "

"<br>\n"

;

echo

"<h3>Predekrementacja</h3>;"

;

echo

"Powinno być 4: "

. --

"<br>\n"

;

echo

"Powinno być 4: "

"<br>;\n"

;

Operatory logiczne

- Operatory logiczne służą do budowania bardziej skomplikowanych instrukcji

warunkowych - do łączenia kilku warunków w jednej instrukcji.

Przykład Nazwa Wynik
$a && $b AND

Prawda, jeśli $a i $b są prawdą

$a || $b

Prawda, jeśli $a lub $b są prawdą

! $a

NOT

Prawda, jeśli $a nie jest prawdą

Operator ciągu

- Operator ciągu ('.' - kropka) służy do łączenia kilku ciągów w jedną całość.

$zmienna1

"Wartość zmiennej \"zmienna2\" to"

;

$zmienna2

;

echo

$zmienna1

" "

$zmienna2

;

// Powinno się wyświetlić:

// "Wartość zmiennej "zmienna2" to 5"

1. Proszę sprawdzić działanie kodu poniżej

<?
$wynik

= `

cmd

echo

$wynik

;

2. Wykorzystując polecenie dir wyświetl informacje o bieżącym katalogu.

3. Proszę sprawdzić działanie kodu dla operatorów inkrementacji i dekrementacji.

4. Proszę napisać kod, który będzie wyliczał przykładowa średnia ocen i ją wypisywał dla

listy kilku przedmiotów.

5. Napisz skrypt powodujący wyświetlenie reszt dzielenia liczby 30 przez kolejne liczby od

10 do 15.

6. Dodaj kod powodujący wyliczenie i wyświetlenie delty dla równania y= 2x

+ 3x + 5

Zgodnie z równaniem delta = b

– 4ac.

Ćwiczenie 4 – manipulacja na napisach

FUNKCJA OPIS

PRZYKŁAD

strlen

Oblicza długość napisu

$NIP_długość = strlen($NIP);

Trim

Zwraca napis bez spacji z przodu i
końca napisu

$NIP = trim($_POST['NIP']);

strcasecmp Pomija wielkość znaków napisu

strcasecmp($_POST['email']

printf

Umożliwia wyświetlanie
przeformatowanego tekstu

$cena = 4; $podatek = 0.075
printf(Koszt dania Zł%.2f', $price *

(1 + $tax));

Jeśli jest użyty w formatowaniu
napisu za pomocą instrukcji

powyżej powoduje wyrównanie
tekstu do prawej

strtolower

Konwertuje napisy na małe litery

print strtolower('Audi, VOLVO,

MERceDES');

strtoupper Konwertuje napisy na duże litery

substr

Umożliwia pobranie fragmentu

napisu

print substr($_POST['login'], 0, 10);

str_replace Umożliwia zamianę fragmentu

napisu

$nowyemail = 'wzr.pl';
print

str_replace('univ.gda.pl',$nowyemail,
'kowalski@univ.gda.pl’);

ucwords

Umożliwia przeformatowanie

tekstu do pisania pierwszych liter

print ucwords(strtolower('MICHAŁ

KUCIAPSKI'));

napisów z dużej a pozostałych z

małej

strstr

Sprawdza, czy jeden ciąg znajduje
się wewnątrz drugiego i zwraca
ciąg od momentu wystąpienia

szukanego ciągu.

<?
$email = "prezydent@polska.pl";
if(strstr($email, "polska")!==False)

echo "Email ma w sobie słowo
'polska'";

strpos

Zwraca pozycję występowania
jednego ciągu w drugim

ereg

Sprawdzania, czy ciąg tekstowy

pasuje do wyrażenia regularnego

if(ereg(".*", $ciag))
echo "Znalazłem!";
?>

eregi

Ignoruje wielkość znaków.

explode

Zwraca tablicę napisów podzieloną

względem podanego jako pierwszy
znak parametru.

$data = "1992/11/19";
$tablica = explode("/", $data);

split

Rozbija tekst za pomocą wyrażeń
regularnych

<?
$tekst = "19/11/1982 01:43:12.10";

$tablica = split("[ /:.]", $tekst);
?>

1. Utwórz stronę walidującą, że wpisany NIP składa się z jedenastu znaków i wypisujący

odpowiedni tekst, wiedząc, że instrukcja sprawdzająca ma postać. Skorzystaj z funkcji

strlen

if (wyrażenie_logiczne)

{

instrukcje

}

2. Zmodyfikuj kod powyżej dodając funkcję trim.

3. Zmodyfikuj stronę dodając pole tekstowe do wpisywania e-mailu. Dodaj kod do skryptu

sprawdzający jego poprawność – czy występuje @ - funkcja strstr.

4. Dodaj kod do skryptu powodujący wyświetlenie nazwy loginu i adresu serwera, np.:

alin

Serwer: test.pl

Funkcje:

strpos, substr

5. Dodaj sprawdzanie czy występuje tekst przed małpą i po niej – funkcja explode.

Zmodyfikuj kod tak, aby wyniki wyeliminować funkcje użyte w punkcie wcześniejszym

(strpos, substr).

6. Dodaj na wstępie strony pole dane osobowe. Zmodyfikuj kod skryptu php tak, aby dane

były wyświetlane zgodnie z konwencją imion i nazwisk – użyj funkcji ucwords.

Ćwiczenie 5 – zmienne

- Nazwy zmiennych zawsze zaczynają się od znaku $.

- Nie jest konieczne deklarowanie zmiennych, tak jak ma to miejsce w wielu innych

językach. Aby stworzyć zmienną wystarczy nadać jej jakąś wartość, np:

$a=7;
$b="Jakiś tekst";
$c=2.654;
$d=0.0

- PHP obecnie obsługuje następujące typy zmiennych:

integer - liczba całkowita

double - liczba rzeczywista

string - tekst

array - tablica

object - złożone zmienne definiowane przez użytkownika

pdfdoc (Tylko przy włączonej obsłudze dokumentów PDF)

pdfinfo (Tylko przy włączonej obsłudze dokumentów PDF)

- Typ zmiennej jest określany automatycznie na podstawie przypisywanej wartości. I tak

w powyższym przykładzie $a ma typ integer, $b ma typ string a $c i $d mają typ

double (0 jest co prawda liczbą całkowitą, ale każda liczba zawierająca kropkę jest

traktowana jako rzeczywista).

$a=3;

$b="Jakaś wartość";
$c="$a, $b";

- Zmienna $c będzie miała wartość "3, Jakaś wartość".

Stałe

- Mogą być definiowane przez użytkownika za pomocą funkcji define(), która

przyjmuje 2 parametry: nazwę stałej i wartość do niej przypisaną

<?
define

(

"STALA"

"Hello world."

);

echo

STALA

;

// Wyświetla "Hello world."

Rzutowanie

- Odbywa się przez podanie nowego typu w nawiasie przed zmienną lub wartością,

której typ chcemy zmienić. Na przykład:

<?
$liczba_calkowita

;

$liczba_rzeczywista

= (real)

$liczba_calkowita

;

Dozwolone typy rzutowań:

(int), (integer) - rzutuj do typu całkowitego
(real), (double), (float) - rzutuj do typu rzeczywistego
(string) - rzutuj do ciągu
(array) - rzutuj do tablicy
(object) - rzutuj do obiektu

Ustawienie typu

- Sposobem, trwałym, na ustawienie typu zmiennej jest użycie funkcji settype. Funkcja

ta pobiera 2 argumenty. Pierwszym jest nazwa zmiennej do ustalenia typu, a drugim

ciąg określający nowy typ zmiennej. Te typy to:

"integer"

"double"

"string"

"array"

"object"

- Funkcja zwraca wartość "true”, gdy wszystko poszło pomyślnie. W przeciwnym razie

zwracana jest wartość "false".

$zmienna = 10.3;
echo " <br> $zmienna"; // Wyświetlona wartość to "10.3"

settype($zmienna, "integer");
echo " <br> $zmienna"; // Wyświetlona wartość to "10"
?>

1. Do strony tworzonej wcześniej dodaj kod powodujący wyświetlenie jej tytułu „Tytuł

pobrany ze zmiennej” (tag <title>) przechowywanego w odpowiedniej zmiennej.

Temat 3 – Sterowanie przebiegiem programu

Ćwiczenie 1 – instrukcja warunkowa

- Używa się jej do wykonania pewnej instrukcji (lub bloku instrukcji), ale tylko w

pewnych okolicznościach - zostanie spełniony określony warunek lub cały zestaw

warunków.

- Składnia instrukcji warunkowej:

if(

wyrażenie_warunkowe

)

instrukcja wykonywana jeśli spełniony zostanie warunek

else if(

inne_wyrażenie_warunkowe

)

instrukcja wykonywana jeśli spełniony zostanie drugi warunek

pierwszy nie

else

instrukcja wykonywana jeśli nie zostanie spełniony żaden z warunków

- Wyrażeniem warunkowym jest dowolne wyrażenie, które zwraca wartość, czyli wszystkie

zmienne, wyrażenia logiczne, funkcje itp. Za spełniony warunek uznawana jest wartość

większa od zera.

;

if(

)

echo

"$a jest większe od $b"

;

else if(

)

echo

"$b jest większe od $c"

;

else

echo

"$c jest większe od $a i $b"

;

if(

)

echo

"Zmienna $a ma wartość większą od zera"

;

- Jeśli chcemy, aby po sprawdzeniu warunku wykonane zostało nie jedno, ale kilka poleceń,

to te polecenia trzeba ująć w nawiasy klamrowe. Bez tego warunkiem objęta by była tylko

jedna instrukcja po instrukcji if.

- Instrukcje warunkowe mogą być zagnieżdżane wewnątrz siebie:

;

if(

){

echo

"$a jest większe od $b"

;

if(

)

echo

" i od $c"

;

// Powinien zostać wyświetlony napis "6 jest większe

od 5 i od 1"

}

- Instrukcje warunkowe mogą być złożone dzięki wykorzystaniu operatorów logicznych

<?
$a

;

if( (

) &&

// Nawiasy klamrowe nie są potrzebne - to

)

// 2 linie ale jedna instrukcja

echo

'Zmienna $a jest większa od $b a zmienna $d jest równa $e, '

'więc ten tekst pokaże się.'

;

// Taka konstrukcja jest dozwolona

1. Przekształć skrypt dla średniej ocen, aby w zależności od jej wartości wypisywał, jakiej

wysokości należy się stypendium.

2. Dodaj kod do skryptu wyliczającego deltę, aby w zależności od warunków wypisywane

było ile rozwiązań posiada równanie:

Warunki

Ilość rozwiązań

a ≠0
∆ >0

2 rozwiązania

a ≠0
∆ =0

1 rozwiązanie

a ≠0
∆ <0

0 rozwiązań

3. Dodaj stronę, która będzie posiadała odpowiednie pola do wpisania wartości przy

współczynnikach i zmodyfikuj skrypt, aby obsługiwał tą stronę.

4. Przekształć skrypt odnoszący się do wyliczania ceny za obiad, tak, aby dla zamówień

powyżej 50 złotych rabat wynosił 3% a napiwek 8%.

Ćwiczenie 2 – instrukcja wyboru

- Składnia switch jest instrukcją warunkową, ale jedną zmienną można porównać

nie z jedną wartością, ale z kilkoma

- Nie można konstruować złożonych warunków - możliwe jest tylko proste

porównywanie

- Składnia:

switch(

$zmienna

){

case

'wartość1'

...

instrukcje

...

break;
case

'wartość2'

...

instrukcje

...

break;
default:

...

instrukcje

...

}

- Instrukcje zawarte po identyfikatorze "default" wykonywane są jeśli zmienna

$zmienna nie przyjęła wartości "wartość1" i "wartość2" (dla tego przykładu).

- Instrukcje są przetwarzane linia po linii. Parser przechodzi do pierwszej linii

"case" pasującej do zmiennej. Następnie przetwarzane są wszystkie linie wewnątrz

nawiasów klamrowych aż do napotkania instrukcji break - nawet, jeśli po drodze

znajdują się instrukcje "case".

<?
$i

;

switch(

){

case

echo

"Zmienna $i jest mniejsza bądź równa od trzech\n"

;

break;

case

echo

"Zmienna $i jest równa cztery\n"

;

break;
default:

echo

"Zmienna $i jest większa od czterech\n"

;

}

1. Napisz program zawierający pole do wpisania komendy i skrypt, który powoduje

wyświetlenie tekstu, że jeśli odpowiednio wpisane zostało:

1 – „Wprowadzenie zamówienia”

2 - „Realizacja zamówienia”

3 - „Modyfikacja zamówienia”

4 – „Usuniecie zamówienia”

inne - „Brak takiego polecenia”

Ćwiczenie 3 – Pętle

Pętla FOR

- Umożliwia wielokrotne wykonanie określonych instrukcji

- Składnia:

for(

inicjalizacja zmiennych

;

sprawdzenie warunku

;

modyfikacja zmiennych

)

{

blok wyrażeń

}

- 3 wyrażenia jako parametry:

• inicjalizacja zmiennych, czyli ustawienie początkowych wartości dla zmiennych

kontrolujących pętlę,

• sprawdzenie warunku, czyli wyrażenie logiczne kontrolujące pętlę - pętla będzie

wykonywana dopóki ten warunek jest prawdziwy,

• modyfikacja zmiennych kontrolujących pętlę - bez tego pętla będzie wykonywała

się w nieskończoność.

for(

;

++ )

echo

"<br>"

;

Pętla while

- Jest wykorzystywana w sytuacjach, kiedy niezbędne jest wykonywanie jakiejś operacji

dopóki nie zostanie spełniony warunek.

- Składnia:

while(

warunek

){

...

instrukcje

...

}

- Dla wcześniejszego przykładu z pętlą for równoważne zapisanie pętli:

;

while(

){

echo

"<BR>"

;

++;

}

Pętla do...while

- Odmiana pętli while.

- Różni się tym, że polecenia zawarte w pętli będą przynajmniej raz wykonane - w

przypadku pętli while tak być nie musi.

- Składnia:

do{
...

instrukcje

...

}while(

warunek

);

Przerywanie wykonań pętli

- Czasem zachodzi potrzeba przerwania danej iteracji (powtórzenia) pętli i przejścia do

następnej iteracji. Z pomocą wtedy przychodzi instrukcja continue. Wystarczy wstawić ją

w odpowiednie miejsce wewnątrz pętli.

- Przykład :

for(

;

100

;

++) {

if(

)

continue;

echo

" "

;

}

Po uruchomieniu powyższego przykładu powinniśmy zobaczyć liczby parzyste od 1 do 100.

Równoważny zapis bez continue:

for(

;

100

;

++) {

if(

)

echo

" "

;

}

- Istnieje też polecenie, które powoduje całkowite wyjście z pętli - nie tylko z bieżącej

iteracji. To polecenie to brake. Załóżmy, że zmienna $nazwa to zmienna podana z

formularza:

for(

;

++) {

if(

)

echo

" "

;

if(

$nazwa

"Test1"

)

break;

}

1. Za pomocą skryptu php utwórz 10-elementową listę wyboru: Samochód 1, Samochód

2…, itd.

2. Napisz program, który wypisuje tabele temperatur dla temperatur od -30 do 30,

zwiększając, co 3 wartości dla Fahrenheita i Celsiusza – użyj pętli for

Celciusz = (Fahrenheit – 32) * 5 / 9

3. Przekształć program na pętlę while.

4. Napisz konwersję w drugą stronę.