background image

28.11.2012

Teoria kultury

770r. p.n.e. – rozwój szkół filozoficznych

 Konfucjanizm (duże znaczenie kultury i człowieka)
 Taoizm 

Chińskie religie & systemy filozoficzne

Ji dzink = Yijing – księga przemian, dzieło Fuxi (mitologiczny 
władca Chin)

Sheng ren – źródłowy przekaz żyjących w starożytności mędrców.

Shiyi – komentarz do Yijing

Mędrzec – człowiek, który uważnie słucha świata, rozumie go i 
naucza ludzi.

Źródło mądrości – wynika z obserwowania świata. 

III w. n. e. – pierwszy mit kosmogeniczny

Świat jest całością, poza którą nic nie ma.
Postanowienie miało związek z odkrywaniem czegoś przez mędrca i 
NAZWANE.

Zasada przeciwieństw (nie sprzeczności)

Niebo – to co jest powyżej – Shang – Qian
Ziemia – to co jest poniżej – Xia – Kun

Wszystko w świecie ma swoje dopełniające przeciwieństwo. 

Z dwubiegunowości wynika dynamiczność. Przeciwności, które nie 
mogą bez siebie istnieć, stale przechodzą w siebie. 

Jedyne co jest w świecie niezmienne = zmienność. 

Jang

Jing

Oświetlony jeden

zacieniony drugi

Grzbiet góry

brzeg góry

Przemiany w ramach przeciwieństw = przemiany w tym co żywe

Kosmiczna hierarchia – każdy byt ma swoje miejsce (poniżej i 
powyżej czegoś) 

Stosunek części do całości:
Jakie części składają się na mnie i czego ja jestem częścią.

background image

Konfucjanizm – wen = kultura

Wen żen – człowiek cywilizowany

Być człowiekiem to żyć w kulturze. 

Taoizm – zły wpływ kultury na człowieka. 

Świat kultury także ma hierarchie (poniżej, powyżej).

Konfucjanizm – pragmatyczne zajmowanie się tym co najbliższe. 

Brak zainteresowania się metafizyką. 

Najbliższa człowiekowi jest rodzina. 
System działa poprawnie, jeżeli jednostki są dobre i poukładane. 
System źle działa, kiedy jednostki są wadliwe. 

Harmonijne działania w rodzinie, przekładają się na harmonie w 
państwie. 

TE:

 Żem – humanitarny stosunek do ludzi
 Ji – prawo i sprawiedliwość
 Ksiao – miłość dzieci do rodziców
 Ci – miłość rodziców do dzieci
 Zi – szczerość i zaufanie
 Jo – lokalność (dio)
 Ti – dzieci darzą szacunkiem starsze rodzeństwo

Kultura konfucjańska oparta jest na wstydzie. To co wypada i to co 
budzi wstyd. 

Szkoła Nuncjusza – umiejętności wrodzone w umysł. 

Szkoła szun zi – człowiek jest z natury zły, do TE dochodzi przez 
wysiłek.