Chemia i środowisko 

Wiele osób uważa chemię jak i przemysł chemiczny za szkodliwy dla środowiska 
naturalnego. Jednakże wiele z nowych rozwiązań czy też odkrycia naukowe w dziedzinie 

chemii pomagają nam tworzyć materiały i rozwiązania bardziej przyjazne 

środowisku. Badania naukowe w obszarze biologii i chemii pokazały, że procesy 

przemysłowe w chemii jak i w petrochemii mogłyby odgrywać istotną rolę w 

znajdowaniu rozwiązań dotyczących problemów środowiska naturalnego, 

takich jak m.in. zmiany klimatyczne, zarządzanie odpadami, recykling, 

efektywne wykorzystanie energii. Gdyby nie chemicy, być może nigdy nie 

poznalibyśmy odpowiedzi na te pytania. Jednak, aby można było 

zastosować alternatywne rozwiązania musiały zajść ogromne zmiany, 

które mają miejsce w dalszym ciągu. 
Chemicy pracują obecnie nad nowymi metodami, które są bardziej 

zrównoważone i bardziej przyjazne środowisku, jednocześnie 

pozwalając na utrzymanie wysokiego poziomu rozwoju gospodarki i 

przemysłu. Oto niektóre przykłady takich działań:

1

 

Odnawialn

e źródła energii 

Odnawialne źródła energii (OZE) są ostatnio coraz częściej wykorzystywane. Główną 
przyczyną tej rosnącej popularności jest nieszkodliwość OZE dla środowiska i ich 
niewyczerpywalność. Cechy te odróżniają je od źródeł konwencjonalnych, których 
eksploatacja jest główną przyczyną niepokojących zmian klimatu, i których światowe zasoby 
prędzej czy później zostaną całkowicie wyczerpane. Perspektywa wyczerpania się wszystkich 
tych surowców, jak również szkody, powodowane w środowisku 
przez ich wykorzystywanie, sprawiają, że ludzie już teraz 
poszukują alternatyw.

2

 

Turbiny paliwowe i panele słoneczne 

Stworzone zostały z materiałów wytworzonych przez przemysł 
chemiczny. Skrzydła turbin wiatrowych w dużym stopniu zostały 
wymienione na skrzydła zbudowane z poliestru wzmocnionego 
włóknami szklanymi, dzięki czemu turbiny mogą stawiać czoła nawet najtrudniejszym 
warunkom klimatycznym.  

Efektywne wykorzystanie energii 

Zużycie energii jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zmianę 
klimatyczną. Większość energii, którą używamy, pochodzi z paliw kopalnianych, co oznacza, 
że za każdym razem, kiedy ogrzewamy nasze mieszkanie lub oglądamy telewizję, emitujemy 
dwutlenek węgla (CO2). Dlatego każdy z nas może dokonać pozytywnej zmiany dla klimatu 
poprzez najbardziej efektywne wykorzystanie energii w życiu codziennym. 

Nowe technologie oświetlenia

 

 

Są to technologie, które produkują światło zużywając mniejsze ilości energii 
(takie jak Organiczne Diody Emitujące Światło - OLEDS). Diody OLED oferują 
jeszcze bardziej przekonujące korzyści. W przeciwieństwie do 
konwencjonalnych żarówek żarnikowych, nie stają się gorące w czasie emisji 
światła i w konsekwencji następuje mniejsza utrata energii na drodze 
wypromieniowania ciepła. Wyniki laboratoryjne pokazują, że nowe diody OLED 

są pięciokrotnie bardziej skuteczne niż żarówki żarnikowe i do 50% bardziej wydajne w 
porównaniu ze standardowymi lampami niskoenergetycznymi. Diody OLED zużywają dużo 
mniej energii niż standardowe źródła światła, dlatego konsumenci będą mogli obniżyć 
wydatki związane z opłatami za elektryczność.

3

 

Ogniwa paliwowe 

Gdy wykorzystywane są do zasilania samochodów czy motorów, wodorowe ogniwa 
paliwowe zamiast wytwarzania szkodliwych oparów produkują wodę w postaci pary wodnej. 

Biopaliwa 

Transport paliw będących pochodnymi biomasy. Szeroki wachlarz produktów, z których 
otrzymywana jest biomasa, do których zaliczyć można trzcinę cukrową, pestki winogron, 
kukurydzę, słomę, odpadki zwierzęce i rolnicze, które mogą zostać przetworzone w paliwa 
wykorzystywane w transporcie. 
Dzięki zastosowaniu biopaliw możliwe jest zmniejszenie importu i zużycia ropy, co wpływa 
korzystnie nie tylko na gospodarkę kraju, ale również ma znaczenie dla ekologii. Spalanie 
biomasy nie powoduje, bowiem emisji tak dużej ilości szkodliwych pierwiastków, jak to ma 
miejsce podczas spalania innych paliw. Nie produkuje się też przy tej okazji dodatkowego 
dwutlenku węgla, ponieważ dwutlenek węgla wydzielający się przy spalaniu biomasy został 
wytworzony w biosferze uwięziony w biomasie.

4

 

Bioplastiki 

Produkcja materiałów z plastiku przy wykorzystaniu produktów naturalnych, takich jak np. 
rośliny, które podlegają następnie biodegradacji. Biomateriały zastępują też plastikowe 
tworzywa służce do wykończenia wnętrz samochodów. Już niedługo bioplastiki pojawia się 
także wewnątrz urządzeń elektronicznych. Prawdziwa biorewolucja dokona się jednak w 
wytwarzanych z ropopochodnego polietylenu plastikowych opakowaniach, które nie ulegają 
biodegradacji. Plastikowe torebki rozkładają się nawet 400 lat. Większość po jednorazowym 
zużyciu zalega na wysypiskach śmieci. Rozwiązaniem problemu mogą okazać się właśnie 
bioplastiki, na przykład mirel, który w przyszłym roku ma trafić na rynek. Nowe tworzywo 
rozkłada się w ciągu zaledwie kilku dni dzięki mikroorganizmom żyjącym w odpadach 
organicznych.

5

  

                       

 

                                                 

1

 Chemia i środowisko: szansa czy przeszkoda?, Xperimania. Od molekuł do materiałów. (pobrano dnia 

27.04.2010) 

2

 Odnawialne źródła energii,Biomasa.org, 

http://www.biomasa.org/index.php?d=artykul&kat=67&art=66

  

3

 Dioda elektroluminescencyjna, Dom z ogrodem, 

http://www.domzogrodem.pl/index.php/dom/owietlenie/3-

dioda-elektroluminescencyjna.html

    (pobrano dnia 27.04.2010) 

4

 Po co i z czego produkujemy biopaliwa?, Biopaliwa, http://www.biopaliwa.org/po-co-i-z-czego-produkujemy-

biopaliwa/ (pobrano dnia 27.04.2010) 

5

 Paweł Górecki Naturalne tworzywa sztuczne., Newsweek Polska,12.11.2007, rubryka: Nauka , strona: 74