Wykład 1 

Ergon (gr.) – praca, czyn 

Nomos (gr.) – zasada, wiedza, prawo 

1857 – W. Jastrzębowski – 1 użycie słowa ergonomia 

 

                     Człowiek  elementy pracy 

Zapewnienie człowiekowi: higieny pracy, bezpieczeostwa, komfortu, eliminacja zagrożeo = zwiększa 
się wydajnośd i wysokośd sprawności procesu produkcji 

Zadania ergonomii wyrobów: 



 

dostosowanie obiektów do wymiarów i kształtów człowieka, 



 

zapewnienie funkcjonalności obiektu technicznego, 



 

zapewnienie bezpieczeostwa i komfortu użytkowania, 



 

eliminacja negatywnego wpływu wyrobu na warunki środowiska człowieka, 



 

dbałośd o estetykę kształtów i barw obiektu technicznego 

Zadanie ergonomii warunków pracy: 



 

wykonywanie pomiarów oraz określanie dopuszczalnych wartości (norm) intensywności 
czynników tworzących fizyczne, biologiczne i chemiczne środowiska pracy, 



 

określanie wpływu tych czynników na człowieka na drodze badao diagnostycznych i 
prospektywnych, 



 

określanie sposobów eliminacji uciążliwości i zagrożeo powodowanych przez czynniki 
środowiskowe oraz realizacja projektów korygujących warunki pracy 

Wykład 2 

Fizjologia pracy – bada biologiczne zjawiska zachodzące w czasie pracy (zmęczenie, wydatek 
energetyczny) 
Higiena pracy – optymalizacja środowiska w celu zmniejszenia szansy wypadku i wystąpienia chorób 
zawodowych 
Psychologia pracy – przystosowanie człowieka do pracy 
Organizacja pracy – badania metod pracy, zasady ekonomii ruchu 
Antropometria – metody pomiarów ludzkiego ciała 
Biomechanika – badania właściwości mechanicznych człowieka 
Medycyna pracy – profilaktyka i leczenie chorób zawodowych 
Pedagogika pracy – metody kształcenia i podnoszenia kwalifikacji 
 
 
 
 

Definicja ergonomii: 
Interdyscyplinarna nauka zajmująca się przystosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska i warunków 
pracy do anatomicznych i psychofizycznych cech człowieka, zapewniając sprawne, wydajne i 
bezpieczne wykonanie  przez niego pracy, przy stosunkowo niskim koście. 
 



 

przeprowadzanie analizy relacji między pracownikiem a pozostałymi elementami, 



 

stawia diagnozę dotyczącą stanu, przyczyny, znaczenia i rozwoju, 



 

określa sposoby systemowe, syntetyczne projekty rozwiązao optymalnych 

 
Rozwój ergonomii : 



 

początek wytwarzania narzędzi  (człowiek wytwarza narzędzia sam dla siebie – jest wstanie 
określid własne ograniczenia – tworzy narzędzia przystosowane tylko dla samego siebie), 



 

powstanie produkcja rzemieślnicza (zaczyna narastad dystans między wytwórca a 
użytkownikiem, coraz ciężej zrobid narzędzia idealnie dostosowane do danej osoby) 



 

rewolucja przemysłowa (produkcja masowa, całkowity brak kontaktu między wytwórcą a 
odbiorcom): 
-podział procesu pracy na coraz węższe zadania, 
-przydzielanie zadao odpowiednio dobranym i przeszkolonym pracownikom. 

 
F. Taylor 1908 – „zależności między wielkością łopaty, masą ładunku, siła robotnika a wydajnością 
pracy” 
Twórca „tayloryzmu” – 1 naukowy system organizacji pracy 



 

dobór do danej pracy ludzi najsprawniejszych, 



 

starannie opracowane, sztywne algorytmy pracy, 



 

stosowanie silnych bodźców ekonomicznych dla pracowników najwydajniejszych przy 
jednoczesnym eliminowaniu osób nie spełniających norm  

Założenia „tayloryzmu” nie przyniosły wzrostu ekonomicznego, a wręcz przeciwnie. Powodem tego 
stanu rzeczy było złe określenie norm, które były ustalone na podstawie osób najlepiej 
przystosowanych do danego stanowiska, co nie miało przełożenia na biologiczne cechy człowieka - na 
podstawie krzywej Gaussa można określid, że najwięcej jest osób „średnich” a nie „najlepszych” 
 
1949 – powstaje w Wielkiej Brytanii Naukowe Towarzystwo Ergonomiczne 
1961 – powstaje Międzynarodowe Stowarzyszenie Ergonomiczne (IEA) 
1977 – powstaje Polskie Towarzystwo Ergonomiczne (PTErg) członek IEA