Fotograf_313[05]_O1.02

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

mgr

MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ

Grażyna Jezierska

Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce
w realizacji zadań zawodowych

313[05].

O1.02

Poradnik dla nauczyciela

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Sztuka i rozwój fotografii

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Elementy wiedzy o sztuce

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Podstawy rysunku technicznego i liternictwa

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Rysunek odręczny

5.4.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu kolejny „Poradnik dla nauczyciela”, który będzie pomocny

w organizowaniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie fotograf. Dotyczy on
realizacji jednostki modułowej 313[05].O1.02 - „Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce
w realizacji zadań zawodowych”, która jest składnikiem modułu „podstawy procesów
technologicznych” – 313[05].O1

Należy zapoznać się z treścią rozdziału Wprowadzenie, ponieważ umożliwi to Państwu

skuteczne korzystanie z poradnika i osiągnięcie sukcesu w realizacji jednostki modułowej
„Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych” dla zawodu
Fotograf 313[05] (pozycja 2 w załączonej tabeli).

Zawód: Fotograf 313[05]
Lp.

Kod

Nazwa jednostki modułowej w programie nauczania dla zawodu

313[05].O1.01

Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz
ochrony środowiska

313[05].O1.02

Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych

313[05].O1.03

Posługiwanie się terminologią zawodową

313[05].O1.04

Rozróżnianie materiałów fotograficznych

313[05].O1.05

Magazynowanie i przechowywanie materiałów fotograficznych

313[05].O1.06

Wykonywanie podstawowych czynności fotograficznych

313[05].Z1.01

Organizowanie stanowiska pracy

313[05].Z1.02

Dobieranie sprzętu i materiałów do wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.03

Przygotowywanie roztworów do chemicznej obróbki materiałów fotograficznych

10.

313[05].Z1.04

Wykonywanie prac fotograficznych metodami tradycyjnymi i technikami cyfrowymi

11.

313[05].Z1.05

Wykonywanie zdjęć portretowych

12.

313[05].Z1.06

Wykonywanie zdjęć plenerowych

13.

313[05].Z1.07

Wykonywanie zdjęć architektonicznych

14.

313[05].Z1.08

Wykonywanie zdjęć reportażowych

15.

313[05].Z1.09

Wykonywanie zdjęć reklamowych

16.

313[05].Z1.10

Wykonywanie zdjęć technicznych

Poradnik składa się z sześciu części: Wymagania wstępne, Cele kształcenia,

Scenariusze zajęć, Ćwiczenia, Sprawdzian osiągnięć, Literatura.

W części Wymagania wstępne, określono katalog podstawowych umiejętności, które

uczeń powinien  posiadać  przez  przystąpieniem  do  realizacji  niniejszej  jednostki  modułowej.
Jeśli  po  analizie  uznacie  Państwo,  że  któreś  z  umiejętności  nie  są  dostatecznie  przez  ucznia
opanowane,  wówczas  uczeń  powinien  ponownie  przestudiować  materiał  nauczania  zawarty
w poradnikach z poprzednich jednostek modułowych.

W części Cele kształcenia znajduje się wykaz umiejętności, które uczeń będzie posiadał

po zakończeniu realizacji materiału nauczania zawartego w poradniku. W ocenie, czy
rzeczywiście takie umiejętności uczeń opanował, pomoże Państwu załączony w poradniku
sprawdzian osiągnięć.

Przykładowe Scenariusze zajęć są szczegółową propozycję przeprowadzenia lekcji

w ramach realizacji materiału nauczania dla jednostki modułowej.

W części Ćwiczenia znajdą Państwo propozycje ćwiczeń będących praktycznym

zastosowaniem wiadomości z zakresu materiału nauczania przewidzianego dla tej jednostki
modułowej.

Każde z ćwiczeń zawartych w poradniku opisane jest w formie polecenia, co należy

wykonać. Natomiast uszczegółowieniem tego polecenia jest lista działań (czynności)
określająca Sposób wykonania ćwiczenia. Ćwiczenia mogą być realizowane indywidualnie
lub w 2-5 osobowych zespołach, w grupach ćwiczeniowych nie większych niż 15 osób.

Ponadto każde z ćwiczeń zawiera Wskazówki do realizacji poszczególnych ćwiczeń.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Składnikiem opisu każdego z ćwiczeń jest Lista środków dydaktycznych niezbędnych

do prawidłowego wykonania ćwiczenia oraz zalecone metody nauczania – uczenia się.

Kolejna część poradnika to Sprawdzian osiągnięć, który umożliwi sprawdzenie poziomu

wiadomości  i  umiejętności  ucznia  po  zakończeniu  realizacji  programu  danej  jednostki
modułowej. Składa się on z testu teoretycznego oraz z testu typu próba pracy.. Pozytywnie
rozwiązane przez ucznia sprawdziany osiągnięć oraz załączony do oceny w formie „portfolio”
efekt  realizacji  ćwiczeń,  stanowił  będzie  dowód,  że  uczeń  potrafi  zrealizować  zadanie
zawodowe,  polegające  na  zastosowaniu  elementów  wiedzy  o  sztuce  w  realizacji  zadań
zawodowych. W przypadku sprawdzianu osiągnięć uczeń powinien wiedzieć, że ma on formę
testu  podobnego  do  tych,  jakie  występują  w  egzaminie  zewnętrznym  dla  potwierdzenia
kwalifikacji  w  zawodzie.  Dlatego  też,  istotne  jest  to,  aby  nabrał  wprawy  w  rozwiązywaniu
tego typu testów. Co z pewnością będzie procentować w przypadku egzaminu zewnętrznego.

W celu poszerzenia i pogłębienia posiadanej wiedzy z zakresu tej jednostki modułowej,

nauczyciel, może skorzystać z listy materiałów źródłowych zamieszczonych w części
poradnika nazwanej Literatura. Zestaw ten powinien być dostępny w zbiorach biblioteki
szkolnej lub innych bibliotekach publicznych. Wiele cennych i ciekawych informacji możecie
również pozyskać Państwo z zasobów internetowych.

Bezpieczeństwo i higiena pracy.
W trakcie realizacji ćwiczeń należy zwrócić szczególną uwagę na przestrzeganie

regulaminów, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz instrukcji przeciwpożarowych
wynikających z prowadzonych prac. Przepisy te uczeń poznał już wcześniej, a niektóre pozna
w trakcie nauki. W czasie pracy zwróćcie Państwo uwagę na dbałość o ochronę środowiska
naturalnego.

Należy pamiętać, że uzupełnieniem tego poradnika jest „Poradnik dla ucznia”, w którym

między innymi zamieszczono materiał nauczania, stanowiący podbudowę do realizacji
ćwiczeń.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

313[05].O1

Podstawy procesów

technologicznych

313[05].O1.01

Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa

i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej

oraz ochrony środowiska

313[05].O1.02

Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce

w realizacji zadań zawodowych

313[05].O1.03

Posługiwanie się terminologią

zawodową

313[05].O1.05

Magazynowanie i przechowywanie

materiałów fotograficznych

313[05].O1.04

Rozróżnianie materiałów

fotograficznych

313[05].O1.06

Wykonywanie podstawowych

czynności fotograficznych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

rozróżniać, jakie elementy zachowania człowieka należą do sfery jego natury, a jakie
zalicza się do zachowań kulturowych,

−

znać klasyfikację barw,

−

stosować określone kompozycje w celu wywołania odpowiedniego wrażenia,

−

zrealizować kompozycję na płaszczyźnie zgodnie z poleceniem,

−

objaśniać cechy charakterystyczne plamy,

−

rozróżniać obraz zbudowany linearnie i za pomocą plamy barwnej,

−

określać, co to jest perspektywa w obrazie,

−

precyzować problem iluzji przestrzeni w obrazie,

−

współpracować bezkonfliktowo nad wspólnym dziełem,

−

opisać własną pracę,

−

zastosować właściwą, uproszczoną formę rysunku, oddającą charakter elementu sztuki,
jaki chce wyrazić, mając określone umiejętności plastyczne,

−

wymieniać elementy budujące nastrój w dziele sztuki: światło, ruch, ukazanie przestrzeni,

−

uzasadniać, jak sposób ekspozycji wpływa na odbiór dzieła

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

posłużyć się podstawową wiedzą z zakresu historii sztuki z uwzględnieniem przemian
i rozwoju fotografii,

−

sformułować i zastosować środki wyrazu plastycznego w różnych kompozycjach obrazu
i kompozycjach przestrzennych,

−

zastosować podstawowe układy kompozycyjne w projektowaniu i wykonywaniu
ćwiczeń,

−

zastosować zasady światłocienia i zmiany obrazu przy zmieniającym się oświetleniu,

−

wprowadzić zasady kompozycji układów literniczych,

−

stosować rodzaje krojów pisma,

−

rozróżniać i stosować różne perspektywy utworzone w rysunku, obrazach malarskich czy
fotograficznych,

−

wykazywać cechy barw: jasność, jakość i nasycenie,

−

wprowadzać mieszanie barw,

−

rozróżniać barwy i oddziaływanie barw na człowieka,

−

zastosować mocne punkty, złoty podział, linie wiążące i punkty węzłowe kompozycji,

−

formułować wartości artystyczne i oceny estetyczne oraz kryteria ocen,

−

tworzyć formalną analizę obrazu,

−

odczytać rysunki techniczne, odręczne i szkice,

−

sporządzać rysunki techniczne,

−

wykonywać graficzne czynności manualne niezbędne przy sporządzaniu różnych typów
rysunków /działania na płaszczyźnie-ćwiczenia praktyczne: rysować, malować,
manipulować, konstruować/,

−

skupiać uwagę na indywidualnej pracy,

−

wykonywać samodzielnie ćwiczenia praktyczne z rysunku i malarstwa.

−

praktycznie wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu zagadnień kompozycyjnych
i estetycznych przy organizacji i realizacji wystaw plastycznych i fotograficznych prac
w sali lekcyjnej, na korytarzy czy galerii szkolnej,

−

organizować i zabezpieczać swój warsztat pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć nr 1

Osoba prowadząca …………………………………….………….
Modułowy program nauczania: Fotograf 313[05]
Moduł: Podstawy procesów technologicznych 313[05].O1
Jednostka modułowa: Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań

zawodowych 313[05].O1.02

Temat: Wykonaj na płaszczyźnie kompozycję rytmiczną i arytmiczną.

Cel ogólny: poznanie zagadnień kompozycji rytmicznej i arytmicznej oraz ich wykonanie

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

sformułować i zastosować środki wyrazu plastycznego /plama, kreska, barwa, kształt/,

−

dokonać analizy elementów wchodzących w skład kompozycji plastycznej,

−

określić rodzaje kompozycji zastosowane przy realizacji kompozycji plastycznych,

−

skupiać uwagę na indywidualnej pracy,

−

wykonywać samodzielnie ćwiczenia praktyczne z rysunku,

−

organizować i zabezpieczać swój warsztat pracy,

Metody nauczania-uczenia się:

−

film dydaktyczny,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz konfrontacyjny.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca indywidualna,

−

nie więcej niż 15 osób w grupie,

−

ćwiczenia praktyczne.

Czas: 180 min

Środki dydaktyczne:

−

odtwarzacz video , film dydaktyczny „Zrozumieć piękno” – 52 min,

−

próbki różnych papierów pakowych (okazjonalne i dekoracyjne),

−

próbki tkanin,

−

przykłady polskiej sztuki ludowej (reprodukcje),

−

wybrane fotografie (dotyczące rytmu w przyrodzie i rzeczywistości wytworzonej przez
człowieka),

−

dwie kartki formatu A-4,

−

kredki świecowe (pastele),

−

plansze podkładowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg zajęć:
1.  Wprowadzenie – nauczyciel przedstawia cel zajęć.
2.  Nauczyciel przedstawia w ogólne zagadnienia kompozycji obrazu.
3.  Prezentacja filmu „Zrozumieć piękno”.
4.  Nauczyciel  dokonuje  prezentacji    kompozycji  rytmicznej  i  innych  rodzajów  kompozycji

na przykładach.

5. Nauczyciel animuje dyskusję na temat występowania rytmu w otaczającej rzeczywistości

a także o źródłach jego zaburzenia.

6. Uczniowie wykonują na papierze szkice rysunkowe oparte na kompozycji rytmicznej.
7. Uczniowie wykonują na papierze szkice rysunkowe oparte na kompozycji arytmicznej

nawiązującej tematycznie do kompozycji rytmicznej.

8.  Uczniowie porządkują warsztat pracy.
9.  Prezentacja wykonanych prac na forum grupy ćwiczeniowej.
10.  Nauczyciel  podsumowuje  zajęcia–  omawia    wykonane  prace  dokonując  oceny  estetyki

ich wykonania.

Zakończenie zajęć

Praca domowa:

1. Wyszukaj w domowych zbiorach czasopism - codzienne gazety, tygodniki i inne,

fotografię lub jej fragment ukazujący w dowolny sposób problem rytmu w kompozycji
jednoelementowej lub wieloelementowej i wklej ją do zeszytu.

2. Zanalizuj i napisz, jakie rodzaje kompozycji występują w wybranej fotografii?

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

Krótka ankieta ewaluacyjna.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć nr 2

zawodowych 313[05].O1.02

Temat: Wykonanie ramy do obrazów fotograficznych

Cel ogólny: Poznanie i wykorzystywanie różnych funkcji ram do prezentacji prac
plastycznych i fotograficznych.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

wykorzystać teoretyczną wiedzę z zakresu zagadnień kompozycyjnych,

−

oprawiać i prezentować prace plastyczne oraz fotograficzne,

−

wykonywać czynności manipulacyjne przy sporządzaniu i wykonywaniu kompozycji
półprzestrzennych i przestrzennych,

−

skupiać uwagę na indywidualnej pracy,

−

organizować i zabezpieczać swój warsztat pracy.

Metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz konfrontacyjny

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca indywidualna, nie więcej niż 15 osób w grupie,

−

ćwiczenia praktyczne

Czas: 90 min.

Środki dydaktyczne:

−

wybrane fotografie i prace plastyczne oprawione w różne ramy,

−

kolorowe czasopisma i gazety,

−

różnego rodzaju ścinki papierowe, tektury i płyty pilśniowe,

−

klej do papieru,

−

przylepne taśmy klejące, dwustronnie klejące taśmy,

−

nożyczki.

Przebieg zajęć:
1.  Wprowadzenie – nauczyciel przedstawia cel zajęć.
2.  Nauczyciel wyjaśnienia uczniom pojęcia: kadr, format, forma, kompozycja, rama.
3.  Nauczyciel  dokonuje  prezentacji  wybranych  fotografii  i  prac  plastycznych  oprawionych

w różne ramy.

4. Nauczyciel animuje dyskusję na temat relacji ram z prezentowanymi obrazami

fotograficznymi i plastycznymi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. Nauczyciel poleca przejrzenie czasopism, gazet, wybranie oraz wycięcie pięciu zdjęć

dowolnego rodzaju.

6. Uczeń konstruuje ramy do wybranych obrazów fotograficznych, które będą pozostawały

ze sobą w różnych relacjach.

7.  Nauczyciel obserwuje pracę i na bieżąco koryguje pracę poszczególnych uczniów.
8.  Uczniowie prezentują wykonane prace uzasadniając dobór oprawy.
9.  Nauczyciel omawia wykonane prace, przeprowadza  analizę ich estetyki.
10. Nauczyciel zarządza uporządkowanie stanowiska pracy i zakończenie zajęć.

Zakończenie zajęć

Praca domowa:
1.  W  ciągu  tygodnia  uczeń  ma  zadanie  udać  się  dowolną  wystawę  prac  plastycznych  lub

fotograficznych (wystawa może być zasugerowana przez nauczyciela, w zależności od
programu wystaw w galeriach lub muzeach).

2. Ma za zadanie zanalizować problemy wystawiennicze na wystawie i opisać sposób

ekspozycji prezentowanych obiektów. Opis ma zawierać ocenę ucznia, dotyczącą ram
i ich funkcji.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:
– Krótka ankieta ewaluacyjna np. typu „Stokrotka”.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Sztuka i rozwój fotografii

Ćwiczenie 1

Połącz w grupy tematyczne fotografie.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i  koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  obserwować  dokładnie przedstawione fotografie pod kątem tematu jaki podejmują,
4)  wybrać temat przewodni dla określonej grupy zdjęć,
5)  ustalić przynależność do danej grupy,
6)  wyszukać cechy wspólne wybranych grup zdjęć,
7)  dokonać sortowania pakietu fotografii,
8)  określić grupę tematyczną prezentowanych fotografii.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne

Środki dydaktyczne:

−

zeszyt, długopis,

−

zestaw fotografii krajobrazowej, portretowej, martwych natur, przedmiotów, architektury,
mody, dokumentalnej, reportażowej, artystycznej itd.

Ćwiczenie 2

Zaklasyfikuj do rodzaju fotografii prezentowane zdjęcia.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) obserwować dokładnie prezentowane fotografie zwracając uwagę na sposób

przedstawienia obrazu fotograficznego,

4)  rozpoznać obrazy fotograficzne,
5)  zakwalifikować oglądane i omawiane obrazy fotograficzne,
6)  określić cechy charakterystyczne dla danego rodzaju fotografii.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

fotografie portretowe prezentujące różny sposób przedstawiania sylwetki ludzkiej, użycia
środków wyrazu i relacji obiektu portretowanego z tłem,

−

zeszyt, długopis.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Elementy wiedzy o sztuce

Ćwiczenie 1

Narysuj krajobraz w kompozycji statycznej

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) skorzystać z materiału poglądowego, posługiwać się pamięcią poobserwacyjną,
4) zastosować wszystkie znane Ci środki wyrazu plastycznego: plamy, kreski, barwy,

światłocień, perspektywa, kształt itd.,

5)  dobrać ułożenie płaszczyzny do wykonania własnej kompozycji,
6)  narysować krajobraz w układzie statycznym, otwartym, poziomym, barwnym,
7)  wykonać  graficzne  czynności  manualne  niezbędne  przy  sporządzaniu  rysunków

(działania na płaszczyźnie),

8)  skupić uwagę na indywidualnej pracy,
9)  wykonać samodzielnie ćwiczenia praktyczne z rysunku,
10)  wyeksponować prace w wyznaczonej przestrzeni,
11)  uporządkować i zabezpieczać swój warsztat pracy,
12)  rozpoznać, jakie środki wyrazu wpływają na uzyskanie obrazu statycznego,
13)  skonfrontować swoją pracę z innymi,
14)  opisać, jakie środki wyrazu wpływają na uzyskanie obrazu statycznego,
15)  przedstawić nauczycielowi do oceny i zdeponować swoją pracę w teczce prac.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

fotografie: krajobraz morski w zmiennych perspektywach widzenia, w czasie czterech pór

roku,

−

kartka papieru o formacie A-3,

−

kredki świecowe/pastele,

−

plansza podkładowa,

−

kartka z zeszytu, długopis.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Narysuj w kompozycji abstrakcyjnej swój portret psychologiczny

Wskazówki do realizacji:

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  zastosować abstrakcyjne plamy barwne przy tworzeniu rysunku,
4)  wybrać ułożenie płaszczyzny papieru, takie jak w danej chwili Ci pasuje,
5)  wypełnić kolorami  i dowolnymi kształtami płaszczyznę wszystkim tym,  co jest w Tobie

na Nie /negatywne emocje, zły nastrój, negatywne energie/ pierwsza kartka,

6) wypełnić kolorami i dowolnymi kształtami płaszczyznę wszystkim tym, co jest w Tobie

na Tak /pozytywne emocje, dobry nastrój, pozytywne energie/ druga kartka,

7)  położyć przed sobą w odstępie te dwie płaszczyzny/dwa rożne bieguny/,
8)  porównać użyte kolory i kształty,
9)  położyć między te płaszczyzny trzecią kartkę,
10)  połączyć ze sobą w sposób plastyczny  zarysowane już płaszczyzny,
11)  skupić uwagę na indywidualnej pracy,
12)  skleić ze sobą te trzy płaszczyzny w kolejności: pierwsza, trzecia i druga praca,
13)  wykonać samodzielnie ćwiczenia praktyczne z rysunku,
14)  wyeksponować prace w wyznaczonej przestrzeni,
15)  uporządkować swój warsztat pracy,
16)  zaobserwować czy we wszystkich tryptykach czytelne  są te dwa skrajne  bieguny  emocji

pozytywnych i negatywnych,

17)  określić różnice w użytych środkach wyrazu,
18)  rozróżnić różne rozwiązania plastyczne połączenia tych biegunów,
19)  opisać  różnice  w  kompozycjach  związanych  z  emocjami  negatywnymi  i  pozytywnymi

oraz sposoby łączenia tych dwóch biegunów,

20) przedstawić nauczycielowi do oceny i zdeponować swoją pracę w teczce prac

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Podstawy rysunku technicznego i liternictwa

Ćwiczenie 1

Wykonaj rysunek techniczny wybranego przedmiotu: bryły kanciastej i zwymiaruj go.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia:

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  wykreślić przedmiot w rzucie prostokątnym i aksonometrycznym,
4)  użyć narzędzi do kreślenia oraz ołówków,
5)  uzupełnić rysunek wymiarami danego przedmiotu,
6)  zastosować zasady rysowania w rzutach i wymiarowania,
7)  narysować staranie i precyzyjnie,
8)  zaprezentować swoją prace nauczycielowi do oceny,
9)  uporządkować swój warsztat pracy,
10) dołączyć swoje prace do teczki prac.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

plansze z rysunkami technicznymi,

−

zestawy klocków do rysunku technicznego,

−

szablony liternicze, litery gotowe, wykrojone, przykłady liternictwa stosowanego

w komputerze,

−

ołówki twarde,

−

przyrządy do kreślenia,

−

blok techniczny.

Ćwiczenie 2

Wykonaj barwny projekt graficzny plakatu informującego o koncercie Twojego

ulubionego zespołu muzycznego lub solisty (solistki).

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zdecydować co będzie obiektem - zespół czy solista (solistka),
4) zanalizować cechy charakterystyczne muzyki, zespołu, solisty (solistki) - może mają

swoje logo,

5)  sformułować zawiadomienie informacyjne: kto, gdzie, kiedy,
6)  rozróżnić ważność i kolejność informacji,
7)  ustalić drogę widzenia w powstałym plakacie,
8)  zdecydować się na technikę wykonania plakatu,
9)  zabezpieczyć swój warsztat pracy,
10)  dobrać kroje liter i rodzaj liternictwa do informacji,
11)  zaprojektować propozycje kolorystyczne i zbadać i czytelność dla odbiorcy,
12)  posłużyć się wiedzą o barwie,
13)  skupić uwagę na indywidualnej pracy,
14)  wykonać samodzielnie ćwiczenia praktyczne,
15)  wyeksponować prace w wyznaczonej przestrzeni,
16)  skonfrontować swój plakat z innymi,
17)  napisać, który plakat zachęciłby Cię najbardziej na pójście na koncert i dlaczego,
18)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

plakaty,

−

płyty, kasety,

−

kartka papieru o formacie A-3,

−

ołówki,

−

kredki świecowe/pastele,

−

farby plakatowe,

−

pędzle,

−

klej,

−

nożyczki,

−

fotografie,

−

tusze.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4. Rysunek odręczny

Ćwiczenie 1

Wykonaj szkice sylwetek ludzkich w ruchu.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz  sprawdzić  poziom  teoretycznego  przygotowania  uczniów  z  odpowiedniego  zakresu
materiału  nauczania.  W  trakcie  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  monitoruje  sposób  jego
realizacji  i koryguje  zaobserwowane  nieprawidłowości.  Po  zakończonym  ćwiczeniu
nauczyciel powinien omówić z uczniem (lub grupą uczniów) efekty końcowe jego (ich) pracy
zwracając uwagę na „mocne” i „słabe” strony.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  złożyć kartkę papieru na pół równolegle do krótszego boku,
4)  narysować obustronnie na każdym polu - cztery ujęcia sylwetek ludzkich,
5)  obserwować cechy charakterystyczne sylwetki ludzkiej w ustawionej pozie, w określonej

sytuacji oświetleniowej,

6)  dopasować format do wykonywanego ćwiczenia,
7)  widzieć i odwzorować zgodnie z rzeczywistością na płaszczyźnie papieru,
8)  wykorzystać wiedzę na temat proporcji ciała ludzkiego,
9)  zastosować znane Ci środki wyrazu plastycznego: kreska, światłocień, kształt,
10)  narysować  ogólny  zarys  sylwetki  ludzkiej,  pomijając  szczegóły,  skupić  się  na

proporcjach i cechach modela - szkic syntetyczny,

11)  wykonać graficzne czynności manualne niezbędne przy sporządzaniu rysunków,
12)  wyszukać najbardziej prawdopodobne cechy sylwetki modela,
13)  zastosować o różnej miękkości ołówki,
14)  skupiać uwagę na indywidualnej pracy,
15)  wykonać samodzielnie ćwiczenia praktyczne z rysunku,
16)  wyeksponować prace w wyznaczonej przestrzeni,
17)  uporządkować i zabezpieczać swój warsztat pracy,
18)  porównać z innymi wizerunkami i z modelem,
19)  dokonać samooceny: co zrobiłeś dobrze i źle, a co mogłeś wykonać lepiej,
20)  dołączyć swoją prace do teczki prac,
21)  zaprezentować  w  formie  pisemnej  rezultaty  realizacji  ćwiczenia  i  przedstawić

nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

obserwacja kierowana,

−

ćwiczenie praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

−

reprodukcje rysunków sylwetek ludzkich, rozwój biologiczny człowieka i zmienność

proporcji w ciele ludzkim,

−

dwie kartki papieru o formacie A- 3,

−

kartka z zeszytu,

−

długopis,

−

ołówki o różnej miękkości,

−

plansza podkładowa.

Ćwiczenie 2

Wykonaj studium barwne martwej natury przy określonym kierunku źródła światła

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  wybrać obiekty znajdujące się do dyspozycji w pracowni,
4)  rysować plan ustawienia wieloplanowego i określać kierunek źródła światła,
5)  ustawić układ przestrzenny według szkicu sytuacyjnego,
6)  wybrać dowolny fragment z ustawionej kompozycji przestrzennej,
7)  obserwować wybrany fragment, relacje między elementami i relacje elementów z tłem,
8)  zaplanować  i  naszkicować  wybrany  fragment  na  płaszczyźnie  papieru  w  dowolnym

układzie,

9)  dopasować  format i formę do kompozycji,
10)  zanalizować grę barw i światłocienia w określonej sytuacji,
11)  zamalować  miejsca,  które  wydają  się  mu  najciemniejsze,  poszukując  barw  najbardziej

podobnych, wykorzystując wiedzę na temat cech barw, złudzeń kolorystycznych,
ekspresji barw i ich wzajemnego oddziaływania,

12) znaleźć relacje między poszczególnymi elementami w wybranym fragmencie kompozycji

i zamalować pozostałe wolne płaszczyzny,

13) skontrolować powstałą sytuację na zagospodarowanej płaszczyźnie, zdecydować

o wzmocnieniu lub rozjaśnieniu elementów,

14)  powstałą pracę odłożyć na wyznaczone miejsce do wspólnej ekspozycji,
15)  uporządkować swój warsztat pracy,
16)  skonfrontować  swoją  pracę  plastyczną  z  innymi,  określić  swój  punkt  widzenia

i przedstawienia oraz zanalizować powstałe kompozycje w odniesieniu do założeń
ćwiczenia,

17)  dołączyć swoją prace do teczki prac,
18)  dołączyć w formie pisemnej refleksje na temat specyfiki ćwiczenia,
19)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania-uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

obserwacja kierowana,

−

ćwiczenie praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Środki dydaktyczne:

−

reprodukcje: martwe natury na przestrzeni dziejów,

−

farby plakatowe/tempery,

−

pędzle,

−

naczynie na wodę,

−

kartka formatu A-3,

−

plansza podkładowa,

−

palety.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy dla jednostki modułowej „Zastosowanie elementów
wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych”

Test składa się z 17 zadań w tym 15 zadań wielokrotnego wyboru, jednego pytania

otwartego i jednego rysunku technicznego do uzupełnienia. Z zadań tych:

−

zadania 1 – 12 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 13 – 17 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

–

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 6 zadań z poziomu podstawowego,

–

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,

–

dobry – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu
ponadpodstawowego,

–

bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 16 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Plan testu

Nr
zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Zidentyfikować umowną datę
powstania fotografii

Wybrać najważniejszy zmysł
w sztukach wizualnych

Rozróżnić środki wyrazu
plastycznego

Wybrać, na co wpływa
format obrazu

Rozróżnić rodzaj
zastosowanej w obrazie
perspektywy

Znać zasadę oglądania
obrazu w układzie pionowym
płaszczyzny

Zdefiniować pojęcie
abstrakcjonizmu

Wyjaśnić pojęcie „dzieło
sztuki”

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rozróżnić definicję kroju
pisma

10.

Rozpoznać zasady
wykonania rysunku
technicznego

11.

Zidentyfikować symbol
podstawowego arkusza
papieru

12.

Wymienić autora i tytuł
dzieła

Autor: Andy Warcholl,

tytuł: „Flowers”

13.

Scharakteryzować
kompozycję dzieła

14.

Scharakteryzować
perspektywę

15.

Określić źródło i kierunek
padania światła

16.

Narysować rzuty bryły, aby
uzupełnić rysunek

17.

Zanalizować rzuty, aby
uzupełnić rysunek

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu zgodnie z wewnątrzszkolnym

systemem oceniania.

2.  Określ wymagania dla uczniów.
3.  Przygotuj instrukcję dla ucznia, test i kartę odpowiedzi dla każdego ucznia.
4.  Zapewnij  odpowiednie  warunki  przeprowadzenia  testu  (czas,  możliwość  samodzielnej

pracy).

5. Przed rozpoczęciem pracy zapoznaj ucznia z instrukcją.
6. Przeprowadź test w określonym czasie.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera 23 pytania o różnym stopniu trudności.
5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi  stawiając  w  odpowiedniej

rubryce znak „X” lub w wolne miejsce wpisz poprawną odpowiedź. W przypadku
pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić
odpowiedź prawidłową.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy

składa się z pytania na które jest tylko jedna poprawna odpowiedź, II część – poziom
ponadpodstawowy gdzie znajduje się 4 z pytania na które jest tylko jedna poprawna
odpowiedź oraz polecenie uzupełnienia rysunku technicznego.

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi na jakieś pytanie sprawi ci trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego gdy zostanie ci czas wolny.

9. Na rozwiązani testu masz 45 min.

Materiały dla ucznia:

–  instrukcja,
–  zestaw zadań testowych,
–  karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Która z dat jest umowna, jako dzień narodzin fotografii?

a)  18 sierpnia 1839 r.
b)  13 grudnia 1981 r.
c)  ok.1050 r.
d)  1420 r.

2. Który zmysł jest najważniejszy w sztukach wizualnych?

a)  smaku.
b)  wzroku.
c)  dotyku.
d)  zapachu.

3. Co oznacza wyrażenie „środki wyrazu plastycznego”?

a)  to rysowanie, malowanie i konstruowanie.
b)  to kreska, plama, barwa, światłocień, faktura, perspektywa, kształt i format.
c)  to kredki, ołówek, farby i papier kolorowy.
d)  to dźwięk, ruch, gest, mimika.

4. Na co wpływa format dzieła sztuki?

a) sposób wykonania obrazu malarskiego lub fotograficznego i sposób odczuwania

przedmiotów lub obiektów.

b) problemy z właściwym ukazaniem elementów obrazu na zbyt dużych lub małych

formatach.

c) kolejność odbioru elementów z otoczenia.
d) umiejętności korzystania z tego co mamy do dyspozycji przy tworzeniu dzieła.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. Nazwij, jaki rodzaj perspektywy zastosowano w zamieszczonym poniżej obrazie.

a)  perspektywa z lotu ptaka.
b)  perspektywa żabia.
c)  perspektywa horyzontalna.
d)  perspektywa zbieżna z jednym punktem zbiegu.

6. W jakiej kolejności zaczynamy oglądać obraz w układzie pionowym płaszczyzny?

a) od lewej do prawej.
b) od dołu do góry.
c) od prawej do lewej.
d) od góry do dołu.

7. Co określa pojęcie „abstrakcjonizm”?

a)  to coś czego nie rozumiemy.
b)  to rodzaj sztuki nie naśladującej form obserwowanych w naturze.
c)  to niekonwencjonalne przedstawianie nieczytelnych obrazów.
d)  to wierny przekaz otaczającej nas rzeczywistości.

8. Które z poniższych stwierdzeń najlepiej wyjaśnia pojęcie „dzieło sztuki”?

a)  dzieło sztuki to pewna idea.
b)  dzieło sztuki to ładna rzecz na półce z pamiątkami.
c)  dzieło sztuki to zharmonizowany układ jakości zmysłowych.
d)  dzieło sztuki to samoistny obiekt, który zwraca naszą uwagę.

9. Co określamy mianem „Krój pisma”?

a)  krój pisma to blok tekstu.
b)  krój pisma  to niezależne wielkości znaków drukarskich.
c)  krój  pisma  to  element  określający  charakterystyczny  wygląd  i  unikalność  każdej

rodziny czcionek.

d) krój pisma to charakter pisma, którym posługujemy się na co dzień.

10. Zgodnie z jakimi zasadami powinien być wykonany rysunek techniczny?

a)  zgodnie z tym, co każdy może narysować, chce czy też, tym co ma pod ręką.
b)  zgodnie z tym jak czujemy w danej chwili.
c)  zgodnie z przepisami i obowiązującymi zasadami na skalę międzynarodową.
d)  zgodnie z zasadami ustalonymi przez zleceniodawcę.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

11. Jakim symbolem oznaczamy podstawowy arkusz rysunkowy?

a)  A 1.
b)  B 4.
c)  A 4.
d)  A 0.

Przyjrzyj się uważnie poniższej reprodukcji i odpowiedz na poniższe pytania 13, 14, 15,

i 16 dotyczące tego dzieła.

12. Podaj tytuł dzieła i nazwisko autora dzieła przedstawionego powyżej.

Część II – Poziom ponadpodstawowy

13. Określ kompozycję dzieła przedstawionego powyżej.

a)  rytmiczna, statyczna pionowa, asymetryczna.
b)  otwarta, dynamiczna, ukośna, symetryczna.
c)  zamknięta, dynamiczna, centryczna, asymetryczna.
d)  rytmiczna dynamiczna, symetryczna, symetryczna.

14. Określ perspektywę z jakiej widoczne są elementy stanowiące temat dzieła

przedstawionego powyżej.
a)  linearna.
b)  żabia.
c)  z lotu ptaka.
d)  ukośna.

15. Określ źródło światła oświetlającego widoczne obiekty oraz kierunek padania światła

użytego podczas tworzenia dzieła przedstawionego powyżej.
a)  światło sztuczne, skupione, z kierunku przedniego.
b)  światło naturalne, rozproszone, kierunek padania nieokreślony.
c)  światło ze źródła nieokreślonego, rozproszone, kierunek padania nieokreślony.
d)  światło naturalne, skupione, z kierunku bocznego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych

Poprawną odpowiedź zakreśl znakiem „X”, lub wpisz poprawną odpowiedź:

zadnie

Odpowiedź

pkt.

10.

11.

12.

13.

autor …………………………………

tytuł………………………………….

14.

15.

16.

17.

Razem pkt.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Test II

Test dwustopniowy dla jednostki modułowej „Zastosowanie elementów
wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych”

Test składa się z 15 zadań wielokrotnego wyboru oraz jednego zadania polegającego na

wykonaniu rysunku technicznego. Z zadań tych:

−

zadania 1 – 10 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 11 –15 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

–

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 5 zadań z poziomu podstawowego,

–

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,

–

dobry – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu
ponadpodstawowego,

–

bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Plan testu

Nr
zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Nazwać fotografii wynalazcę
fotografii

Rozróżnić definicję
kompozycji w sztukach
wizualnych

Rozróżnić, gdzie położona
jest linia horyzontu w żabiej
perspektywie

Wyjaśnić pojęcie „walor”

Zakwalifikować
prezentowane zdjęcie do
określonego kierunku
fotografii artystycznej

Wyjaśnić dlaczego fotografia
jest sztuką

Rozpoznać cechy reportażu

Zdefiniować wymiarowanie

Zidentyfikować podstawową
jednostkę długości stosowaną
przy wymiarowaniu

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10. Rozróżnić rodzaj linii

stosowany przy rysowaniu
widocznych krawędzi i
zarysów przedmiotu w
rysunku technicznym

11. Wykreślić rysunek

techniczny

12. Zakwalifikować szkice do

określonych typów planów

13. Zanalizować rodzaje

kompozycji

14. Przewidzieć jaki kolor dadzą

barwy nałożone na siebie w
syntezie addytywnej

15. Wykryć środki wyrazu

artystycznego

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu zgodnie z wewnątrzszkolnym

systemem oceniania.

pracy).

5. Przed rozpoczęciem pracy zapoznaj ucznia z instrukcją.
6. Przeprowadź test w określonym czasie.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera 15

pytania o różnym stopniu trudności.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi stawiając w odpowiedniej

rubryce znak „X” lub we właściwym miejscu wykonaj rysunek. W przypadku pomyłki
należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź
prawidłową.

6. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy

składa  się  z  10  pytań  na  które  jest  tylko  jedna  poprawna  odpowiedź,  II  część  –  poziom
ponadpodstawowy  składa  się  z  5  zadań  z  których  jedno  polega  na  wykonaniu  rysunku
technicznego rzutów  bryły i 4 pytań na które jest tylko jedna poprawna odpowiedź.

7. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8. Kiedy udzielenie odpowiedzi na jakieś pytanie sprawi ci trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego gdy zostanie ci czas wolny.

9. Na rozwiązani testu masz 45 min.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Materiały dla ucznia:

–  instrukcja,
–  zestaw zadań testowych,
–  karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1) Kto uważany jest za wynalazcę fotografii:

a)  Charles Batteux.
b)  Louis Jacąues Mande Daguerre.
c)  Gaspard Felix Tournachon.
d)  Laz-slo Moholy-Nagy.

2. Jakie znaczenie w sztuce ma pojęcie „kompozycja”?

a)  to bałagan, chaos w polu obrazu.
b)  to logiczny układ celowo dobranych elementów na płaszczyźnie lub w przestrzeni.
c)  to ukazanie dysharmonii w obrazie.
d)  to dowolny, przypadkowy układ elementów.

3. Gdzie jest położona linia horyzontu w perspektywie żabiej?

a)  wysoko.
b)  na równoległej linii do naszych oczu.
c)  nisko.
d)  w dwóch punktach zbiegu na linii horyzontu.

4. Co w sztuce oznacz pojęcie „Walor”?

a)  ciężar barwy.
b)  tło barwy.
c)  domyślny jej kolor dopełniający.
d)  świecąca najmocniej barwa.

5. Do jakiego kierunku artystycznej fotografii zakwalifikujesz poniższy obraz

fotograficzny?

a)  do fotografii realistycznej.
b)  do fotografii abstrakcyjnej.
c)  do fotografii socjologicznej.
d)  do fotografii surrealistycznej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Które z poniższych zdań najlepiej określa fotografię jako dziedzinę sztuki?

a)  pojawia się we wszystkich dziedzinach życia.
b)  jest plastyczna, bo buduje obraz jak inne sztuki wizualne.
c)  kradnie prywatność.
d)  jest ogólnodostępna, robiona masowo przez maszyny.

7. Jakie warunki powinien spełniać reportaż?

a)  upozowany i wyreżyserowany.
b)  wykonany w różnych konwencjach artystycznych.
c)  nowatorski, z eksperymentami nowych technik fotograficznych.
d)  jak najbardziej rzeczywisty, realistyczny dotyczący tej samej czasoprzestrzeni.

8. Co to jest wymiarowanie?

a) odręczny rysunek przedmiotów na podłożu.
b) podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb

i znaków wymiarowych.

c) podawanie wymiarów formatu, na którym rysujemy.
d) rysowanie widocznych krawędzi i zarysy przedmiotów.

9. Co jest podstawową jednostką długości stosowaną przy wymiarowaniu rysunków?

a)  metr.
b)  cal.
c)  milimetr.
d)  jednostka zależy od wielkości rysunku.

10. Jaką linią zaznaczamy widoczne krawędzie i zarysy przedmiotów na rysunku

technicznym?
a)  linią cienką kreskową.
b)  linią grubą punktową.
c)  linią grubą ciągłą.
d)  linią cienką ciągłą.

11. Na karcie odpowiedzi wykonaj rysunki trzech rzutów prostokątnych przedstawionej bryły.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

12. Na poniższych szkicach rozpoznaj plan przedni, środkowy i tło. W jakiej kolejności

ustawione są szkice prezentujące poszczególne plany?

a)  plany ustawiono w kolejności: tło, plan środkowy, plan przedni.
b)  plany ustawiono w kolejności: plan środkowy, tło, plan przedni.
c)  plany ustawiono w kolejności: tło, plan przedni, plan środkowy.
d)  plany ustawiono w kolejności: plan przedni, plan środkowy, tło.

13. Która, z poniższych prac ma kompozycje statyczną, a która dynamiczną?

(oznaczenie „s” to kompozycja statyczna a „d”dynamiczna). Wybierz prawidłowy
z przedstawionych wariantów odpowiedzi.

s d d s d
s d s d d

d s d s s

s d d s d

d d s d s
d d d d d

s d d s d
s d s s d

d d d s d

s d d s d
s d s s d

d d d s d

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Jaką barwę dają barwy nałożone na siebie w syntezie addytywnej?

a)  czarną.
b)  żółtą.
c)  białą.
d)  czerwoną.

15. Określ, które środki wyrazu artystycznego można rozpoznać w prezentowanym poniżej

obrazie. Posłuż się zamieszczonym kluczem.

Andy Warcholl, „Flowers”, 1964 r.

.
Klucz:

a) barwa

b) kształt

c) plamy barwne:
miękkie

twarde

nieokreślone

d) format zdjęcia:

e) światłocień:

f) faktura

Kompozycja barwna polichromatyczna
g)  barwy zimne
h)  barwy ciepłe
i)  szeroka gama barw
j) wąska gama barw
k) walorowa (tonalna) gama koloru

Kompozycja barwna monochromatyczna
l)  szeroka gama kolorów
ł) wąska gama kolorów

Kompozycja jest kontrastowa* ze względu na:
m)  barwy
n)  światła i cienie
o)  kształty
p)  motywy
r)  niekontrastowa
* skala 1-5; gdzie 1-mały kontrast, a 5-duży
kontrast

Wybierz zestaw środków wyrazu a), b), c) lub d) z wariantów umieszczonych poniżej:
a)  d, f, j, k, ł, n, o.
b)  e, f, k, l, n, p, r.
c)  a, b, e, g, h, l, m.
d)  b, c, d, e, k, ł, m, o.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych

Poprawną odpowiedź zakreśl znakiem „X”, lub wpisz poprawną odpowiedź:

pytanie

Odpowiedź

pkt.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

Razem pkt.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1.  Białecki W.: Rysunek techniczny. Zbiór testów. WS PWN, Warszawa 1986
2.  Brogowski L.: Sztuka w obliczu przemian. WSiP, Warszawa 1990
3.  Czartoryska U.: Przygoda plastyczna w fotografii. WAiF, Warszawa 1965
4.  Dobrzyński T.: Rysunek techniczny maszynowy. WNT, Warszawa 1995
5.  Durozoi G.(pod kierunkiem): Słownik sztuki XX wieku, Arkady, Warszawa 1998
6.  Gołaszewska M.: Zarys estetyki. PWN, Warszawa 1984
7.  Kościelecki  S.:  Współczesna  koncepcja  wychowania  plastycznego.  PWN,  Warszawa

1979

8.  Ligocki A.: Fotografia i sztuka. WAiF, Warszawa 1962
9.  Osęka A.: Spojrzenie na sztukę. Wiedza Powszechna, Warszawa 1987
10.  Sheybal S.: Kompozycja plastyczna – podstawowe zasady. PZWS, Warszawa 1964
11.  Sterling Ch.: Martwa natura. WAiF, WN PWN, Warszawa 1998
12.  Tatarkiewicz,: Historia estetyki. Arkady, Warszawa, 1991
13.  Tomaszczuk  Z.:  Świadomość  kadru  –  szkice  z  estetyki  fotografii.  Kropka,  Września

2003

14.  Wójcik P.: Kompozycja obrazu fotograficznego. Almapress SOW ZSP, Warszawa 1990
15.  Zuffi S.(red): Martwa natura, historia, arcydzieła, interpretacje. Arkady, Warszawa 2000
16.  Zuffi S.(red): Historia portretu, przez sztukę do wieczności. Arkady. Warszawa 2000
16.  www.culture.pl
17.  www.wsp.kraków.pl
18.  www.webesteemmagazine.art&design.pl
19.  www.republik.pl/kwiatand/formatowanie.htm
20.  www.szkola.wi.ps.pl/2003/rysunek_techniczny/indem.htm