background image
background image

1.Sprężyste odkształcenie jest to odwracalne odkształcenie ciała. W przypadku 
idealnym po zaprzestaniu działania sił wywołujących sprężyste odkształcenie ciała 
(prawo Hooke'a) powraca ono samoczynnie do swego pierwotnego kształtu. 
Mechanizm odkształcenia sprężystego - krzywe Condon-Morse'a (str. 189) 2. Opis 
stanu odkształceń i naprężeń dla punktu w krysztale i równanie macierzowe (wykład) 3. 
Stałe materiałowe: moduł Younga (E)- jest to wielkość uzależniająca odkształcenie 
liniowe ε materiału od naprężenia normlanego σ, jakie w nim występuje w zakresie 
odkształceń sprężystych. E = σ/ε . Jednostką modułu Younga jest paskal [Pa]. Jest to 
wielkość określająca sprężystość materiału. Moduł ścinania (G)- jest to wielkość 
uzależniająca odkształcenie ścinające γ materiału od naprężenia stycznego 
(ścinającego) τ, jakie w nim występuje. G =τ /γ . Jednostką modułu ścinającego jest 
paskal [Pa]. Liczba Poissona (ν)- jest to współczynnik charakteryzujący dany materiał i 
różny dla różnych substancji. Współczynnik ten jest stały i określa zachowanie 
materiałów podczas rozciągania, równy jest stosunkowi odkształceń liniowych 
poprzecznych do odkształceń liniowych wzdłużnych. Jest to wielkość bezjednostkowa. 
Zależność między stałymi: E=2G (1+ ν). Uogólnienie prawa Hooke'a (prawo 
proporcjonalności): σ=E ε lub τ=G γ lub p= -KΔ , gdzie E- moduł Younga G- moduł 
ścinania K- moduł ściśliwości Energia odkształceń sprężystych (wykład) 4. Moduł 
Younga dla materiałów wielofazowych oraz właściwości sprężyste materiałów 
porowatych (zjawisko koncentracji naprężeń, wzór Rossi'ego) (wykład) 5. Odkształcenie 
plastyczne- odkształcenie trwałe, nie zanikające po usunięciu obciążeń (obciążenie), 
które je wywołały. Odkształcenie plastyczne może powstać przez poślizg - przesunięcie 
jednej części kryształu względem drugiej lub poprzez bliźniakowanie - obrót jednej 
części kryształu względem drugiej w taki sposób, że obie części kryształu przyjmują 
symetryczne położenie. Mechanizm poślizgu- jest to przesunięcie się jednej części 
kryształu względem drugiej. Poślizg zachodzi w określonych płaszczyznach oraz 
kierunkach. Kombinacja płaszczyzny poślizgu i kierunku poślizgu nazywana jest 
systemem poślizgu. Płaszczyzna poślizgu jest zwykle płaszczyzną kryształu najgęściej 
obsadzona atomami, a kierunkiem poślizgu - kierunek o największej gęstości atomów 
(rysunki wykład). Źródło Franka-Reada - linia dyslokacji może zostać zablokowana w 
dwóch punktach, np. na cząsteczkach wydzieleń drugiej fazy. Kolejne etapy wyginania 
zablokowanej dyslokacji prowadzą w końcu do zamkniętej pętli, która dalej się 
rozszerza. W międzyczasie powstaje nowy zablokowany odcinek linii dyslokacji, który 
także zaczyna się wyginać itd. Powstaje w ten sposób źródło emitujące kolejne 
dyslokacje, nazywane źródłem Franka-Reada; pokazane jest ono poniżej.

Minimalne naprężanie potrzebne do wygięcia linii dyslokacji o długości L i wektorze 
Burgersa b:

Źródło Franka-Reada jest podstawowym mechanizmem rozmnażania się dyslokacji 
podczas deformacji plastycznej. 6. Stan naprężeń a defekty punktowe- Zdrowienie jest 
etapem przemian zachodzących w zakresie temp. poniżej temp. rekrystalizacji i polega 

background image

na zaniku defektów punktowych: wakancji i atomów międzywęzłowych. W wyniku 
tego następuje spadek naprężeń. Zanik defektów punktowych wywołuje odnowienie 
takich własności, jak odporność elektryczna i własności magnetyczne, oraz powoduje 
częściowe uwolnienie zmagazynowanej energii odkształcenia, mniejsze jednak niż 
w procesie rekrystalizacji. Teoria dyslokacji podaje formułę na siłę działająca na 
pojedynczą dyslokację, gdy w

materiale istnieje stan naprężeń

Jest to siła działająca na element dyslokacji o długości dl.

gdzie

czyli:

:

background image
background image

Dyfuzyjne pełzanie polikryształów- w materiale polikrystalicznym znajdującym się 
w stanie naprężeń zewnętrznych występują zróżnicowane naprężenia wewnętrzne 
na różnie zorientowanych granicach ziaren. Powoduje to zróżnicowanie potencjału 
chemicznego i procesy transportowe drogą dyfuzji. (wykład 11)