EKSPERYMENTY 

ASTROFIZYCZNE

Radosław Marcinkowski

LAA/P3

Sympozjum IPJ (II.2)

26.06.2007

Laboratorium Aparatury Astrofizycznej

P6

π

2003

X.2005

od II.2007 - samodzielne

LAA

P3

2006

LAA

Zatrudnieni: 1 doc., 2(+1) dr, 3 inż., 1 mgr

Współpraca:

• π:

CFT, IFD UW, ISE PW, OA UW & Princeton Univ.,

• POLAR: 

PSI, ISDC, Univ. Geneva (CH), LAPP (FR) + Chiny,

• GRIPS:

CZ, FR, GE, HU, IR, NL, RU, SE, US + ESA.

Źródła finansowania pozastatutowego:

• Dotacja na stworzenia LAA (2005-2007),

• Dotacja  na  inwestycję aparaturową (2005-2007),

• Projekt:  Polska  Sieć Astrofizyki Cząstek,

• Granty: 2 P03B 038 25 i 1 P03B 064 29,

• Program: SUBIN 12/2004.

Błyski gamma (GRB), obok planet 
pozasłonecznych, znajdują się w grupie 
obiektów astronomicznych, które wzbudzają
największe zainteresowanie zarówno wśród 
astrofizyków jak i opinii publicznej.

GRB, a współczesna astrofizyka

Błyski gamma są, obok AGN, jedynymi obiektami, które:

• emitują promieniowanie elektromagnetyczne poczynając od 
zakresu radiowego aż po gamma,

• wydają się być źródłami emitującymi neutrina,

• wydają się być źródłami fal grawitacyjnych,

• dają informacje o krańcach (początkach) Wszechświata,

• umożliwiają uprawianie kosmologii eksperymentalnej.

GRB, a współczesna astrofizyka (cd.)

π of the Sky

poszukiwanie szybkozmiennych obiektów astronomicznych

(GRB, gwiazdy zmienne, asteroidy)

• Początki projektu ~2003
• IPJ (P6), CFT, IFD UW, 

ISE PW, OA UW & 
Princeton Univ. (idea i 
wsparcie)

• W działaniu od połowy 

2004 roku (LCO, La 
Silla, Chile)

π A.D.  2007

• 32 kamery
• dwa systemy
• 2  srd
• 12

m 

@ 10 s

• 14

m

@ 200 s

„π of the Sky”

znajduje się, 

obok: Pierre Auger, HESS i 

MAGIC, na liście 

priorytetowych 

eksperymentów polskiej 

astrofizyki! 

Projekty satelitarne

POLAR

• Mały (50kg) instrument 

satelitarny

• Pomiar polaryzacji 

promieniowania gamma 

(GRB)

• ~2012 rok
• 40 x 40 scyntylatorów
• + spektrometr
• LaBr

3

?

•
• PSI + Univ. Geneva

GRIPS

• Duży satelita gamma i X (4 tony)
• Cele naukowe:

– GRB  @  z>10
– SN, nowe
– linie gamma
– etc.

• LaBr

3

• 300 MEuro

• DE, CZ, FR, HU, IR, IT, NL, RU, 

SE & US (ESA)

Dziękuję za uwagę