Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 1 -
BIULETYN INFORMACYJNY KLUBu
Nr 3
KLUB KRÓTKOFALOWCÓW„KLON”
SP3YPR
Gorzów Wielkopolski
jo72pr
lipiec 2008
** SDR czyli Software Defined Radio
Magiczne słowa, które coraz cz
ęś
ciej pojawiaj
ą
si
ę
w literaturze, w internecie, w rozmowach
o sprz
ę
cie ł
ą
czno
ś
ci i nie tylko. Dlaczego ro
ś
nie popularno
ść
SDR? Głównie dlatego,
Ŝ
e cyfryzacja
i komputeryzacja zago
ś
ciła ju
Ŝ
na stałe w ka
Ŝ
dej dziedzinie naszego
Ŝ
ycia, a rozwi
ą
zania
technologiczne programowe (czytaj: software'owe) s
ą
znacz
ą
co ta
ń
sze od rozwi
ą
za
ń
sprz
ę
towych
(czytaj: hardware'owych). Czy lepsze "jako
ś
ciowo", na razie chyba nie. Bior
ą
c jednak pod uwag
ę
mo
Ŝ
liwo
ś
ci i cen
ę
, "technologie software'owe" ju
Ŝ
dzi
ś
s
ą
wykorzystywane powszechnie. Przy tak
dynamicznym rozwoju tej technologii mo
Ŝ
liwe,
Ŝ
e za lat kilka, rozwi
ą
zania sprz
ę
towe b
ę
d
ą
ju
Ŝ
tylko dla
w
ą
skiego grona fanów, jak cho
ć
by dzisiejsze lampowe wzmacniacze audio.
** Co SDR ma wspólnego z krótkofalarstwem
.
Sporo. SDR to skrót nazwy technologii wykorzystywanej w radiokomunikacji. SDR to dzisiejsze
telefony komórkowe, to ł
ą
czno
ść
dla armii, telemetria, przesył danych itp. itd. Czy nam krótkofalowcom,
od wielu lat nie marzy si
ę
by mie
ć
tani i przyzwoity transceiver, by młodych adeptów naszej sztuki było
sta
ć
na zakup urz
ą
dze
ń
? Technologia SDR mo
Ŝ
e wła
ś
nie to umo
Ŝ
liwi
ć
i czy chcemy czy nie, czy
jeste
ś
my tego
ś
wiadomi czy nie, w sprzeda
Ŝ
y s
ą
ju
Ŝ
amatorskie TRX oparte na technologii SDR.
Celowo u
Ŝ
ywam okre
ś
lenia technologia SDR aby u
ś
wiadomi
ć
,
Ŝ
e jest to sprz
ę
t oparty na zupełnie innej
zasadzie działania, ni
Ŝ
ta do której si
ę
przyzwyczaili
ś
my.
Widz
ę
czasami artykuły (nawet w fachowej prasie) w stylu "Radiowy odbiornik cyfrowy - czyli radio
programowalne SDR", albo teksty w rodzaju: "czarna skrzynka bez gałek podł
ą
czona do komputera"
i wtedy zastanawiam si
ę
czy autor wie o czym pisze. Nie b
ę
d
ę
polemizował z takimi wypowiedziami, ale
wprowadzaj
ą
one sporo zamieszania. Mo
Ŝ
e by
ć
radio cyfrowe, bo odbiera emisje cyfrowe, ale wcale nie
musi by
ć
SDR. Mo
Ŝ
e by
ć
TRX podł
ą
czony do komputera (z gałkami lub bez) i te
Ŝ
nie b
ę
dzie SDR.
Mo
Ŝ
e tak
Ŝ
e by
ć
z wygl
ą
du zupełnie "normalny" TRX (jak cho
ć
by rok temu wprowadzony na rynek FT-
450 - Yaesu) w którym wykorzystano wła
ś
nie technologi
ę
SDR.
** O co wi
ę
c chodzi?
Dla przykładu okre
ś
lmy kilka najprostszych parametrów odbiornika dla fal krótkich: modulacja
odbierana, szeroko
ść
odbieranego pasma, zakres odbioru i przestrajania, czuło
ść
, automatyka
wzmocnienia - wystarczy.
Schemat blokowy superheterodynowego odbiornika analogowego.
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 2 -
Teraz po kolei w klasycznym odbiorniku: odbierana modulacja zale
Ŝ
y od detektora, który zastosujemy.
Szeroko
ść
odbieranego pasma zale
Ŝ
y od filtru, który umie
ś
cimy na przykład w torze po
ś
redniej
cz
ę
stotliwo
ś
ci. Zakres odbioru i przestrajania zale
Ŝ
y od zastosowanych obwodów i na przykład
generatora VFO. Czuło
ść
i automatyka wzmocnienia od parametrów wzmacniaczy i automatycznej p
ę
tli
wzmocnienia. Oznacza to,
Ŝ
e w klasycznym odbiorniku chc
ą
c cokolwiek zmieni
ć
musimy zmieni
ć
parametry układu "odpowiedzialnego", a czasami nawet przeł
ą
czy
ć
na inny układ.
A teraz SDR. Wyobra
ź
my sobie,
Ŝ
e zaraz za anten
ą
podł
ą
czamy przetwornik analogowo-cyfrowy, a za
przetwornikiem odpowiednio szybki procesor sygnałowy.
Schemat blokowy odbiornika SDR.
Odpowiednim programem okre
ś
lamy w jaki sposób otrzymany sygnał cyfrowy (tak zwane próbki) ma
by
ć
zdekodowany (zdemodulowany). Program te
Ŝ
okre
ś
li, ile tych próbek ma by
ć
branych pod uwag
ę
,
czyli szeroko
ść
odbieranego pasma. Program okre
ś
li, które próbki analizowa
ć
, czyli zakres odbioru.
Tak
Ŝ
e program okre
ś
li czy bra
ć
pod uwag
ę
próbki z du
Ŝ
ym sygnałem, czy tylko z małym, a je
ś
li s
ą
małe
czy je nieco wzmocni
ć
.
Skomplikowane? Mo
Ŝ
e troch
ę
, ale je
ś
li si
ę
nam zamarzy odbiera
ć
co
ś
innego, to wystarczy zmieni
ć
program. W odbiornikach SDR ten sam sprz
ę
t mo
Ŝ
e odbiera
ć
SSB, FM, a tak
Ŝ
e modulacje cyfrowe np.
DRM (Digital Radio Mondiale) bez przeł
ą
czania cho
ć
by jednego kabelka. Podobnie z nadawaniem.
Mo
Ŝ
na sygnał SSB otrzymywa
ć
we wzbudnicy, a nast
ę
pnie zmiesza
ć
z VFO, aby otrzyma
ć
po
Ŝą
dan
ą
cz
ę
stotliwo
ść
nadawania. Mo
Ŝ
na tak
Ŝ
e od razu cyfrowo uformowa
ć
jedn
ą
wst
ę
g
ę
na po
Ŝą
danej
cz
ę
stotliwo
ś
ci, przetwornikiem sprowadzi
ć
do postaci analogowej i wysła
ć
w eter.
Schemat blokowy analogowego nadajnika SSB.
Schemat blokowy nadajnika SDR.
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 3 -
Mam nadziej
ę
,
Ŝ
e istot
ę
technologii SDR wyja
ś
niłem. Oczywi
ś
cie przy programowym sposobie
formowania lub dekodowania sygnału radiowego konieczne s
ą
dodatkowe "narz
ę
dzia obsługuj
ą
ce",
czyli odpowiedni system operacyjny. System taki "zarz
ą
dza" programem głównym, steruje
wy
ś
wietlaniem informacji i udost
ę
pnia dodatkowe usługi typu pami
ę
ci (w postaci komórek lub wielu
wirtualnych VFO), skanowanie, klucz elektroniczny i wiele innych mniej lub bardziej przydatnych funkcji.
Obsługiwa
ć
software'owo mo
Ŝ
na tak
Ŝ
e zwykłe radio, cho
ć
by w postaci zarz
ą
dzania syntez
ą
DDS.
Ró
Ŝ
nic
ą
pomi
ę
dzy klasycznym urz
ą
dzeniem, a SDR b
ę
dzie zawsze sposób tworzenia idekodowania
sygnału. W rozwi
ą
zaniach sprz
ę
towych zało
Ŝ
enia projektowe okre
ś
laj
ą
sposób wykonania urz
ą
dzenia.
W SDR (Software Defined Radio), czyli radiu definiowanym programowo, funkcjonalno
ść
urz
ą
dzenia
jest wyznaczana programem i mo
Ŝ
na to zmienia
ć
wielokrotnie ju
Ŝ
po fazie, nazwijmy to, fizycznej
produkcji.
** Technologia SDR rozwija si
ę
bardzo dynamicznie.
Obecnie jednak SDR prawie w ogóle nie wyst
ę
puje w „czystej” postaci. Przyczyn
ą
jest głównie
ekonomia i ograniczenia technologiczne (na razie). Za przykład niech posłu
Ŝ
y wielopasmowy odbiornik
KF. Mo
Ŝ
na zaraz za anten
ą
wł
ą
czy
ć
szerokopasmowy przetwornik analogowo-cyfrowy przekształcaj
ą
cy
całe widmo od 1,8 do 30 MHz w próbki cyfrowe. Je
ś
li jednak z tego widma b
ę
dziemy wykorzystywa
ć
tylko pasma amatorskie, to z prostego sumowania wynika,
Ŝ
e prawie 90% próbek jest nam zupełnie
niepotrzebne. Łatwiej (i o lepszych parametrach) mo
Ŝ
na wykona
ć
przetwornik „widz
ą
cy”, powiedzmy,
0,5 MHz, a „przesuni
ę
cie” pasma odbioru dla poszczególnych zakresów wykona
ć
w sposób klasyczny
(jak na przykład w premikserach). W takim rozwi
ą
zaniu technologia SDR „zajmie si
ę
” zarówno
„przestrajaniem” wewn
ą
trz pasma jak i obróbk
ą
sygnału z demodulowaniem. Mo
Ŝ
na tak
Ŝ
e przyj
ąć
,
Ŝ
e
wszystkie moduły odbiornika wyst
ę
puj
ą
ce przed ostatni
ą
cz
ę
stotliwo
ś
ci po
ś
redni
ą
” wykonane s
ą
jak w
klasycznym TRX, a „ostatni
ą
po
ś
redni
ą
” (t
ą
z w
ą
skimi filtrami) oraz układy demodulacji zast
ą
pi
ć
technologi
ą
SDR. Wła
ś
nie tak jest zbudowana wi
ę
kszo
ść
współczesnych transceiver’ów z tak zwan
ą
„po
ś
redni
ą
DSP” Za przykład niech posłu
Ŝ
y rysunek reklamowy jednego z popularnych ostatnio na
rynku urz
ą
dze
ń
.
Schemat blokowy odbiornika FT-450. (
ź
ródło: materiały reklamowe firmy Yaesu)
Dwie po
ś
rednie, pierwsza wysoka jak w klasycznym TRX, druga to DSP (lub jak kto woli SDR).
Otrzymujemy w ten sposób za stosunkowo niewielkie pieni
ą
dze urz
ą
dzenie z mo
Ŝ
liwo
ś
ciami
transceverów wyposa
Ŝ
onych w kilka zestawów filtrów po
ś
redniej cz
ę
stotliwo
ś
ci, z filtrami NOTCH,
reduktorami szumów, a w torze nadawczym wyposa
Ŝ
onymi w kompresory z kształtowan
ą
charakterystyk
ą
m. cz. Oczywi
ś
cie jak zawsze s
ą
zwolennicy i przeciwnicy takich rozwi
ą
za
ń
, ale nie
o tym jest to opracowanie. Fakt pozostaje faktem, coraz wi
ę
cej powa
Ŝ
nych firm wypuszcza na rynek
sprz
ę
t z wykorzystaniem technologii SDR, zarówno dla amatorów jak i komercyjnych u
Ŝ
ytkowników fal
radiowych. Niedawno na rynku pojawił si
ę
odbiornik SDR Perseusz. Jednak prawdziwym liderem w
dziedzinie amatorskich urz
ą
dze
ń
nadawczo-odbiorczych SDR (i to nie tylko z powodu hasła
reklamowego) jest FLEX-5000 ameryka
ń
skiej firmy Flex Radio Systems. Popularno
ść
"Flex'a" ostatnio
bije na głow
ę
takie produkty jak K2 czy ORION. FLEX-5000 jest nast
ę
pc
ą
pierwszej pionierskiej
konstrukcji SDR-1000. Jest amatorskim transceiverem krótkofalowym z pasmem 50 MHz i moc
ą
100W.
W opcjach A, B, C, D dost
ę
pne s
ą
automatyczne skrzynki antenowe, wzmacniacz 300W, przeł
ą
czniki
antenowe i nawet moduł 144 MHz. Z tyłu, FLEX wygl
ą
da jak ka
Ŝ
de współczesne radio: gniazda
antenowe, sterowanie, zasilanie. Z przodu - nic, ani jednej gałeczki.
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 4 -
Tył i przód TRX'a FLEX-5000A (
ź
ródło: materiały reklamowe firmy Flex Radio Systems)
Wszystkie funkcje tego transceivera sterowane (i kontrolowane) s
ą
za pomoc
ą
komputera PC. Na
rysunku poni
Ŝ
ej przedstawiony jest wygl
ą
d ekranu jednej z wersji programu PowerSDR. Na ekranie jest
wszystko co "rasowy" TRX mie
ć
powinien.
Screenshot programu PowerSDR steruj
ą
cego „Flex’em”
** Czy amator-konstruktor ma szans
ę
eksperymentowania z technologi
ą
SDR?
Ma i wcale nie musi by
ć
specjalist
ą
od przetworników analogowo-cyfrowych, czy skomplikowanych
procesorów Analog Devices. Do
ść
mocno zaawansowana i powszechna technika komputerów
domowych pozwala na wykorzystanie ich do odbioru (i nadawania) z wykorzystaniem technologii SDR.
Systemem zarz
ą
dzaj
ą
cym b
ę
dzie system operacyjny naszego PC, za procesor sygnałowy b
ę
dzie słu
Ŝ
ył
procesor główny (podobnie jak przy np. odtwarzaniu MP3), a za przetwornik analogowo-cyfrowy (i
cyfrowo-analogowy) - karta muzyczna.
** Jaki sygnał dostarczymy do karty muzycznej?
Wi
ę
kszo
ść
amatorskich konstrukcji SDR wykorzystuje mo
Ŝ
liwo
ś
ci komputerów domowych poprzez
u
Ŝ
ycie prostych urz
ą
dze
ń
z bezpo
ś
rednia przemian
ą
cz
ę
stotliwo
ś
ci. Podstaw
ą
s
ą
mieszacze
kwadraturowe oraz przetwarzanie A/C w dwóch kanałach karty muzycznej. Mieszacze kwadraturowe
pozwalaj
ą
na stosunkowo proste przetworzenie sygnału analogowego, poprzez mieszanie cyfrowe
i dekodowanie programowe. Stosuj
ą
c dodatkowo, ju
Ŝ
na poziomie sygnału analogowego, mieszanie z
przesuni
ę
ciem fazy mo
Ŝ
na zmniejszy
ć
wymagania dla przetworników analogowo-cyfrowych. Sposób
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 5 -
taki daje mo
Ŝ
liwo
ść
wykorzystania karty d
ź
wi
ę
kowej. Nale
Ŝ
y jednak pami
ę
ta
ć
,
Ŝ
e nawet bardzo dobra
karta muzyczna nie przetwarza cz
ę
stotliwo
ś
ci powy
Ŝ
ej kilkudziesi
ę
ciu kiloherców co oznacza,
Ŝ
e zakres
przestrajania (przestrajania na poziomie cyfrowym) mo
Ŝ
e wynosi
ć
tak
Ŝ
e tylko te kilkadziesi
ą
t
kiloherców. W wielu zastosowaniach opartych na technologii SDR, wykorzystuje si
ę
bezpo
ś
redni
ą
przemian
ę
cz
ę
stotliwo
ś
ci. Urz
ą
dzenia wykorzystuj
ą
ce bezpo
ś
redni
ą
przemian
ę
nazywamy
homodynowymi. Na potrzeby SDR przemiana ta działa w nieco inny sposób. Sygnał u
Ŝ
yteczny jest
mieszany „dwutorowo” tak aby na wyj
ś
ciu otrzyma
ć
dwa sygnały (I oraz Q) o tej samej cz
ę
stotliwo
ś
ci
ale przesuni
ę
tych wzgl
ę
dem siebie o faz
ę
90 stopni. Tak otrzymane sygnały s
ą
przetwarzane na posta
ć
cyfrow
ą
i ponownie mieszane (w procesorze sygnałowym), ale ju
Ŝ
w sposób cyfrowy.
Zasada pracy SDR z mieszaczem kwadraturowym.
Nie wgł
ę
biaj
ą
c si
ę
w szczegóły, wła
ś
nie „istnienie” tych dwóch sygnałów I oraz Q zwi
ą
zane jest
z mieszaniem kwadraturowym i jest bardzo charakterystyczne dla technologii SDR. Przy nadawaniu,
tak
Ŝ
e wykorzystuje si
ę
dwa ortogonalne sygnały I oraz Q. Cz
ęść
analogow
ą
urz
ą
dzenia (t
ą
z mieszaczem) nale
Ŝ
y fizycznie „zbudowa
ć
”, cz
ęść
„obróbki” cyfrowej, wykonuje komputer z wgranym
oprogramowaniem. W
ś
ród wielu programów, umo
Ŝ
liwiaj
ą
cych nadawanie i odbiór z wykorzystaniem
technologii SDR, najpopularniejszy jest program Rocky. Działa on w systemach Windows ME, 2000,
XP. Wymaga procesora P4 1GHz, RAM min. 256 MB i oczywi
ś
cie potrzebna jest karta d
ź
wi
ę
kowa,
czym lepsza – tym lepiej.
Screenshot głównego okna, jednej z pierwszych wersji programu Rocky do sterowania SDR.
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 6 -
** Warto zacz
ąć
od prostych układów.
Jak si
ę
okazuje aby zacz
ąć
odbiera
ć
fale radiowe za pomoc
ą
komputera wcale nie trzeba budowa
ć
mieszacza IQ. W 1998 roku powstał
ś
wiatowy projekt cyfrowej emisji broadcastingowej na falach
krótkich o nazwie Digital Radio Mondiale (DRM). Stał si
ę
on nowym standardem cyfrowych emisji.
Oczywi
ś
cie pojawiły si
ę
odbiorniki radiowe wyposa
Ŝ
one w nowy standard odbioru, ale nie były one
powszechnie dost
ę
pne i były bardzo drogie. W czerwcu 2001, na uczelni w Darmstadt, ruszaj
ą
prace
nad oprogramowaniem, które mogłoby pomóc w odbiorze DRM prostymi
ś
rodkami (czyli znan
ą
nam
metod
ą
- kart
ą
d
ź
wi
ę
kow
ą
i komputer PC). Powstaje DREAM, program oparty na licencji Open-Source.
DREAM słu
Ŝ
y nie tylko do dekodowania (i słuchania) rozgło
ś
ni radiowych DRM, ale mo
Ŝ
na nim równie
Ŝ
odbiera
ć
analogowe modulacje AM, FM, SSB, CW i to z regulacj
ą
szeroko
ś
ci pasma.
Bezpo
ś
rednia przemiana do odbioru DRM
Zasada pracy jest prosta. Nale
Ŝ
y odbierany sygnał
„sprowadzi
ć
” do cz
ę
stotliwo
ś
ci 12 kHz i poda
ć
go na
wej
ś
cie karty d
ź
wi
ę
kowej. Program zrobi reszt
ę
. Je
ś
li
generator na rysunku obok b
ę
dzie miał cz
ę
stotliwo
ść
3,7 MHz to na widzianym poni
Ŝ
ej ekranie odbierana
jest cz
ę
stotliwo
ść
3,715 MHz LSB, z pasmem o
szeroko
ś
ci 2133 Hz. Do dyspozycji jest automatyka
wzmocnienia, cyfrowe filtry szumów, a nawet
magnetofon zapisuj
ą
cy audio bezpo
ś
rednio na
dysku. Zakres przestrajania jak wida
ć
niewielki, ale
prostota układu wyj
ą
tkowa. Wystarczy jeden układzik
NE612 i kwarc. Zmieniaj
ą
c kwarc na 5,883 MHz
mo
Ŝ
na próbowa
ć
odbioru DRM z Niemiec.
Screenshot programu DREAM w modzie odbioru emisji analogowych.
Była to pierwsza moje przygoda z dekodowaniem SSB w sposób programowy. Prosz
ę
mi wierzy
ć
kawałek anteny, kawałeczek płytki i słycha
ć
! Jest to łatwiejsze ni
Ŝ
zbudowanie „homodynki”, a jeszcze
niedawno wydawało mi si
ę
,
Ŝ
e od „homodyny” nie ma ju
Ŝ
nic prostszego. Parametry znacznie lepsze,
cho
ć
by w racji,
Ŝ
e tu nie słycha
ć
lustrzanego odbicia. Swobodna regulacja szeroko
ś
ci odbieranego
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 7 -
pasma (ze zboczami nie osi
ą
galnymi nawet filtrami kwarcowymi budowanymi samodzielnie), tak
Ŝ
e
redukcja zakłóce
ń
. W Internecie mo
Ŝ
na spotka
ć
wiele rozwi
ą
za
ń
umo
Ŝ
liwiaj
ą
cych eksperymentalny
odbiór DRM z u
Ŝ
yciem programu DREAM. Wi
ę
kszo
ść
z nich doskonale nadaje si
ę
tak
Ŝ
e do
wykorzystania przy odbiorze amatorskich pasm, bez
Ŝ
adnej przeróbki, po prostu klikni
ę
ciem w opcj
ę
programu i ju
Ŝ
. Jedno z takich rozwi
ą
za
ń
sprawdziłem z powodzeniem.
Sposób odbioru DRM (a tak
Ŝ
e SSB, CW, FM) z wykorzystaniem odbiornika AM
Ze zwykłego odbiornika analogowego nale
Ŝ
y wyprowadzi
ć
sygnał cz
ę
stotliwo
ś
ci po
ś
redniej
(wyst
ę
puj
ą
cy w torze odbioru AM – przed detektorem). Sygnał ten nale
Ŝ
y przenie
ść
w obszar „czytany”
przez kart
ę
muzyczn
ą
. Ja w swoich eksperymentach zastosowałem odbiornik
powszechnego u
Ŝ
ytku ELTA 3562N (cena około 50
zł). Wybór okre
ś
liły dwa parametry. Jest to odbiornik
z syntez
ą
PLL wymagan
ą
dla utrzymania stabilno
ś
ci
przy odbiorze DRM oraz posiada zakres fal krótkich
zaczynaj
ą
cy si
ę
poni
Ŝ
ej 3 MHz, wi
ę
c bez
Ŝ
adnych
przeróbek słu
Ŝ
y
ć
mo
Ŝ
e do słuchania pasma 80m.
Oczywi
ś
cie na rynku jest wiele urz
ą
dze
ń
spełniaj
ą
cych te parametry - ten był szybko
osi
ą
galny. Wyprowadziłem sygnał, podł
ą
czyłem
dodatkowy mieszacz i dodatkowy filtr ceramiczny
(cho
ć
filtr przy pierwszych eksperymentach nie jest
niezb
ę
dny). Jeszcze podł
ą
czenie do laptopa i troch
ę
zabawy ze skonfigurowaniem karty tak aby wej
ś
cie
mikrofonowe zamieniło si
ę
na liniowe i ….. słycha
ć
,
naprawd
ę
słycha
ć
. Tak prostymi
ś
rodkami mo
Ŝ
na
odbiera
ć
CW, SSB i nawet DRM.
** DRM dla amatorów.
Przy temacie DRM warto jeszcze wspomnie
ć
,
Ŝ
e
rozwi
ą
zania oparte na technologii SDR umo
Ŝ
liwiaj
ą
radioamatorom wykorzystywanie do ł
ą
czno
ś
ci emisji
cyfrowych opartych na przekazie za pomoc
ą
widma
rozproszonego (tak jest nadawane wła
ś
nie DRM). S
ą
ju
Ŝ
opracowania programów koduj
ą
cych i
dekoduj
ą
cych, a technologia SDR i domowy
komputer PC pozwalaj
ą
na eksperymenty w
dziedzinie najnowocze
ś
niejszych sposobów
ł
ą
czno
ś
ci.
Odbiornik ELTA z mieszaczem i dodatkowym filtrem
o zwi
ę
kszonej szeroko
ś
ci pasma
** Zamiast zako
ń
czenia.
Niniejsze opracowanie miało na celu wst
ę
pne przedstawienie technologii SDR. Nie b
ę
d
ę
wi
ę
c pisał o
konkretnych rozwi
ą
zaniach, nie b
ę
dzie te
Ŝ
gotowych schematów. Opisy mo
Ŝ
na znale
źć
w internecie.
Mo
Ŝ
na te
Ŝ
kupi
ć
kity prostych urz
ą
dze
ń
, tworz
ą
cych razem z komputerem PC pełnosprawny odbiornik
Ulotka informacyjna - BIK nr 3 * lipiec 2008 *
- 8 -
lub TRX (oczywi
ś
cie SDR). Kit transceivera (płytka z kompletem cz
ęś
ci) na jedno lub dwa pasma
amatorskie kosztuje około 100 złotych. Poni
Ŝ
ej zdj
ę
cie jednego z takich zestawów w trakcie składania.
Urz
ą
dzenie zostało opracowane w USA i jest wersj
ą
6.2 popularnego SoftRock 40 z modulatorem i
demodulatorem kwadraturowym. Pracuje w pa
ś
mie 80 m lub 40 m z moc
ą
1 wata wykorzystuj
ą
c kart
ę
d
ź
wi
ę
kow
ą
komputera. Modulacja jest definiowana programowo wraz z odpowiedni
ą
szeroko
ś
ci
ą
pasma odbieranego i kompresj
ą
przy nadawaniu. W zale
Ŝ
no
ś
ci od jako
ś
ci karty d
ź
wi
ę
kowej TRX
mo
Ŝ
na przestraja
ć
w zakresie 40 kHz. Kit działa zarówno z programem Rocky, PowerSDR jak i innymi
przeznaczonymi do jednoczesnej obsługi sygnałów I i Q pochodz
ą
cych z mieszacza oraz do niego
wysyłanych.
Płytka SoftRock v. 6.2 w budowie (foto: SP3NYR)
Vy 73! Do usłyszenia na pasmach na sprz
ę
cie SDR.
http://www.amqrp.org/kits/softrock40/index.html
http://paginas.terra.com.br/lazer/py4zbz/sdr/sdr.htm
http://www.comsistel.com/CiaoRadio/CIAOradio.htm
http://www.comsistel.com/images/Hardware.htm
http://www.universal-radio.com/catalog/commrxvr/0014.html
http://drm.sourceforge.net
http://www.elexs.de/direktmix1.htm
http://janucha.ovh.org/index.html
http://www.b-kainka.de/drm.htm
http://www.elektronikab2b.pl
http://www.flex-radio.com
Tekst własny SP3HTF Rafał St
ę
pie
ń
Rysunki SQ3MU Konrad St
ę
pie
ń
Konsultacje Members of SP3YPR www.sp3ypr.qrz.pl
Broszura nieodpłatna, wył
ą
cznie do u
Ŝ
ytku wewn
ę
trznego. Wszelkie prawa autorów zastrze
Ŝ
one.
Powielanie, kopiowanie i umieszczanie na stronach internetowych bez zgody autorów zabronione.