background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

Korespondencja seryjna 
 
Korespondencja  seryjna  to  technika  szybkiego  tworzenia,  róŜniących  się  tylko  niektórymi 
elementami,  szeregu  identycznych  dokumentów  (seria),  przy  wykorzystania  bazy  adresowej 
np.: do drukowania kopert i etykiet itp.  
 
ZałóŜmy, Ŝe musimy wysłać list identycznej treści do 100 róŜnych odbiorców. Np.: moŜe to 
być  zawiadomienie  o  zmianie  numeru  telefonu  firmy,  adresu  itp.  Word  oferuje  w  tym 
względzie  bardzo  prosty  mechanizm  rozwiązania  powyŜszego  zadania.  (JeŜeli  dodatkowo 
dysponujemy pocztą elektroniczna i podamy e-mailowy adres odbiorcy moŜemy informacje te 
wysłać bezpośrednio siecią). 
 
Ogólna  treść  listu  (jego  wzór)  napisana  tak,  aby  zwracać  się  do  wielu  osób  równocześnie, 
będzie  nosić  nazwę  DOKUMENTU  GŁÓWNEGO.  Informacje  pozwalające  rozróŜnić 
odbiorców i ich cechy (przypisane do znanych nam juŜ pól) zawarte zostaną w dokumencie 
stanowiącym  dla  wspomnianego  dokumentu  głównego  DOKUMENT  ŹRÓDŁOWY. 
Końcowym  akordem  naszej  pracy  będzie  elektroniczne  powielenie  dokumentu  głównego  w 
tylu  kopiach,  ilu  odbiorców  przewidujemy.  Jednym  z  wyników  takiego  postępowania  moŜe 
być  tzw.  DOKUMENT  SCALONY.  I  ten  właśnie  dokument  wynikowy  –  za  pomocą  MS 
Worda  –  moŜemy  przesłać  na  drukarkę,  rozesłać  drogą  elektroniczną  (e-mail)  lub  przesłać 
faksem.  
 
 
Algorytm postępowania moŜe być następujący: 
 

1.  Tworzymy list (dokument źródłowy), nazywany dalej dokumentem głównym (moŜe to 

być  aktualnie  otwarty  dokument  worda).  MoŜemy  wykorzystać  pismo  z  ćwiczenia 
poprzedniego. 

2.  Tworzymy  –  jako  nowy  plik  –  lub  otwieramy  istniejąca  bazę  adresową.  MoŜe  to  być 

plik Worda (Excela, Accessa) w postaci tabeli: 

 
 

Tytuł   Imię  Nazwisk

Instytucja  Ulica 

Kod 

Miejscowość 

mgr 

Alicj

Nowak 

POLKO

Agrestowa 
4/5 

66-
009 

Poznań 

dr 

Jerzy  Wąs 

Sp. ABB   Wilcza 

34/2A 

00-
001 

Kraków 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
W przypadku tworzenia bazy adresowej w Wordzie, wiersz nagłówkowy tabeli musi koniecznie 
rozpoczynać się w pierwszym akapicie dokumentu. Po wprowadzeniu danych do tabeli (około 
10 osób) zapisujemy plik pod nazwą baza adresowa i zamykamy go. 
KaŜdy wiersz tabeli (oprócz nagłówkowego, który zawiera nazwy pól) stanowi jeden rekord. 
Dane  w rekordzie  to  tzw.  pola,  identyfikowane  poprzez  nazwę  pola  umieszczoną  w 
pierwszym wierszu i numer rekordu. 
 

Nazwy pól 

Rekordy 
(wiersze) 

Dane (pola w rekordach) 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

Przygotowanie dokumentu źródłowego  
 

 
Uruchamiamy edytor tekstów MS Word i piszemy list, adresowany do konkretnej osoby, np. do Pana 
Nowaka.  UŜywamy  jego  danych  osobowych,  tytułu  itd.  List  ten  będzie  pełnił  rolę  szablonu,  na 
podstawie  którego  zostaną  wygenerowane  wszystkie  pozostałe  listy.  Przejmie  on  funkcje 
wspomnianego dokumentu głównego. (wykorzystaj pismo z poprzedniego ćwiczenia). 
 
Jednak  samo  napisanie  mniej  czy  bardziej  ogólnej  treści  nic  w  dokumencie  nie  zmieniło  i  jest  on  w 
dalszym  ciągu  zwykłym  dokumentem  MS  Word.  Dopiero  uŜycie  Pomocnika  korespondencji  seryjnej 
zamieni ten dokument w dokument główny korespondencji seryjnej.  
 

Po napisaniu listu wybieramy funkcję Korespondencja seryjna z menu Narzędzia (znajduje się on w 
podmenu Narzędzia w Listy i dokumenty wysyłkowe lub bezpośrednio w menu Narzędzia –zaleŜne od 
wersji Word) . Po ukazaniu się okienka dialogowego Pomocnik korespondencji przechodzimy do sekcji 
zatytułowanej Dokument główny.  

 

 

Klikamy na jedynym dostępnym w tym momencie przycisku Utwórz. Po otwarciu menu wybieramy 
opcję Listy seryjne….  

W tym momencie Pomocnik pyta, jaki dokument ma stać się podstawą nowo tworzonego dokumentu 
głównego.  PoniewaŜ  zakładam,  Ŝe  napisaliśmy  juŜ  list  w  aktualnie  otwartym  dokumencie  Worda, 
wybieramy  opcję  Aktywne  okno.  Od  tego  momentu  napisany  przez  nas  list  do  Smoka  staje  się 
dokumentem głównym korespondencji seryjnej. 

 

 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

 
Kilka pieczeni... 
 
Co  to  jednak  za  dokument  główny,  który  jest  przeznaczony  tylko  dla  jednego  odbiorcy? 
Trzeba  utworzyć  bazę  danych,  dzięki  której  będzie  moŜliwe  automatyczne  modyfikowanie 
dokumentu głównego tak, by stał się on „uniwersalnym” listem do wszystkich.  
 

Zwróćmy  uwagę  na  zmiany,  które  zaszły  w  (cały  czas 
otwartym)  oknie  dialogowym  Pomo3  Źródło  danych  to 
dokument,  z  którego  będą  pobierane  dane  automatycznie 
wstawiane  do  listu  seryjnego  pomocnika  korespondencji 
seryjnej. W sekcji nr 1 dedykowanej do pracy z dokumentem 
głównym pojawił się przycisk Edytuj. Jest on przydatny, gdy 
zamierzamy juŜ po utworzeniu dokumentu głównego zmienić 
treść lub wygląd wzorca.  
 

 
Nas powinna jednak interesować w tym momencie sekcja nr 2 – Źródło danych. Klikamy na 
przycisku Pobierz dane, a po otwarciu menu wybieramy opcję Utwórz źródło danych.  

 
Okno  dialogowe  Utwórz  źródło  danych  to  pierwszy  krok  w 
kierunku  implementacji  baz  danych.  Budując  bazę  danych, 
warto 

skorzystać 

– 

przynajmniej 

częściowo 

– 

predefiniowanych  w  MS  Wordzie  pól  h.  NaleŜy  teraz 
zdefiniować  listę  pól,  odpowiadających  naszym  potrzebom. 
Jako  Ŝe  Word  juŜ  na  wstępie  podsuwa  nam  swoją  listę  pól, 
które  uznaje  za  najbardziej  potrzebne,  proponuję  z  niej 

skorzystać.  Powinniśmy  usunąć  jedynie  pola  nadmiarowe  (względem  naszych  wymagań). 
Akceptujemy  pola  Tytuł,  Imię,  Nazwisko,  natomiast  pole  Stanowisko  naleŜy  usunąć  (co 
czynimy  wskazując  dane  pole  i  klikając  przycisk  Usuń  nazwę  pola).  W  analogiczny  sposób 
pozbywamy się wszystkich pozostałych, zbędnych pól.  
 
Teraz  tworzymy  te  pola,  które  wymagamy  :  tytuł,kod  pocztowy,  starynumer,  nowynumer, 
tytuł, a których nie ma w domyślnej bazie pól MS Worda. Klikamy w polu tekstowym Nazwa 
pola  i  wpisujemy  właściwą  nazwę.  Nowe  pole  pojawi  się  na  liście  po  kliknięciu  przycisku 
Dodaj...  
 
Wskazówka: jeśli po wpisaniu nowej nazwy pola przycisk Dodaj nazwę pola pozostaje szary 
(nieaktywny),  to  najwidoczniej  uŜyliśmy  w  nazwie  znaku  nieakceptowanego  przez  program 
(np. myślnik, pytajnik itd.).  

 
Jeśli  dla  własnej  wygody  chcemy  zmienić  kolejność  pól, 
wówczas zaznaczamy odpowiednie pole na liście i zmieniamy 
połoŜenie względem innych pól za pomocą ikon strzałek (rys. 

5).  Tworzenie  struktury  bazy  kończymy  kliknięciem  przycisku  OK.  Pojawi  się  okno  Zapisz 
jako,  którego  uŜyjemy  do  zapisania  źródła  danych  na  dysku.  Plik  źródła  danych  ma 
standardowe  rozszerzenie  *.doc,  ale  jest  on  ściśle  powiązany  z  dokumentem  *.doc, 
stanowiącym główny dokument korespondencji seryjnej (zawierający treść listu). 
 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

UWAGA! Dokument główny i dokument źródłowy muszą pozostawać zawsze w tym samym 
połoŜeniu  względem  siebie  (najlepiej  w  tym  samym  folderze).  Przeniesienie  np.  dokumentu 
źródłowego czy zmiana jego nazwy zniszczą powiązanie pomiędzy plikami, psując działanie 
korespondencji seryjnej.  
 
Proponuję  juŜ  przy  zapisywaniu  źródła  utworzyć  osobny  folder  do  przechowywania  danego 
zestawu  korespondencji  seryjnej.  Utrzymanie  porządku  w  tym  zakresie  opłaca  się  o  tyle,  Ŝe 
jeden  dokument  źródłowy  moŜe  być  równocześnie  połączony  z  wieloma  szablonami 
(dokumentami  głównymi).  W  ten  sposób  jedna  baza  danych  umoŜliwi  generowanie 
róŜnorodnej  korespondencji.  Sugeruję  w  nazwie  foldera  dodać  literki  KS  (nie  jest  to 
oczywiście  obowiązkowe,  nazwa  moŜe  być  dowolna),  co  będzie  wskazywać  na  jego 
przeznaczenie.  W  analogiczny  sposób  warto  czytelnie  nazwać  dokument  źródłowy,  np. 
wyniki konkursu ŹRÓDŁO.doc.  
 
Wielkość liter nie została tu zastosowana przypadkowo! Rola dokumentu wyróŜniona została 
duŜymi literami. Z kolei temat umieszczony na początku nazwy pliku pozwoli w przyszłości 
na  takie  rozmieszczenie  plików  (wg  nazw,  wg  typów),  aby  nawet  w  przypadku  większej 
liczby  zestawów  KS  w  jednym  folderze,  dokumenty  główny  i  źródłowy  stanowiące  zestaw, 
czyli opisujące ten sam temat, sąsiadowały ze sobą.  
 
Wypełnianie danymi 
 
Zapełniamy  utworzoną  bazę  danymi.  W  kolejnym  oknie  dialogowym  klikamy  przycisk 
Edytuj  źródło  danych.  Edycja  źródła  danych  jest  dokonywana  z  poziomu  formularza. 
Formularz ułatwia i porządkuje wprowadzanie informacji o poszczególnych adresatach.  
 
Po  wypełnieniu  danych  dotyczących  pierwszej  osoby,  nie  klikamy  na  przycisku  OK. 
Spowoduje  to  bowiem  co  prawda  zapisanie  danych,  lecz  równocześnie  zamknie  okno 
formularza (rys. 6). 

 
Dopóki  nie  wprowadzimy  danych  wszystkich  osób,  do 
których chcemy wysłać korespondencję, uŜywajmy przycisku 
Dodaj nowy.  
W tym momencie moŜemy juŜ uznać, Ŝe nasze źródło danych 
zostało  odpowiednio  przygotowane  i  spełni  swoją  rolę, 
pozwalając 

na 

powielenie, 

co 

najwaŜniejsze 

– 

spersonalizowanie korespondencji zawartej w dokumencie głównym.  
 
Zamykamy 

okno 

formularza 

klikając 

przycisk 

OK. 

Przypominam,  Ŝe  teraz  nie  poruszamy  się  juŜ  w  obrębie 
zwykłego 

dokumentu 

MS 

Word, 

lecz 

dokumentu 

korespondencji seryjnej. 
 
Widocznym  znakiem  tego  jest  automatyczne  pojawienie  się  paska  narzędzi  Korespondencja 
seryjna (rys. 7). Warto prześledzić funkcje, które on udostępnia – dymek (ang. hint) z nazwą 
funkcji pojawi się po wskazaniu danej ikonki myszką.  
 
 
 
 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

Dziel i rządź 
 

Przystąpmy  teraz  do  modyfikacji  dokumentu  głównego,  aby 
list  napisany  pierwotnie  do  Smoka  okazał  się  listem  do 
wszystkich  adresatów  wprowadzonych  do  bazy  danych 
zawartej w dokumencie źródłowym. Wróćmy do momentu, w 
którym porównywaliśmy oba listy i wytłuszczoną czcionką 8 
Modyfikacja  szablonu  polega  głównie  na  wymianie 
określonych 

zwrotów 

na 

nazwy 

pól 

bazy 

danych 

zaznaczyliśmy  róŜnice.  OtóŜ  teraz  po  kolei  (aby  się  nie  pogubić,  najlepiej  pojedynczo) 
kasujemy  pierwszy  odróŜniający  się  element  –  słowo  „Pan”.  Na  to  miejsce  wprowadzamy 
odpowiednie pole korespondencji seryjnej. W tym celu pozostawiamy kursor w miejscu, skąd 
usunęliśmy frazę „Pan” i z rozwijalnej listy paska narzędzi wprowadzamy pole Tytuł. 
 
Aby  odróŜnić  nazwę  pola  od  normalnego  tekstu,  Word  zaznacza  pole  tzw.  nawiasami 
francuskimi  otwierającymi  <<  oraz  zamykającymi  >>.  Nawiasy  te  nie  stanowią 
standardowych  znaków,  nie  mogą  być  wprowadzone  z  klawiatury  ani  przez  menu  Wstaw  ł 
Symbol...  Znaki  te  wstawia  i  interpretuje  odpowiednio  sam  MS  Word.  Dodatkowo  jeśli 
ustawimy kursor tekstowy w obrębie pola, wówczas zostanie ono podświetlone.  
 
Z  drugiej  strony  nazwę  pola  traktujmy  jak  normalny  fragment  tekstu,  oddzielając  ją  od 
pozostałych fragmentów odpowiednimi znakami interpunkcyjnymi, spacją itp., w zaleŜności 
od  potrzeb.  Generalnie  chodzi  o  przygotowanie  dokumentu  głównego  przez  odpowiednie 
formatowania znaku i akapitu. Pola, mimo Ŝe cały czas widoczne w odpowiednich nawiasach, 
pozwalają  się  kopiować  i  przenosić  zarówno  przez  Schowek,  jak  i  techniką  przeciągnij  i 
upuść.  Ostatecznie  po  umieszczeniu  w  szablonie  wszystkich  wymaganych  pól  dokument 
główny wygląda nieco dziwacznie (po lewej pierwotnie, po prawej z naniesieniem pól) 

 

 
Całość nie prezentuje się zbyt czytelnie. Nie widzimy bowiem treści poszczególnych listów, 
lecz  kody  pól.  Aby  przekonać  się,  jak  wygląda  list  do  kaŜdej  z  osób,  uaktywniamy  funkcję 

zastępowania  kodów  pól  konkretnymi  danymi  adresatów  –  klikamy  na  ikonie 

  PokaŜ 

scalone  dane  dostępnej  na  pasku  narzędziowym  korespondencji  seryjnej.    Wygląda  to  jak 
poniŜej. 
 

 

 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

Chcąc prześledzić treść listów dla poszczególnych osób, posłuŜmy się selektorem rekordów. 
Czas  na  zapisanie  wszystkich  utworzonych  plików  na  dysku.  O  ile  źródło  danych,  którym 
dysponujemy, zostało juŜ zapisane (w przypadku zmian dokonanych w nim później – trzeba 
je oczywiście zapisać!), o tyle dokument główny czeka jeszcze na swoją kolej. Proponuję, aby 
zapisywanemu  dokumentowi  nadać  nazwę  wyniki  konkursu  GŁÓWNY.doc  i  zapisać  go  w 
utworzonym  wcześniej  folderze  do  przechowywania  dokumentów  korespondencji  seryjnej. 
Jeśli  dokonamy  zmian  w  rekordach  dokumentu  źródłowego  i  bez  ich  zapisania  spróbujemy 
zamknąć dokument główny, wówczas pojawi się komunikat ostrzegający przed utratą danych 
i proponujący zapisanie zmian w rekordach, co warto uczynić. Ostatecznie w naszym folderze 
roboczym  korespondencji  seryjnej  znajdą  się  dwa  pliki.  Dokument  główny  „wie”,  Ŝe  źródło 
danych znajduje się w pliku obok. Nie zmieniajmy nazwy ani lokalizacji źródła!  
 
Scalanie 
 
Najbardziej  pracochłonne  etapy  juŜ  za  nami.  Kolej  na  wygenerowanie  serii  listów. 
Najbardziej  klasyczny  sposób  to  scalenie  do  nowego  dokumentu.  Powstaje  więc  trzeci 
dokument MS Word, liczący tyle stron, ile ma ich dokument główny, przemnoŜonych przez 
liczbę wpisanych do źródła danych rekordów (tu: adresatów). KaŜdy list do konkretnej osoby 
będzie rozpoczynał się od nowej strony. Aby scalić zestaw do nowego dokumentu, klikamy w 

ikonę Scal w nowy dokument

  na pasku Korespondencja seryjna .  

 
W przypadku niezbyt długiego tekstu szablonu i niewielkiej bazy danych (Uwaga! MS Word 
ogranicza  tworzone  bazy  do  63  pól)  scalanie  trwa  ułamek  sekundy.  Jeśli  weryfikacja 
przebiegła  pomyślnie,  wówczas  na  ekranie  zobaczymy  zupełnie  nowy  dokument 
zatytułowany  Korespondencja  seryjna1.  Przed  wydrukiem  proponuję  uwaŜne  jego 
przejrzenie.  Po  wydrukowaniu  listów  dokument  scalony  naleŜy  zamknąć...  bez  zapisywania 
na  dysku!  Dlaczego?  Dokument  scalony  to  produkt  powstały  automatycznie  z  połączenia 
dokumentu  głównego  z  rekordami  przechowywanymi  w  dokumencie  źródłowym  i  jako  taki 
moŜe być w dowolnej chwili odtworzony. Zapisanie dokumentu scalonego – choć moŜliwe – 
kryje  pewne  niebezpieczeństwo.  KaŜde  scalenie  odbywa  się  jednorazowo,  tzn.  jeśli 
zmodyfikujemy  dane  w  rekordach  adresatów,  wówczas  zmiana  taka  nie  znajdzie 
odzwierciedlenia  w  istniejącym  (zapisanym)  juŜ  dokumencie  scalonym.  Dopiero  powtórne 
scalenie (a więc utworzenie nowego dokumentu scalonego) da efekt aktualizacji. Nie polecam 
scalenia bezpośrednio na drukarkę. 
Praktyka  wykazuje,  Ŝe  krytyczna  analiza  dokumentu  scalonego  pozwala  bardzo  często  na 
odnalezienie wcale nie drobnych błędów. Szkoda więc papieru.  
 
Poprawmy się 
 
Jak poprawić błędy odnalezione w dokumencie scalonym? 
 
Wszystko  zaleŜy  od  tego,  gdzie  wystąpił  błąd.  Jeśli  wszystkie  listy  zawierają  ten  sam  błąd 
(np. błąd ortograficzny lub po prostu zapomnieliśmy coś dodać w samej treści), wówczas po 
zamknięciu dokumentu scalonego (bez jego zapisywania) przechodzimy do edycji dokumentu 
głównego, robimy niezbędne poprawki i ponownie przeprowadzamy scalanie. Jeśli natomiast 
w dokumencie scalonym występują błędy polegające np. na przekręceniu czyjegoś nazwiska, 
błędnej  końcówce  czasownika  czy  przymiotnika  związanego  z  daną  osobą,  wówczas 
zamykamy  (bez  zapisywania)  i  przechodzimy  do  edycji  danych  źródłowych.  W  tym  celu 
uruchamiamy  Pomocnika  korespondencji  seryjnej,  w  sekcji  nr  2  (Dokument  źródłowy) 
klikamy  na  przycisku  Edytuj.  W  okienku  formularza  odszukujemy  rekord  osoby,  w  którym 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

zaistniał  błąd  i  w  odpowiednim  polu  robimy  poprawkę.  Następnie  ponownie  scalamy 
dokument. 
 
Bazy danych  
 
Omówiliśmy  podstawowe  aspekty  wykorzystania  korespondencji  seryjnej.  Podsumujmy 
naszą wiedzę o bazach danych. Proponuję mały eksperyment: otwórzmy ponownie formularz 
źródła  danych  i  upewniwszy  się,  Ŝe  widoczne  są  dane  adresatów,  kliknijmy  na  przycisku 
PokaŜ źródło.  
 
Zobaczymy  dokument  źródłowy  w  postaci  „surowej”.  Baza  danych  zorganizowana  jest  w 
postaci  tabeli.  Aby  ułatwić  sobie  postrzeganie  jej  struktury,  uaktywniamy  linie  siatki  (menu 
Tabela ł PokaŜ linie siatki).  
 
KaŜda  kolumna  tabeli  reprezentuje  odrębne  POLE,  nagłówki  kolumn  to  nazwy  pól.  Pola 
dodaje  się,  względnie  usuwa  na  etapie  projektowania  bazy  danych  i  tworzenia  jej  struktury. 
Generalnie im dokładniej chcemy opisać obiekty umieszczone w tworzonej bazie danych, tym 
więcej pól musimy przewidzieć i utworzyć. 
Przykładowo,  chcąc  przechowywać  informacje  o  telefonach  klientów  swojej  firmy,  ich  e-
maile  itd.,  dodajemy  kolejne  pola  (w  tym  przypadku  kolumny  tabeli).  Pamiętajmy,  Ŝe  baza 
danych  moŜe  zawierać  pola  „nadmiarowe”.  Innymi  słowy,  nie  wszystkie  pola  muszą  być 
wykorzystywane w danym szablonie – dokumencie głównym korespondencji seryjnej.  
 

Z kolei kaŜdy wiersz tabeli to osobny REKORD, zawierający 
informacje  o  danej  osobie  lub  obiekcie.  Operacje  na 
rekordach  uwaŜane  są  za  czynności  proste  i  realizuje  je  tzw. 

uŜytkownik  końcowy  (czyli  kaŜdy).  Bezpośrednia  edycja  źródła  to  dobre  rozwiązanie  w 
przypadku,  gdy  konieczne  okazuje  się  późniejsze  wprowadzenie  zmian  do  struktury  bazy 
danych  (np.  utworzenie  nowego  pola).  Pomocnik  korespondencji  seryjnej  i  jego  kreator 
Utwórz źródło danych okazują się bezuŜyteczne. Przy bezpośredniej edycji źródła z pomocą 
przychodzi  nam  pasek  narzędzi  Bazy  danych,  który  po  otwarciu  dokumentu  źródłowego 
pojawia się automatycznie w postaci zadokowanej lub pływającej (rys. 10).  
 
Jeśli  pasek  Baza  danych  pozostaje  niewidoczny,  oznacza  to,  Ŝe  odtworzyliśmy  dokument 
źródłowy  w  sposób  bezpośredni  (za  pomocą  polecenia  Otwórz),  a  nie  przez  Pomocnika 
korespondencji  seryjnej.  Wtedy  zamykamy  dokument  źródłowy  bez  zapisywania  zmian,  a 
następnie  otwieramy  odpowiadający  mu  dokument  główny  i  przez  menu  Narzędzia  ł 
Korespondencja  seryjna  wybieramy  funkcję  Edytuj  w  sekcji  nr  2  (Dokument  źródłowy),  po 
czym w oknie formularza klikamy przycisk PokaŜ źródło.  
 
Funkcje udostępnione na pasku Baza danych umoŜliwiają wykonanie praktycznie wszystkich 
operacji, zarówno na strukturze bazy danych (dodawanie, usuwanie, zmiana kolejności pól), 
jak i na jej zawartości (dodawanie, usuwanie, modyfikacja, sortowanie rekordów).  
 
Po  kliknięciu  ikonki  Zarządzaj  polami  otwiera  się  okno  dialogowe,  bliźniaczo  podobne  do 
tego,  w  którym  definiowaliśmy  zestaw  pól  przy  zakładaniu  dokumentu  źródłowego. 
Pamiętajmy o ostroŜnym korzystaniu z funkcji Zmień nazwę i Usuń. Pochopne usunięcie lub 
przemianowanie  pola  spowoduje,  Ŝe  jeśli  tylko  było  ono  wykorzystywane  przez  dokument 
główny,  wówczas  ponowne  scalenie  zestawu  moŜe  okazać  się  niemoŜliwe,  a  dane 
wprowadzone do tego pola (po jego usunięciu) zostaną skasowane ze wszystkich rekordów! 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

Pół  biedy,  jeśli  błąd  spowodowany  został  pochopnym  przemianowaniem  pola.  Wówczas 
wystarczy przywrócić dotychczasową jego nazwę.  
 
Pamiętajmy,  Ŝe  edytując  dokument  źródłowy  jesteśmy  do  pewnego  stopnia  zabezpieczeni  – 
dzięki funkcji Cofnij dostępnej w menu Edycja.  
 
Skąd my to znamy? 
 
Operacje przeprowadzane na tej prostej bazie danych to tak naprawdę nic nowego. Dodanie 
nowego pola sprowadza się w praktyce do pojawienia się w tabeli kolejnej kolumny. Dodanie 
rekordu  to  powstanie  w  niej  kolejnego  wiersza.  Jeśli  operacje  te  przeprowadzimy 
bezpośrednio  na  „Ŝywej”  tabeli  (menu  Tabela  ł  wstaw  Wiersze...,  wstaw  Kolumny),  efekt 
będzie  dokładnie  taki  sam.  Niektórzy  wolą  nawet  taki  sposób  pracy  –  bez  pośrednictwa 
formularzy, kreatorów, okienek dialogowych i innych „ułatwień”.  
 
e-Scalanie 
 
Mechanizm  korespondencji  seryjnej  integruje  się  z  większością  programów  pocztowych, 
umoŜliwiając  rozesłanie  spersonalizowanych  dokumentów  pod  adresy  e-mailowe 
konkretnych osób. Warunkiem przeprowadzenia tego jest istnienie w źródłowej bazie danych 
pola,  przechowującego  adresy  poczty  elektronicznej  poszczególnych  adresatów.  JeŜeli 
składnia  adresów  e-mail  okaŜe  się  prawidłowa,  MS  Word  automatycznie  zamieni  zwykły 
tekst  na  hiperłącze,  czego  wizualnym  dowodem  stanie  się  podkreślenie  adresów  i  zmiana 
koloru. 
 
Wskazówka:  pola  zawierającego  adresy  e-mailowe  w  bazie  danych  nie  nazywajmy  e-mail, 
gdyŜ Word nie akceptuje nazw pól zawierających myślniki. Dysponując wpisanymi do bazy 
adresami  poczty  elektronicznej,  przechodzimy  do  dokumentu  głównego,  odszukujemy  na 
pasku  narzędzi  Korespondencja  seryjna  ikonę  Rozpocznij 
łączenie  poczty.  Po  kliknięciu  na  niej  wywołane  zostanie 
okno dialogowe Scalaj do. W polu Scalaj dane do: rozwijamy 
listę i wybieramy opcję Poczta e-mail. Następnie klikamy na 
sąsiednim przycisku Ustawienia....  

 
W kolejnym „podokienku” dialogowym Scalaj do: Ustawienia 
rozwijamy  listę  Pole  danych  z  adresem/numerem  faksu  i 
wskazujemy  na  pole  e-mail.    W  polu  tekstowym  Wiersz 
tematu  wiadomości  wpisujemy  tytuł  wiadomości  na  tyle 
uniwersalny,  by  odpowiadał  wszystkim  adresatom,  np. 
Zawiadomienie o wynikach konkursu.  
 
 

Generalnie obowiązuje zasada, Ŝe tekst, bez Ŝadnych graficznych ozdobników wygodniej jest 
przesłać  jako  zasadniczą  treść  e-maila.  Jeśli  natomiast  listy  zawierać  będą  jakiekolwiek 
obiekty  (np.  grafikę,  multimedia)  i/lub  elementy  formatowania,  których  nie  chcemy  utracić, 
wówczas wybieramy opcję przesyłania listu pod postacią załącznika.  
 
Po  powrocie  do  okna  dialogowego  Scalaj  do  klikamy  na  przycisku  Scalaj.  MS  Word 
komunikuje  się  z  domyślnym  programem  poczty  elektronicznej.  WaŜne,  by  program 
pocztowy, do którego MS Word przesyła listy i adresy e-mail odbiorców, obsługiwał standard 

background image

Oprogramowanie biurowe - 09 

MAPI  (messaging  application  programming  interface).  JeŜeli  komputer  podłączony  jest  do 
Internetu,  wówczas  przesyłki  rozesłane  zostaną  natychmiast,  zaś  ich  kopie  odnajdziemy  w 
folderze Elementy wysłane.  
 
Wszystkie  wiadomości  wygenerowane  przez  mechanizm  korespondencji  seryjnej  zostały 
wysłane  przy  uŜyciu  konta  domyślnego.  Dokument  będący  załącznikiem  nosi  nazwę 
identyczną,  jak  dokument  główny.  Warto  więc  na  potrzeby  chwili  zmienić  roboczą  nazwę 
dokumentu  głównego  z  np.  klienci  GŁÓWNY.doc  na  np.  Wakacyjna  promocja.doc  czy 
Wyniki konkursu.doc.  
 
Gdzie jeszcze … 
 
Korespondencję  seryjną  moŜna  wykorzystać  jeszcze  do  tworzenia  kopert  i  etykiet 
adresowych,  katalogów,  raportów  i  zestawień.  Ale  wszystkie  te  operacje  to  pochodne  listu 
seryjnego.  Osobny  problem  to  definiowanie  zapytań,  umoŜliwiających  wyciąganie  z 
ogromnej bazy danych tylko tych informacji, które w danej chwili są nam potrzebne.