1
Oddziaływanie sektora
obsługowo-naprawczego
na wod
ę
i gleb
ę
Wykład VIII
1.
Ś
cieki z zakładów
obsługowo-naprawczych
1
Oddziaływanie sektora
obsługowo-naprawczego
na wod
ę
i gleb
ę
Wykład VIII
1.
Ś
cieki z zakładów
obsługowo-naprawczych
2
Rodzaje
ś
cieków:
A.
Sanitarne i gospodarcze:
ś
cieki fekalne
oraz wody wykorzystywane do mycia i
utrzymywania czysto
ś
ci
Rodzaje
ś
cieków:
B.
Technologiczne:
z myjni samochodowych (składniki
mineralne, tłuszcze, materiały p
ę
dne,
roztwory alkaliczne z u
Ŝ
ytych do mycia
ś
rodków pieni
ą
cych)
z myjni cz
ęś
ci i zespołów (roztwory
zasadowe w przypadku stosowania do
mycia cieczy odtłuszczaj
ą
cych) – w
przypadku stosowania nafty i tri własne
zbiorniki cieczy i zamkni
ę
ty obieg
3
Rodzaje
ś
cieków:
B.
Technologiczne:
z warsztatów obsługi i naprawy
akumulatorów (roztwory elektrolitów
kwasowych o st
ęŜ
eniu 0,1-0,25% kwasu
siarkowego)
Rodzaje
ś
cieków:
B.
Technologiczne:
z lakierni samochodowych (zawiesiny
kredy, pumeksu, materiałów
ś
ciernych, farb,
lakierów, szpachlówek olejnych,
nitrocelulozowych, gliptalowych), ze
stanowisk przygotowania: odrdzewiania,
odtłuszczania, pasywacji, zdejmowania
starych powłok lakierniczych,
odprowadzanie do kanalizacji pewnych
ilo
ś
ci roztworów kwa
ś
nych i zasadowych,
ze stanowisk smarowania i wymiany olejów
C.
Wody opadowe
4
2. Zu
Ŝ
yte materiały eksploatacyjne
Ś
rodki smarowe
A.
Oleje smarowe (uwzgl
ę
dnienie zbiórki
zu
Ŝ
ytych olejów, warunków technicznych
odsprzeda
Ŝ
y, uwarunkowania wielko
ś
ci
odzysku dla ró
Ŝ
nych rodzajów olejów –
silnikowych, przekładniowych,
spr
ęŜ
arkowych, hydraulicznych,
turbinowych, transformatorowych,
technologicznych,
ś
cisłe zasady
gospodarki olejami zu
Ŝ
ytymi w zakładzie)
5
Ś
rodki smarowe
B.
Mo
Ŝ
liwo
ś
ci przedłu
Ŝ
enia pracy oleju
(poprawa własno
ś
ci olejów podczas
eksploatacji – usuwanie wody,
zanieczyszcze
ń
, kwasów,
inhibitorowanie, okresowe lub ci
ą
głe
oczyszczanie), ograniczanie wpływów
zewn
ę
trznych (zmniejszanie kontaktu z
atmosfer
ą
, eliminacja wpływu
katalizatorów i pr
ą
dów bł
ą
dz
ą
cych,
ograniczanie oddziaływania wysokich
temperatur)
Ś
rodki smarowe
C.
Regeneracja olejów w skali
przemysłowej – metody fizyczne,
chemiczne, fizykochemiczne, ocena
jako
ś
ci regenerowanych olejów
6
Ś
rodki smarowe
D.
Metody post
ę
powania ze zu
Ŝ
ytymi
olejami nie nadaj
ą
cymi si
ę
do regeneracji
metody dotychczasowe - rozcie
ń
czanie
wod
ą
, mieszanie z popiołem, pyłem
Ŝ
u
Ŝ
lowym, cementem
metody nowoczesne – instalacje (baza
do przyjmowania i wst
ę
pnej obróbki,
zasobniki na popiół, urz
ą
dzenia do
chłodzenia i oczyszczania spalin)
Ś
rodki smarowe
E.
Racjonalne wykorzystanie olejów
smarowych – obni
Ŝ
enie zu
Ŝ
ycia:
ustalenie rzeczywistej wielko
ś
ci zu
Ŝ
ycia
struktura zu
Ŝ
ycia i warto
ś
ci zu
Ŝ
ywanych
olejów
weryfikacja doboru olejów do maszyn i
urz
ą
dze
ń
(stosowanie olejów o
dłu
Ŝ
szych zalecanych okresach
eksploatacji, stosowanie olejów
uniwersalnych, wielosezonowych)
7
Ś
rodki smarowe
E.
Racjonalne wykorzystanie olejów
smarowych – obni
Ŝ
enie zu
Ŝ
ycia:
ustalenie optymalnych okresów
eksploatacji olejów smarowych
wykonywanie dora
ź
nych lub
długofalowych czynno
ś
ci
przedłu
Ŝ
aj
ą
cych okres pracy olejów
ponowne wykorzystanie olejów zu
Ŝ
ytych
po przeprowadzeniu regeneracji
Ś
rodki smarowe
E.
Racjonalne wykorzystanie olejów
smarowych – obni
Ŝ
enie zu
Ŝ
ycia:
wybór lub opracowanie wła
ś
ciwego
schematu operacji smarowniczych
odpowiednie procesy magazynowania
olejów
8
Ś
rodki smarowe
F.
Przedsi
ę
wzi
ę
cia w sferze eksploatacji:
dbało
ść
o odpowiedni
ą
ilo
ść
oleju
wła
ś
ciwe uzupełnianie oleju w układach
kontrola stanu technicznego maszyn
dbało
ść
o hermetyczno
ść
zbiorników i
szczelno
ść
poł
ą
cze
ń
uwzgl
ę
dnianie specyfiki konstrukcji
maszyn
zgodna z zaleceniami eksploatacja
Ś
rodki smarowe
G.
Smary plastyczne – specyfika budowy
(olej + zag
ę
szczacz), degradacja
smarów na skutek eksploatacji,
wydzielanie składników i powtórne ich
zastosowanie jako komponentów
surowcowych do produkcji innych
smarów, smary plastyczne jako
ś
rodki
ochrony czasowej
9
Ś
rodki smarowe
H.
Toksyczno
ść ś
rodków smarowych –
wynik ich rozkładu i zanieczyszczenia
wydzielaj
ą
ce si
ę
podczas eksploatacji,
produkty niecałkowitego spalania paliw;
schorzenia powodowane przez zu
Ŝ
yte
ś
rodki smarowe: egzemy, rany, infekcje
Inne materiały eksploatacyjne
płyny hamulcowe
płyny z układów chłodzenia
ciecze chłodz
ą
co-smaruj
ą
ce
10
3. Odpady komunalne
Sposoby unieszkodliwiania
odpadów
składowanie na wysypiskach
umieszczanie na tzw. wysypiskach
ulepszonych
kompostowanie odpadów
spalanie odpadów
metody odzyskiwania materiałów z
odpadów komunalnych
11
Składowanie odpadów
na wysypiskach
Rodzaje odpadów przyjmowanych na
wysypiska:
odpady z gospodarstw domowych i
podobne
klinkier i popiół
gruz budowlany
zu
Ŝ
yte opony samochodowe
osady z zakładów uzdatniania wody
odwodnione osady
ś
ciekowe
odpady rolnicze
Składowanie odpadów
na wysypiskach
Zaleta – niski koszt!!!
Wady:
konieczno
ść
przeznaczania du
Ŝ
ych
powierzchni pod wysypiska
uci
ąŜ
liwo
ść
dla otoczenia
zakłócenie naturalnych warunków
ś
rodowiska
zagro
Ŝ
enie dla wód gruntowych
siedlisko chorób
ź
ródło zanieczyszcze
ń
gazowych i pyłów
12
Składowanie odpadów
na wysypiskach
konieczno
ść
lokalizowania wysypisk na
terenach niezamieszkałych i na gruntach
nieprzepuszczalnych
zagro
Ŝ
enia dla
ś
rodowiska wynikaj
ą
ce z
umieszczenia na wysypiskach odpadów
niebezpiecznych: metali ci
ęŜ
kich (rt
ęć
ze
ś
wietlówek, srebro z fotografii, kadm i rt
ęć
z baterii, cyna z puszek do konserw i
przedmiotów lutowanych, ołów ze złomu i
przedmiotów lutowanych i malowanych
mini
ą
, szkło ołowiowe)
Składowanie odpadów
na wysypiskach
zagro
Ŝ
enia dla
ś
rodowiska wynikaj
ą
ce z
umieszczenia na wysypiskach odpadów
niebezpiecznych: metali ci
ęŜ
kich (rt
ęć
ze
ś
wietlówek, srebro z fotografii, kadm i rt
ęć
z
baterii, cyna z puszek do konserw i przedmiotów
lutowanych, ołów ze złomu i przedmiotów
lutowanych i malowanych mini
ą
, szkło
ołowiowe), ró
Ŝ
nych metali barwi
ą
cych szkło i
polew emalierskich (selen, kadm, kobalt, chrom,
mied
ź
mangan), miedzi, cynku, dioksyn,
w
ę
glowodorów, tworzyw sztucznych,
impregnatów do drewna, RÓWNIE
ś
NIELEGALNIE!!!
13
Składowanie na wysypiskach
ulepszonych
sposób unieszkodliwiania odpadów
wykluczaj
ą
cy uci
ąŜ
liwo
ść
wysypiska dla
otoczenia i nie zagra
Ŝ
aj
ą
cy zdrowiu
ludno
ś
ci
cecha wysypisk ulepszonych –
uszczelnianie podło
Ŝ
a (iłowanie,
wykładanie foli
ą
, betonowanie, stosowanie
powłok bitumicznych)
Kompostowanie odpadów
przeróbka odpadów, w wyniku której
otrzymuje si
ę
cenny nawóz organiczny –
kompost
przemiany składowanych substancji
zachodz
ą
ce w procesie kompostowania
tlenowy rozkład biochemiczny -
mikroorganizmy
14
Spalanie odpadów
odpady jako paliwo – wykorzystanie ciepła
i stałych produktów spalania
systemy pieców i zespoły spalarni
osady
ś
ciekowe i odpady przemysłowe
ochrona powietrza atmosferycznego –
wła
ś
ciwe instalacje oczyszczania spalin
Spalanie odpadów
Nowe technologie unieszkodliwiania
odpadów:
spalanie mokre
fermentacja beztlenowa
pozyskiwanie fibry celulozowej
totalne unieszkodliwianie odpadów
15
Spalanie odpadów
Nowe technologie termicznej likwidacji
odpadów:
zgazowanie
odgazowanie
piroliza (podgrzanie odpadów do temp. ok.
1000
o
C bez dost
ę
pu powietrza w
reaktorze, oddzielenie par i gazów,
pozostało
ść
podobna do koksu o małej
obj
ę
to
ś
ci w stosunku do odpadu)
Metody odzyskiwania materiału
z odpadów komunalnych
selektywne gromadzenie u
Ŝ
ytkowych
odpadów
sortowanie i wydzielanie ze zmieszanych
odpadów poszczególnych składników lub
grup składników
recykling produktowy, materiałowy,
energetyczny
16
Podstawowa literatura
1.
Ekologia płynów eksploatacyjnych. A.
Łuksa (red.). Wyd. MCNEMT, Radom
1991.
2.
Graczyk T., Piskorski Ł., Ochrona
ś
rodowiska przed zanieczyszczeniami
ropopochodnymi. Wyd. Politechniki
Szczeci
ń
skiej, Szczecin 1996.
3.
Marya
ń
ski A., Stacje obsługi pojazdów.
WKiŁ, Warszawa 1981.